Blog

  • Ingabire M. Immaculée yasabye Padiri Nahimana Thomas gutahuka #rwanda #RwOT

    Ni nyuma y'uko muri Kamena umwaka ushize Padiri Nahimana Thomas uba mu buhungiro mu gihugu cy'Ubufaransa, yumvikanye akwiza ibihuha by'uko Perezida wa Repubulika, Paul Kagame atakiriho.

    Nahimana Thomas yabitse Umukuru w'Igihugu, mu gihe mu myaka yatambutse yari yarakunze nanone kumvikana avuga ko yashatse gutahuka mu Rwanda Perezida Kagame akabimwangira.

    Si Padiri Nahimana Thomas wumvikanye asebya Perezida Paul Kagame wenyine, kuko na benshi mu biyita ko barwanya ubutegetsi bw'u Rwanda bakunze kumvikana bavuga ko 'Kagame na FPR' ari ikibazo.

    Ku bwa Madamu Ingabire, mu kiganiro aheruka kugirana na Televiziyo ya BWIZA, yavuze ko aba birirwa basebya ubutegetsi bw'u Rwanda, kuba nta bindi bitekerezo bizima bafite ari ibigaragarira buri wese.

    Yagize ati: 'Ibitekerezo byo ntabyo, biragaragarira buri wese. Ariko ntabwo uzicara ngo ujye hariya ku mbuga nkoranyambaga uvuge ngo Perezida w'igihugu ngo ntakiriho yarapfuye, ntibizakuzana ku ntebe.'

    Ingabire avuga kuri Nahimana, yavuze ko mu minsi yashize yirirwaga avuga ko Perezida Kagame atuma adatahuka mu Rwanda, akibaza noneho igituma adatahuka mu gihe uwo yatinyaga atakiriho.

    Ati: 'Uriya we afite ikibazo cyihariye. Yirirwaga avuga mu minsi ya mbere ngo Kagame yamubujije kuza mu Rwanda, uyu munsi aratubwira ko Kagame adahari. Naze rero! Noneho naze! None se uwamubuzaga ko atagihari, arabuzwa n'iki kuza?'

    Ingabire yakomeje avuga ko atazi Nahimana uniyita Perezida wa Repubulika y'u Rwanda ikorera mu buhungiro niba ari Padiri, ati: 'Njyewe sinjya menya n'icyo ari cyo. Mu by'ukuri umwanya umwe numva ngo ni Padiri, undi mwanya nkumva ngo yasabye ikiruhuko mu Kiliziya, undi mwanya nkumva ngo yateye abagore inda, hagati aho ntabwo ndamubonera izina.'

    'Cyakora cyo we yararimboneye, yanyise ngo ndi inshinzi y'ibwami sinzi we ngo ni inshinzi ya he. Reka nemere ngo ndi inshinzi, ubwo ubwo bwami azi aho buri. Njyewe sinabuzi kuko nanavutse ubwami bwararangiye.'

    Ingabire yavuze ko Padiri Nahimana akwiye kwemera ko nta bundi bushobozi bundi afite bwo gushaka imibereho butari ugucuruza ibihuha kuri YouTube.

    Nk'umuntu uvuga ko yize amategeko Ingabire kandi yamugiriye inama yo gushaka akazi akareka kwandavura, 'kuko igihe kizagera n'abafite ubwenge buke cyane bakamutahura'.

    Source : http://umuryango.rw/amakuru/mu-rwanda/politiki/article/ingabire-m-immaculee-yasabye-padiri-nahimana-thomas-wavuze-ko-perezida-paul

  • Huye: Umushinga wo guhinga ikawa y’umwimerere wahinduye imibereho y’abawukoramo –

    Ibi babitangarije Radio Rwanda, aho bagaragazaga ko uretse kuba bakorera amafaranga abafasha kwiteza imbere, uyu mushinga banawukuramo ubumenyi bazifashisha mu kuvugurura ubuhinzi bwabo.

    Bamwe mu bakorera uyu mushinga ahahingwa ikawa ku Musozi wa Nyesonga mu Murenge wa Karama ho mu Karere ka Huye, bavuze ko bahakura amafaranga abafasha kwiteza imbere n’ubumenyi bazifashisha mu mirima yabo.

    Kayisire Jean Damascène yagize ati “Twabonyemo imirimo bidufasha gutunga ingo zacu. Ubu nishyura mituweli, nkanishyurira abana amashuri. Nubwo nkorera uyu mushinga, mfite imirima hafi. Nshobora kwigana uko bikorwa nkabikora mu mirima yanjye bikanteza imbere.”

    Hakizimana Athanasie we yagize ati “Naje gushaka akazi hano ntafite n’ubushobozi bwo kwigurira isabune. Ubu mbona mituweli, abana banjye ndabambika, kandi nkabagirira isuku mu buryo bukwiriye. Naguze akagurube, ubu kageze nko ku bihumbi mirongo ine. Nahingaga ikawa zinyanyagiye, none ubu ngiye kujya nzihinga neza, nk’uko hano tubigenza.”

    Umuyobozi uhagarariye uyu mushinga, Ndayahundwa Ignace, yavuze ko bahisemo guhinga ikawa mu buryo bw’umwimerere kuko bituma idatakaza uburyohe bwayo, bikayongerera agaciro ku isoko mpuzamahanga.

    Yagize ati “Twebwe turashaka gushyiramo ubundi buhanga, tugahinga iyo bita ikawa isanzwe, idaterwa imiti cyangwa ngo inashyirwemo ifumbire mvaruganda, ari yo yitwa ikawa y’umwimerere.”

    Akomeza asobanura ubwiza bw’ikawa y’umwimerere agira ati “Abahanga mu bijyanye n’ikawa bavuga ko uko mu guhinga hifashishwa imiti n’ifumbire byakorewe mu nganda, biyigabanyiriza uburyohe bityo igatakaza agaciro ku isoko mpuzamahanga, kandi buriya ikawa yahinzwe mu misozi miremire, irushaho kuba nziza.”

    Umuyobozi w’Akarere ka Huye wungirije Ushinzwe Iterambere ry’Ubukungu Kamana André, yavuze ko uyu mushinga uzongera umusaruro wa kawa nziza, bikagira akamaro ku karere no ku gihugu muri rusange kandi abaturage bakunguka akazi n’ubumenyi buzabafasha kuvugurura ubuhinzi bwa kawa mu mirima yabo.

    Mu mirima irimo iyi kawa iri guhingwa mu buryo karemano ivanze n’ibiti bya Makadamiya bikora igicucu mu rwego rwo kurinda ikawa izuba no kwica udukoko dushobora kwangiza ikawa hirindwa ikoreshwa ry’imiti mvaruganda.

    Huye: Umushinga wo guhinga ikawa y’umwimerere wahinduye imibereho y’abawukoramo

  • Polisi yafunze ikigo cy'abatinganyi #rwanda #RwOT

    Polisi ya Ghana yafunze ikigo gitanga amakuru ajyanye n'abatinganyi cyari giherutse gufungurwa mu murwa mukuru Accra, nyuma yuko rubanda icyamaganye.

    Umuryango uharanira uburenganzira bw'abatinganyi muri Ghana watangaje kuri Twitter uti:'Ntabwo tugishobora kugera ku hantu hatekanye hacu kandi n'umutekano wacu urimo gushyirwa ku nkeke'.

    Bakomeza bati'Turasaba imiryango yose iharanira uburenganzira bwa muntu, ndetse n'inshuti kwamagana ibi bitero n'ibyaha by'urwango turimo guhura nabyo'.

    Imiryango iharanira uburenganzira bwa muntu, irimo nk'ihuriro ry'imiryango iharanira imibonano mpuzabitsina iboneye kurushaho n'indangagaciro z'umuryango, hamwe n'inama nkuru y'abasenyeri gatolika muri Ghana, yari imaze igihe isaba leta gufunga icyo kigo.

    Iki kigo cyari cyafunguwe bivuye mu gikorwa cyo gukusanya amafaranga (fundraising) cyitabiriwe na bamwe mu badipolomate b'ibihugu by'umuryango w'Ubumwe bw'Uburayi (EU/UE) n'abo mu bindi bihugu by'amahanga.

    Amafoto y'ifungurwa ry'icyo kigo yari yasakaye ku mbuga nkoranyambaga, avugwaho mu buryo butandukanye.

    Ghana , ni kimwe mu bihugu 32 byo muri Afurika bigifite amategeko ahana abatinganyi, nkuko bikubiye muri raporo ya vuba aha y'ishyirahamwe mpuzamahanga ry'abatiganyi n'abafite imiterere y'igitsina itamenyerewe, rizwi nka ILGA, mu mpine y'Icyongereza.

    Mu Burundi, amategeko ntiyemera gushyingira abahuje igitsina, kandi ateganya igifungo gishobora kugera ku myaka ibiri ku bakora ubutinganyi. Mu Rwanda ntabwo amategeko ahana ubutinganyi ariko ntabwo anemera gushyingira ab'igitsina kimwe.

    Inkuru dukesha BBC

    Source : https://impanuro.rw/2021/02/25/polisi-yafunze-ikigo-cyabatinganyi/

  • Iby'ibanze ku kwandikisha uwavutse no kwandukuza uwitabye Imana mu irangamimerere – #rwanda #RwOT

    Byari ibyishimo mu muryango wa Mukayirere n'umugabo we, bari bamaze kwibaruka ubuheta, nyuma y'iminsi umunani batumiye inshuti n'imiryango wa mwana bamwita izina. Kuva uwo munsi batangiye gutekereza kujya kwandikisha mu byangombwa byabo uwo mwana w'umukobwa Imana yari imaze kubaha.

    Mukayirere yabwiye IGIHE ko bateguye umunsi wo kujya ku murenge bagezeyo basanga uwari umukozi ushinzwe irangamimerere adahari basabwa gusubirayo umunsi ukurikiyeho bagahabwa iyo serivisi yo kwandikisha umwana wabo wari umaze ibyumweru bibiri avutse.

    Kuva mu rugo iwabo ugera ku murenge bateze amagare aho umwe yishyuraga 400 Frw kugenda na 300 Frw. Ni ukuvuga ngo inshuro ebyiri bagiye ku murenge bakoresheje 2800 Frw.

    Mukayirere ati 'Ntabwo navuga ko twahombye amafaranga gusa ahubwo twanatakaje umwanya kuko ubwa mbere twagezeyo tubanza gutegereza tuzi ko umuyobozi aza tugeza hafi saa Cyenda ni bwo twamenyeshejwe ko atakionetse. Urumva iminsi ibiri yose twigomwe indi mirimo twagombaga gukora.'
    Iki kibazo n'ibindi byose uyu mubyeyi n'abandi bahuriraga nabyo mu kwandikisha uwavutse, ni nako byagendaga mu kwandukuza uwapfuye byabaye amateka kuko igisubizo cyabonewe mu Itegeko No 32/2016 rigenga abantu n'umuryango nkuko ryavuguruwe tariki ya 02/08/2020.

    Ni itegeko ryatanze uburenganzira bwo kwandika abavuka n'abapfiriye mu bigo nderabuzima no mu miryango, bigakorerwa ku rwego rw'akagari mu gihe mbere ya 2016, byakorwaga n'umwanditsi w'Irangamimerere wo ku rwego rw'umurenge.

    Ingingo yaryo ya 100, iteganya ko umwana uvutse akavukira mu kigo nderabuzima ahita yandikwa ako kanya akivuka mu gihe uwavukiye ahandi we yandikwa bikorewe ku kagari mu gihe kitarenze iminsi 30.

    Inama y'Abaminisitiri yo muri Kamena 2020, ni yo yemerejwemo Iteka rigena inshingano z'Umunyamabanga Nshingwabikorwa w'Akagari n'irigena umukozi wo mu kigo cy'ubuzima ufite ububasha bw'umwanditsi w'irangamimerere.

    Iyi gahunda yo kwandikira abana bavutse no kwandukuza abitabye Imana bigakorerwa kwa muganga binyuze mu buryo bw'ikoranabuhanga, abaturage bavuga ko yabarinze ingendo bajya mu nzego z'ibanze ku mirenge cyane ko nko mu bice by'icyaro wasangaga bakora urugendo runini cyane.

    Abayobozi b'ibitaro n'abakozi babyo bavuga ko iyi gahunda yo kwandika mu irangamimerere abana bavutse no kwandukura abapfuye yaje ari igisubizo kuko nta mwana ucikanwa ngo abure ibyangombwa by'irangamimirere.

    Imibare y'Ikigo cy'Igihugu gishinzwe Irangamuntu, NIDA, igaragaza ko kuva muri Kamena 2020, ubwo hatangizwaga ubwo buryo kugeza mu ntangiriro za Gashyantare 2021, hari hamaze kwandikwa abavutse 88145 mu gihe abapfuye bari bamaze kwandika bari 1583.

    Muri make, ku muntu witabye Imana ari mu bitaro cyangwa se uwavukiyeyo, ibijyanye no kumwandika bizajya bihita bikorerwa aho n'umukozi ubishinzwe, hanyuma ku muntu wavukiye hanze yabyo cyangwa se wapfiriye hanze yabyo, Umunyamabanga Nshingwabikorwa w'Akagari yaguyemo abe ariwe ubikora ako kanya.

    Byose bigamije kwegereza serivisi abaturage hanazirikanwa ko hari abantu bashobora kuvukira cyangwa gupfira hanze y'ibitaro na bo bagafashwa.

    Ni ngombwa ku muturage n'igihugu

    Ubundi imimerere y'abantu yandikwa hashingiwe mu mategeko y'igihugu irimo umwana wavutse, uwagizwe umwana n'utaramubyaye, ubwishingire, ukwemera umwana wavutse ku batarashyingiranywe, ukwemera umwana nk'aho yavutse ku bashyingiranywe, ishyingirwa, ubutane, uguta agaciro k'ishyingirwa n'abapfuye.

    Ubuyobozi bwa NIDA butangaza ko intego y'irangamimerere ni ukwegereza abaturage iyo serivisi ku bigo nderabuzima no mu nzego z'akagari, bikazagabanya ingendo ndetse n'ibiguzi abaturage batangaga bajya kwandikisha ku Murenge bigabanuke.

    Mu kiganiro cyihariye na IGIHE, Umuyobozi w'Ishami ry'Irangamimerere n'Iyandikwa ry'Abaturage muri NIDA, Harerimana Margueritte, yavuze ko akamaro kabyo ari ukugira ngo buri Munyarwanda agire umwirondoro wanditse uzwi, agahabwa serivisi agenewe nk'umunyagihugu no kugira ngo igihugu kigire imibare ihamye y'abaturarwanda, bigafasha mu igenamigambi.

    Ati 'Igihugu kimenya umubare w'abaturage bagituye, niba hari abapfuye 300 mu kwezi runaka, abo bantu barava ku mubare w'abatuye igihugu, kigire ibarurishamibare rizagifasha mu igenamigambi.'

    Yakomeje avuga ko kwandukuza uwapfuye bituma igihugu kibasha kumenya icyateye urwo rupfu, ugasanga niba ari nk'indwara yabiteye habaho kumenya iri kwica abantu benshi hagafatwa ingamba n'ibindi.

    Ku rundi ruhande usanga hari abana bavutswa amahirwe yo kwandikwa bigatuma batamenya imiryango yabo. Ibi kandi bituma nta manza zizongera kubaho z'abana baburanira ba se, cyangwa abiyitirira abana, ndetse bizanaborohereza mu kazi kabo ka buri munsi.

    Harerimana asaba abaturage n'abayobozi bashinzwe kwandika mu irangamimerere haba mu bigo nderabuzima, ibitaro n'akagari muri rusange kwibuka ko kwandikisha umwana akivuga ari ngombwa.

    Ati 'Ndagira ngo mbibutse ko umubyeyi wabyariye mu kigo cy'ubuzima, avamo amaze kwandikisha umwana kandi agahabwa inyandiko ako kanya ashobora kujya ku mukozi w'Irembo akishyura 2000 Frw, akavayo anamwandikishije mu irangamimerere.'

    Yakomeje agira ati 'Ubundi butumwa cyane burareba abanditsi b'irangamimerere bo mu bigo by'ubuzima. Nta mubyeyi wabyaye ukwiye gusezererwa mu bitaro ngo agende atamaze kwandikisha ivuka ry'umwana.'

    NIDA ivuga kandi ko ibijyanye n'amande yacibwaga abarengeje iminsi yo kwandikisha uwavutse cyangwa kwandukuza uwitabya Imana, yavanyweho n'itegeko rishya rigenga abantu n'umuryango.

    Umuyobozi w’Ishami ry’Irangamimerere n’Iyandikwa ry’Abaturage muri NIDA, Harerimana Margueritte, yasabye abakozi bashinzwe irangamimerere kujya basobanurira abaturage ibyiza byo kwandikisha abavutse

    Amafoto&Video: Mushimiyimana Azeem


    Source : http://igihe.com/amakuru/u-rwanda/article/iby-ibanze-ku-kwandikisha-uwavutse-no-kwandukuza-uwitabye-imana-mu

  • Yaradusuye mu rugo: Umutesi yavuze uko yahuye… – #rwanda #RwOT

    Ku mugoroba w'uyu wa Gatatu tariki 24 Gashyantare 2021, umuhanzi Ali Kiba yatunguranye ashyira amafoto arindwi kuri konti ye ya Instagram akurikirwaho n'abantu barenga miliyoni 6, avuga ko ashyigikiye Umutesi Lea uhatanye muri Miss Rwanda 2021.

    Uyu muhanzi yasabye abafana be gutora uyu mukobwa bifashishije nimero imuranga mu irushanwa. Ni ibintu byatunguye benshi, bibabaza uko uyu mukobwa yamenyanye n'uyu muhanzi wakunzwe mu ndirimbo zirimo 'Cindrella'.

    Umutesi Lea yabwiye INYARWANDA ko imyaka itanu ishize aziranye na Ali Kiba, kandi ko bahujwe n'umuntu wo mu muryango we. Ati 'Ali Kiba twahuye cyera [Akubita agatwenge]. Ni umuntu wo muri famille nyine waduhuje. Hashize imyaka nk'itanu. Twahuye amaso ku maso.”

    Uyu mukobwa usanzwe ari umufana w'uyu muhanzi yirinze kuvuga aho bahuriye avuga ko ari inshuti isanzwe. Yavuze ko yahuye na Ali Kiba mu buryo bwamutunguye, kuko atabiteganyaga.

    Umutesi avuga ko icyo gihe ahura na Ali Kiba yari kumwe n'abo mu muryango we.

    Yavuze ko hari hashize igihe kinini atavugana na Ali Kiba, bongera kuvugana mu minsi ishize ubwo yabonaga Mukuru we yashyize ifoto ku mbuga nkoranyambaga ze, asaba abantu gutora Murumuna we.

    Ngo Ali Kiba yabajije Mukuru we ibyerekeye amarushanwa ya Miss Rwanda 2021, hanyuma yiyemeza gushyigikira umuryango bamaranye imyaka itanu baziranye.

    Ati 'Haciyemo igihe kinini tutavugana. Yongera kubona ejo bundi ndi mu marushanwa, hanyuma nyine ambwira ko agomba kunshyigikira uko ashoboye. Ari byo biriya nyine.” Umutesi Lea yavuze ko we n'abo mu muryango we basuye Ali Kiba, kandi ko nawe ajya abasura.

    Yavuze ko kuba Ali Kiba yamwamamaje byamwongera inshuti zo muri Tanzania zimushyigikiye muri iri rushanwa. Ndetse ngo yatangiye kubona ubutumwa bw'abo muri Tanzania bamubwira ko bamushyigikiye, ngo hari n'Abanyarwanda bamubwiye ko bagiye kumutora.

    Umutesi Lea avuga ko abantu badakwiye gucyeka ko ari mu rukundo na Ali Kiba, kuko ngo ni inshuti zisanzwe.

    Ni ku nshuro ya kabiri, uyu mukobwa yitabiriye Miss Rwanda. Mu 2018 yitabiriye iri rushanwa ibipimo by'uburebure bigaragaza ko aburaho santimetero imwe.

    Ngo ni ibintu byamuciye intege ariko ashyira ingufu mu gukora siporo kugira ngo arebe ko yageza uburebure bwasabwaga. Ndetse aniyambaza abantu ku mushinga we.

    Icyo gihe yari yiyamamarije mu Karere ka Musanze mu Ntara y'Amajyaruguru ari naho abarizwa. Uyu mukobwa avuga ko akimara kumva ko Miss Rwanda ya 2021 izanye impinduka harimo no kutareba uburebure yahise yiyandikisha mu ba mbere. Ati:

    Naje kumva y'uko bakuyeho ibintu byo gupima ndavuga nti 'kubera iki noneho ntakwitabira' ko nifitiye icyizere. Ikintu nyine cyari cyambujije ni cyo kintu (Uburebure) ngize Imana bagikuyeho ndavuga aya ni yo mahirwe yanjye ngomba kuyafatirana.

    Umutesi avuga ko muri we yahise yumva ko igihe kigeze kugira ngo yegukane ikamba. Ngo yahise atangira kwitoza kuvugira mu ruhame, areba uko Miss Rwanda yagenze mu bihe byashize, areba ibibazo byagiye bibazwa abakobwa, anoza umushinga we n'ibindi.

    Umutesi Lea uhagarariye Intara y'Amajyaruguru yabaye umunyamideli mu mashuri yisumbuye, anamurika imyambaro muri Rwanda Cultural Fashion n'ahandi. Ni umuvandimwe wa Gentil Uwizeye ubarizwa mu Bubuligi witabiriye irushanwa Miss East Africa Belgium mu 2012. 

    Kumurika imideli, ni ibintu avuga ko yungukiyemo mu buryo bw'amafaranga no kumenya gutambuka imbere y'abantu (Catwalk). Uyu mukobwa yavuze ko umuryango we umushyigikiye muri Miss Rwanda 2021; kandi ko yamaze kurema inshuti nyinshi zimushyigikiye.

    Umutesi Lea afite umushinga wo gukangurira urubyiruko kwitabira ubuhinzi bugakorwa mu buryo bwa kinyamwuga kandi buteye imbere

    Umutesi avuga ko afite intego yo kwegukana ikamba rya Miss Rwanda 2021, kandi ko bidakunze mu makamba yose azatangwa agera ku 10 atazaburamo rimwe

    Umutesi Lea yavuze ko imyaka itanu ishize ari inshuti n’umuhanzi Ali Kiba ukomeye muri TanzaniaUmutesi yashimye byimazeyo Ali Kiba kuko yatumye agira umubare munini w’abamushyigikiye muri Miss Rwanda 2021

    KANDA HANO UREBE UMUTESI LEA AVUGA UKUNTU YAHUYE N’UMUHANZI ALI KIBA

    VIDEO: PATRICK PROMOTER-INYARWANDA.COM

    Source : https://inyarwanda.com/inkuru/103384/yaradusuye-mu-rugo-umutesi-yavuze-uko-yahuye-na-ali-kiba-umushyigikiye-muri-missrwanda2021-103384.html

  • Mu burasirazuba bwa Congo habaruwe imitwe 122 y'inyeshyamba #rwanda #RwOT

    Ibi ni ibyahishuwe muri raporo y'iki kigo cy'ibipimo by'umutekano muri Kivu, (KST),

    Iyi raporo yashyizwe ahagaragara kuwa 22 Gashyantare 2021. ivuga ko imitwe 11 yitwaje intwaro yabaruwe mu Ntara ya Ituri, 46 mu Ntara ya Kivu y'Amajyaruguru, 64 muri Kivu y'Amajyepfo, n'imitwe 9 mu Ntara ya Tanganyika.

    KST ivuga ko ubugizi bwa nabi bwinshi bukorerwa muri Kivu butizwa umurindi no gushaka kubaho kw'imitwe yitwaje ibirwanisho nk'uko iyi nkuru dukesha 7SUR7.CD ivuga.

    Bimwe mu bikubiye muri iyi raporo bigaragaza ko 'mu gihe mu 2019, imitwe ikabakaba 130 yabarizwaga muri Kivu gusa, ibarura rya KST rya 2020 ribarura 122 mu burasirazuba bwa Congo. Igice kinini cy'ubugizi bwa nabi mu burasirazuba riterwa no gushaka kw'imitwe yitwaje intwaro ko kubaho ibinyujije mu gucukura imitungo kamere no guharanira gukomeza kugenzura ubutaka bwabo.'

    Raporo kandi ikomeza ivuga ko ibikorwa byo guca intege izi nyeshyamba byananiranye kandi iyo mitwe myinshi muri iyi igera mu 122 imaze imyaka myinshi ndetse yagiye ibyara indi.

    KST kandi ivuga ko mu mitwe ikorera muri Kivu, igera kuri ine ari yo yiganje mu makimbirane yo mu burasirazuba bwa Congo.

    Imitwe ivugwa yiganje ni ADF (Allied Democratic Forces), FDLR (Forces Démocratiques pour la Libération du Rwanda), APCLS (Alliance des Patriotes pour un Congo Libre et Souverain) na NDC-R. iyi mitwe wongeyeho igisirikare cya Repubulika iharanira Demokarasi ya Congo, FARDC, niyo yihariye 1/3 cy'ubugizi bwa nabi bwose bubera muri Kivu na ½ cy'ubwicanyi bukorerwa abasivili.

    Umutwe wa ADF ariko wonyine ushinjwa 37% by'ubwicanyi bwose bwibasira abasivili kurusha indi mitwe.

    Baromètre Sécuritaire du Kivu (KST) ni umushinga ucungwa ku bufatanye bwa bw'Itsinda ry'Inyigo kuri Congo, Groupe d'Etude sur le Congo, n'Umuryango uharanira Uburenganzira bwa Muntu, Human Rights Watch.

    Source : http://umuryango.rw/amakuru/mu-mahanga/umutekano/article/mu-burasirazuba-bwa-congo-habaruwe-imitwe-122-y-inyeshyamba

  • Iby’ibanze ku kwandikisha uwavutse no kwandukuza uwitabye Imana mu irangamimerere –

    Byari ibyishimo mu muryango wa Mukayirere n’umugabo we, bari bamaze kwibaruka ubuheta, nyuma y’iminsi umunani batumiye inshuti n’imiryango wa mwana bamwita izina. Kuva uwo munsi batangiye gutekereza kujya kwandikisha mu byangombwa byabo uwo mwana w’umukobwa Imana yari imaze kubaha.

    Mukayirere yabwiye IGIHE ko bateguye umunsi wo kujya ku murenge bagezeyo basanga uwari umukozi ushinzwe irangamimerere adahari basabwa gusubirayo umunsi ukurikiyeho bagahabwa iyo serivisi yo kwandikisha umwana wabo wari umaze ibyumweru bibiri avutse.

    Kuva mu rugo iwabo ugera ku murenge bateze amagare aho umwe yishyuraga 400 Frw kugenda na 300 Frw. Ni ukuvuga ngo inshuro ebyiri bagiye ku murenge bakoresheje 2800 Frw.

    Mukayirere ati “Ntabwo navuga ko twahombye amafaranga gusa ahubwo twanatakaje umwanya kuko ubwa mbere twagezeyo tubanza gutegereza tuzi ko umuyobozi aza tugeza hafi saa Cyenda ni bwo twamenyeshejwe ko atakionetse. Urumva iminsi ibiri yose twigomwe indi mirimo twagombaga gukora.”

    Iki kibazo n’ibindi byose uyu mubyeyi n’abandi bahuriraga nabyo mu kwandikisha uwavutse, ni nako byagendaga mu kwandukuza uwapfuye byabaye amateka kuko igisubizo cyabonewe mu Itegeko No 32/2016 rigenga abantu n’umuryango nkuko ryavuguruwe tariki ya 02/08/2020.

    Ni itegeko ryatanze uburenganzira bwo kwandika abavuka n’abapfiriye mu bigo nderabuzima no mu miryango, bigakorerwa ku rwego rw’akagari mu gihe mbere ya 2016, byakorwaga n’umwanditsi w’Irangamimerere wo ku rwego rw’umurenge.

    Ingingo yaryo ya 100, iteganya ko umwana uvutse akavukira mu kigo nderabuzima ahita yandikwa ako kanya akivuka mu gihe uwavukiye ahandi we yandikwa bikorewe ku kagari mu gihe kitarenze iminsi 30.

    Inama y’Abaminisitiri yo muri Kamena 2020, ni yo yemerejwemo Iteka rigena inshingano z’Umunyamabanga Nshingwabikorwa w’Akagari n’irigena umukozi wo mu kigo cy’ubuzima ufite ububasha bw’umwanditsi w’irangamimerere.

    Iyi gahunda yo kwandikira abana bavutse no kwandukuza abitabye Imana bigakorerwa kwa muganga binyuze mu buryo bw’ikoranabuhanga, abaturage bavuga ko yabarinze ingendo bajya mu nzego z’ibanze ku mirenge cyane ko nko mu bice by’icyaro wasangaga bakora urugendo runini cyane.

    Abayobozi b’ibitaro n’abakozi babyo bavuga ko iyi gahunda yo kwandika mu irangamimerere abana bavutse no kwandukura abapfuye yaje ari igisubizo kuko nta mwana ucikanwa ngo abure ibyangombwa by’irangamimirere.

    Imibare y’Ikigo cy’Igihugu gishinzwe Irangamuntu, NIDA, igaragaza ko kuva muri Kamena 2020, ubwo hatangizwaga ubwo buryo kugeza mu ntangiriro za Gashyantare 2021, hari hamaze kwandikwa abavutse 88145 mu gihe abapfuye bari bamaze kwandika bari 1583.

    Muri make, ku muntu witabye Imana ari mu bitaro cyangwa se uwavukiyeyo, ibijyanye no kumwandika bizajya bihita bikorerwa aho n’umukozi ubishinzwe, hanyuma ku muntu wavukiye hanze yabyo cyangwa se wapfiriye hanze yabyo, Umunyamabanga Nshingwabikorwa w’Akagari yaguyemo abe ariwe ubikora ako kanya.

    Byose bigamije kwegereza serivisi abaturage hanazirikanwa ko hari abantu bashobora kuvukira cyangwa gupfira hanze y’ibitaro na bo bagafashwa.

    Ni ngombwa ku muturage n’igihugu

    Ubundi imimerere y’abantu yandikwa hashingiwe mu mategeko y’igihugu irimo umwana wavutse, uwagizwe umwana n’utaramubyaye, ubwishingire, ukwemera umwana wavutse ku batarashyingiranywe, ukwemera umwana nk’aho yavutse ku bashyingiranywe, ishyingirwa, ubutane, uguta agaciro k’ishyingirwa n’abapfuye.

    Ubuyobozi bwa NIDA butangaza ko intego y’irangamimerere ni ukwegereza abaturage iyo serivisi ku bigo nderabuzima no mu nzego z’akagari, bikazagabanya ingendo ndetse n’ibiguzi abaturage batangaga bajya kwandikisha ku Murenge bigabanuke.

    Mu kiganiro cyihariye na IGIHE, Umuyobozi w’Ishami ry’Irangamimerere n’Iyandikwa ry’Abaturage muri NIDA, Harerimana Margueritte, yavuze ko akamaro kabyo ari ukugira ngo buri Munyarwanda agire umwirondoro wanditse uzwi, agahabwa serivisi agenewe nk’umunyagihugu no kugira ngo igihugu kigire imibare ihamye y’abaturarwanda, bigafasha mu igenamigambi.

    Ati “Igihugu kimenya umubare w’abaturage bagituye, niba hari abapfuye 300 mu kwezi runaka, abo bantu barava ku mubare w’abatuye igihugu, kigire ibarurishamibare rizagifasha mu igenamigambi.”

    Yakomeje avuga ko kwandukuza uwapfuye bituma igihugu kibasha kumenya icyateye urwo rupfu, ugasanga niba ari nk’indwara yabiteye habaho kumenya iri kwica abantu benshi hagafatwa ingamba n’ibindi.

    Ku rundi ruhande usanga hari abana bavutswa amahirwe yo kwandikwa bigatuma batamenya imiryango yabo. Ibi kandi bituma nta manza zizongera kubaho z’abana baburanira ba se, cyangwa abiyitirira abana, ndetse bizanaborohereza mu kazi kabo ka buri munsi.

    Harerimana asaba abaturage n’abayobozi bashinzwe kwandika mu irangamimerere haba mu bigo nderabuzima, ibitaro n’akagari muri rusange kwibuka ko kwandikisha umwana akivuga ari ngombwa.

    Ati “Ndagira ngo mbibutse ko umubyeyi wabyariye mu kigo cy’ubuzima, avamo amaze kwandikisha umwana kandi agahabwa inyandiko ako kanya ashobora kujya ku mukozi w’Irembo akishyura 2000 Frw, akavayo anamwandikishije mu irangamimerere.”

    Yakomeje agira ati “Ubundi butumwa cyane burareba abanditsi b’irangamimerere bo mu bigo by’ubuzima. Nta mubyeyi wabyaye ukwiye gusezererwa mu bitaro ngo agende atamaze kwandikisha ivuka ry’umwana.”

    NIDA ivuga kandi ko ibijyanye n’amande yacibwaga abarengeje iminsi yo kwandikisha uwavutse cyangwa kwandukuza uwitabya Imana, yavanyweho n’itegeko rishya rigenga abantu n’umuryango.

    Umuyobozi w’Ishami ry’Irangamimerere n’Iyandikwa ry’Abaturage muri NIDA, Harerimana Margueritte, yasabye abakozi bashinzwe irangamimerere kujya basobanurira abaturage ibyiza byo kwandikisha abavutse

    Amafoto&Video: Mushimiyimana Azeem


  • Umukobwa wa Rusesabagina yariye indimi abajijwe ku magambo ya se ashoza intambara ku Rwanda –

    Ni mu kiganiro The Newsmakers cyatambutse kuri Televiziyo yo muri Turikiya, TR World, cyabaye habura amasaha make ngo Paul Rusesabagina yongere kugaragara mu rukiko aburana ku byaha by’iterabwoba akurikiranyweho.

    Cyari cyatumiwemo Umukobwa wa Rusesabagina, Carine Kanimba; Umwarimu wigisha Politiki Mpuzamahanga muri Kaminuza yitwa SOAS y’i Londres hamwe n’Umunyamategeko Gatete Ruhumuriza.

    Muri iki kiganiro byari byitezwe ko abatumirwa bose uko ari batatu baza kugirana ikiganiro mpaka ariko ku munota wa nyuma umukobwa wa Rusesabagina akora ikiganiro wenyine mu gihe abandi babiri bo atari ko byagenze, bagaragaye mu kiganiro ubwo cyabaga.

    Umukobwa wa Rusesabagina yumvikanye umwanya munini avuga ko se yashimuswe, ko ari umwere kandi ko atizeye ko azabona ubutabera buciye mu mucyo kuko ngo nta buhari mu Rwanda.

    Umunyamakuru yamubajije aho ahera avuga ko se ari umwere mu gihe hari amashusho ye akubiyemo imbwirwaruhame zirimo n’izigize ibyaha ashinjwa.

    Kanimba yasubije ko amagambo y’umubyeyi we yumviswe nabi kuko ngo icyo yakoraga ari uguharanira uburenganzira bwa muntu buhonyorwa.

    Umunyamakuru yamusubiriyemo amagambo ya se yo mu 2018 avuga ati “Igihe kigeze ngo hakoreshwe uburyo bwose bushoboka mu kuzana impinduka mu Rwanda kuko inzira zose za politiki zanze.”

    Ati “Niba ibyo atari uguhamagarira kugaba ibitero hifashishijwe intwaro, rero sinzi icyo aricyo.”

    Mbere yo gusubiza, Kanimba yariye indimi umwanya muto akwepa igisubizo maze agira ati “Ariko urebye amateka ya Papa wanjye n’akazi yakoze mu myaka yose yahamagariraga amahoro na demokarasi mu Rwanda.”

    Ntiyigeze asubiza icyo yari abajijwe ahubwo yahise avuga ko se yashimuswe kandi ko ari inzirakarengane yo “gushaka guhuriza Abanyarwanda hamwe kugira ngo bagire demokarasi ya nyayo.’’

    Umunyamakuru yamubwiye ko muri iki gihe bisa n’aho ubutabera bw’u Rwanda bwigenga kurusha uko abantu babibonaga mu gihe cyashize, amuha urugero ku batavuga rumwe na leta nka Diane Rwigara batawe muri yombi, bagafungwa nyuma bakaburana bakaza kugirwa abere.

    Kanimba nabwo yavuze ko nabo bari batawe muri yombi mu buryo bunyuranye n’amategeko, umunyamakuru amwibutsa ko baburanye kandi bakagirwa abere.

    Umunyamakuru yabajije Carine Kanimba impamvu Se atakurikiranwa kandi ibyo byaha ariwe ugomba kubibazwa.

    Mu buryo busa no gutandukira yahise avuga ati “Papa yavuye mu Rwanda mu 1996 ahunze ubwo bashakaga kumwica, ntabwo yahunze kuko adakunda igihugu, ni uko bagerageje kumwica.”

    Umwarimu wa Politiki Mpuzamahanga muri SOAS akaba n’Impuguke mu Karere k’Ibiyaga Bigari, Phil Clark, yavuze ko atemeranya n’abavuga ko inkiko z’u Rwanda zidafite ububasha bwo kuburanisha Rusesabagina ndetse n’abavuga ko yageze mu Rwanda ashimuswe.

    Ati “Ndakeka dukwiye kuba tuvuga ku bijyanye n’ubutabera buciye mu mucyo kubera ko iby’uko Rusesabagina yageze mu Rwanda bizasuzumwa n’urukiko.”

    Yakomeje avuga ko ubutabera bw’u Rwanda budakorera mu kwaha kwa guverinoma. Yavuze ko mu gushyira umucyo muri uru rubanza, rutambutswa mu buryo bubashisha abantu b’impande n’impande gukurikira bigaragaza uko ubutabera bushaka gukorera mu mucyo budahisha ikintu na kimwe.

    Ati “Ubutabera bw’u Rwanda bukora mu buryo butandukanye cyane n’ubuyobozi bw’igihugu kandi ikindi kintu cy’ingenzi mu rubanza rwa Rusesabagina ni uko ruri gutambuka ku mbuga nkoranyambaga.”

    Umunyamategeko Gatete Ruhumuriza Nyiringabo yavuze ko Rusesabagina yagiye ku karubanda agahamya ko yashinze umutwe witwaje intwaro ndetse ko yanabyemeye mu rukiko.

    Ati “Guverinoma yemewe na Loni yonyine ni yo ifite uburenganzira bwo gushinga umutwe witwaje intwaro, ntabwo bikorwa n’umuntu ku giti cye, igihe umuntu abikoze, ibyo bigize icyaha cy’iterabwoba.”

    Yibukije ko hari abantu icyenda baguye mu bikorwa by’umutwe wa Rusesabagina, abana barenga 100 bagashorwa mu mitwe yitwaje intwaro, ibikorwa remezo bigatwika n’ibindi.

    Ati “Ibi bintu byose ntabwo umuntu ku giti cye yemerewe kubikora, mu gihe abikoze arakurikiranwa, hose ku rwego mpuzamahanga.”

    Clark yavuze ko hari abantu benshi banenga ubutabera bw’u Rwanda no mu gihe urubanza nyir’izina rutaraba, akavuga ko byari bikwiriye ko ubutabera buhabwa umwanya bugakora akazi kabwo.

    Ati “Kunenga imigendekere y’urubanza na mbere y’uko ruba ntabwo bikwiriye. Nabonye inyandiko ya paji 300 ikubiyemo ibyo Rusesabagina akurikiranweho, navuga ko umukobwa we atoranya mu buryo budasanzwe iyo avuga ku bijyanye n’ibimenyetso bishinja se anenga.”

    “Yavuze ku mashusho yo kuri Youtube yumvikanye nabi, ariko ibimenyetso bikomeye muri dosiye ya Rusesabagina, ni ubutumwa yandikiraga abarwanyi, ni ibimenyetso by’amafaranga yohererezaga abarwanyi bari ku rugamba.”

    Yavuze ko ibyo bimenyetso bikomeye, ari nayo mpamvu umwana we adashaka kubivugaho, bityo ko aribyo bizagaragara mu rukiko mu minsi mike iri imbere.

    Clark yavuze ko urubanza rwa Rusesabagina rukwiriye gusigira isomo itangazamakuru mpuzamahanga kuko ryashatse kugaragaza uyu mugabo nk’intwari, rikagaragaza ko umuntu nkawe adashobora kujya mu bikorwa by’imitwe yitwaje intwaro mu Rwanda no mu Burasirazuba bwa RDC.

    Ati “Rusesabagina ashobora kuba yarakoze ibintu byiza mu gihe cya Jenoside ariko ibyo ntibisobanuye ko adashobora guhindura umurongo wa politiki ku buryo hari ibyaha bikomeye yaregwa mu 2021. Amateka y’aka gace agaragaza ko ibyo bishoboka.”

    Gatete we yibukije ko mu bimenyetso bishinja Rusesabagina harimo ibyakusanyijwe n’ubutabera bw’u Rwanda hamwe n’ibyabonwe na Polisi y’u Bubiligi ubwo yasakaga inzu ye hamwe n’ibyatanzwe na FBI ko ibyo byose aribyo byitezwe mu rubanza rwe.

    Kuri uyu wa Gatanu tariki 26 Gashyantare hateganyijwe isomwa ry’umwanzuro w’urukiko ku nzitizi zagaragajwe na Rusebagina mu iburanisha riheruka.

    Carine Kanimba yananiwe gusobanura uburyo Se adakwiriye gukurikiranwa n’ubutabera

    Phil Clark yavuze ko urubanza rwa Rusesabagina rukwiriye kubera isomo rikomeye itangazamakuru mpuzamahanga ryamufataga nk’intwari

    Gatete Ruhumuriza yibukije umukobwa wa Rusesabagina ko hari abana babuze ababyeyi bitewe n’ibikorwa bya se

  • Ubushinjacyaha bwasabiye igifungo cya burundu Iyamuremye wabaga mu Buholandi urengwa ibyaha bya Jenoside #rwanda #RwOT

    Umushinjacyaha Faustin Nkusi yavuze ko Iyamuremye mu kwiregura kwe yavuze ko atari kwica abatutsi muri jenoside kandi ngo umubyeyi we umwe (nyina) ari umututsi.

    Mu 2016, Iyamuremye w'imyaka 45 yoherejwe mu Rwanda ngo aburanishwe ku byaha bya jenoside, yafashwe mu 2013 mu Buholandi aho yakoraga akazi ko gutwara abakozi ba ambasade za Isiraheli na Finlande.

    Mu kwiregura kwe, Iyamuremye yavuze ko yari akiri muto, ari n'umunyeshuri utajya mu bwicanyi, kandi ko 'yakuranye imico ya gitutsi kubera nyina', nk'uko umushinjacyaha yabivuze.

    Nkusi, yavuze ko imyiregurire ya Iyamuremye ari ukuvuga amateka ye n'uko yarezwe ntiyerekane ibimenyetso bimushinjura ku byaha aregwa.

    Ati: “Twe twagaragaje ibikorwa yagiyemo byo kwica abatutsi, i Nyanza ya Kicukiro, ETO-Kicukiro, Centre de Sante ya Kicukiro n'i Gahanga, ariko we ntagaragaza uko atabigiyemo.”

    Nkusi yavuze ko hari ibimenyetso byerekana ko yagiye atwara mu modoka Interahamwe zigiye kwica, mu gihe uregwa we ngo yireguye ko nta mutangabuhamya wavuze ko yamubonye ari kwica.

    Nkusi yongeraho ati: “Si ngombwa ko wowe ku giti cyawe wiyicira umuntu, hari ibikorwa n'umuntu uri ahabereye ibyaha bihagije kugira uruhare mu bwicanyi, nko kuba mu gitero, gutanga amabwiriza y'uburyo abicanyi bahagarara n'ibindi yagendaga akora.”

    Uyu mushinjacyaha wahawe ijambo wenyine uyu munsi, yavuze ko abatangabuhamya bashinjura Iyamuremye – barimo n'abari mu Bubiligi bumviswe hakoreshejwe Skype – bose nta n'umwe watanze ibimenyetso bifatika ko uyu atagize uruhare mu bwicanyi.

    Umushinjacyaha yavuze ko bamwe muri abo batangabuhamya bagaragaje ko ibyo bavuga kuri Iyamuremye batari babihagazeho, nk'ahantu yari ari mu gihe runaka cy'ibitero by'ubwicanyi ashinjwa.

    Faustin Nkusi, yavuze ko ashingiye ku bimenyetso bahaye urukiko, imyiregurire y'uregwa n'abamushinjura, ubushinjacyaha busanga ahamwa no gukora jenoside bumusabira gufungwa burundu.

    Nyuma yo kumva ubushinjacyaha, urukiko rwavuze ko uregwa we azumvwa tariki 31/03/2021 avuga ku gihano yasabiwe n'ubushinjacyaha, maze uru rubanza rugapfundikirwa mbere y'uko rusomwa.

    BBC

    Source : http://umuryango.rw/amakuru/mu-rwanda/ubutabera/article/ubushinjacyaha-bwasabiye-igifungo-cya-burundu-iyamuremye-urengwa-ibyaha-bya

  • Ngibi ibintu ukwiye kuzirikana niba ushaka kubyara umwana uzazana umunezero mu muryango. – YEGOB #rwanda #RwOT

    Urubuga enfant.com ruratubwira ko n'ubwo kunguka umwana ari ibyishimo mu muryango ariko hari na bimwe bihinduka ibibazo :

    — Inshingano ziyongereye ku bashakanye
    — Amasaha y'umubyeyi w'umugore cyane cyane aragabanuka.
    — Akenshi iyo umwana akiri muto, umugore ni we yitaho cyane ku buryo umugabo aba atakitabwaho nk'ibisanzwe.
    — Rimwe na rimwe umugore ntararana n'umugabo we ahubwo afata ikindi cyumba n'uruhinja mu minsi ya mbere akimara kubyara.

    — Igikorwa cyo gutera akabariro kiba gihagaraye kugeza nibura ku byumweru bitandatu nk'uko abahanga mu by'ubuzima bw'abagore babitangaza, kubera ko umubiri w'umugore wabyaye uba ugifite imvune n'ubumuga by'umubiri ndetse n'ubwonko.

    — Umugabo atangira kugirira ishyari umwana wavutse kuko aba abona atagihabwa umwanya aba yifuza kandi yigeze guhabwa mbere y'ivuka ry'uwo mwana.

    — Kuba umugore ahora ateruye umwana we maze ibyo yakoreraga umugabo we akabiharira umukozi.

    — Kuba umugore atakizi kwiyitaho, asigaye arangwa n'umwanda ku mubiri no mu myambaro ye. Urugero ; Yuzuye ibyo yagaburiye umwana ku myenda yambaye n'indi myanda ashobora kuba yamusize…

    — Kuba mu buriri, umugore yararaga yegeranye n'umugabo we bagapfumbatana none umwana akaba asigaye abarara hagati ku batagira agatanda gato k'uwo mwana cyangwa n'abakagira umugore akarara abyuka buri kanya ajya kumwonsa.

    Sabrina Bauwens umwe mu bahanga mu buzima bw'abashakanye avuga ko 'Gusubira ku murongo k'umugore umaze kubyara bisaba ingufu zihanitse cyane cyane izo mu bwonko. Ntibyoroshye ariko ni byiza kandi birakwiye ko agaruka ku murongo w'umugore mu rugo vuba. Umwana ni ngombwa kandi ni umugisha kumubona, ariko nabwo niba umugore ashaka ko umwana yaba ibyishimo ku muryango wose, umugore yagombye kutibagirwa na rimwe umugabo we ngo amurutishe uwo mwana.'

    Uyu muhanga akomeza agereranya ukuvuka k'umwana nk'ibisanzwe. Nta muntu ujya witegura gushinga urugo atifuza kandi atishimiye no kuba umubyeyi kandi nta mashuri abaho ahugura anasobanurira abitegura kuba ababyeyi impinduka bagiye guhura nazo kugira ngo bazitegure.

    Like this:

    Like Loading…

    Source : https://yegob.rw/ngibi-ibintu-ukwiye-kuzirikana-niba-ushaka-kubyara-umwana-uzazana-umunezero-mu-muryango/