Blog

  • Ruzagabanya miliyoni 200$ zatangwaga ku byuma: Ibyihariye ku ruganda rwatashywe i Musanze – #rwanda #RwOT

    Uru ruganda rwitwa, A1 Iron & Steel Rwanda Ltd ruzajya rukora ibyuma bikoreshwa mu bwubatsi aho ruje kunganira izindi zisanzwe mu gihugu mu kongera umusaruro w'ibikoresho by'ubwubatsi.

    Rwatwaye arenga miliyoni 20$ ( miliyari 29 Frw) aho rwari rumaze amezi ane rukora bivuze ko rwashyize icyuma cya mbere hanze muri Mata 2026. Ruzajya rukora toni 250.000 z'ibyma ku mwaka

    Uru ruganda rukoresha kandi megawatt 20 z'ingufu ku munsi rukura mu rugomero rw'amashanyarazi ruhereye mu Karere ka Nyabihu. Ni uruganda rwubatswe n'abashoramari bo mu Buhinde.

    Ruzashongesha amabuye y'ubutare aboneka mu Rwanda

    Nk'uko bimenyerewe, inganda u Rwanda rufite mu Rwanda zikora ibyuma zabikoraga binyuze mu gushongesha ibyuma bishaje, zikabikuramo ibindi bikoresho by'ibyuma.

    Umwihariko w'uru ruganda ni uko rwo rugiye kuzajya rushongesha amabuye y'ubutare cyangwa ibyo bita 'Iron ore'.

    Aya mabuye u Rwanda ruyakungahayeho cyane cyane mu Ntara y'Amajyaruguru ku buryo uru ruganda ruzakora nta nkomyi.

    Guverineri w'Intara y'Amajyaruguru, Maurice Mugabowagahunde yijeje aba bashoramari ko batazigera babura ibikoresho by'ibanze byo gukoresha.

    Ati 'Duhaye ikaze uru ruganda rwa A1 Iron & Steel Rwanda Ltd, kandi turarufata nk'umufatanyabikorwa ukomeye mu iterambere ryacu.'

    Impamvu ikomeye yatumye rwubakwa mu Majyaruguru

    Guverineri Mugabowagahunde yinjiye mu mateka y'aka gace aho agaragaza ko kahoze kuva na kera ari igicumbi cy'ubucuzi bw'ibikoresho by'ibyuma.

    Abashakashatsi mu mateka bagaragaje ko no hambere mu Rwanda, muri aka gace ari ho habaga abacuzi bacuraga imyambi ndetse n'amacumu byakoreshwa mu buhigi ndetse no mu ngamba zo kwagura u Rwanda.

    Hacurirwaga kandi ibindi bikoresho nk'amasuka nk'ayo bitaga 'Amasuka y'amaberuka. Aya masuka ni yo yakoreshwaga mu guhinga ubutaka bw'aka gace buzwiho kurumbuka, bityo Abanyarwanda bakabona ibibatunga.

    Ubu mu Karere ka Rulindo hamaze kuzura Inzu Ndagamurage y'Amateka, iherereye ahazwi nko Ku Kirenge, aho igaragaza umurage w'ihariye w'ubucuzi bw' amabuye y'ubutare yo muri aka gace, ari na yo uruganda rwa A1 Iron & Steel Rwanda Ltd ruzajya rukoresha.

    Kongera ibyoherezwa mu mahanga no kugabanya ibyo u Rwanda rutumiza

    Iyo urebye mu mibare usanga mu byo u Rwanda rwatumizaga hanze higanjemo ibikoresho by'ubwubatsi dore ko urwego rw'ubwubatsi mu Rwanda rwagize ishoramari ryinshi mu myaka ishize kandi ko rinakomeje kwiyongera.

    Ibi byatumaga hakenerwa ibikoresho byinshi by'ubwubatsi bityo ugasanga ibyinshi bigomba gutumizwa hanze kuko inganda zari zihari mu gihugu zitahazaga isoko.

    Minisitiri w'Intebe Justin Nsengiyumva ubwo yatahaga uru ruganda yavuze ko u Rwanda rwishyuraga akabakaba miliyoni 200$ mu gutumiza ibikoresho by'ibyuma hanze.

    Ministiri yavuze ko uru ruganda ruje rugiye gukuraho agera kuri miliyoni 100$ ku yo u Rwanda rwishyuraga.

    Ibi bisobanuye ko uru ruganda rutazakora ibikoresho byose bikenerwa mu bwubatsi, cyangwa n'ibindi bikoze mu cyuma bikoreshwa mu bindi.

    Ni yo mpamvu hakiri miliyoni 100$ u Rwanda ruzajya rutumizamo ibindi bikoresho bikoze mu cyuma bidakorerwa mu Rwanda ubu.

    Ibikoresho bikorwa n'uru ruganda kandi bizajya byoherezwa mu mahanga, aho byitezwe ko ruzabigemura mu bihugu byo mu karere.

    Ministiri Nsengiyumva yagize ati 'Uru ruganda ruzatuma u Rwanda rujya ku gasongero mu bihugu byo mu Karere byohereza mu mahanga ibikoresho by'ibyuma byinshi.'

    A1 Iron & Steel Rwanda Ltd, isoko y'akazi

    A1 Iron & Steel Rwanda Ltd iri gukoresha abakozi bagera kuri 500 biganjemo Abanyarwanda. Hari n'abandi 2.500 bazabona imirimo hanze y'uruganda izaba irushamikiyeho.

    Umwe mu bakozi baganiriye na IGIHE, Izabayo Honore, yavuze ko rwahaye akazi abiganjemo urubyiruko rwo mu gace ruherereyemo, bikagira uruhare mu kugabanya ubushomeri.

    Ati 'Hano tuhakora turi benshi kuko dukora mu byiciro. Bamwe baza kumanywa bagasimburwa n'abandi ku mugoroba. Urebye byatumye ubushomeri bugabanuka kuko hari benshi bari bararangije amashuri batarabona akazi ariko ubu abenshi babonye akazi hano.'

    Abaturage basabwe gufata uru ruganda nk'amahirwe agiye kubafasha mu kunguka ubumenyi ngiro cyane cyane mu bakiri bato kugira ngo bazabukoreshe mu kubaka igihugu.

    Uru ruganda ruherereye mu Karere ka Musanze

    Uru ruganda rwubatswe i Musanze rwashowemo imari n’Abahinde

    Uruganda rwafunguwe i Musanze ruzajya rukora ibikoresho by’ingezi bikoreshwa mu bwubatsi

    Muri uru ruganda hari imashini zishongesha amabuye y’ubutare

    Inzego z’ubuyobozi bw’igihugu ziteguye gufasha uru ruganda kugera ku musaruro wifuzwa

    Ministiri w’Intebe Justin Nsengiyumva yemeza ko uru ruganda ruzagabanya ibitumizwa hanze y’U Rwanda

    Guverineri Mugabowagahunde yavuze ko amajyaruguru akungahaye ku butare bwinshi


    Source : http://igihe.com/amakuru/u-rwanda/article/ruzagabanya-miliyoni-200-zatangwaga-ku-byuma-ibyihariye-ku-ruganda-rwatashywe-i

  • Amajyepfo: Kwiga imyuga byabahaye icyizere cy'ubuzima nyuma yo gufungurwa – #rwanda #RwOT

    Mu bikorwa bikorerwa muri ayo magororero harimo ububaji, ubudozi, ubundi bukorikori, ubuhinzi n'ubworozi. Abagororwa biga iyo myuga bavuga ko ibafasha kwitegura gusubira mu buzima busanzwe.

    Ishimwe Janvier w'imyaka 25 yageze mu Igororero rya Huye mu 2023, nyuma yo guhamywa icyaha cyo gusambanya umuntu ku gahato agakatirwa imyaka itanu y'igifungo. Amaze imyaka itatu n'igice muri iryo gororero.

    Yabwiye IGIHE ko mbere yakoraga akazi ko kwikorera imizigo kandi atari yarigeze yiga. Ubu amaze amezi umunani yiga ububaji, akaba ashobora gukora ameza, utubati n'ibindi bikoresho.

    Ati 'Nkigeramo hano, numvaga ko nje gupfa, natunguwe no kubona mbayeho ntya, aho niga nkanamenya umwuga, ntari naramenyeye hanze, ahitwa ko ari ho heza. Ubu nintaha niteze ko nziteza imbere kuko nzajya nkora ibiraka byo kubaza, kuko ari ibikoresho bihora bikenewe. Ndashimira Urwego RCS yadutekerereje ibi byiza.'

    Ukwibishaka Léoncie na we amaze imyaka itatu n'igice mu Igororero rya Nyamagabe, aho yajyanywe nyuma yo guhamywa icyaha cyo gucuruza kanyanga. Yavuze ko yakuze mu buzima bugoye, ntiyiga, aza no kubyara ataritegura. Avuga ko gushakisha imibereho ari byo byamujyanye mu bucuruzi butemewe.

    Mu igororero yize ubudozi, gutunganya ibiseke n'imitako ikorwa mu masaro. Asigaje igihe kitageze ku kwezi ngo afungurwe, kandi yizeye ko ubwo bumenyi buzamufasha kwibeshaho.

    Ati 'Ubu ndi ku ishuri kandi nize ibintu nizeye ko nintaha rwose nzabibyaza umusaruro, sinzongera kugongana n'amategeko kuko ubumenyi ntari nigeze mbona ubu ndabufite, nzajya nkora ibintu byemewe. Ndahamya ko imbere y'umuryango wanjye ndetse n'igihugu, nzababera umuntu ukwiye.''

    Abandi bagororwa bavuga ko gukora ibikorwa bibyara umusaruro bituma bumva ko bagifite uruhare mu muryango. Bimwe mu byo bakora biragurishwa, amafaranga avuyemo akunganira amagororero.

    Umuyobozi Mukuru Wungirije w'Urwego rw'Igihugu rushinzwe Igorora, RCS, CP Badege Theos, yavuze ko kwigisha abagororwa imyuga biri mu bikorwa bigamije kubafasha kwitegura ubuzima bwo hanze.

    Yagize ati 'Ibi byose byo kubigisha imyuga tuba tugamije kugira ngo tubafashe kurangiza uru rugendo rwo kugororwa neza, mwumve ko mutaciwe. Hari n'abatubwiye ko umuntu yinjira aha atazi umwuga, akazataha yarawumenye, akazagira icyo yimarira ndetse akabaho neza binatandukanye na mbere y'uko yinjira.'

    Yavuze ko gahunda yo kwigisha imyuga iri mu mavugurura y'imikorere ya RCS, agamije ko igororero rifasha umuntu guhinduka no kwitegura gusubira mu muryango.

    Kugeza ubu, RCS ifite amashuri atandatu y'imyuga yemewe na Leta. Yigisha amasomo arimo amashanyarazi, ubwubatsi, ubuhinzi n'ubworozi, gusudira, ubudozi, ikoranabuhanga rya mudasobwa n'ububaji. Uyarangije ahabwa impamyabushobozi yemewe.

    Akazi karakorwa nk’ahandi hose

    Aho bigira kudoda i Huye

    Ishimwe Janvier, yishimira ko Leta itamugize igicibwa, akaba ari kwiga kubaza, ibyo atari yaramenye mbere yo gufungwa

    Muri TVET y’Igororero rya Huye harimo imashini zigezweho

    Uyu ari kubaza ishusho izatangwa nk’igihembo ahantu

    Zimwe mu mashini zifashishwa mu kubaza muri TVET y’Igororero rya Huye

    Uyu mugororwa ari kubaza ishusho y’umwana w’intama, izajya mu kirugu cya Noheli

    Bimwe mu bikorerwa mu igororero rya Nyamagabe ubona ko bibereye ijisho

    Umuvugizi wa RCS, CSP Hillary Sengabo, yavuze ko RCS ifite TVET esheshatu zose zemewe na RTB

    Umuyobozi Mukuru Wungirije wa RCS, CP Badege Theos, yavuze ko kuba ibyari gereza byariswe amagororero, ari amavugurura agamije guteza imbere imibereho y’abagororwa


    Source : http://igihe.com/amakuru/u-rwanda/article/amajyepfo-kwiga-imyuga-byabahaye-icyizere-cy-ubuzima-nyuma-yo-gufungurwa

  • Maj Gen Nkubito yashimye abikorera b'i Rubavu bayikomeyeho mu gihe yaraswagwaho – #rwanda #RwOT

    Yabigarutseho ku wa 12 Nzeri 2026, mu mwiherero w'iminsi ibiri w'abikorera b'i Rubavu wabereye mu Karere ka Musanze.

    Uyu mwiherero wari ugamije gusuzuma ibyagezweho no kureba ahashyirwa imbaraga mu guteza imbere akarere mu cyerekezo cya 2026-2032.

    Maj Gen Nkubito yavuze ko kuba abikorera baragumye i Rubavu byagaragaje icyizere bafitiye Ingabo z'u Rwanda.

    Ati 'Igihe cyose Rubavu yagize ibibazo by'umutekano mwaratwizeye ntimwahunga ngo mujye kuzamura imiturirwa i Kigali, nagiye kubona mbona muracyahari, ibi byaduhaye umukoro wo kumva ko dufite abo turindira umutekano kandi nka RDF tubifitiye ubushobozi.'

    Yabasabye gukomeza ibikorwa by'ubucuruzi no kwirinda ibihuha bishobora kubadindiza.

    Ati 'Ibyo mukora nibyo bigaragaza ko mukunda Igihugu, nibyo byonyine bizatuma kibaho, kikagera ku iterambere, namwe mugende mukore kuko natwe imbaraga zacu buri munsi zigenda ziyongera umunsi ku wundi.'

    Umuyobozi w'Urugaga rw'Abikorera mu Karere ka Rubavu, Habarurema Antoine, yabwiye IGIHE ko icyizere bafitiye Perezida wa Repubulika n'Ingabo z'u Rwanda cyatumye badahunga mu gihe umutekano wari ubangamiwe.

    Ati 'Twabonye byinshi muri cya gihe gikomeye, ariko kubera icyizere dufitiye Perezida w'u Rwanda na RDF barebye kure bakatuba hafi, iyo ataba bo ntabwo Rubavu iba ikibukwa, niyo mpamvu tutakutse umutima ngo duhunge, kandi uyu munsi turajwe inshinga no guhiga imihigo myinshi by'iterambere kuko nta cya yisenya.'

    Umucuruzi Karasira Jean Bosco, yavuze ko umwiherero nk'uwo ubafasha kuganira n'ubuyobozi ku bibazo bahura na byo no gushakira ibisubizo hamwe.

    Yongeyeho ko abikorera biyemeje gufatanya na Leta gushyira kaburimbo ku mihanda imwe n'imwe, kugira ngo koroshya ingendo bifashe ishoramari kwaguka.

    Akarere ka Rubavu kabarurwamo abikorera bagera ku 14.947.

    Umuyobozi w'Urugaga rw'Abikorera mu Karere ka Rubavu, Habarurema Antoine yabwiye IGIHE ko icyizere bafitiye ingabo z'Igihugu na Perezida wa Repubulika ari byo byatumye badahunga aho byari bikomeye

    Umucuruzi wo mu Karere ka Rubavu, Karasira Jean Bosco, yavuze ko kwitabira umwiherero nk'uyu bibafasha guhura n'ubuyobozi bakaganira ku bitagenda neza

    Umuyobozi w'Ingabo mu Ntara y'Iburengerazuba, Maj Gen Eugene Nkubito, yasabye abikorera gushyira imbaraga mu bucuruzi bakora kuko Igihugu kirinzwe


    Source : http://igihe.com/amakuru/u-rwanda/article/maj-gen-nkubito-yashimye-abikorera-b-i-rubavu-bayikomeyeho-mu-gihe-yaraswagwaho

  • Gatsibo: Ntibumva impamvu bakigorwa n'ibura ry'amazi kandi igice cy'uruganda rwa Muhazi cyaruzuye – #rwanda #RwOT

    Imirimo yo kubaka uruganda rw'amazi rwa Muhazi yatangiye ku itariki ya 1 Nyakanga 2023. Igice cya mbere cy'umushinga cyatwaye miliyari 18 z'amafaranga y'u Rwanda ndetse cyararangiye.

    Uru ruganda rwitezweho gutanga metero kibe ibihumbi 12 z'amazi ku munsi. Abaturage bagera ku 327,714 bo mu Karere ka Gatsibo ni bo biteganyijwe ko bazagezwaho amazi meza n'uyu mushinga.

    Icyakora nubwo rwarangiye amaso y'abaturage yaheze mu kirere, bakavuga ko kutabona amazi hafi y'aho batuye bibasaba gukora ingendo ndende, aho bamwe bamara isaha irenga bayashaka.

    Ibi bavuga ko bibagiraho ingaruka zirimo isuku nke, ishobora gutera indwara zikomoka ku mwanda, ndetse bikagira n'ingaruka ku bworozi.

    Sobomana Patrick wo mu Murenge wa Kiziguro avuga ko nubwo bumva ko igice cya mbere cy'uruganda cyarangiye, ikibazo cy'amazi kigihari, ati 'Amazi turacyayabona bigoranye. N'ubu dukora urugendo rurerure tujya kuyashaka. Ni yo mpamvu dutegereje ko aya mazi azatugeraho natwe, kuko twumva ko uruganda rwuzuye.'

    Musabyemariya Solange wo mu Murenge wa Kiramuruzi we yagize ati 'Turifuza ko umushinga w'amazi urangira vuba kugira ngo tubone amazi hafi y'ingo.'

    Ku borozi, amazi na yo ni ingenzi kuko amatungo ayakenera buri munsi nk'uko bigakwaho na Uwamahoro Vestine wo mu Murenge wa Remera uvuga ko kutabona amazi bikomeje kuzahaza ubworozi bwabo.

    Yagize ati 'Amazi ni ingenzi mu bworozi. Iyo tuyabuze, tugomba gushaka ahandi tuyakura, kandi bitwara igihe n'imbaraga. Ikindi kandi bigabanya umusaruro w'amata, umukamo ukaba muke. Turasaba ko twabona amazi, kuko uruganda rw'amazi twumva ko rwaruzuye.'

    Manirafasha Nadine uyobora Ikigo cy'amashuri cya Rukungu cyo mu Murenge wa Kiziguro na we yagaragaje uburyo bakeneye aya mazi akibaza impamvu atagezwa ku baturage kandi ibikorwaremezo byarubatswe.

    Yagize ati 'Uruganda rwa Muhazi rwarubatswe, ibigega birahari ndetse n'imiyoboro hari aho yageze, ariko nta mazi ahari. Badufashije bakaduha amazi mu bigo by'amashuri.'

    Umuyobozi w'Akarere ka Gatsibo, Gasana Richard, avuga ko kuba igice cya mbere cyararangiye bidasobanuye ko amazi yahise atangira gutangwa mu bice byose, kuko umushinga ugizwe n'ibyiciro bitatu.

    Yagize ati 'Igice cya mbere cyararangiye, ariko ntabwo cyari kigenewe gutanga amazi nk'igice cya kabiri. Icyari kigamijwe ni ukubaka. Igice cya kabiri ni cyo kizatanga amazi.'
    Gasana avuga ko hari imirenge yamaze kubona amazi, irimo Murambi na Kiramuruzi, ndetse ko hari n'ibigega bimwe byamaze kuzura.

    Yagize ati 'Hari imirenge nka Murambi na Kiramuruzi yamaze guhabwa amazi, hari n'ibigega bimwe byuzuye.'

    Avuga kandi ko igice cya gatatu nikirangira, uruganda rwa Muhazi ruzahuzwa n'indi miyoboro, bikazafasha gukemura ikibazo cy'amazi mu bice byinshi by'Akarere ka Gatsibo.

    Yagize ati 'Kurangira kw'igice cya mbere ni intangiriro y'ibindi bice. Igice cya gatatu nikimara kuzura, Muhazi izahuzwa n'indi miyoboro ku buryo bizafasha gukemura ibibazo by'amazi.'

    Mu myaka itanu ishize, mu Karere ka Gatsibo hubatswe ndetse hanasanwa imiyoboro y'amazi ifite uburebure bwa kilometero 133.7, hiyongeraho kubaka uruganda rwa Muhazi.

    Ubuyobozi bw'Akarere buvuga ko ibi bikorwa byagize uruhare mu kongera ingo zigerwaho n'amazi meza, aho muri 2026 iki gipimo cyageze kuri 87%.

    Nubwo iki gipimo gikomeje kuzamuka, abaturage baracyategereje ko ibindi byiciro by'umushinga wa Muhazi birangira kugira ngo amazi meza abageraho kandi aborohereze mu buzima bwa buri munsi.

    Ab’i Gatsibo ntibumva impamvu bakigorwa n'ibura ry'amazi kandi igice cy'uruganda rwa Muhazi cyaruzuye


    Source : http://igihe.com/amakuru/u-rwanda/article/gatsibo-ntibumva-impamvu-bakigorwa-n-ibura-ry-amazi-kandi-igice-cy-uruganda-rwa

  • UR yanyomoje amakuru y'uko yatangiye kwakira ubusabe bw'abashaka kuyigamo – #rwanda #RwOT

    Ku wa 11 Nzeri 2026 ni bwo Minisiteri y'Uburezi yatangaje amanota y'ibizamini bya Leta bisoza amashuri yisumbuye mu mwaka w'amashuri wa 2025/2026.

    Nyuma yaho ku mbuga nkoranyambaga hahise hazenguruka ubutumwa bwerekana ko UR yatangiye kwakira ubusabe bw'abifuza kuyigamo.

    Byatumye ku wa 12 Nzeri 2026, ibinyujije ku mbuga nkoranyambaga, UR inyomoza ayo makuru ivuga ko ari ibihuha kuko itari yatangira kwakira ubusabe bw'abanyeshuri basoje amashuri yisumbuye.

    Yagize iti 'Urubuga rwo gusabiraho ubusabe bwo kwiga muri kaminuza yacu ntabwo rurafunguka. Ntabwo tujya twakira ubusabe binyuze mu bundi buryo butari ubwo guca kuri urwo rubuga rwacu rwabugenewe.'

    Kaminuza y'u Rwanda yakomeje isaba abantu kwirinda ubu butumwa bubayobya ndetse ko uwagira ikibazo yasura ishami ryabo rimwegereye.

    Muri rusange mu banyeshuri biyandikishije gukora ibizamini bya Leta bisoza ayisumbuye bari 108.732 barimo abakobwa 55,05% n'abahungu 44,95%.

    Abakoze ibizamini bya leta ari 108.406 barimo 102.261 batsinze bangana na 94,33%. Mu bahungu, hatsinze 95,94%, mu bakobwa hatsinda 93,02%.

    🚨 ADMISSION APPLICATION ALERT

    Our admission application portal is not yet open. We do not accept applications through any forms or other channels. All applications must be submitted through the official online portal once it opens.

    ⚠️ Please disregard any messages claiming… pic.twitter.com/MxiKrZjEJF

    — University of Rwanda (@Uni_Rwanda) September 12, 2026


    Source : http://igihe.com/amakuru/u-rwanda/article/ur-yanyomoje-amakuru-y-uko-yatangiye-kwakira-ubusabe-bw-abashaka-kuyigamo

  • Gatsibo: Ubworozi bwa bamwe bwatangiye gukomwa mu nkokora no kwamburwa n'abo bagemurira amata – #rwanda #RwOT

    Aba borozi n'abacunda amata bavuga ko iki kibazo kimaze igihe kandi ko bakigejeje ku nzego zitandukanye, ariko kugeza ubu amaso yaheze mu kirere.

    Utumatwishima Emmanuel utuye mu Mudugudu wa Ibare, Akagari ka Ngarama, Umurenge wa Ngarama, umwe mu borozi bagemurira amata iyi koperative, avuga ko gutinda kwishyurwa byagize ingaruka ku musaruro w'amatungo ye.

    Yagize ati 'Tumaze igihe tutabona amafaranga yacu. Ibi bitugiraho ingaruka kuko kugira ngo amatungo akomeze gutanga amata bisaba kuyagaburira neza. Iyo amafaranga atabonetse biratugora kandi bikagira ingaruka ku mukamo.'

    Niyitanga Hirary, utuye mu Mudugudu w'Agakomeye, Akagari ka Nyabishwamba, Umurenge wa Gatsibo, avuga ko kutishyurwa byatumye agira amadeni menshi, kuko hari abamugurije amafaranga yizeye ko azishyura amaze kubona ay'amata.

    Ati 'Abantu twari dufitiye amadeni batangiye kudutakariza icyizere kuko tubabwira ko tuzishyura ariko amafaranga ntaraboneka. Turasaba ko ikibazo cyakemuka tukabona amafaranga yacu, natwe tukabasha kwishyura amadeni.'

    Ku ruhande rw'abagura amata bakayajyana ku makaragiro, bavuga ko kutishyurwa amafaranga y'amata bibagiraho ingaruka zikomeye, kuko amata bakusanya ari wo mushinga bakuramo amafaranga abafasha mu mibereho ya buri munsi.

    Bizimana Ildephonse, utuye mu Mudugudu wa Nyagahanga, Akagari ka Nyagahanga, Umurenge wa Gatsibo, avuga ko abantu bamuhaga amata yatangiye kugira ibibazo na bo, kuko batabona impamvu amafaranga yabo atishyurwa.

    Ati 'Njye bandimo ibihumbi bisaga 200 Frw. Ubu abaturage bari kundega mu nkiko bavuga ko ntabishyuye, kandi ari njye bazi wafashe amata yabo. Ibya koperative bo ntibabizi. Turasaba kwishyurwa kuko turi mu kaga, cyane ko iki kibazo twakigaragaje ariko bikaba bisa nk'aho cyirengagizwa.'

    Tumukunde Theophile na we avuga ko ikibazo kimaze igihe kinini, ku buryo amafaranga koperative imubereyemo amaze kugera kuri miliyoni 1,6 Frw.

    Ati 'Twakomeje kugemura amata twizeye ko amafaranga tuzayabona, ariko amezi abaye menshi. Nkanjye ndabazwa miliyoni 1,6 Frw. Turifuza ko ubuyobozi budufasha kubona igisubizo, kuko natwe dufite ibyo tugomba kwishyura n'imiryango tugomba gutunga.'

    Umuyobozi wa Koperative Jyambere Mworozi Ngarama, Muremyangango Theophille, yabwiye IGIHE ko ikibazo cyo kutishyura abanyamuryango cyaturutse ku micungire mibi y'umutungo wa koperative.

    Ati 'Ikibazo cyatewe n'imicungire y'umutungo, ariko turimo gushaka uko twakemura iki kibazo. Hari ibikoresho bimwe twakodesheje kuko tutakibikoresha kugira ngo tubone amafaranga, kandi igihe cyo kutwishyura abo tubereyemo amadeni tuzabishyura amafaranga tubabereyemo mu gihe cya vuba.'

    Koperative Jyambere Mworozi Ngarama ifite abanyamuryango 427, gusa ubuyobozi bwayo buvuga ko abakora neza ari bake.

    Amakuru atangwa n'ubuyobozi bwa koperative avuga ko abantu bagera kuri 25 ari bo ibereyemo amafaranga, yose hamwe akaba agera kuri miliyoni 4.2 Frw.

    Umuyobozi w'Akarere ka Gatsibo Wungirije ushinzwe Iterambere ry'Ubukungu, Sekanyange Jean Léonard, yashimangiye ko ikibazo cy'iyi koperative cyatewe n'imikoreshereze mibi y'umutungo, ko Akarere gafatanyije n'Ikigo cy'Igihugu gishinzwe Amakoperative mu Rwanda, biri gukora ubugenzuzi kugira ngo hamenyekane neza icyateye iki kibazo.

    Ati 'Tuzashingira kuri raporo izava muri ubwo bugenzuzi kugira ngo dufate ingamba zikwiye.'

    Visi Meya Sekanyange avuga kandi ko mu gihe ikibazo kigishakirwa umuti, ubuyobozi buri gushaka uburyo aborozi bakomeza kubona aho bagemura amata, kugira ngo ikibazo cya koperative kidahagarika ibikorwa byabo by'ubworozi.

    Aborozi b’i Gatsibo bavuga ko bamaze igihe batishyutwa amata bagemuriye koperative yo muri aka karere


    Source : http://igihe.com/amakuru/u-rwanda/article/gatsibo-ubworozi-bwa-bamwe-bwatangiye-gukomwa-mu-nkokora-no-kwamburwa-n-abo

  • AMAFOTO – APR FC na Rayon Sports zageze mu kiciro cya cya kabiri cy'Imikino Nyafurika ya CAF, Al Hilal na Al Merrikh zihagaze neza #rwanda #RwOT

    Amakipe ahagarariye u Rwanda n'ay'ibihangange byo muri Sudan akomeje kwitwara neza mu marushanwa ya CAF, ibi bibaye ku nshuri ya kabiri aho aya makipe ya Al Hilal Omdurman na Al Merrikh ari gukinira mu Rwanda ku ncuro ya kabiri.

    APR FC na Rayon Sports zahesheje u Rwanda ibyishimo nyuma yo kubona itike yo gukomeza mu kiciro cya kabiri cy'amarushanwa ya CAF.

    APR FC yasezereye Les Aigles du Congo nyuma yo kuyitsinda 3-1 mu mikino yombi, umukino ubanza APR FC yari yatsinzwe igitego kimwe ku busa, mu gihe mu mukino wo kwishyura wabereye kuri Sitade Amahoro, ikipe y'ingabo z'igihugu yatsinze umukino ku bitego 3-0.

    Muri uyu mukino wa CAF Champions League, Kateni wa APR FC, Djibril Cheickh Ouattara yatsinze ibitego bibiri naho ikindi kimwe gitsindwa na myugariro Ishimwe Christian.

    Ibi bivuze ko mu ijonjora rya Kabiri rihuza amakipe yabaye aya mbere iwayo kuri uyu mugabane, APR FC izahura na Zamalek yo mu Misiri yo yasezereye Association Sportive du Port yo muri Djibouti ku giteranyo cy'ibitego 6-1 mu mikino yombi.

    Muri CAF Confederation Cup, Rayon Sports na yo yakomeje mu kindi kiciro, ni nyuma yo kunganya 0-0 na Panthère Sportive du Ndé mu mukino wo kwishyura, bityo umukino urangira amakipe yombi anganyije igitego kimwe kuri kimwe, bityo Rayon Sports ikomeza ku gitego yatsindiye hanze.

    Ku rundi ruhande, Al Hilal Omdurman na Al Merrikh, amakipe akomeye yo muri Sudan ari gukinira mu Rwanda, na yo akomeje gutanga isura nziza mu marushanwa ya CAF.

    Al Hilal yatangiye neza CAF Champions League itsinda Aigle Noir yo mu Burundi ibitego 2-0, mu gihe Al Merrikh yatsinze Power Dynamos yo muri Zambia 1-0 mu mukino ubanza.

    Mu mukino wo kwishyura Al Merrikh yatsindiye muri Mozambique Power Dynamos 1-0, bityo ikomeza mu kiciro cya kabiri cya Champions League.

    Kuva mu mwaka ushize, Al Hilal na Al Merrikh byahzahaweawe uburenganzira bwo gukina shampiyona y'u Rwanda, mu rwego rwo kubona aho bikorera no gukomeza ibikorwa byabyo mu gihe Sudan ikomeje guhura n'ibibazo by'umutekano.

    Ibyo byatumye u Rwanda rubona amahirwe yo kwakira aya makipe abiri akomeye ku mugabane w'Afurika.

    Ubu, APR FC, Rayon Sports, Al Hilal Omdurman na Al Merrikh zose zikomeje urugendo rwazo mu marushanwa ya CAF, ibintu bishimangira ko u Rwanda rukomeje kugira uruhare rukomeye mu kwakira no guteza imbere imikino yo ku rwego rwa Afurika.

    ImageImageImageImageImageImageImageImageImageImageImage

    Source : https://rushyashya.net/amafoto-apr-fc-na-rayon-sports-zageze-mu-kiciro-cya-cya-kabiri-cyimikino-nyafurika-ya-caf-al-hilal-na-al-merrikh-zihagaze-neza/

  • Imanza zikabakaba 4500 zatanzwemo igihano cy'imirimo y'inyungu rusange – #rwanda #RwOT

    Imibare igaragaza ko mu mu 2018 gukora imirimo y'inyungu rusange byatanzwe mu manza 13, mu 2019 zigera kuri 368.

    Mu 2020 imanza zatanzwemo iki gihano cy'imirimo nsimburagifungo zageze kuri 326, mu 2021 zatanzwe mu manza 339, mu gihe umwaka wa 2022 igihano cy'imirimo y'inyungu rusange cyatanzwe mu manza 464, naho mu 2023 zikubye hafi kabiri zigera kuri 804.

    Umwaka wagaragayemo imanza nyinshi zatanzwemo iki gihano cyo gukora imirimo y'inyungu rusange ni uwa 2024 aho cyatanzwe mu manza 1.462, mu 2025 ziragabanyuka cyane zigera kuri 584, naho mu 2026 kugeza ku wa 30 Kamena hari hamaze gutangwa ibihano by'imirimo rusange ku manza 114.

    Inkiko zatanze igihano cy'imirimo y'inyungu rusange ku mu madosiye menshi harimo urw'Ibanze rwa Nyagatare rumaze kugitanga mu manza 554, harimo 470 bigaragaza ko bayikoraga baba mu bigo byabugenewe mu gihe abandi bayijyagamo bavuye iwabo.

    Urukiko rw'Ibanze rwa Gasabo rwatanze igihano cy'imirimo rusange ku manza 463, aho 440 muri bo bayikoze baba iwabo.
    Urukiko rw'Ibanze rwa Nyarugenge rwatanze iki gihano mu manza 332, aho 270 bagikoze bataha iwabo.

    Urukiko rw'Ibanze rwa Kicukiro rwatanze iki gihano mu manza 323, mu gihe urw'Ibanze rwa Ndora rwagihaye abaregwa mu manza 332.

    Umugenzuzi Mukuru w'Inkiko, Nkurunziza Valens, ubwo yari mu kiganiro n'abanyamakuru ku wa 11 Nzeri 2026, yavuze ko iki gihano kidatangwa ku byaha byose.

    Ati 'Hari ibyaha bimwe na bimwe itegeko ryateganyije bigera kuri bitandatu, ubu ni byo dufite, muri iyo myaka…aho icyo gihano cyatanzwe cyane ni 2024 kuko cyatanzwe mu manza 1.462.'

    Kugeza mu 2024 habarurwaga abarenga ibihumbi 20 bakatiwe iki gihano barimo n'abataragishyira mu bikorwa.

    Mu Ukuboza 2025, ni bwo Urwego rw'u Rwanda rushizwe Igorora rwatangiye gushyira mu bikorwa igihano cy'imirimo y'inyungu rusange, icyo gihe hatangira abantu 800.

    Itegeko ryerekeye imiburanishirize y'imanza z'inshinjabyaha rigaragaza ko iyo igihano cy'imirimo y'inyungu rusange gitanzwe nk'igihano cy'iremezo, urukiko rugena igihe ntarengwa kizamara. Icyo gihe ntigishobora kurenga amezi atandatu.

    Igihano cy'imirimo y'inyungu rusange gishobora gutangwa gisimbura ikindi gihano cy'iremezo. Muri icyo gihe, gitangwa iyo icyaha gihanishwa igifungo kirenze amezi atandatu ariko kitarenze imyaka itanu, urukiko rushobora gutegeka uwagikatiwe kurangiza igice cy'igihano akora igihano cy'imirimo y'inyungu rusange mu gihe kitarenze imyaka ibiri.

    Iyo icyaha gihanishwa igifungo kitageza ku mezi atandatu, urukiko rushobora kumutegeka gukora igihano cy'imirimo y'inyungu rusange mu gihe kidashobora kurenga igihe ntarengwa cyo hejuru cy'igifungo giteganywa n'itegeko kuri icyo cyaha.

    Iyo uwahamwe n'icyaha adakoze neza ku bushake igihano cy'imirimo y'inyungu rusange, arangiriza mu igororero igihano gisigaye yakatiwe.

    Iteka rya Perezida rigena uburyo bwo gukora igihano cy'imirimo y'inyungu rusange Urwego rw'Igihugu Rushinzwe Igorora, RCS, rukora urutonde rw'abantu bakatiwe igihano cy'imirimo y'inyungu rusange rukarushyikiriza Akarere babarizwamo.

    Akarere kamenyesha umuntu wakatiwe igihano cy'imirimo y'inyungu rusange itariki agomba kwitabiraho RCS kugira ngo ahabwe imirimo agomba gukora.

    Ingingo ya gatatu ivuga ko ubuyobozi bw'Akarere igihano cy'imirimo y'inyungu rusange kirangirizwamo bukora urutonde rw'imirimo ikorwa mu gihe cyo kurangiza igihano cy'imirimo y'inyungu rusange, bukarushyikiriza ubuyobozi bwa RCS.

    Ubuyobozi bw'Akarere bushobora kuvugurura urwo rutonde igihe cyose bibaye ngombwa bukarushyikiriza ubuyobozi bwa RCS.

    Rinateganya kandi ko inzego za Leta, ibigo bya Leta, sosiyete sivile cyangwa abikorera bashaka gukoresha abakatiwe igihano cy'imirimo y'inyungu rusange babisaba RCS mu nyandiko.

    Urwego ruhawe uruhushya rwo gukoresha abakatiwe igihano cy'imirimo y'inyungu rusange rugirana amasezerano na Komiseri Mukuru wa RCS cyangwa umuhagarariye.

    Ni ryari wemererwa guhagarika igihano?

    RCS ishobora kwemerera umuntu wakatiwe igihano cy'imirimo y'inyungu rusange guhagarika kugikora by'agateganyo iyo agize ubumuga bw'umubiri; agize ubumuga bwo mu mutwe; agize uburwayi budashobora kubangikanywa no gukora igihano cy'imirimo y'inyungu rusange; cyangwa atwite kandi gukora icyo gihano byabangamira ubuzima bwe cyangwa ubw'umwana atwite.

    Ukora igihano cy'imirimo y'inyungu rusange usaba guhagarika by'agateganyo gukora icyo igihano, ashyikiriza ubuyobozi bwa RCS ubusabe bwe buri kumwe n'icyemezo cy'umuganga wemewe na Leta cy'impamvu zavuzwe.

    RCS ni yo ihitamo aho umuntu wakatiwe igihano cy'imirimo y'inyungu rusange agikorera, hitawe ku bushobozi bwe, bwaba ubw'umubiri cyangwa ubw'ubumenyi. Umuntu ukora igihano cy'imirimo y'inyungu rusange ashobora kugikora ataha iwe cyangwa aba mu ngando.

    Abakora imirimo y’inyungu rusange bakora iminsi itatu mu cyumweru

    Iki gihano gishyirwa mu bikorwa binyuze muri RCS


    Source : http://igihe.com/amakuru/u-rwanda/article/imanza-4-474-zatanzwemo-igihano-cy-imirimo-y-inyungu-rusange

  • Rulindo: Ubukene bwagabanutseho 13,6% mu myaka itanu ishize – #rwanda #RwOT

    Ibi byagarutsweho ku wa Kane, tariki ya 10 Nzeri 2026, mu gikorwa cyo kumurika ibyagezweho muri manda y'imyaka itanu y'Inama Njyanama y'Akarere, yatangiye mu mpera za 2021 ikazasoza mu Ukwakira 2026.

    Ubushakashatsi bwa karindwi ku mibereho y'ingo, EICV7, bugaragaza ko igipimo cy'ubukene muri Rulindo cyavuye kuri 35,2% mu 2021 kigera kuri 21,6% mu 2026, kigabanukaho 13,6%. Ubukene bukabije bwo bwavuye kuri 5% bugera kuri 3,2%, bugabanukaho 1,8%.

    Mu bikorwa ubuyobozi bwagaragaje ko byafashije abaturage kwikura mu bukene harimo guhanga imirimo. Mu 2021, muri Rulindo hahanzwe imirimo mishya 5.568, mu gihe umwaka w'ingengo y'imari wa 2025/2026 wasize hahanzwe imirimo mishya 30.094. Ubuyobozi bugaragaza ko ari izamuka rya 18,6%.

    Rwiyemezamirimo Sina Gerard yavuze ko kugabanya ubukene bishoboka iyo inzego zitandukanye zishyize hamwe.

    Ati 'Tuzakomeza duhange imirimo mishya, tuyihangiye aho turi kuko dufite umutekano n'imiyoborere myiza natwe tugomba kugabanya ubukene nk'inzira yacu twahisemo mu kubaka Igihugu.'

    Mu bindi byagaragajwe harimo gahunda ya Girinka, aho inka 3.595 zahawe imiryango itishoboye. Imiryango yari imaze kugerwaho n'iyi gahunda yavuye ku 9.177 mu 2021 igera ku 12.772 mu 2026.

    Muri gahunda ya Graduation yatangiye mu myaka ibiri ishize, imiryango 14.976 imaze kuvanwa mu bukene, mu 20.869 yari yabaruwe nk'iri mu bukene.

    Perezida w'Inama Njyanama y'Akarere ka Rulindo, Dusabirane Aimable, yavuze ko kwiyongera kw'ingengo y'imari y'akarere kwafashije mu gushyira mu bikorwa gahunda zigamije guteza imbere abaturage.

    Ati “Mu 2021 dutorwa, ingengo y'imari yari 21.714.368.501 Frw none uyu munsi igeze kuri 32.868.614.332 Frw, yabaye inkingi fatizo mu bikorwa binini bihindura imibereho y'abaturage, no kugabanya ubukene.”

    Dusabirane yavuze ko muri iyi manda Inama Njyanama yafashe ibyemezo 622, muri byo 580 bikaba byarashyizwe mu bikorwa. Yizeye ko ibitarashyirwa mu bikorwa bizitabwaho n'abazabasimbura.


    Source : http://igihe.com/amakuru/u-rwanda/article/rulindo-ubukene-bwagabanutseho-13-6-mu-myaka-itanu-ishize

  • Umuyobozi mu Karere ka Karongi ukekwaho kwaka ruswa ayita 'icya cumi' yafunzwe – #rwanda #RwOT

    Uyu muyobozi yatawe muri yombi nyuma y'aho nta myaka ibiri irashira Akarere kamusubije mu kazi. Ni nyuma y'aho akarere kari kamwirukanye mu bakozi ba Leta burundu, akakarega mu nkiko ko kamwirukanye binyuranyije n'amategeko akagatsinda.

    Umuyobozi w'Akarere ka Karongi, Muzungu Gerald, yabwiye IGIHE ko Habimana akurikiranyweho icyaha cyo kwaka ruswa.

    Ati 'Muri gahunda yo gufasha urubyiruko ruturuka mu miryango itishoboye kwiga imyuga, [Habimana] Protogène akekwaho kuba yaragiye yaka abayobozi b'ibigo by'amashuri ruswa, aho yavugaga ngo bamuhe icya cumi azabahe abanyeshuri'.

    Gufasha urubyiruko ruturuka mu miryango itishoboye kwiga imyuga y'igihe gito, ni agashami ka gahunda ngari yo gufasha abaturage kwivana mu bukene (graduation strategy).

    Uturere ni two dutoranya urubyiruko ruzajya kwiga imyuga, rukarwoherereza amashuri ya Tekinike Imyunga n'Ubumenyi Ngiro, hanyuma urwo rubyiruko rukiga rwishyurirwa n'Ikigo gishinzwe gutera Inkunga ibikorwa by'iterambere mu nzego z'ibanze (LODA), hagamije ko rufasha imiryango ruturukamo kwivana mu bukene.

    Amakuru IGIHE yamenye ni uko hari Umuyobozi w'Ishuri ry'Imyuga ryo mu Karere ka Gasabo mu mujyi wa Kigali, Habimana yaba yarandikiye amusaba ko yamuha icya cumi ku mafaranga LODA yamwishyuye, hanyuma uwo muyobozi w'ishuri yakwanga kuyamuha bigatuma Habimana atamwoherereza urubyiruko rwo kwiga imyuga y'igihe gito.

    Meya Muzungu yabwiye IGIHE ko Habimana afungiye kuri sitasiyo ya RIB ya Bwishyura mu Karere ka Karongi mu gihe agikorwaho iperereza ngo hamenyekane niba nta bandi bayobozi b'ibigo by'amashuri uyu muyobozi yaba yaratse ruswa.

    Itegeko rigena ko umuntu wese uhamijwe icyaha cya ruswa akatirwa igifungo cy'imyaka kuva kuri itanu kugeza kuri irindwi, hamwe n'ihazabu y'amafaranga yikubye inshuro eshatu kugeza kuri eshanu z'agaciro k'indonke.

    Umuyobozi mu Karere ka Karongi ukekwaho aka ruswa ayita 'icyacumi' yafunzwe


    Source : http://igihe.com/amakuru/u-rwanda/article/umuyobozi-mu-karere-ka-karongi-ukekwaho-aka-ruswa-ayita-icyacumi-yafunzwe