Blog

  • Uko Perezida Kagame n'umuryango we bavuye mu Rwanda bahunze abajenosideri #rwanda #RwOT

    Tariki ya 23 Ukwakira 1957 ni bwo Paul Kagame [waje kuba Perezida w'u Rwanda] yabonye izuba; yavukiye i Nyarutovu mu yahoze ari Komini Tambwe, Perefegitura ya Gitarama ubu ni mu Karere ka Ruhango mu Ntara y'Amajyepfo.

    Mu gihe ivanguramoko ryibasiraga abo mu bwoko bw'Abatutsi, umuryango wa Paul Kagame uri mu yatotejwe maze abasaga 100.000 bava mu byabo bahungira mu bihugu by'abaturanyi.

    Mu 1959, umuryango wa Kagame warahunze ujya kuba mu Majyaruguru y'Uburasirazuba bw'u Rwanda, aho wamaze imyaka ibiri mbere yo kwerekeza muri Uganda mu Nkambi ya Nshungerezi.

    Mu gitabo “L'Homme de fer” kirimo ikiganiro Perezida Paul Kagame yagiranye n'umunyamakuru François Soudan muri Nzeri 2015, yagarutse ku rwibutso afite ubwo yahungaga igihugu cye cy'amavuko.

    Yagize ati 'Ndibuka uwo munsi mu 1961 ubwo nahatirwaga kuva mu gihugu cyanjye. Nari mfite imyaka ine ndetse amashusho nabonye nayibutse kubera ibihangano bankoreye. Muzi ko iyo ufite imyaka itatu cyangwa ine, hari amashusho n'ibikorwa bitibagirana mu ntekerezo zawe. Iyo rero abandi bantu babikubwiye bundi bushya, biguma mu bwonko bwawe.''

    Perezida Kagame avuga ko 'umubyeyi we' Asteria Rutagambwa ubwo baterwaga atifuzaga ko bafatirwa mu rugo, bakaba banahicirwa.

    Mu buhamya bwe, avuga ko yibuka neza umunsi ababatotezaga babirukanye mu nzu y'iwabo ndetse yiboneye n'amaso ye akaga Abatutsi bahuye nako.

    Ati 'Kuri uwo munsi, batwitse inzu nyinshi, bishe amatungo n'abantu ndetse basaga n'abafite umurava wo kwikiza abantu bose babegereye bagasoreza ku nzu yacu yari yitaruye umuhanda mugari.''

    'Mama yasaga n'uri kudutegurira kubyakira. Nyuma y'akanya gato, yatubwiye kuva mu nzu, tugategerereza ikiri bube. Ntiyashakaga ko dufatwa ndetse tukicirwa mu nzu yacu.''

    Muri icyo gihe, Umwamikazi Rosalia Gicanda [uyu ni mubyara wa Asteria Rutagambwa] wari utuye nko mu minota 30 cyangwa 45 uvuye iwabo na Paul Kagame, yumvise ubwicanyi buri kuhakorerwa ahita yohereza imodoka yo kubatwara.

    Perezida Kagame avuga ko ibi byabaye mu gihe we n'umuryango we bari batangiye gutekereza uko bakwihisha.

    Ati 'Ntitwari tuzi ko imodoka aritwe ije isanga. Umushoferi yahaye mama ibaruwa isobanura ko yoherejwe kugira ngo amenye uko tumeze no kutujyana aho Umwamikazi ari niba nta kibazo kirimo kandi mu by'ukuri hari ikibazo.''

    Perezida Kagame n'abo mu muryango we babonesheje amaso abashakaga kubambura ubuzima

    Ubwo umuryango wa Kagame wameneshwaga, umubyeyi we Rutagambwa Deogratias ni we wahunze mbere.

    Bitewe no kuba ari we wahigwaga cyane kurusha abandi, Rutagambwa yabanje guhungira i Burundi mu mezi ya mbere, nyuma akomereza muri Congo.

    Kagame yibuka ko ubwo imodoka yoherejwe kubafata yageraga hafi y'iwabo, hari Abahutu bamwe bayibonye, bahagarika ibyo bakoraga berekeza iwabo ngo bababuze guhunga.

    Ati 'Twari dutuye ku gasozi hejuru, byari byoroshye kubabona bihuta baza aho twari turi baturutse ku kandi gasozi, banyuze hasi mu kibaya. Mama yatubwiye ko nta mwanya uhari wo gusubira mu rugo cyangwa se kugira ikindi icyo ari cyo cyose dufata. Twahise twinjira mu modoka, twageze ku rugo rwacu cya gihiriri cyari kije kutugirira nabi cyahageze.''

    Yakomeje ati 'Twahise dukomereza i Nyanza mu muryango wa mama. Twahamaze icyumweru, turongera turimuka, tujya kwa nyogokuru na sogokuru, iwabo wo kwa mama mu Mutara.''

    Icyo gihe, Kagame avuga ko abavandimwe be batatu bari bahari ariko ntibari babayeho nabi kuko bari mu muryango mugari.

    Ati 'Hari sogokuru, musaza wa mama wari na se w'Umugabekazi n'undi muvandimwe wa gatatu. Guhurira aho hantu, twari umuryango munini rwose. Ni aho twahungiye ariko ubwicanyi bwakomeje kwiyongera hirya no hino bugera no mu Mutara, ni bwo twambukaga umupaka twerekeza muri Uganda mu gace bita Kamwezi.''

    Mu 1959, ubwo umuryango wa Kagame wahungaga wahise ujya mu Nkambi ya Nshungerezi muri Uganda.

    Bakigerayo, Kagame yatangiriye amashuri hafi y'inkambi y'impunzi, aho we n'abandi bana b'impunzi babaga. Ku myaka icyenda y'amavuko, yimukiye ku kindi kigo cy'amashuri abanza cya Rwengoro, aharangiriza amashuri abanza afite amanota meza bimuhesha kwiga mu Kigo cya Ntare kiri mu bikomeye muri Uganda.

    Kagame n'abandi basore bari barambiwe ubuzima bw'ubuhunzi, bishyize hamwe bahuza umugambi wo guharanira uburenganzira bwabo wo gutahuka mu gihugu cyabo bahezwagamo.

    Iya 1 Ukwakira 1990, ni bwo urugamba rwo kubohora u Rwanda rwatangiye. Mu bushobozi buke, buherekejwe n'ubwitange Kagame wari uvuye ku ishuri muri Leta Zunze Ubumwe za Amerika yasanze ingabo zari zimaze gucika intege kubera abakuru muri zo bari bamaze kwicwa n'umwanzi. Uyu mugabo yayoboye ingabo yasanze zitarenga 2000 azigeza ku ntsinzi.

    Perezida Kagame yabaye Visi Perezida abifatanyije no kuba Minisitiri w'Ingabo kuva mu 1994 kugeza mu 2000. Yabaye perezida mu 2000 ndetse ari kuyobora manda ya gatatu.

    Inkuru ya IGIHE

    Source : https://umuryango.rw/amakuru/mu-rwanda/ubuzima/article/uko-perezida-kagame-n-umuryango-we-bavuye-mu-rwanda-bahunze-abajenosideri

  • MTN Rwanda yatanze inkunga ya mudasobwa 200 z… – #rwanda #RwOT

    Kuri uyu wa Gatatu tariki 25 Kanama 2021, MTN Rwanda yashyize umukono ku masezerano y'imikoranire na Rwanda TVET Board [Icyigo cy'Igihugu gishinzwe guteze imbere imyuga n'ubumenyingiro]. Uyu muhango wabereye mu karere ka Nyanza, ku ishuri rya Nyanza TVET School ryahise rinahabwa mudasobwa 20 muri 200 MTN yatanze, zigomba kuzasaranganywa mu mashuri y'imyuga n'ubumenyingiro hirya no hino mu gihigu.

    Mukarubega Zulphat [chairperson wa MTN foundation] waruhagarariye iyi sosiyete y'itumanaho ya mbere mu Rwanda muri uyu muhango, nyuma yo gushyira umukono ku masezerano y'imikoranire na Rwanda TVET Board, yasobanuye icyabateye gutekereza kuri iki gikorwa cy'ubufasha.

    Mukaburega Zulphat

    Yagize ati: 'Nk'uko mubizi MTN ni ikompanyi icuruza, ariko yashyizeho MTN foundation kugira ngo ifashe muri gahunda za Leta, kugira ngo noneho igere ku ntego yayo. Ni muri urwo rwego rero mubona twaje hano mu rwego rwo kumurika mudasobwa zigera kuri 200 twatanze mu bigo bya TVET'. Yakomeje avuga ko iki kigo cya Nyanza TVET School ari cyo kibaye icya mbare mu guhabwa mudasobwa. Yongeyeho ko bazakomeza no mu bindi bigo bigera ku icumi, batanga za mudasobwa.

    Yasobanuye impamvu batekereje gutanga ubufasha mu bijyanye n'uburezi maze abisobanura muri ubu buryo ati: 'Nk'uko mubizi nta terambere ryagerwaho bitanyuze mu burezi, cyane cyane noneho mu mashuri y'imyuga. Ni muri urwo rwego rero twatanze izi mudasobwa'.

    Yashimangiye ko ari 'mu rwego rwo kunganira Leta kuko izo itanga ziba zidahagije ku banyarwanda biga'. Yasabye aba banyeshuri n'ikigo muri rusange kuzifata neza kugira ngo zizanakoreshwe na barumuna babo. Izi mudasobwa zizatangwa mu bigo 10, ziba ziherekejwe na Internet imara umwaka nayo yishyurwa na MTN Rwanda.

    Mu gutanga izi mudasobwa yavuze ko bagendeye ku bigo bifite aho zishobora kujya, mbese bifite 'salle' ku buryo izi mudasobwa ziba zifite umutekano uhagije. Yashimangiye ko izi mudasobwa na internet byose hamwe bizatwara arenga miliyoni 150 Frw.

    Paul Umukunzi, umuyobozi mukuru w'Ikigo cy' Igihugu gishinzwe guteza imbere imyuga n'ubumenyingiro, yavuze ko izi mudasobwa MTN yatanze zizafasha abanyeshuri kubona amasomo yo hirya no hino. Yagize ati: 'Aho isi igeze uyu munsi, kwiga hatarimo ikoranabuhanga ntabwo bigishoboka, tugendeye no ku masomo twigishijwe na covid-19, ubuzima bwarahindutse kandi kwiga bigomba gukomeza'.

    Paul Mukunzi umuyobozi w’Ikigo cy’Igihugu gishinzwe guteza imbere imyuga n’ubumenyingiro 

    Yakomeje agira ati: 'Kuba hari ikoranabuhanga ni intambwe ikomeye cyane, ikindi noneho uko ikoranabuhanga rigenda rihinduka no ku isi hose, imyigishirize yose y'imyuga n'ubumenyingiro isigaye inyura mu ikoranabuhanga, tukaba twizera ko rero aba bana bagiye kujya bakoresha izi mudasobwa. Amarembo arabafunguriye bashobora kubona amasomo aturutse hirya no hino ku isi, binyuze muri izi mudasobwa bahawe kandi noneho n'abarimu bagakora ubushakashatsi kugira ngo biyungure ubumenyi bakomeze kwigisha aba bana neza'.

    Bamwe mu banyeshuri bagiranye ikiganiro na Inyarwanda.com bunze mu rye bavuga ko izi mudasobwa zizabafasha kunoza amasomo yabo bagakora n'ubucukumbuzi, bahereye kubyo bahawe na mwarimu bikabafasha kwiyongereraho n'ibindi.

    Ngabonziza Germain uyobora Nyanza TVT School yavuze ko izi mudasobwa bahawe zije zikenewe ati: 'Ni igikorwa kiza, kuko baduhaye mudasobwa dukeneye ugereranije n'umubare w'abanyeshuri dufite. Dufite abanyeshuri 638 iyo ugereranije mudasobwa twari dufite 80 ntago byahuraga! Kuba rero baduhaye mudasobwa 20 ukongeraho internet y'ubuntu mu gihe cy'umwaka, ubona ari igikorwa kiza cyane cyane kidufasha mu myigire n'imyigishirize hifashishijwe ikoranabuhanga'.

    Ngabonziza Germain

    Yakomeje ashimangira ko izi mudasobwa bahawe bazazibyaza umusaruro, cyane cyane mu kuzamura ireme ry'uburezi mu ikoranabunga no gushyiraho gahunda yo gushaka udushya, n'ibindi bikorwa bitandukanye bituma umunyeshuri wize muri icyi kigo azajya ahava afite ubumenyi buhagije mu ikoranabuhanga.

    Ubwo bafunguraga ku mugaragaro ahashyizwe  mudasobwa 20 

    Abanyeshuri bavuze ko zizabafasha gukora ubucukumbuzi mu masomo yabo

    Source : https://inyarwanda.com/inkuru/108929/mtn-rwanda-yatanze-inkunga-ya-mudasobwa-200-zatwaye-miliyoni-100-mu-mashuri-yimyuga-nubume-108929.html

  • Minisitiri Bamporiki uri mu kiruhuko yagiriye… – #rwanda #RwOT

    Mu minota micye ishize, Minisitiri Edouard Bamporiki yifashishije urukuta rwe rwa Twitter rukurikirwa n’abarenga ibihumbi 84 asangiza abamukurikira amafoto atatu amugaragaza ari kumwe n’umugore we bari ku mazi ndetse hari n’ifoto imugaragaza ari mu mazi mo hagati bikagaragaza ko ari umuhanga mu koga na cyane ko nta n’akajiri abantu bogana yari yambaye – gafasha abantu kudacubira. Munsi y’ayo mafoto yanditseho amagambo ari mu Kinyarwanda kizimije nk’uko abimenyereweho.

    N’ubwo byagora benshi gusobanukirwa amagambo ye kuko azimije cyane ndetse hakaba hari bamwe banatangaje ko nta kintu bakuyemo, mu butumwa bwe humvikanamo ko yaryohewe n’ibihe byiza yagiriye ku mazi. Yanditse ati “Nyiratsibura w’abera umu, nsanze ahiga uw’iwacu umwo, naniwe kurenza amaso iri riba yujuje yijuse! Gusa mpasanze umukiro nditsa nti Imana izo. Akira intashyo nkomoye aha imana zereye, kubibuka rya joro ryabujije umusinga gusinzira ubu mwashima. Twasubiye mu nzira y’abazima. Heme u Rwanda”.

    Abakoresha urubuga rwa Twitter bifurije Minisitiri Bamporiki n’umufasha we gukomeza kuryoherwa n’ikiruhuko, gusa benshi bagarutse ku Kinyarwanda yakoresheje bavuga ko bakuyemo bicye. Joseph Khalifa yagize ati “Muryoherwe mwa mfura mwe!” Yongeraho ati “Ariko banza ari Igiswahili pe kuko nta kintu numvisemo, mwokabyara mwe mwazajya mudusobanurira koko Rwanda rwacu imbere cyane”. Uwitwa Leonce yagize ati “Ariko abantu muzi Ikinyarwanda mwansemurira ibi Hon yanditse bishatse kuvuga iki? Njye ntabwo ndimo gusobanukirwa. Nimumfashe”

    Jonatha Mbanze yabwiye Minisitiri Bamporiki ko ari byiza kuruhuka anamugaragariza ko byamushimishije rwose. Ati “Kuruhuka ni byiza Hon. Ndabona iki kiruhuko cya #cabinet warakibyaje umusaruro hamwe na Madame akaba mushiki wacu mukobwa wa #MuzeheSakindi“. Undi yagize ati “Ibiruhuko byiza Ministiri wacu ariko ni ukuri mujye mugerageza kwandika ibyo turasobanukirwa pe, mu by’ukuri hano mbashije kumvamo ngo Heme u Rwanda, ibindi byose shwi”.

    Ikiruhuko by’Abagize Guverinoma y’u Rwanda kizarangira tariki 31 Kanama 2021 nk’uko byatangajwe n’Inama y’Abaminisitiri yateranye kuwa 18 Kanama 2021.

    Minisitiri Bamporiki mu mazi mo hagati

    Minisitiri Bamporiki n’umugore we bagiriye ibihe byiza ku mazi

    Mu Kinyarwanda kizimije Minisitiri Bamporiki yakomoje ku bihe byiza yagiranye n’umugore we muri iyi minsi y’ibiruhuko

    Source : https://inyarwanda.com/inkuru/108944/minisitiri-bamporiki-uri-mu-kiruhuko-yagiriye-ibihe-byiza-ku-mazi-ari-kumwe-numugore-we-ag-108944.html

  • IFOTO Y'UMUNSI: Ndimbati bamusomye ku nda – YEGOB #rwanda #RwOT

    Kuri uyu wa Kane tariki ya 26 Kanama 2021 twabazengurukiye imbuga nkoranyambaga zitandukanye kugirango tubategurire ifoto y'umunsi. Ifoto twabahitiyemo kuri uyu munsi ni iya Ndimbati aho bari bari kumusoma ku nda. Ni ifoto Ndimbati yashyize hanze abinyujije ku rukuta rwe rwa instagram.

    Source : https://yegob.rw/ifoto-yumunsi-ndimbati-bamusomye-ku-nda/

  • Afghanistan: Igitero cy'umwiyahuzi ku kibuga cy'indege cya Kabul cyahitanye abantu barenga 10 #rwanda #RwOT

    Kuri uyu wa Kane ahitwa Abbey Gate ku kibuga cy'indege cya Kabul habereye iturika ry'igisasu bikozwe n'umwiyahuzi gitwara ubuzima bw'abantu barenga 10 mu gihe abasirikare 3 ba US barwanira mu mazi bakomeretse.

    Abategetsi b'aba Taliban batangaje ko abantu cumi n'umwe aribo baguye muri iki gitero cyo ku kibuga cy'indege i Kabul abandi benshi barakomereka.

    Uku guturika kwabaye nyuma y'aho US iburiye ko kuri iki kibuga cy'indege hashobora kubera igikorwa cy'ubwiyahuzi gishobora guhitana benshi.

    Umudipolomate wa Amerika muri Afghanistan,witwa Ross Wilson,yatangaje ko inzira ijya ku kibuga cy'indege igitekanye nubwo habayeho uku kwituritsa k'umwiyahuzi.

    Leta ya Amerika yatsimbaraye ku cyemezo cy'uko izakura abasirikare bayo muri kiriya gihugu kuwa 31 Kanama uyu mwaka.

    Mu bantu 13 bahitanwe n'iki gisasu harimo n'abana ndetse cyaturikiye hanze ya hotel yitwa Baron byatumye abagombaga gutaha iwabo bahungishwa vuba.

    Amashusho ateye ubwoba yashyizwe hanze yagaragaje abantu bari kuvirirana bari kujyanwa mu bitaro bicaye mu tugare.

    Abatalibani bafashe Kabul kuwa 14 Kanama uyu mwaka bituma abantu benshi batangira guhunga cyane ko ubwo bari ku butegetsi muri za 90 bategekesheje inkoni y'icyuma.

    Abatalibani kandi bakubise umunyamakuru bamufatiyeho imbunda i Kabul mu murwa mukuru wa Afuganistani.

    Ibyo binyuranije n'ibyo bari basezeranije rubanda ko bazubahiriza uburenganzira bw'itangazamakuru. Bibaye mu gihe bikomeje kuvugwa ko ibikorwa by'Abatalibani byo guhohotera abanyamakuru n'impirimbanyi z'uburenganzira bwa muntu biguma kwiyongera kuva bafata umurwa mukuru mu gihe gishize kirenga icyumweru.

    Umunyamakuru Ziar Khan Yaad ukorera igitangazamakuru cyitwa TOLO news channel yanditse ku rubuga rwe rwa Twitter ko Abatalibani bamukubitiye i Kabul mu gace kitwa Shahr-e-Naw kuri uyu wa kane, bakanamunyaga ibikoresho bye by'akazi birimo Camera na telefoni igendanwa.

    Igitangazamakuru cya TOLO news network cyatangaje ko Yaad na mugenzi we wamufashaga gufotora barimo gufata amashusho y'abakozi n'abandi bantu badafite akazi ubwo bagubwaga gitumo n'Abatalibani bakabadukira bakabahondagura.

    Yaad yanditse ko kugeza ubu atazi icyabibateye. Yavuze ko icyo kibazo bamaze kukiregera abategetsi b'Abatalibani ariko kugeza ubu ababikoze bataratabwa muri yombi.

    Source : https://umuryango.rw/amakuru/mu-mahanga/umutekano/article/afghanistan-igitero-cy-umwiyahuzi-ku-kibuga-cy-indege-cya-kabul-cyahitanye

  • #COVID19: Abantu 8 bitabye Imana, abahawe urukingo rwa mbere mu munsi umwe ni 95,541 #Rwanda #RwOT via @kigalitoday #rwanda #RwOT

    Abantu 8 bitabye Imana kubera icyo cyorezo, bituma umubare w’abamaze gupfa bose uba 1056. Abitabye Imana ni abagore 4 n’abagabo 4.

    source : https://ift.tt/2Y0lggS

  • Abafite amafoto batishimiye mu ndangamuntu bashobora kuyakosoza #Rwanda #RwOT via @kigalitoday #rwanda #RwOT

    Ukosoza indangamuntu akaba yitwaza icyemezo cy’amavuko kitarengeje iminsi 30 gitanzwe, cyangwa kigasimburwa n’ifishi y’ibarura y’ababyeyi, iyo ikaba ari ya fishi y’umuhondo yandikishijwemo umwana mbere ya 2007 ibikwa ku murenge iriho umukono wa Noteri.

    Ushaka gukosoza indangamuntu utabonye ibyo byose yitwaza icyemezo cy’amazina yitwaga mu mashuri abanza kuko icyo gihe umwana aba atari yakagira ubwenge bwo guhinduza amazina, pasiporo cyangwa resepase yigeze kugenderaho agiye mu mahanga.

    Alexis Ingangare ushinzwe irangamimerere muri Minisiteri y’Ubutegetsi bw’Igihugu (MINALOC), avuga ko ukosoza indangamuntu utabonye ibyo byose kandi ashobora kwemererwa n’ubuyobozi bw’inzego z’ibanze ko yitwa runaka kugira ngo ukosoza indangamuntu ye yemererwe na NIDA.

    Umwanditsi w’irangamimerere ku murenge ni we ufite urufunguzo rwo guhindura no gukosoza indangamuntu.

    Bimwe mu bibazo bigaragazwa n’abafite ikibazo cyo gukosoza indangamuntu harimo kuba bitinda ugereranyije n’uko ikibazo cyawe kihutirwa, nko kwiyandikisha muri Kaminuza, cyangwa ibindi bibazo byihutirwa.

    Ikigo cy’Igihugu gishinzwe Indangamuntu gitangaza ko hari amakosa yoroheje agaragara ku ndangamuntu harimo nko kongera cyangwa kugabanyirizwa imyaka, kwibeshya ku gitsinda n’amakosa y’imyandikire mu mazina.

    Umuyobozi w’agashami gashinzwe gukora indangamuntu mu kigo cy’Igihugu gishinzwe indangamuntu (NIDA) Diedonné Manago Kayihura, avuga ko amakosa yose ku ndangamuntu asuzumwa n’umwanditsi w’Irangamimerere ku murenge.

    Avuga ko umwanditsi w’Irangamimerere yemerewe kuyakosora igihe usaba gukosoza yagaragaje ibimenyetso bifatika, cyakora igihe umwanditsi w’irangamimerere abona harimo urujijo gusaba gukosora indangamuntu byoherezwa mu rukiko ariko nabwo ngo ntiwajya mu rukikiko utanyuze ku mwanditsi w’irangamimerere.

    Agira ati “Iyo gukosoza kumvikanye ku mwanditsi w’irangamimerere aragukosorera nta kibazo, twe akadusaba guhindura indangamuntu”.

    Mu kwezi kumwe uwifuza guhindura ifoto ku ndangamuntu yaba yabonye indi

    Diedonné Manago Kayihura avuga ko ibibazo byagiye bigaragara mu ndangamuntu bigaragaza ifoto y’umuntu itakijyanye n’uko asa mu ndangamuntu, NIDA itangaza ko byemewe kuza gukosoza ayo mafoto igihe ubisabye.

    Avuga ko bisaba gusa kwihyura 1500frw ku Irembo, hanyuma n’ubundi usaba gukosoza akajya ku mwanditsi w’irangamimerere agasuzuma iby’iyo foto agafotorwa agategereza iminsi 30 indangamuntu ye akaba yayibonye.

    Ku bijyanye n’amakosa ku ndangamuntu ashyira ibibazo kuri nyir’indangamuntu, NIDA itangaza ko hamaze gufotorwa abantu basaga miliyoni umunani kandi abamaze gukosoza bakaba batarenga ibihumbi 50, bivuze ko ngo abagize ikibazo ari bo bake kandi abasaba gukosoza babyemerewe.

    Ingangare we avuga ko hari n’abantu batitaye ku mazina bwite y’abana babo aho wasangaga hari abandikisha amazina y’amahimbano bikaba bigoranye kuyahindura kubera amakuru yatanzwe atari yo.

    Agira ati “Hari nk’umuntu wazaga kwandikisha umwana we ntiyite ku mazina bwite bamwise ahubwo akivugira ako bamuhimba ati umwana yitwa Rudomoro ibyo bikaba bigorana kuko iryo zina riri muri System riba ritandukanye n’iryo yitwa”.

    Ku bijyanye no kuba hari abantu bigaragara ko bashyingiwe muri Sisiteme ariko mu by’ukuri ari ingaragu, ngo na byo si ngombwa ko umuntu ajya mu rukiko iyo umuntu afite ibimenyetso by’uko atashyingiwe mu buryo bwemewe n’amategeko.

    Hari n’abayobozi bavuga ko birukana abaturage bakabohereza mu nkiko igihe bagiye gukosoza kugira ngo hatazagira ikibakurikirana, ibyo ngo sibyo kuko bikwiye ko hasuzumwa ibimenyetso bituma umuntu akorerwa indangamuntu.

    Kuri ubu mu Rwanda harimo kuba gahunda zo gufasha abaturage ku bibazo by’irangamimerere izamara icyumweru cyose, kugira ngo abafite ibibazo by’irangamimerere bacikanwe birimo nko kwandukuza abapfuye bafashwe.

    source : https://ift.tt/3zsqeAY

  • Urwibutso ku munsi w’icuraburindi; uko Perezida Kagame yavuye mu Rwanda ahunga abajenosideri – #rwanda #RwOT

    Tariki ya 23 Ukwakira 1957 ni bwo Paul Kagame [waje kuba Perezida w’u Rwanda] yabonye izuba; yavukiye i Nyarutovu mu yahoze ari Komini Tambwe, Perefegitura ya Gitarama ubu ni mu Karere ka Ruhango mu Ntara y’Amajyepfo.

    Mu gihe ivanguramoko ryibasiraga abo mu bwoko bw’Abatutsi, umuryango wa Paul Kagame uri mu yatotejwe maze abasaga 100.000 bava mu byabo bahungira mu bihugu by’abaturanyi.

    Mu 1959, umuryango wa Kagame warahunze ujya kuba mu Majyaruguru y’Uburasirazuba bw’u Rwanda, aho wamaze imyaka ibiri mbere yo kwerekeza muri Uganda mu Nkambi ya Nshungerezi.

    Mu gitabo “L’Homme de fer” kirimo ikiganiro Perezida Paul Kagame yagiranye n’umunyamakuru François Soudan muri Nzeri 2015, yagarutse ku rwibutso afite ubwo yahungaga igihugu cye cy’amavuko.

    Yagize ati “Ndibuka uwo munsi mu 1961 ubwo nahatirwaga kuva mu gihugu cyanjye. Nari mfite imyaka ine ndetse amashusho nabonye nayibutse kubera ibihangano bankoreye. Muzi ko iyo ufite imyaka itatu cyangwa ine, hari amashusho n’ibikorwa bitibagirana mu ntekerezo zawe. Iyo rero abandi bantu babikubwiye bundi bushya, biguma mu bwonko bwawe.’’

    Perezida Kagame avuga ko ‘umubyeyi we’ Asteria Rutagambwa ubwo baterwaga atifuzaga ko bafatirwa mu rugo, bakaba banahicirwa.

    Mu buhamya bwe, avuga ko yibuka neza umunsi ababatotezaga babirukanye mu nzu y’iwabo ndetse yiboneye n’amaso ye akaga Abatutsi bahuye nako.

    Ati “Kuri uwo munsi, batwitse inzu nyinshi, bishe amatungo n’abantu ndetse basaga n’abafite umurava wo kwikiza abantu bose babegereye bagasoreza ku nzu yacu yari yitaruye umuhanda mugari.’’

    “Mama yasaga n’uri kudutegurira kubyakira. Nyuma y’akanya gato, yatubwiye kuva mu nzu, tugategerereza ikiri bube. Ntiyashakaga ko dufatwa ndetse tukicirwa mu nzu yacu.’’

    Muri icyo gihe, Umwamikazi Rosalia Gicanda [uyu ni mubyara wa Asteria Rutagambwa] wari utuye nko mu minota 30 cyangwa 45 uvuye iwabo na Paul Kagame, yumvise ubwicanyi buri kuhakorerwa ahita yohereza imodoka yo kubatwara.

    Perezida Kagame avuga ko ibi byabaye mu gihe we n’umuryango we bari batangiye gutekereza uko bakwihisha.

    Ati “Ntitwari tuzi ko imodoka aritwe ije isanga. Umushoferi yahaye mama ibaruwa isobanura ko yoherejwe kugira ngo amenye uko tumeze no kutujyana aho Umwamikazi ari niba nta kibazo kirimo kandi mu by’ukuri hari ikibazo.’’

    -  Perezida Kagame n’abo mu muryango we babonesheje amaso abashakaga kubambura ubuzima

    Ubwo umuryango wa Kagame wameneshwaga, umubyeyi we Rutagambwa Deogratias ni we wahunze mbere.

    Bitewe no kuba ari we wahigwaga cyane kurusha abandi, Rutagambwa yabanje guhungira i Burundi mu mezi ya mbere, nyuma akomereza muri Congo.

    Kagame yibuka ko ubwo imodoka yoherejwe kubafata yageraga hafi y’iwabo, hari Abahutu bamwe bayibonye, bahagarika ibyo bakoraga berekeza iwabo ngo bababuze guhunga.

    Ati “Twari dutuye ku gasozi hejuru, byari byoroshye kubabona bihuta baza aho twari turi baturutse ku kandi gasozi, banyuze hasi mu kibaya. Mama yatubwiye ko nta mwanya uhari wo gusubira mu rugo cyangwa se kugira ikindi icyo ari cyo cyose dufata. Twahise twinjira mu modoka, twageze ku rugo rwacu cya gihiriri cyari kije kutugirira nabi cyahageze.’’

    Yakomeje ati “Twahise dukomereza i Nyanza mu muryango wa mama. Twahamaze icyumweru, turongera turimuka, tujya kwa nyogokuru na sogokuru, iwabo wo kwa mama mu Mutara.’’

    Icyo gihe, Kagame avuga ko abavandimwe be batatu bari bahari ariko ntibari babayeho nabi kuko bari mu muryango mugari.

    Ati “Hari sogokuru, musaza wa mama wari na se w’Umugabekazi n’undi muvandimwe wa gatatu. Guhurira aho hantu, twari umuryango munini rwose. Ni aho twahungiye ariko ubwicanyi bwakomeje kwiyongera hirya no hino bugera no mu Mutara, ni bwo twambukaga umupaka twerekeza muri Uganda mu gace bita Kamwezi.’’

    Mu 1959, ubwo umuryango wa Kagame wahungaga wahise ujya mu Nkambi ya Nshungerezi muri Uganda.

    Bakigerayo, Kagame yatangiriye amashuri hafi y’inkambi y’impunzi, aho we n’abandi bana b’impunzi babaga. Ku myaka icyenda y’amavuko, yimukiye ku kindi kigo cy’amashuri abanza cya Rwengoro, aharangiriza amashuri abanza afite amanota meza bimuhesha kwiga mu Kigo cya Ntare kiri mu bikomeye muri Uganda.

    Kagame n’abandi basore bari barambiwe ubuzima bw’ubuhunzi, bishyize hamwe bahuza umugambi wo guharanira uburenganzira bwabo wo gutahuka mu gihugu cyabo bahezwagamo.

    Iya 1 Ukwakira 1990, ni bwo urugamba rwo kubohora u Rwanda rwatangiye. Mu bushobozi buke, buherekejwe n’ubwitange Kagame wari uvuye ku ishuri muri Leta Zunze Ubumwe za Amerika yasanze ingabo zari zimaze gucika intege kubera abakuru muri zo bari bamaze kwicwa n’umwanzi. Uyu mugabo yayoboye ingabo yasanze zitarenga 2000 azigeza ku ntsinzi.

    Perezida Kagame yabaye Visi Perezida abifatanyije no kuba Minisitiri w’Ingabo kuva mu 1994 kugeza mu 2000. Yabaye perezida mu 2000 ndetse ari kuyobora manda ya gatatu.

    Iyi foto yafashwe mu Ugushyingo 1957, uhereye ibumoso: Mzee Mutembe ubyara Kagame muri Batisimu, uteruye umwana ni Agnes Bezinge nyina muri Batisimu mu gihe abandi ari umubyeyi we Asteria Rutagambwa na Gatarina Bushayija wari inshuti y’umuryango

    Perezida Kagame wakuriye mu buhunzi, yabyirutse ari umwana uca bugufi

    source : https://ift.tt/3jjQGqE

  • Perezida Kagame yageze mu Budage mu Nama ihuza ibihugu 20 bikize ku Isi – #rwanda #RwOT

    Iyi nama yatangiye kuri uyu wa 26 Kanama 2021, irahuriza hamwe abayobozi b’ibihugu bya Afurika, ibigize G20, abashoramari, abacuruzi n’abandi bafatanyabikorwa.

    Biteganyijwe ko izaba igizwe n’ibice bibiri, kimwe kizahuza abakuru b’ibihugu bayitabiriye n’abashoramari ‘G20 Investment Summit’ mu gihe ikindi kizahuza abakuru b’ibihugu.

    Ibiganiro bizabera muri iyi nama bizagaruka ku buryo bwo kunoza ubucuruzi no kongera ishoramari ku Mugabane wa Afurika.

    Biteganyijwe kandi ko hazanaganirirwa ku ngingo ijyanye no gutangira gukorera inkingo muri Afurika, ibintu bizafasha uyu mugabane guhangana n’ibyorezo bitandukanye birimo na COVID-19.

    Ubwo iyi nama yabaga mu 2019, Perezida Kagame yabwiye abayitabiriye ko igihe kigeze ngo bashore imari mu Rwanda no muri Afurika kuko ubu uyu mugabane uberanye n’ishoramari ry’amahanga.

    Inama y’ibihugu 20 bikize ku Isi n’ibihugu byo ku Mugabane wa Afurika, yatangijwe mu 2017, mu gihe u Budage bwari buyoboye iri huriro.

    Ibihugu 12 byo ku Mugabane wa Afurika ni byo byamaze kwinjira muri ubwo bufatanye ari byo Benin, Burkina Faso, Côte d’Ivoire, Misiri, Ethiopie, Ghana, Guinea, Maroc, u Rwanda, Sénégal, Togo na Tunisie.

    Perezida w’u Rwanda, Paul Kagame ubwo yitabiraga Inama ihuza ibihugu 20 bikize ku Isi mu 2019

    source : https://ift.tt/3t3eimR

  • Gatsibo: Imibiri irenga 5000 irimo iyakuwe mu rwobo igiye gushyingurwa mu rwibutso rushya – #rwanda #RwOT

    Iyi mibiri izashyingurwa ku wa Gatandatu, tariki ya 28 Kanama 2021, mu muhango uzabera ku rwibutso rushya rwa Kiziguro ruheruka kuzura rutwaye arenga miliyoni 600 Frw.

    Umuyobozi w’Akarere ka Gatsibo wungirije ushinzwe Imibereho myiza y’Abaturage, Kantengwa Mary, yabwiye IGIHE ko imibiri izashyingurwa irimo irenga ibihumbi 5000 iheruka gukurwa mu rwobo hafi y’Urwibutso rwa Kiziguro n’indi yimuwe aho yari iri mu Rwibutso i Bugarura.

    Ati “ Hari imibiri irenga ibihumbi 5000 yakuwe mu rwobo ruri iruhande y’urwibutso, hakaba indi mibiri 254 izimurwa ikuwe mu Rwibutso rwa Bugarura hari kandi indi mibiri yavanwe mu mirenge hirya no hino yo ni 15.”

    Kiziguro iri mu yahoze ari Komini Murambi yayoborwaga na Gatete Jean Baptiste kuri ubu ufungiye i Arusha, aho yakatiwe igifungo cy’imyaka 40 nyuma yo kujurira igifungo cya burundu yari yarahawe nyuma yo guhamwa n’ibyaha bya Jenoside.

    Tariki ya 11 Mata 1994 ni wo munsi utazibagirana ku Batutsi bari bahungiye kuri Kiliziya i Kiziguro kuko ari bwo hishwe benshi hikangwa ko ingabo zari iza FPR-Inkotanyi zigiye kuhagera, ku mugoroba bafashe abantu bataricwa babikoreza imirambo babakoresha urugendo nk’urwa metero 300 bajya kujugunya ya mibiri mu mwobo munini wari hafi aho ari nayo yakuwemo umwaka ushize.

    Urwibutso rwa Kiziguro rusanzwe rushyinguwemo imibiri y’abazize Jenoside yakorewe Abatutsi igera ku bihumbi 14 biciwe mu yahoze ari Komini Murambi.

    Imibiri irenga 5000 irimo iyakuwe mu rwobo igiye gushyingurwa mu Rwibutso rushya rwa Kiziguro

    source : https://ift.tt/3krS75M