Blog

  • Uko MRCD ya Rusesabagina yitiriye u Rwanda ibitero byahitanye abantu mu Majyepfo #Rwanda #RwOT via @kigalitoday #rwanda #RwOT

    Paul Rusesabagina wari uyoboye ihuriro MRCD, Innocent Twagiramungu, umujyanama mu by
    Paul Rusesabagina wari uyoboye ihuriro MRCD, Innocent Twagiramungu, umujyanama mu by’amategeko wa MRCD na Mukashema Espérance wari uyoboye Radio Ubumwe bifashishaga, banogeje umugambi wo kwitirira Guverinoma y’u Rwanda ibitero byo muri Nyungwe

    Gusa, ubu birazwi ko Rusesabagina n’abagize impuzamashyaka MRCD, bateguye ndetse bakomeza kwitirira Guverinoma y’u Rwanda, ibitero byagabwe muri Nyungwe, bigabwe n’umutwe wa FLN (National Liberation Front).

    Ibijyanye n’uwo mugambi wihishe wo kwegeka ibitero byo muri Nyungwe kuri Guverinoma y’u Rwanda, ku buryo burambuye byagaragariye mu rubanza, Ubushinjacyaha bw’u Rwanda, bukaba bwarabibonye binyuze mu bufatanye mu buryo bw’ubutabera n’igihugu cy’u Bubiligi , nka kimwe mu bigize iperereza ku bijyanye n’ibitero by’iterabwoba byo mu 2018-2019.

    Ikinyamakuru KT Press cyabonye bimwe mu bimenyetso byaturutse muri za mudasobwa na telefoni zafatiwe mu nzu ya Rusesabagina mu Bubiligi, bikozwe n’abayobozi bo mu Bubiligi , Ubushinjacyaha bw’u Rwanda bukaba bwarahawe kopi.

    Rusesabagina, inshuro nyinshi yagiye agerageza kwitandukanya n’ibikorwa bya FLN uko yitabaga urukiko, ariko ibimenyetso bigaragaza ko ahubwo yabigizemo uruhare rukomeye, harimo no kwifatanya n’ ubuyobozi bwa MRCD mu kwitirira Guverinoma y’u Rwanda ibitero byishe abantu muri Nyungwe .

    Mu butumwa bwa Whatsapp KT Press yabonye, bwerekana ko Rusesabagina yakiraga umunsi ku wundi ubutumwa bujyanye n’imigendekere y’ibitero bya FLN agatanga n’inama y’uko bakora.

    Mu kiganiro kuri whatsapp cyo ku itariki 17 Ukuboza 2018, Rusesabagina aganira n’uwitwa Twagiramungu Innocent, umujyanama mu mategeko wa MRCD , bavuganye uko bakwiye gutangaza ibijyanye n’ibitero bya Kitabi, barandika bati : “Amakuru mbonye mu kanya ava ku cyitabi ni uko haguye kandi hakomerekeye abantu benshi! Imodoka zarashwe ngo ni bus nini 3 zitwara abantu ku buryo abapfuye n’abakomeretse ari benshi! Umwuka ntumeze neza abantu bahahamutse !!!”

    Bakomeje baganira bati “Hari abavuga ngo hatangwe itangazo kuri Radio cyangwa hagire igikorwa ku bya Kitabi.”

    “Njyewe navuga ko twabyitwaramo ku buryo bubiri , uburyo bwa mbere ni uguceceka tukareka abahinzi (abarwanyi) bagakomeza ibikorwa byabo, tukajya tugira icyo tuvuga ari uko abibasiwe ari abasirikare cyangwa abapolisi, cyangwa ibindi bikorwa bitaguyemo abasivili. ”

    “Uburyo bwa kabiri, mu gihe hari igikorwa cyaguyemo abasivili, dushobora no gukora itangazo (communiqué) tukavuga ko ari DMI (rwahoze ari Urwego rw’Ubutasi bwa Gisirikare) yabikoze ngo ibitwitirire.”

    Rusesabagina na Innocent Twagiramungu bemeranyijwe kuri ubwo buryo bwa kabiri, ndetse bagerageza no gukwirakwiza ayo makuru atari yo (propaganda), cyane cyane babinyujije ku maradio mpuzamahanga.

    Uko Mukashema Espérance yinjiyemo

    Muri icyo kiganiro, Rusesabagina na Twagiramungu bemerenyijwe kugisha inama Espérance Mukashema, icyo gihe wari umuyobozi wa radio ‘Ubumwe’ bifashishaga mu bukangurambaga ndetse ikaba yaraterwaga inkunga na Rusesabagina, bakamubaza uburyo bwiza bakoresha kugira ngo bagere ku mugambi wabo neza.

    Muri icyo kiganiro, Rusesabagina yagaragaye asaba numero ya telefoni nshya ya Mukashema, Twagiramungu arayimuha.

    Mukashema Espérance, ni izina ryavuzwe kenshi mu rukiko mu gihe cyo kuburanisha Rusesabagina, aho ngo yemeje ko igitekerezo cyo kubishyira kuri Guverinoma y’u Rwanda ari cyo cyagira ingufu cyane.

    Icyo gihe Mukashema, ngo yavuze umuntu yumva wafasha mu gukwiza iyo nkuru ndetse aniyemeza gushaka umuntu ubishoboye.

    Mukashema, wapfuye muri Nyakanga aguye mu Buholandi, yatanze inama y’uko bakwifashisha ibiganiro bya BBC n’Ijwi rya Amerika (VOA) byo mu Kinyarwanda bikajya bibatangariza inkuru.

    Rusesabagina ukurikiranyweho ibyaha bigera ku icyenda bifite aho bihuriye n’ibitero FLN yagabye mu Majyepfo no mu Burengerazuba bw’u Rwanda hagati y’ukwezi kwa Kamena 2018 na Mata 2019, yikuye mu rubanza muri Werurwe uyu mwaka wa 2021. Birashoboka ko yaba yaratinye ko ibimenyetso byari byabonetse biturutse mu Bubiligi bimuhamya ibyaha ashinjwa birimo n’ibyo kwica abantu.

    Urubanza rwakomeje rurimo abantu b’ingenzi bo muri FLN, harimo n’abari abavugizi bayo babiri, Callixte Nsabimana na Herman Nsengimana, bo mu buhamya bwabo bakaba baragaragaje uburyo Rusesabagina yari afite ingufu mu bikorwa by’itsinda ryabo.

    KT Press ivuga ko inkuru zizakurikira iyi zizaba zigaragaza uburyo ibitangazamakuru bikomeye byifashishijwe mu gusakaza izo nkuru z’impimbano zigereka ibyo bitero kuri Guverinoma y’u Rwanda.

    Biteganyijwe ko umwanzuro w’urukiko ku rubanza rwa Rusesabagina na bagenzi be uzasomwa ku itariki 20 Nzeri 2021.

    source : https://ift.tt/3C7xbrJ

  • Ababyeyi b’i Nyamagabe basabiye imigisha abafana ba Arsenal n’ikipe yabo #Rwanda #RwOT via @kigalitoday #rwanda #RwOT

    Iyi miryango igera kuri 40 yari imaze imyaka 25 itujwe muri uyu mudugudu ariko nta mashanyarazi bafite ndetse umuyobozi wese wabegeraga bamugezagaho icyo cyifuzo ariko manda ye ikazarangira ntacyo agikozeho.

    Imbarutso yo gutekerezwa kuri iyi miryango yabaye ubwo umwe mu bagize itsinda ry’abafana ba Arsenal mu Rwanda yavuganaga n’umwe muri aba babyeyi kuri telefone ari we Mukagashugi Esperance akamubwira ko ubwo yamubuze yari yagiye gucomekesha telefone, ko iwabo amashanyarazi atarahagera.

    Mukagashugi Esperance yagize ati “Ntitwasohokaga nijoro twari mu icuraburindi rikomeye, n’abajura baboneragaho kutwiba mu mwijima ndetse bakaba banaduhitana.”

    “Turashima iri tsinda ry’abafana ba Arsenal mwarakoze cyane, ndetse turashima imiyoborere myiza ya Perezida wa Repubulika.”

    Mwami Aaron Kevin, umuyobozi w
    Mwami Aaron Kevin, umuyobozi w’abafana ba Arsenal mu Rwanda

    Mwami Aaron Kevin wari uhagarariye iri tsinda ry’abafana ba Arsenal mu Rwanda asanga ibikorwa nk’ibi ari byo byakabaye biranga abafana aho guhuzwa no gufana ikipe imwe bikarangirira aho, ati “Byageze aho bamwe mu bafana bagenzi bacu b’ayandi makipe batubwira ngo twe turi seriye (serieux) kurusha ikipe dufana, twumva tudakwiye kuba aho turi abo gufana gusa ntacyo dufasha umuryango nyarwanda.”

    “Iki ni kimwe mu bikorwa ubundi dusanzwe tugiramo uruhare buri mwaka aho mu busanzwe twajyaga tubikora mu kwezi kwa Mata mu gihe cyo kwibuka ariko twahuye n’imbogamizi uyu mwaka ntitwabisozereza igihe gikwiye ku bw’icyorezo cya Covid-19”.

    Uyu mushinga wo guha amashanyarazi imiryango igera kuri 40 iherereye muri uyu Mudugudu wa Nyentanga watwaye agera kuri miliyoni 70 z’amafaranga y’u Rwanda harimo ubwitange bwaturutse ku banyamuryango b’abafana ba Arsenal mu Rwanda ndetse n’ubuvugizi bakoze kuri Sosiyete y’u Rwanda ishinzwe ingufu (REG) ikabasha kubegereza amapoto muri ako kagari.

    Umuyobozi w’Akarere ka Nyamagabe wungirije ushinzwe iterambere ry’ubukungu, Kabayiza Lambert, asanga iki gikorwa aba bafana ba Arsenal bakoze cyakagombye kubera abandi urugero ndetse ashima ko cyaje cyuzuza umuhigo wa Leta y’u Rwanda wo kuba bitarenze mu mwaka wa 2024 abaturage bose bazaba bafite amashanyarazi.

    Kabayiza Lambert wari uhagarariye ubuyobozi bw
    Kabayiza Lambert wari uhagarariye ubuyobozi bw’Akarere ka Nyamagabe

    Kabayiza yagize ati “Iki gikorwa mwakoze ni inkunga yunganira icyifuzo cy’Umukuru w’Igihugu wacu cyo gucanira Abanyarwanda byibuze bitarenze mu mwaka wa 2024. Ni umusanzu ukomeye mwatanze mu kwesa uwo muhigo. Turashima umuntu wese ushyigikira ibikorwa bya Leta y’u Rwanda irangajwe imbere na nyakubahwa Perezida wa Repubulika kugira ngo abaturage barusheho kubaho neza batekanye.”

    Akarere ka Nyamagabe kuri ubu gafite abaturage bagera kuri 41% bafite uburyo bacana haba amashanyarazi cyangwa se izindi ngufu z’imirasire y’izuba gusa ubuyobozi bufite icyizere ko ugendeye ku murongo umukuru w’igihugu yatanze wo gucanira Abanyarwanda bose muri 2024 n’abandi amashanyarazi azagenda abageraho haherewe ku ngomero ziri kubakwa muri aka karere.

    Iki gikorwa kikaba cyahuriranye n’intsinzi ya mbere ya Arsenal muri uyu mwaka w’imikino ubwo yahuraga n’ikipe ya Norwich ku mukino warangiye ari igitego kimwe ku busa cyatsinzwe na Aubameyang dore ko yari imaze imikino igera kuri itatu nta ntsinzi ndetse nta n’igitego mu mikino ya shampiyona y’u Bwongereza kuva yatangira.

    source : https://ift.tt/2YR0CAb

  • Umukarani yahanutse kuri etaje ya 2 y'inyubako y'isoko rya Nyarugenge Imana ikinga ukuboko #rwanda #RwOT

    Uyu musore yahanutse ku igorofa rya Kabiri ry'inyubako y'Isoko rya Nyarugenge, mu gitondo cyo kuri iki Cyumweru tariki ya 12 Nzeri 2021,. Yahise ajyanwa ku bitaro kugira ngo akurikiranwe n'abaganga.

    Rimwe na rimwe ku Cyumweru ku nyubako y'isoko rya Nyarugenge haba hari abantu mbarwa ku buryo ibintu nk'ibyo bishobora kuba ariko ntihagire ubimenya. Niko byanagenze kuko umunyamakuru wacu yahageze hashize akanya bibaye gusa abantu babazwaga uko byagenze wasangaga bamwe nta makuru babifiteho.

    Umwe mubo byabaye areba, yabwiye IGIHE dukesha iyi nkuru ati 'Nagiye kubona mbona ingofero iratakaye ngira ngo wenda iramucitse, na we yahise asa nkaho amanutse ashaka nko kurira ikintu, yahise agwa abanjije amaguru.'

    Yavuze ko nubwo kwiyahura abifata nk'igikorwa kigayitse ariko bishoboka ko uwo musora yari afite ikibazo nubwo atabona ko igisubizo cyari icyo kwiyambura ubuzima.

    Ntabwo biramenyekana icyatumye uwo mukarane ahanuka nubwo hari abakeka ko yaba yagerageje kwiyahura.

    Ubuyobozi bw'Isoko rya Nyarugenge bwirinze kugira byinshi butangaza , ariko bwemerera IGIHE ko amashusho amugaragaza ahanuka ari kwifashishwa mu iperereza kugira ngo hamenyekane icyabiteye.

    Inkuru ya IGIHE

    Source : https://umuryango.rw/amakuru/mu-rwanda/umutekano/article/umukarani-yahanutse-kuri-etaje-ya-2-y-inyubako-y-isoko-rya-nyarugenge-imana

  • Dr.Kayumba Christopher yanze kurya mu rwego rwo gusaba uburenganzira #rwanda #RwOT

    Kayumba yafunzwe kuwa kane nyuma yo kubazwa ku byaha akekwaho bijyanye no gukoresha imibonano mpuzabitsina ku gahato, nk'uko byatangajwe n'ubugenzacyaha bw'u Rwanda, RIB.

    Me Ntirenganya Seif Jean Bosco wungaranira Kayumba, yabwiye BBC ko kwiyicisha inzara ari icyemezo bwite cye “ku buzima bwe ngo ashobore gusaba uburenganzira bwe”.

    Arakekwaho gukoresha gufata ku ngufu abagore babiri, mu 2012 no mu 2017, ibyaha by'ubugome mu mategeko y'u Rwanda bisaza gusa nyuma y'imyaka 10.

    Kayumba yabibajijweho mu kwezi kwa gatatu, yongeye kubibazwaho kuwa kane w'iki cyumweru ariko ubu bwo yahise afungwa. Ibyo byaha we yumvikanye kenshi abihakana.

    Ntirenganya avuga ko Kayumba yashinze ishyaka rya politiki tariki 16/03/2021 bucyeye tariki 17/03 bikandikwa mu binyamakuru ko ashinjwa gufata ku ngufu umukobwa yigishaga muri kaminuza y'u Rwanda.

    Ati: “Tariki 23/03 yitabye RIB arabazwa, yongera gusubirayo tariki 29/03 bamushinja n'undi mukobwa wa kabiri ngo wo mu 2012.”

    Kwiyicisha inzara 'kugira ngo yumvwe'

    Umunyamategeko wa Kayumba avuga ko yamusuye kuwa gatanu nimugoroba agasanga yafashe umwanzuro wo kwiyicisha inzara “nk'uburyo bwo kugira ngo uburenganzira bwe bwumvikane”.

    Ati: “ Yambwiye ko impamvu abikoze ari ukubera ko yimwa ubutabera kandi ihame ari uko umuntu akurikiranwa adafunze, gufungwa bikaba irengayobora.

    “Akavuga ati 'ko nari maze amezi agera kuri atanu [nkurikiranwa] ko ntaho nari naragiye, kandi ibisabwa ni umuntu uzwi, ni umuntu ufite aho aba hazwi, ntabwo natoroka ubutabera', ibyo yarabisabye akibaza impamvu atabihawe kandi ngo hari abandi babihabwa.”

    Kwanga kugira icyo arya cyangwa anywa bishobora gushyira mu kaga ubuzima bw'uyu wari umwalimu wa kaminuza agahagarikwa by'agateganyo ubwo yari afungiye ikindi cyaha mu kwezi kwa gatanu 2020.

    Me Ntirenganya ati: “Nanjye nk'umwunganizi we binteye impungenge kuko afite na diabete, ariko umuntu burya niwe wifatira icyemezo ku buzima bwe.

    “Leta yo icyo igomba gukora ni ukumurinda kugira ngo ubuzima bwe budahungabana kuko aramutse anapfuye ubwo butabera se ababushaka baba babubonye ko ikurikiranacyaha rihita rihagarara?”

    Iminsi ibiri mbere yo guhamagazwa no gufungwa kwa Kayumba, Perezida Paul Kagame yari yasabye abacamanza guhagurukira ibyaha by'ihohotera rishingiye ku gitsina “cyane cyane gufata ku ngufu abagore n'abana batoya.”

    Mu gutangiza umwaka w'ubucamanza, Kagame yagize ati: “Ingamba, ibihano bikwiye kwiyongera. Bikwiye kugaragararira buri wese ko tutabyemera.”

    Yongeraho ati: “Dukwiriye kwisuzuma ubwacu nk'abayobozi, abacamanza, inkiko, abashinjacyaha, icyo kintu tukagishyiramo ingufu tukabona ko kigabanutse byanze bikunze.

    “Abakora ibi byaha, ababafasha n'ababahishira, bakwiriye guhabwa ibihano biremereye, kuburyo bishobora gufasha kubuza abandi kubijyamo.”

    BBC

    Source : https://umuryango.rw/amakuru/mu-rwanda/umutekano/article/dr-kayumba-christopher-yanze-kurya-mu-rwego-rwo-gusaba-uburenganzira

  • Ibanga ryatumye u Rwanda rushyirwa ku mwanya wa karindwi mu kugabanya icyuho mu buringanire – #rwanda #RwOT

    Iyi raporo yasohotse muri Werurwe uyu mwaka, yerekana ko u Rwanda rwagabanyije iki cyuho hagati y’umugabo n’umugore ku kigero cya 80.5%. Ibihugu bya mbere kuri uru rutonde ni Iceland na Finland bigakurikirwa na Lithuania, Namibia, Nouvelle Zelande,Norvège, Suède, Rwanda na Ireland.

    Ibipimo by’iyi raporo bigaragaza ko ugereranyije n’iyaherukaga gukorwa mu mwaka wari wabanje, amanota y’u Rwanda yazamutseho 1.4% bituma narwo ruzamukaho imyanya ibiri kuri uru rutonde.

    Mu bijyanye no kugabanya icyuho hagati y’abagabo n’abagore mu by’ubukungu ndetse n’anandi mahirwe abushamikiyeho, iyi raporo igaragaza ko u Rwanda ruri ku mwanya wa 48 ku Isi n’amanota 72.6%.

    Umubare w’abagore bari mu myanya yo hejuru mu buyobozi bw’ibigo bitandukanye iyi raporo igaragaza ko wikubye kabiri uva kuri 14,1% ugera kuri 28,6%. Umubare w’abagore bakora mu bijyanye n’ubumenyingiro wazamutseho 1,7% ugera kuri 40%.

    Kugira ngo u Rwanda rugere kuri uyu mwanya, iyi raporo igaragaza ko rubikesha kuba rwaragabanyije cyane ubusumbane bw’abagabo n’abagore mu bijyanye na politike, aho rwabugabanyije ku kigero cya 56.3%. Iyi raporo igaragaza ko umubare w’abagore bari muri Guverinoma n’Inteko Ishinga Amategeko urenga 50%, ibintu bigaragara nk’umwihariko w’u Rwanda ugereranyije n’ibindi bihugu byo muri Afurika yo munsi y’Ubutayu bwa Sahara kuko abagore bari muri iyi myanya bari ku kigero cya 20%.

    Mu bijyanye n’uburezi, u Rwanda rwabashije kuziba icyuho hagati y’abana n’abakobwa n’abahungu ku kigero cya 95,7%.

    Minisitiri w’Uburinganire n’Iterambere ry’Umuryango, Prof Jeannette Bayisenge yavuze ko hari byinshi u Rwanda rwakoze kugira ngo uyu munsi rube ruri kuri uyu mwanya birimo kwemeza amasezerano atandukanye ajyanye n’uburinganire ndetse no kubwimakaza mu mirongo migari ya politike yarwo.

    Ibi yabigarutseho ku wa 10 Nzeri 2021, ubwo hizihizwaga imyaka 18 ishize hasinywe amasezerano yerekeranye n’Uburenganzira bw’Abagore muri Afurika azwi nk’Amasezerano ya Maputo.

    Yavuze ko u Rwanda uyu munsi rufatwa nk’icyitegererezo mu bijyanye n’uburinganire, rwabigezeho binyuze mu kubwimakaza mu nzego zitandukanye.

    Ati “Kugira ngo tugere kuri uyu muhigo, icya mbere Guverinoma y’u Rwanda yashyize uburinganire imbere mu bijyanjye n’impinduka zikwiye kuba mu mibereho, ubukungu, imiyoborere myiza, demokarasi ndetse n’amahame y’uburenganzira bwa muntu. Icya kabiri, amategeko, imirongo migari igenga ibigo, amasezerano mpuzamahanga n’ay’akarere yaramejwe ndetse atangira gushyirwa mu bikorwa hagamijwe uburinganire.”

    Yakomeje avuga ko aho byagiye biba ngombwa hari politike zagiye zivugururwa ndetse hagashyirwaho n’izindi nshya.

    Ati “Politike z’Igihugu ziravugururwa mu buryo buhoraho, inshya zishyirwaho, ndetse n’ingamba zirimo guhanga udushya zirimakazwa hagamijwe impinduka zirambye, aho umugabo n’umugore mu Rwanda bagira uburenganzira n’amahirwe angana.”

    “Hejuru y’ibi, uburinganire bwashyizwe imbere mu nzego zose mu cyerekezo cya 2020 n’icya 2050 ndetse no muri gahunda y’imyaka irindwi u Rwanda rwihaye yo kwihutisha iterambere ry’ubukungu n’imibereho, NST1 (yatangiye 2017 ikazageza 2024). Ibyo byose byatumye u Rwanda rushyirwa ku mwanya wa 7 ku Isi.”

    Prof Bayisenge yavuze ko mu Rwanda hari amategeko atandukanye ashimangira ko rwimakaje uburinganire kuko nta ngingo zirimo zibubangamira arimo Itegeko Inshinga ryo mu 2003 ryavuguruwe mu 2015, Itegeko rigenga ubutaka mu Rwanda riha umugabo n’umugore uburenganzira bungana n’itegeko rihana rikanakumira ihohotera rishingiye ku gitsina.

    Haracyari urugendo…

    Minisitiri Prof Bayisenge yakomeje avuga ko nubwo u Rwanda rumaze kugera kuri byinshi mu bijyanye n’uburinganire, hakiri urugendo kuko hakiri ibibazo byibasira abagore n’abakobwa.

    Ati “Nubwo hari ibyagezweho, haracyari imbogamizi abagore n’abakobwa b’Abanyarwanda bahura nazo kurenza bagenzi babo b’abagabo. Zimwe muri izo ni umubare munini w’abagore n’abakobwa basambanywa bikaganisha ku nda ziterwa abangavu, ihohotera rishingiye ku gitsina, kutagira uburyo bukwiye bwo gufasha abakorewe iri hohoterwa kongera kwibona muri sosiyete ndetse no kutagira amakuru ahagije na serisi zijyanye n’imyororokere.”

    Yavuze ko uretse u Rwanda, hirya no hino ku Isi hakigaragara icyuho kinini mu bijyanye n’uburinganire bw’abagabo n’abagore.

    Ati “Hirya no hino ku Isi, turacyabona icyuho mu bijyanye n’uburinganire hagati y’abagabo n’abagore, abakobwa n’abahungu mu kubaka ubukungu n’imiryango bitagira abo biheza. Raporo ya World Economic Forum igaragaza ko bizadufata imyaka 135 ngo turandure iki cyuho ku Isi.”

    Yavuze ko iki cyuho kikigaragara mu bijyanye na politike, ubukungu n’amahirwe abushamikiyeho, uburezi ubuzima n’ibindi.

    Iyi raporo igaragaza ko Umugabane wa Afurika uza ku isonga mu bijyanye no kutimakaza uburinganire, ibintu Minisitiri Prof Bayisenge asanga biterwa n’impamvu zitandukanye zirimo n’umuco.

    Ati “Muri Afurika, abagore n’abakobwa bamaze igihe kinini bahura n’imbogamizi zirenze ubushobozi bwabo, akenshi umuco ukoreshwa nk’impamvu zo kwima abagore uburenganzira bwabo, nubwo buri muryango ugira imigenzo yawo, imwe muri iyi migenzo yagiye igaragaza ko ihutaza abagore.”

    “Imwe mu mico yacu itiza umurindi ihohotera rishingiye ku gitsina, kwiharira ijambo kw’abagabo n’abagore mu bijyanye n’izungura, kwima abagore uburenganzira mu bya politike no kubuza abakobwa kugera ku nzozi z’ahazaza habo binyuze mu burezi.”

    Nubwo u Rwanda rumaze gutera intambwe ishimishije mu bijyanye n’uburinganire, hari ahakigaragara ibibazo cyane cyane mu rwego rw’abikorera nk’aho umubare w’abagore bihangira imirimo ukiri hasi ugereranyije n’abagabo.

    Raporo ivuguruye ya Minisiteri y’Uburinganire n’Iterambere ry’Umuryango yashyize hanze mu ntangiriro za 2011 yagaragaje ko umubare w’abagore bikorera ukiri hasi cyane cyane mu bice by’icyaro aho bangana na 17%.

    Iyi raporo ivuga ko abagore batinyutse kwikorera ku giti cyabo mu mijyi bangana na 45% mu gihe mu bice by’icyaro bangana na 17%.

    Migeprof yatangaje ko kuba abagore bo mu bice by’icyaro bataraba benshi mu cyiciro cy’abikorera biterwa ahanini n’imyumvire ikire hasi no kwitinya kuri bamwe.

    Minisitiri w’Uburinganire n’Iterambere ry’Umuryango, Prof Jeannette Bayisenge yavuze ko kugira ngo u Rwanda rushyirwe ku mwanya wa karindwi ku Isi mu kurwanya icyuho mu buringanire byaturutse ku ngamba zitandukanye rwafashe

    source : https://ift.tt/3tAVPy6

  • Imiryango isaga 500 yasezeye kubana mu makimbirane nyuma y’amahugurwa ku kugira ingo zitekanye – #rwanda #RwOT

    Aya masomo kwigisha abayitabiriye indangagaciro z’umuryango utekanye, yamaze igihe cy’umwaka, yatanzwe na Kiliziya Gatolika binyujijwe muri Komisiyo yayo ishinzwe umuryango, ku bufatanye n’Ikigo cy’Igihugu cy’Imiyoborere, RGB, ku nkunga y’Ishami ry’Umuryango w’Abibumbye wita ku Iterambere, PNUD.

    Ni amahugurwa yahawe imiryango 543 yabanaga mu makimbirane n’urubyiruko 263 rwitegura gushinga ingo.

    Bamwe mu bahawe aya masomo, bavuga ko bahungukiye byinshi mu mibanire yabo n’iterambere kandi ko bagiye gutanga umusanzu wabo mu guharanira ko habaho imiryango ifite ubushobozi bwo kwikemurira ibibazo no kwiteza imbere babikesha ubumenyi bahawe.

    Baganizi Pontien wo mu Murenge wa Busengo mu Karere ka Gakenke, yavuze ko urugo rwe rwabayeho mu buzima bubi bw’ihohotera yakoreraga umugore we no kumusahura umutungo nyuma yo kumuca inyuma.

    Yagize ati “Nabaye aho nza guca inyuma umugore wanjye twari tumaranye imyaka icumi, icyo gihe twabanye mu makimbirane umutungo w’urugo nkawusahura kugeze aho n’inka nayitwaye nkayigurisha, twarahombye bihagije. Naje guhabwa inyigisho ariko icyo gihe sinabanaga n’umugore wanjye, turigishwa tugerageza kuganira ngo dusubirane ubu tubanye neza n’turumvikana.

    “Umugore nari narashatse naramuretse ubu turi kwiteza imbere ku buryo tumaze kugura inka n’imyaka turi kweza. Inama nagira abandi bagabo ni uko babana neza n’abagore babo, bakajya inama bagatera imbere.”

    Florentine Dusabeyezu, umugore wa Baganizi yavuze ko umugabo we yahindutse nyuma y’inyigisho bagiye bahabwa.

    Ati “Ubu turumvikana, dushyize hamwe kandi n’abana babonye aje barishima cyane ku buryo aya masomo tuzayasangiza n’indi miryango yaba ibanye nabi igahinduka agatera imbere.”

    Nshakirabandi Alphonse wo mu Murenge wa Rwerere mu Karere ka Burera, na we yagize ati “Njyewe nari umurembetsi nikorera kanyanga nkayinywa n’ibitabi byose, nagera mu rugo nkakubita umugore akenshi akarara hanze kugeza ubwo yagiye kundega ku murenge asaba ko dutana, twaje kwiga aya masomo ku buryo ubu turi kwiteza imbere.”

    Hategekimana Gilibert, umwe mu rubyiruko rwahawe ayo masomo yavuze ko ko mu byo bize harimo n’ibikorwa bibateza imbere bityo ko agiye kubisangiza n’abandi.

    Yagize ati “Iyi nyigisho nakuyemo amasomo menshi kuko twiganye n’abantu bakuze bashinze ingo badusangiza uburyo tugomba kwitwara kandi zimfashije kujya mu itsinda turizigamira.”

    Umuyobozi wa Komisiyo y’umuryango muri Diyoseze Gatolika ya Ruhengeri, Padiri Achille Bawe yavuze ko bajya gutanga izi nyigisho bari bagamije gufasha umuryango Nyarwanda kugira imiryango yishimye kandi itekanye.

    Yagize ati “ Iyo umugabo n’umugore babanye batishimye, bibagiraho ingaruka nyinshi mu mibanire no mu iterambere, ibyo twagiye tubatoza ni ugufata indangagaciro bigishijwe bakazishyira mu bikorwa ndetse bakazishyira n’abandi.”

    Izi nyigisho zatanzwe kuva muri Ukwakira 2020 zisozwa muri Nzeri 2021 zihawe imiryango 543 n’urubyiruko 263 bo mu Mirenge ya Kivuye na Rwerere muri Burera, iya Busengo na Kamubuga yo muri Gakenke na Rwaza yo muri Musanze.

    Padiri Achille Bawe ushinzwe komisiyo y’Umuryango muri Diyoseze Gatolika ya Ruhengeri

    Imiryango yahuguwe yiyemeje kurushaho gukangurira bagenzi babi kubana mu mahoro

    source : https://ift.tt/3tyJlad

  • Umukarani yahanutse ku nyubako y’isoko rya Nyarugenge arakomereka – #rwanda #RwOT

    Uyu musore yahanutse ku igorofa rya Kabiri ry’inyubako y’Isoko rya Nyarugenge, mu gitondo cyo kuri iki Cyumweru tariki ya 12 Nzeri 2021,. Yahise ajyanwa ku bitaro kugira ngo akurikiranwe n’abaganga.

    Rimwe na rimwe ku Cyumweru ku nyubako y’isoko rya nNyarugenge haba hari abantu mbarwa ku buryo ibintu nk’ibyo bishobora kuba ariko ntihagire ubimenya. Niko byanagenze kuko umunyamakuru wacu yahageze hashize akanya bibaye gusa abantu babazwaga uko byagenze wasangaga bamwe nta makuru babifiteho.

    Umwe mubo byabaye areba, yabwiye IGIHE ati “Nagiye kubona mbona ingofero iratakaye ngira ngo wenda iramucitse, na we yahise asa nkaho amanutse ashaka nko kurira ikintu, yahise agwa abanjije amaguru.”

    Yavuze ko nubwo kwiyahura abifata nk’igikorwa kigayitse ariko bishoboka ko uwo musora yari afite ikibazo nubwo atabona ko igisubizo cyari icyo kwiyambura ubuzima.

    Ntabwo biramenyekana icyatumye uwo mukarane ahanuka nubwo hari abakeka ko yaba yagerageje kwiyahura.

    Ubuyobozi bw’Isoko rya Nyarugenge bwirinze kugira byinshi butangaza , ariko bwemerera IGIHE ko amashusho amugaragaza ahanuka ari kwifashishwa mu iperereza kugira ngo hamenyekane icyabiteye.

    Idirishya uyu mukarani bikekwa ko yahanutseho asa n’uri gushaka kuryurira

    Ku cyumweru akenshi ku isoko rya Nyarugenge nta rujya n’uruza ruba ruhari cyane

    Yaguye iruhande rw’abacunga umutekano w’abinjjira muri iri soko

    source : https://ift.tt/3E6lR1b

  • Rubavu: Basabwe kugura amatiyo barabikora, amazi aje bayahabwa umunsi umwe – #rwanda #RwOT

    Aba baturage bari bamaze igihe kirekire basaba ko bagezwaho amazi nk’abandi ariko baza kubwirwa na WASAC ko kuyabaha bitoroshye kuko amatiyo yayabagezaho ari mato kandi byasaba ingengo y’imari itaboneka mu gihe gito.

    Nyuma yo kubwirwa ko bihenze, aba baturage bishatsemo ibisubizo bakusanya amafaranga yo kugura ibikoresho ndetse biragurwa nyuma batungurwa n’uko amazi yaje ijoro rimwe.

    Uhagarariye aba baturage mu kiganiro yagiranye na Radio1, yavuze ko bakoze iyo bwabaga bakusanya amafaranga kugira ngo bahabwe amazi kuko hari haciye igihe. Buri rugo rwishyuye 18 500Frw ngo hakorwe imiyoboro.

    Yagize ati “Kubera umubabaro twari dufite twarababwiye ngo badukorere ibikenewe twishyire hamwe turebe ko twabikemura, babidushyiriremo tubone amazi.”

    “Aho tugiriye igitekerezo cyo kugura amatiyo turikusanya buri wese atanga 18 500Frw, kongeraho na 5000 Frw byo kugira ngo amazi agere mu rugo rwawe. Turayatanga batuzanira amatiyo.”

    Yakomeje avuga ko amazi bayahawe ijoro rimwe none hashize igihe batarongera kuyabona.

    Ati “Iryo joro amazi yaraje nyuma yaryo ubu hashize amezi atatu nta n’igitonyanga turongera kubona.”

    Nyuma yo kumara igihe nta mazi bafite, ikibazo cyabo bakigejeje ku nzego zitandukanye no ku mukozi ushinzwe gukwirakwiza amazi ku rwego rw’igihugu muri WASAC, basaba ko byibuze nabo basaranganwa amazi niyo atajya aza buri gihe ariko bakayabona.

    Umwe ati “Twahamagaye ushinzwe gutanga amazi ku rwego rw’Igihugu aratwiba ngo azaza aharebe turamwibutsa ntibyagira icyo bitanga, twongeye aratubwira ngo ari kumwe n’umuyobozi wa WASAC Rubavu aramuduha ahita atubwira ngo ejo muzabona amazi turarindira turaheba.”

    “Icyifuzo cyacu cya mbere niba habayeho isaranganya ry’amazi natwe batwibuke, niyo bayaduha iminsi ibiri gusa mu cyumweru yadufasha tukamenya ukuntu tubika amazi icyumweru cyose.”

    Ku ruhande rw’Umuyobozi wa WASAC ishami rya Rubavu, Murindabigwi Gilbert, avuga ko iki kibazo atari akizi.

    Yavuze ko aka gace kagiye gusurwa, ikibazo cyako kigasuzumwa kuko hatagoye kugezwa amazi.

    Yagize ati “Mbimenye rwose nabikurikirana ntabwo natinda kujyayo, icyo twababwira tugiye kohereza umutekinisiye ajye kureba uko bimeze n’icya korwa ngo bikorwe. Nitumara kubona ibikenewe turakora ibishoboka tuyabagezeho.”

    Guverinoma y’u Rwanda yihaye intego y’uko mu 2024 abaturage bazaba bafite amazi meza ku kigero cya 100%.

    Abaturage barasaba guhabwa amazi nyuma yo gusabwa kwigurira amatiyo bakabikora

    source : https://ift.tt/3EkAZIr

  • Baribaza irengero ry’umushinga w’Agasozi Indatwa kagombaga guhindura isura y’Umujyi wa Ruhango – #rwanda #RwOT

    Aka gasozi Indatwa gaherereye mu Mujyi wa Ruhango rwagati, ibibanza kashyizweho byahoze ari iby’abaturage biza kwegurirwa akarere ngo uyu mushinga ukunde ujye mu bikowa.

    Bamwe mu baturage bo mu Karere ka Ruhango baganiriye na Radio1, bayibwiye ko badasobanukiwe byinshi kuri uyu mushinga, wagombaga gusiga hashyizwe imidugudu myiza yo guturamo.

    Umwe yagize ati “Ntabwo njye mbisobanukiwe niba ari abayobozi bazahatura cyangwa se abaturage basanzwe bahafata ibibanza. Twumva bavuga ngo ibibanza byaho birahenze.”

    Umwe mu baturiye hafi y’aka gasozi, yavuze ko bari barabwiye ko hazubakwa umudugudu w’icyitegererezo ndetse ko abahaturiye bazagurirwa bakimurwa, none amaso yaheze mu kirere.

    Yagize ati “Bari bavuze ko bazahubaka umudugudu ntangarugero none ntawubatswe. Barahafashe ntibubaka , baduhaye amafaranga dushaka twakigendera.”

    Aba baturage bakomeje basaba akarere ko kabaha amakuru ahagije kuri aka gasozi, kuri bo ari ibishoboka abaturage bahagura bakahatura, umujyi wabo ukagira inyubako zisa neza.

    Umwe yagize ati “Akarere kabwira abaturage batuye hano niba barakatuye cyangwa se hari umuturage runaka wundi ushobora kuhatura.”

    Undi ati “Urabona aka gasozi ni icyitegererezo, kagiyeho imiturirwa n’ubuyobozi bwaba buri kubona amajyambere, Ruhango icyeye ikaba icyeye koko.”

    Umuyobozi w’Akarere ka Ruhango, Habarurema Valens, yemeye ko uyu mushinga wadindiye biturutse ku kuba hatari harashyizweho igiciro fatizo cyo kuhagura ubutaka.

    Yagize ati “Twanashoyemo amafaranga agera hafi miliyoni 10 Frw, metero kare yaho ni ibihumbi bitandatu ariko ushaka guhita yubaka tuyimuhera bitatu.”

    “Icyari cyabiteye cyakemutse ni uko akarere twari tutarashyiraho ibiciro bifatika, hanyuma inama jyanama irabyitegereza kuko habagaho kuganira ibiciro habaho kumvikana bikaba byaratumaga hari n’abahatinya ariko habayeho gutanga umurongo w’igiciro gito.”

    Umushinga wo kubaka aka gasozi umaze imyaka 13. Hamaze kubakwa amazu 25 harimo atatu y’akarere mu mazu 101 yari ateganyijwe kuhubakwa.

    Inyubako zo mu gasozi Indatwa zagombaga guhindura isura y’umujyi wa Ruhango

    source : https://ift.tt/3ljYqIW

  • Meddy na Mimi bizihije umwaka mushya wa 2014… – #rwanda #RwOT

    Mu mafoto anyuranye Mimi yasangije abamukurira kuri instagram, agaragaza uko byari byifashe ku munsi wizihizwa buri mwaka kuwa 11 Nzeri mu mwaka usanzwe, no kuya 12 Nzeri mu gihe umwaka wagize iminsi isumbye isanzwe, ibintu biba buri myaka 4 uhereye igihe wabereye.

    Uyu mukazana w'abanyarwanda akaba umugore wa Meddy, Mimi Mehdira, yagaragaje uko byari byifashe. Abagore n'abagabo babo bambaye imyambaro y'umuco wa Ethiopia, amakanzu y'umweru ku bagore, kimwe n'abagabo bambaye imyambaro y'amashati y'amaboko maremare n'amapantaro y'umweru.

    Uyu munsi ukaba uba ari ikiruhuko ku ngengabihe y'abanya Ethiopia, ndetse unizihizwa no muri Erithrea. Ibirori biba biri hose mu gihugu, naho imiryango y'abanya Ethiopia iherereye hirya no hino ku isi, abenshi bakaba bajya kuwizihiriza ku rusengero ruzwi nka 'Ragual', rubarizwa ku musozi wa 'Entoto' ufite ubutumburuke bwa kilometero zirenga 3.2. 

    Nk'uko bivugwa, abavuye ku rusengero mu gitondo barihuza bagasangira ifunguro ryitwa 'Injera' (Umugati n'isosi), nyuma mu masaha y'umugoroba, abangavu bagatanga imyenda, bakihuza bagasabana, bagatanga indabo bakanaririmba indirimbo z'umwaka mushya.

    Na none kandi nk'uko ikigo gishinzwe ubukerarugendo muri Ethiopia kibitangaza, ntabwo uyu munsi ushingiye ku mihango y'idini yonyine, ahubwo ni n'umwanya w'intashyo n'amabaruwa y'ubutumwa bwiza mu miryango no gutanga indabo. Ku ngengabihe y'abanya Ethiopia ubwo hizihizwaga umwaka wa 2016 bo bizihizaga umwaka wa 2009, bivuze ko ubu batangiye umwaka wa 2014.

    Meddy na Mimi bizihije umwaka musha wa 2014 nk'uko ingengabihe ya Ethiopia izwi nka 'Enkutatash' ibiteganya

    Meddy na Mimi bamenyanye mu mwaka wa 2017 urukundo rwabo rugenda rukura birangira babanye muri Gicurasi 2021

    Mimi n'umwe mu bantu be ba hafi ku munsi wo kwizihiza umwaka mushya

    Amafunguro avangavanze bafatiye hamwe nk’umuryango ni kimwe mu byaranze ibirori byo kwizihiza umwaka mushya

    Imbyino zitandukanye ziri mu byaranze umunsi wo kwizihiza umwaka mushya


        

    Source : https://inyarwanda.com/inkuru/109429/meddy-na-mimi-bizihije-umwaka-mushya-wa-2014-nkuko-bigenwa-ningengabihe-ya-ethiopia-amafot-109429.html