Blog

  • Mozambique: Umunyarwanda Révocat Karemangingo yishwe arashwe #Rwanda #RwOT via @kigalitoday #rwanda #RwOT

    Révocat Karemangingo
    Révocat Karemangingo

    Karemangingo yari asanzwe akora ibikorwa by’ubucuruzi muri icyo gihugu, akaba yishwe n’abantu batahise bamenyekana.

    Abo bantu ngo bari mu modoka ebyiri baramwitambika imbere n’inyuma mu gihe na we yari mu modoka ye yenda kugera aho yari atuye mu mujyi wa Maputo aho bita Liberdade.

    Ukuriye ishyirahamwe ry’impunzi muri kiriya gihugu Cleophas Habiyaremye yabwiye BBC dukesha iyi nkuru ko yishwe n’abantu bari bamwiteguye kandi babipanze.

    Yagize ati “Yari ari hafi kugera iwe, abari mu modoka ya Toyota Fortuner ni bo bamurashe, bamurashe amasasu atandatu.”

    Bivugwa ko no mu mwaka wa 2016 uyu mugabo bashatse kumwica ariko akarusimbuka nyuma y’uko imodoka yari asanzwe atwara atari yo yatashyemo bamubura gutyo.

    Polisi ya Mozambique nta cyo yahise itangaza kuri ubu bwicanyi.


    source : https://ift.tt/3llONJZ

  • Miss Ingabire Grace arashimira abamugariye ku rugamba rwo kubohora igihugu #Rwanda #RwOT via @kigalitoday #rwanda #RwOT

    Miss Ingabire Grace arashimira abamugariye ku rugamba rwo kubohora igihugu
    Miss Ingabire Grace arashimira abamugariye ku rugamba rwo kubohora igihugu

    Ni igikorwa cyateguwe mu rwego rwo kwizihiza umunsi wo kwibohora ndetse nk’urubyiruko guha ababohoye u Rwanda agaciro harimo no kubashimira ndetse no kubigiraho mu rugendo rwo gusigasira ibyagezweho.

    Miss Ingabire yavuze ko kuba izo ngabo zaramugariye ku rugamba bidakwiye kugira uwo byatera ipfunwe, kuko ni umukoro ukomeye ku rubyiruko rw’ubu.

    Akomeza avuga ko ingufu zabo zitapfuye ubusa kuko nk’urubyiruko rubashimira kandi ibyagezweho bizakomeza kubungwabungwa.

    Mu bikoresho byatanzwe harimo insimburangingo, inyunganirangingo, amagare yifashishwa n’abafite n’ubumuga, n’ibindi bitandukanye.

    Miss Ingabire Grace aganira n
    Miss Ingabire Grace aganira n’abo yasuye

    Jean Pierre uhagarariye ikigo cya HvP Gatagara yagize ati “Twe nk’ikigo iki ni icyemezo cyatworoheye cyane kuko dusanzwe dukorana na Commission ishinzwe gusubiza mu buzima busanzwe Ingabo. Na none tuzi neza icyo abagenerwa bikorwa bagejeje ku gihugu cyacu ni yo mpamvu tutabajya kure”.

    Yabijeje ubufatanye bazakomeza kugirana na Komisiyo ishinzwe gusezerera no gusubiza mu buzima busanzwe Ingabo, ndetse banasaba iyo Komisiyo ko bazakomeza imikoranire myiza.

    Brig. General Peter John Bagabo, Komiseri muri Komisiyo yo gusezerera no gusubiza mu buzima busanzwe abari abasirikare (RDRC), by’umwihariko ushinzwe Umujyi wa Kigali, yasabye izo Ngabo gukomeza discipline zigaragaza, ndetse ko igihugu kibatekereza mu byo bakora byose.

    Yakomeje ashimira abategura Miss Rwanda ndetse na ba Nyampinga bose ubufatanye bwiza bakomeje kugirana na Komisiyo dore ko atari bushya, ariko byose byerekana ko bifitanye isano no kuba urubyiruko rugomba guhora runezezwa n’iterambere rihari, ko rukwiye gukomeza gusigasira ibyagezweho, kuko ishimwe rya mbere ababohoye igihugu rizabanezeza ari ryo kubona u Rwanda rukomeza gutera imbere, rufite amahoro, ari igihugu gitemba amata n’ubuki kandi ibi byose bijyana n’iterambere rirambye.

    Miss Rwanda ukomeje gukora ibikorwa bitandukanye avuga ko iki gikorwa yagitekereje nk’urubyiruko, ariko na none nka Nyampinga w’u Rwanda agomba kumenya amwe mu mateka yaranze urugamba rwo kubohorora igihugu.

    Ati “Ibi bikoresho twazanye hano kubufatanye na HVP Gatagara ni ikimenyetso cy’uko tubaha agaciro kandi tuzi neza ko muri ab’agaciro mu buzima bwacu”.

    Brig. Gen Peter John Bagabo
    Brig. Gen Peter John Bagabo

    Yakomeje ashimira cyane ikigo cya HVP Gatagara nk’abafatanyabikorwa beza ndetse ashimira Komisiyo yemeye kumuha umwanya wo kugira amahirwe nk’ayo nka Miss Rwanda 2021 bimwigisha byinshi.

    Yongeye gushimira abamugariye ku rugamba ndetse n’Ingabo z’igihugu muri rusange kuba barabohoye u Rwanda.

    Miss Ingabire akomeje gukora ibikorwa byinshi bitandukanye aho mu minsi ishize yoroje amatungo magufi abajyanama b’ubuzima mu Karere ka Rwamagana.


    source : https://ift.tt/3kfjaT7

  • Uburangare mu mushinga wo kuhira wa miliyari 120 Frw bushobora kuzacyuza Leta umunyu – #rwanda #RwOT

    Mu bindi byari biteganyijwe harimo kubaka Ikigo cy’icyitegererezo mu Rubilizi mu Karere ka Kicukiro, Umujyi wa Kigali. Umushinga watangiye gushyirwa mu bikorwa ku ya 15 Mutarama 2015 hamaze kwishyurwa avanse ku bikorwa by’inyigo y’imicungire yawo.

    Ubwo Umugenzuzi w’Imari ya Leta yagenzuraga ibikorwa byawo mu 2020, yasanze ufite ubukererwe bwari bumaze kugera ku myaka itatu n’amezi atatu kuko wagombaga kuba waramaze gushyirwa mu bikorwa muri Nyakanga 2017.

    Icyo gihe ibikorwa byari bimaze kurangira byari ku buso bwa 12%, ni ukuvuga hegitari 877 mu 7000 ziteganyijwe. Miliyoni zirenga 17 z’amadolari angana na 14, 3% niyo yari amaze kwishyurwa.

    Impamvu z’ubukererwe buva ku minsi 164 kugeza kuri 590, zirimo kuba amasezerano adodeye kuri Exim Bank bitewe n’uko 75% by’ibikoresho na serivisi z’ubugishwanama byagombaga kuva mu Buhinde.

    Bivuze ko EXIM Bank yatanze inguzanyo ni na yo yagombaga gutanga isoko. Ibyo guhitamo kompanyi zigomba gukora akazi, mu masezerano byari biteganyijwe ko izo kompanyi zigomba kuba ari izo mu Buhinde.

    Mu bindi byatumye umushinga udindira harimo ubukererwe bukabije bwo gutanga isoko ryo gutunganya ibikorwa byo kuhira kuri site ya Mahama na Mpanga mu Karere ka Kirehe no kubaka Ikigo cy’icyitegererezo (Center of Excellence) mu Rubilizi.

    Muri aya masezerano, byari biteganyijwe ko hagomba kubakwa uruganda ruto rutanga umuriro ukomoka ku mirasire y’izuba rwa megawati 12 ariko igenzura ryasanze rutarashyirwaho.

    Umugenzuzi w’Imari ya Leta yavuze ko ingaruka z’ubu bukererwe mu gushyira mu bikorwa uyu mushinga zishyira leta mu gihombo kuko nk’ubu imaze kwishyura ibihumbi 270 by’amadolari, miliyoni 270 Frw (commitment fees) yishyurwa EXIM Bank kubera ko yemeye gutanga iyi nguzanyo, biturutse ku kuba amasezerano yaragiye agira ubukererwe mu kuyashyira mu bikorwa.

    Ikindi ni uko Leta yatangiye kwishyura umwenda n’inyungu umushinga utararangira. Ubwo igenzura ryakorwaga hari hamaze kwishyurwa miliyoni 8, 6 z’amadolari ndetse ngo igihombo kizakomeza mu gihe nta gikozwe.

    Ibi ni byo byatumye inzego zirimo Minagri, RAB na Minecofin zisabwa gufatanya kureba uburyo habaho guhindura bimwe mu bigize aya masezerano kugira ngo hirindwe ko igihombo leta yaguyemo cyakomeza kwiyongera.

    Icyagaragaye ni uko ari amasezerano ashyira ku ibere EXIM Bank yatanze inguzanyo ku buryo u Rwanda ruramutse rurangaye ntacyo rwazakuramo.

    Perezida wa Komisiyo ishinzwe kugenzura imikoreshereze y’imari n’umutungo bya leta, PAC, Muhakwa Valens, ubwo RAB yitabaga iyi komisiyo, yavuze ko bitumvikana ukuntu nyuma y’imyaka irindwi hasinywe amasezerano yo kugira ngo ibijyanye n’uburyo bwo kuhira bugezweho bushyirwemo imbaraga kandi bwihutishwe, hamaze gukoreshwa 12% by’ubuso bwari buteganyijwe.

    Ati “Ni ikibazo kiremereye cyatumye tunatumira RAB ngo badusobanurire niba badafite ubushobozi bwo gushyira mu bikorwa umushinga nk’uyu. Bigenda bigaragara ko mu mishinga ya RAB hari amafaranga aboneka ntabashe gukoreshwa.”

    Umuyobozi Mukuru wa RAB, Dr Patrick Karangwa yagize ati “Nta bisobanuro bihari.”

    Umunyamabanga Uhoraho muri Minisiteri y’Ubuhinzi n’Ubworozi, Jean Claude Musabyimana yavuze ko kudakurikirana uyu mushinga byatewe n’uburangare.

    Depite Uwineza yamubajije ugomba kuryozwa ubwo burangare, ati “Uburangare ni ubwa nde byatumye tugera ubwo dutangira kwishyura inguzanyo twishyurira ubusa? Twishyire mu mwanya wa leta; ubu warasabye inguzanyo yo kubaka inzu, ugatangira kwishyura inzu ntayo ufite, ufite fondasiyo [mbivuge gutyo], wajya kwishyura wishimye? Kandi ukaza kubisobanuza uburangare? Erega turimo kwishyura amafaranga atagize icyo yamariye Abanyarwanda. Sinzi niba mwumva icyo kintu ukuntu kiryana, ntabwo ari byo rwose murimo murahemukira Abanyarwanda.”

    Musabyimana yasubije agira ati “Nta we byashimisha, ni uburangare butemewe butashyigikirwa…, ibyabaye rwose ni uburangare nta bindi bisobanuro bihari.”

    Umuyobozi Mukuru Wungirije ushinzwe ubuhinzi muri RAB, Dr Bucagu Charles yashimangiye iby’ubu burangare, ati “Nanjye ndunga mu rya bagenzi banjye. Iryo kererwa ntabwo risobanutse ariko iyo urebye amasezerano uko yari yasinywe ntabwo twagize uruhare runini mu biganiro ngo habeho gusonerwa imisoro.”

    Depite Muhakwa yabwiye abayobozi ba RAB ko nk’urwego rwagombaga gushyira mu bikorwa umushinga, ko bidakwiye ko yagombaga guharira byose Minecofin.

    Ati “Mwari mwiteguye ku ruhe rwego kugira ngo umushinga utangirire igihe? Biragaragara n’imyiteguro yanyu ni ukuyikemanga, niba nyuma y’imyaka [tuvuge ko ari itanu] muhawe ubwo burenganzira, mukaba mumaze gukora 12%, ubwo burangare na bwo muraza kubushyira kuri Minecofin?”

    Dr Bucagu ati “Hari impamvu zisobanura uku gukererwa zirimo iziduturukaho, intege nkeya zo kugira ngo uwo mushinga ukomeze gukorwa mu buryo bwihuse, izituruka ku miterere y’umushinga ariko inama nyinshi tumaze igihe dukora harimo ubufatanye ngo turebe uko uyu mushinga wakwihutishwa. Ntabwo bisobanutse natwe ntabwo tubyishimiye.”

    Dr Bucagu yijeje ko uyu mwaka uzashira nka Mpanga huhiwe hegitari zirenga 659.

    No mu yindi mishinga ikorerwa muri RAB , hagaragayemo ibibazo aho n’uwa PASP wanenzwe kutagira konti yihariye ishyirwaho impano byatumye miliyoni zisaga 900 z’amafaranga y’u Rwanda abikwa n’Ikigega Gitera Inkunga Imishinga y’Abagore n’Urubyiruko (BDF).

    Abakurikiranira hafi uyu mushinga banenzwe no kunanirwa kugaruza amafaranga y’inkunga ku bagenerwabikorwa batandatu batujuje ibisabwa bahawe miliyoni 181, 6 z’amafaranga y’u Rwanda.

    Abadepite bagize Komisiyo ya PAC ubwo bumvaga ibisobanuro by’abayobozi ba RAB ku isesengura rya raporo y’Umugenzuzi Mukuru w’Imari ya leta ya 2019/2020

    Depite Murara Jean Damascène uri mu bagize PAC

    Perezida wa Komisiyo ya PAC, Muhakwa Valens

    Depite Mutesi Anitha, umwe mu bagize PAC

    Visi Perezida wa PAC, Uwineza Beline

    Depite Niyorurema Jean René, umwe mu bagize Komisiyo ya PAC

    Depite Bakundufite Christine

    Depite Mukabalis Germaine (ibumoso) na mugenzi we Uwimanimpaye Jeanne d’Arc

    Abayobozi muri RAB na Minagri batanze ibisobanuro basabwaga na PAC, bifashishije ikoranabuhanga

    Bimwe mu bikorwa by’umushinga wo kuhira i Mpanga uko byari bimeze mu mpera za 2020

    source : https://ift.tt/3nsBav6

  • Karemangingo yiciwe muri Mozambique arashwe – #rwanda #RwOT

    Amakuru y’urupfu rwa Karemangingo avuga ko yarashwe n’abantu bari mu modoka ya Toyota Fortuner.

    Ubwo bamurasaga, we yari mu modoka ya Toyota Vitz agana iwe ahitwa Liberdade, hanyuma aza kubona imodoka ebyiri zimwitambitse imwe ijya imbere indi inyuma ye ku buryo ntaho yari guhungira.

    Karemangingo yari ashinzwe umutungo mu ishyirahamwe ry’impunzi z’abanyarwanda muri Mozambique. Abo bantu bataramenyekana bamurashe amasasu atandatu ahita yitaba Imana.

    Yishwe nyuma ya Louis Baziga wari ukuriye Diaspora Nyarwanda nawe warashwe mu 2019.

    Karemangingo wahoze mu Ngabo z’u Rwanda, FAR, yari umwe mu bacuruzi bakomeye muri Mozambique. Mu 2019 yashyizwe ku rutonde rw’abantu batandatu bakekwaho kwica Louis Baziga wari ukuriye Diaspora Nyarwanda.

    Usibye kuba ari umucuruzi, bivugwa ko ari n’Umupasiteri. Mbere y’uko Baziga yicwa, byavugwaga ko hari ibibazo byinshi bagiranye bishingiye ku rusengero.

    Mu 2016 nabwo yari mu bagabo batatu b’abacuruzi bakorera i Maputo, bagejejwe mu rukiko bashinjwa gucura umugambi wo kwica Louis Baziga.

    Kuwa 22 Nyakanga uwo mwaka, nibwo Umushinjacyaha Octávio Zilo yatanze ikirego gishyira muri uwo mugambi w’ubwicanyi, Diomede Tuganeyezu, usanzwe ari umupasiteri akaba n’umucuruzi wahoze mu gisirikare, Benjamin Ndagijimana w’umucuruzi na Revocat Karemangingo, umucuruzi nawe wahoze mu gisirikare.

    Yavugaga ko ibikorwa by’ubugizi bwa nabi, abaregwa ngo bagiye babyitirira inzego z’ubutasi za Guverinoma y’u Rwanda bavuga ko ishaka guca intege abashyigikiye ubutegetsi bwo hambere batavuga rumwe n’uburi mu gihugu uyu munsi.

    Muri Mozambique habarirwa Abanyarwanda bagera ku bihumbi bitatu batuye mu bice bitandukanye by’iki gihugu. Mu Murwa Mukuru, Maputo, honyine habarizwa Abanyarwanda barenga 1500.

    Byakunze kuvugwa ko bamwe muri bo baba baba mu mitwe itavuga rumwe n’ubutegetsi nka RNC hanyuma bakajya bagira uruhare mu guhiga bagenzi babo babashinja kuba ba maneko b’u Rwanda.

    Polisi yo muri Mozambique ntacyo iratangaza ku rupfu rwa Karemangingo. Gusa bivugwa ko uyu mugabo yari yaramenyesheje inzego z’umutekano zo muri iki gihugu ko hari abantu bashaka kumwica.


    source : https://ift.tt/3AmAJpy

  • UR yahawe miliyoni 55$ zo gukoresha mu burezi bw’abakobwa, abafite ubumuga n’impunzi – #rwanda #RwOT

    Aya mafaranga yatanzwe na Mastercard Foundation binyuze mu bufatanye bw’imyaka 10 yagiranye na Kaminuza y’u Rwanda.

    Ibi bikorwa biri muri gahunda ya ‘Mastercard Foundation Scholars Program’ yatangijwe mu 2012 yo guteza imbere abayobozi b’ahazaza ha Afurika binyuze mu guhugura abana baturuka mu miryango itishoboye, kubafasha kubona amahirwe yo kwimenyereza umwuga n’ubujyanama.

    Binyuze muri iyi gahunda abasaga ibihumbi 40 bamaze gufashwa. Mastercard Foundation ifite intego yo gufasha urubyiruko rw’Abanyafurika miliyoni 30 cyane cyane abagore n’abakobwa kubona akazi gatuma bahaza ibyifuzo byabo bitarenze mu 2030.

    Ubu bufatanye bushya buzafasha Kaminuza y’u Rwanda kwagura ubushobozi bwayo mu bijyanye no gutanga uburezi budaheza kandi buharurira inzira urubyiruko.

    Umuyobozi Mukuru wa Mastercard Foundation, Reeta Roy, yavuze ko ari ishema kuba Kaminuza y’u Rwanda yabaye umufatanyabikorwa w’iyi gahunda y’uyu muryango.

    Ati “Tunejejwe no kuba Kaminuza y’u Rwanda yabaye umufatanyabikorwa wa Mastercard Foundation Scholars Program, intego na gahunda by’iyi kaminuza bihuye cyane n’intego z’igihugu, niyo mpamvu ubu bufatanye ari ingenzi kuko buzafasha urubyiruko kwitegura kujya mu mirimo itandukanye no gukemura ibibazo bitandukanye byo mu buzima.”

    Umuyobozi wa Kaminuza y’u Rwanda, Professor Alexandre Lyambabaje, yavuze ko bahisemo gukorana na Mastercard Foundation kuko bashyigikiye icyerekazo cyayo.

    Ati “Kaminuza y’u Rwanda yemera icyerekezo cya Mastercard Foundation, iyo niyo mpamvu twafashe umwanzuro wo gukorana n’uyu muryango hagamijwe kwagura ibikorwa byacu byo gutoza abayobozi bazana impinduka ndetse n’abarangiza kaminuza bashobora kwihangira umurimo ndetse tukabatoza no kuzana impinduka ku Mugabane wa Afurika.”

    Prof Lyambabaje yavuze ko intego za ‘Mastercard Foundation Scholars Program’ zihuye n’icyerekezo cy’Igihugu, yemeza ko inyungu izazana zizagera ku bantu benshi.

    Mastercard Foundation ikorana n’imiryango ifite intego yo gufasha urubyiruko muri Afurika ndetse n’Imiryango yasigajwe inyuma yo muri Canada kugera ku murimo ubyara inyungu kandi uhesheje ishema abawukora.

    Ni kimwe mu bigo binini kandi byigenga mu isi bifite intego yo kuzahura ubumenyi no guteza imbere ishoramari. Iki kigo cyashinzwe na Mastercard mu mwaka wa 2006 nk’ikigo cyigenga gifite Inama y’Ubutegetsi yacyo ndetse n’imicungire yihariye.

    Kaminuza y’u Rwanda yahawe miliyoni 55$ zo gukoresha mu burezi bw’abakobwa, abafite ubumuga n’impunzi

    source : https://ift.tt/3huFeay

  • Ngoma: Abasore baciye ikiganza umunyerondo bari guhigishwa uruhindu – #rwanda #RwOT

    Ibi byabaye mu ijoro ryo ku wa Gatandatu tariki ya 11 Nzeli 2021 mu Mudugudu wo mu Murenge mu Kagari ka Agatare mu Murenge wa Mugesera ahazwi cyane nk’ahakunda kwera inanasi.

    Amakuru avuga ko ubwo abari ku irondo ry’umwuga babonye abantu bari mu murima w’inanasi bari kuzica, mu gihe babagotaga ngo babafate barirutse umwe asakirana n’umunyerondo wari wazamuye amaboko ngo amufate, amutemesha umuhoro ikiganza gihita kivaho.

    Umunyamabanga Nshingwabikorwa w’Umurenge wa Mugesera, Niyigena Alex, yemereye IGIHE ko koko uyu munyerondo yatemwe ikiganza kigahita kivaho kuri ubu akaba arwariye mu bitaro bya Kibungo.

    Ati “Ababikoze barazwi ubu turimo kubashakisha dufatanyije n’izindi nzego z’umutekano, twamenye ko hari imirenge duturanye bahungiyemo ubu turi kubashakisha kandi nitubafata tuzatanga ubutabera neza baryozwe ibyo bakoze.”

    Uyu muyobozi yavuze ko abasore babiri bikekwa ko aribo bibaga inanasi bari basanzwe bafite imyitwarire mibi muri uyu Murenge, yavuze ko kandi nk’ubuyobozi kuri ubu bafashe inshingano zo kwita ku mugore w’uyu munyerondo n’umwana we umwe yari afite.

    Ati “ Ikindi twakoze inama duhumuriza abaturage kuko ibintu nk’ibi ntabwo bisanzwe muri uyu murenge, kuba baramutemye ikiganza ntabwo abantu bacika intege, ababikoze tuzakomeza kubashakisha mpaka bafashwe kandi n’uriya munyerondo tuzakomeza kumufasha mpaka ubuzima bwe bumere neza.”

    Si ubwa mbere aba basore bikekwa ko batemye uyu munyerondo ikiganza bakora urugomo nk’uru kuko abaturage bavuga ko bari barananiranye ndetse ngo nta muntu wajyaga ubavuga cyangwa ngo abarege bitewe no kubatinya.


    source : https://ift.tt/2YPASEd

  • Rubavu: Umupaka w’u Rwanda na RDC ugiye kubakwaho ibikorwa by’isuku bya miliyoni 300 Frw – #rwanda #RwOT

    Ibi byemejwe n’Ubuyobozi bw’Ubunyamabanga Bukuru bw’Umuryango w’Ibihugu bya Afurika y’Iburasirazuba(EAC), nyuma yo gusura imipaka ihuza Akarere ka Rubavu n’Umujyi wa Goma muri Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo, dore ko iki gihugu gishobora no guhabwa ikaze muri uyu muryango mu gihe kiri imbere.

    Guverineri w’Intara y’Iburengerazuba, Habitegeko François, yavuze ko ibikorwa byo kubaka bizamara amezi abiri, bigatwara asaga miliyoni 300 F.

    Ati “Imipaka ya Rubavu izakorana n’uyu mushinga mu bikorwa by’isuku n’isukura, bizafasha urujya n’uruza rw’abantu kwisukura kugira ngo bakomeze ibikorwa byabo ariko birinze icyorezo cya Covid-19. Hazashyirwa n’ibikoresho bigamije gutanga ubutumwa bwibutsa abantu kwirinda ikwirakwira rya Covid-19.”

    Yakomeje avuga ibikorwaremezo bizubakwa bizashyirwa ahantu hose hakorerwa ubucuruzi bwambukiranya umupaka.

    Umunyamabanga Mukuru Wungirije wa EAC, Bazivamo Christophe, yavuze ko nubwo ingamba zo kwirinda Covid-19 zorohejwe, ibikorwa nk’ibi byo kwimakaza isuku bizatuma intego yo gufungura imipaka burundu igerwaho.

    Ati “Uburyo bw’ingendo bwarorohejwe ku mipaka ariko dusanga hari hakiri ikintu kibura mu bijyanye n’ibikoresho by’ibanze mu kwirinda iki cyorezo, aho usanga nta mazi ahari, nta hantu ho gukarabira hahari, noneho ugasanga nta buryo bwo kwibutsa abagenzi bari ku byambu no ku mipaka gukomeza kwirinda. Byari ngombwa ko dushyiraho ibikorwa nk’ibi kugira ngo dukomeze turinde abaturage bacu kandi tubashoboze gukomeza ibikorwa byabo by’ubucuruzi.”

    Uyu muyobozi kandi yavuze ko ibikorwa byo kwinjiza RDC mu Muryango wa EAC biri kugenda neza, iki gihugu kikaba gifite ubushake ndetse cyujuje ibisabwa, igikenewe akaba ari ibiganiro hagati y’abakuru b’ibihugu bizashyira mu bikorwa iki cyemezo.

    Uretse u Rwanda na RDC, ibikorwa by’isuku bizashyirwa ku yindi mipaka 12 iri hagati y’ibihugu bya EAC, ibikorwa byose bikazatwara arenga miliyari 2 Frw.

    Abayobozi barimo Umunyamabanga Wungirije wa EAC bitabiriye ibikorwa byo gutangiza iyubakwa ry’ibikorwaremezo by’isuku ku mupaka w’u Rwanda na Congo

    source : https://ift.tt/3z6PfAt

  • Abanyonzi b’i Nyamata barinubira gutegekwa gutaha kare – #rwanda #RwOT

    Inama y’Abaminisitiri yateranye ku ya 1 Nzeri 2021, yafatiwemo imyanzuro itandukanye irimo no kuba ingendo zibujijwe guhera saa Tatu z’ijoro mu turere turimo na Bugesera.

    Ibi bisobanuye ko ingendo zigomba kurangira aya masaha, abanyonzi bo muri Nyamata bo bavuga ko batunguwe no kuba barasabwe gutaha saa Kumi n’Ebyiri ndetse ntibasobanurirwe impamvu zabyo.

    Bamwe mu banyonzi baganiriye na Radio1 bayibwiye ko batumva impamvu babwirwa gutaha kare kandi aya masaha aribwo abakiliya baba bari kuboneka ibyo babona nk’ibizabashyira mu gihombo.

    Umwe yagize ati “Tubangamiwe no kudushyira mu rugo saa Kumi n’Ebyiri kandi kurangiza Imirimo ari saa Tatu, ku mugoroba baradufata bakadukura mu kazi tukajya mu rugo.”

    Undi yagize ati “Imbogamizi dufite abanyonzi dutaha saa Kumi n’Ebyiri, abamotari bagataha saa Tatu kandi twese dutanga umusoro, ubwo niba abantu bavuye i Kigali ku mugoroba bataha n’amaguru kuko baba baducyuye kandi ntituzi impamvu byatwituyeho natwe.”

    Ku ruhande rw’Umuyobozi w’Akarere ka Bugesera, Mutabazi Richard, yavuze ko kubabuza gutaha bwije biri mu nyungu zabo kuko hari ibyo batujuje byateza impanuka, bakwiye kubanza gutunganya.

    Yagize ati “Icya mbere ni uko gutwara ninjoro hari icyo bisabwa kandi byarabaniye kubyubahiriza, gutwara nta kagarura rumuri bafite, nta tara bafite ni ukubashyira mu kaga ubwabo no guteza impanuka n’abandi.”

    “Icyo tubasaba rero ni ugataha kare kuko ibyo batabyubahiriza cyangwa bakabyubahiriza bakatubwira ngo turabyubahirije mu duhe igihe cyo gukora gihagije.”

    Meya Mutabazi yavuze ko nubwo bavuga ko batabimenyeshejwe ariko babibwiwe ndetse bakabikorera n’inama bategereje ko buzuza ibisabwa bagahabwa impushya zo kugenda amasaha asanzwe.

    Abanyonzi bo muri Nyamata babangamiwe no gutaha saa Kumi n’Ebyiri abandi bataha saa Tatu

    source : https://ift.tt/3nvtKHn

  • U Rwanda rwiyemeje guca burundu ‘Hépatite C’ mbere y’uko uyu mwaka urangira #Rwanda #RwOT via @kigalitoday #rwanda #RwOT

    Igihugu cyose bari muri gahunda yo gupima Hépatite C
    Igihugu cyose bari muri gahunda yo gupima Hépatite C

    Raporo y’Ikigo cy’Igihugu Gishinzwe Ubuzima (RBC), iragaragaza ko kubera ingamba zashyizweho na Leta y’u Rwanda, abahitanwaga n’iyo ndwara bavuye kuri 4%, ubu bakaba bageze hagati ya 1 na 2% y’abafite iyo ndwara.

    Dr Sabin Nsanzimana, Umuyobozi mukuru wa RBC, avuga ko kubera ingamba zafashwe n’igihugu cyacu mu kuvura iyo ndwara, ibibazo yatezaga birimo na kanseri byagiye bigabanuka ku buryo bufatika.

    Ati “Ibyo iyo ndwara ya Hépatite C yatezaga, birimo na kanseri z’umwijima, ubu zagiye zigabanuka cyane, mu myaka nibura ibiri ishize hamaze kuvurwa abantu basaga ibihumbi 50, bari bafite indwara ya hepatite C bashoboraga guhitanwa nayo, ariko bose barakize hari bake bagishakishwa ngo bavurwe”.

    Arongera ati “Kugira ngo ubone urwaye birumvikana bisaba gupima abantu benshi, tumaze gupima hafi miliyoni eshanu muri miliyoni zirindwi twifuza gupima, mu mezi make asigaye iyi ndwara iraba yacitse kuko ibikoresho birahari n’abayivura barahari”.

    Avuga ko umwaka wa 2021 urangira Hépatite C yaraciwe burundu ati “Abenshi barimo gupimwa, ku buryo uyu mwaka turimo uzajya kurangira twinjira mu mwaka utaha turi mu bihugu byabashije guca burundu indwara ya Hépatite C. Twizeye kuzahiga uwo muhigo ari na ko dutangiye urundi rugamba rwo guhangana na Hepatite B, na yo itoroshye kugeza ubu n’ubwo ifite urukingo ariko nta muti uyikiza burundi irabona”.

    Mu gukomeza kurwanya iyo ndwara, hirya no hino mu gihugu hari gahunda yo kuyipima abantu ku buntu.

    Mu Karere ka Musanze iyo gahunda ikaba yaratangiye tariki 06 Nzeri 2021, aho ibigo nderabuzima binyuranye bikomeje kwakira abaza kwisuzumisha, ku ikubitiro icyo gikorwa gitangirira mu bigo nderabuzima bya Busogo, Kinigi, Muhoza, Rwaza na Nyakinama, aho iyo gahunda yasojwe ku itariki 10 Nzeri.

    Mu cyumweru cya 2 kuva taliki ya 13 kugeza tariki 17 Nzeri 2021, iyo gahunda yakomereje mu bigo nderabuzima bya Karwasa, Bisate, Shingiro, Musanze na Nyange mu Karere ka Musanze.

    Ndererimana Olivier, Umuganga ushinzwe gukurikirana indwara zandura mu bitaro bikuru bya Ruhengeri, arasaba abaturage gushishikarira kuza kwisuzumisha iyo ndwara, ati “Turasaba abaturage gushishikarira kuza kwisuzumisha izi ndwara z’umwijima, zo zitandukanye n’izindi kuko ushobora kuzimarana igihe kirekire utazi ko uzirwaye, umuntu akazaza kwa muganga yaramaze gusenzegera abaganga batakibasha kugira icyo bamumarira, kandi kwisuzumisha ni ubuntu n’uwo dusanze arwaye tumuvurira ku buntu”.

    Abenshi mu bitabiriye kwikingiza ni abagore
    Abenshi mu bitabiriye kwikingiza ni abagore

    Ibikomeje kugaragara hirya no hino ku bigo nderabuzima mu Karere ka Musanze, ni uko umubare w’abajya kwisuzumisha Hépatite C ukiri hasi, aho n’abitabira usanga ari abagore gusa.

    Ubwo Kigali Today yageraga mu kigo nderabuzima cya Karwasa mu Murenge wa Cyuve mu ku wa Mbere tariki 13 Nzeri 2021, yasanze mu bari bamaze kwipimisha bakabakaba 60, abagabo ari batatu mu gihe abandi bose ari abagore, urubyiruko rwo rukaba rudakozwa iyo gahunda yo kwipimisha.

    Byukusenge Selvator, Umuyobozi w’ikigo nderabuzima cya Karwasa, avuga ko biteye impungenge kuba harakozwe ubukangurambaga, ariko ku munsi wa mbere wo gusuzuma umubare w’ubwitabire ukaba ukomeje kuba hasi.

    Ati “Ku munsi wa mbere, ubwitabire buracyari hasi tugeze sa sita tutarapima abagera kuri 60, n’abarimo kwitabira ni abagore na bo biganjemo abakuze, ntabwo urubyiruko rurimo kwitabira, n’abagabo ubwitabire buri hasi kuva mu gitondo twakiriye bake cyane. Icyo dusaba abaturage ni ukubyaza umusaruro aya mahirwe bahawe, kuko ni igikorwa cyateguwe ku rwego rw’igihugu, aho RBC, baje kuduha umusada kugira ngo abantu bose basuzumwe, turabasaba kwitabira”.

    Uwo muganga, yavuze ko uje kwivuza bisanzwe bikaba ngombwa ko umuganga agusabira ikizamini uri buze kwishyura, ibiciro biba biri hejuru cyane kandi no kuyivura bigahenda, ni mu gihe ubu abari kwitabira barimo gusuzumwa ku buntu n’uwo basanze arwaye akitabwaho.

    Byukusenge Selvator Umuyobozi w
    Byukusenge Selvator Umuyobozi w’ikigo nderabuzima cya Karwasa

    Avuga ko kwipimisha biri mu buryo bwo kwirinda, ngo aho Hépatite C yandurira ari na ho SIDA yandurira, ni ukuvuga mu mibonano mpuzabitsina idakingiye, no guhuza amaraso n’umuntu uyirwaye.

    Avuga ko kumenya uko uhagaze bifasha, anenga abataza kwisuzumusha mu gihe inzego z’ibanze n’abajyanama b’ubuzima batahwemye gukora ubukangurambaga bwimbitse bwo ku bibamenyesha.

    Icyo kigo nderabuzima cya Karwasa giteganya gupima abantu bagera ku bihumbi icyenda, mu gihe ku munsi wa mbere byageze saa sita batarapima abagera kuri 60.

    Abenshi mu baturage baje kwipimisha bagaragaje uburyo babyishimiye kandi babiha agaciro, aho ngo impamvu nyamukuru yabazanye ari ukumenya uko ubuzima bwabo buhagaze, nk’uko babitangarije Kigali Today.

    Umukecuru w’imyaka 80 witwa Nyirabatibuka Makurata ati “Nari naje kwa muganga bisanzwe mbonye hano bari gupima umwijima ndaza nanjye ndipimisha, bamaze kumpima bambwiye ko nta kibazo mfite ko meze neza, numva ndishimye. Kwipimisha ni byiza ubu menye uko mpagaze, iyi yo ndayisimbutse hasigaye igifu”.

    Dr Nsanzimana Sabin, Umuyobozi mukuru wa RBC
    Dr Nsanzimana Sabin, Umuyobozi mukuru wa RBC

    Nyirahabimana Veneranda ati “Numvise ko hano bari gupima umwijima nza kwipimisha, bifite akamaro banadupimiye ku buntu, umugabo wanjye namusize mu rugo ni ngerayo ndamubwira ko nipimishije nawe aze. Kwipimisha ni ingenzi kuko umuntu amenya uko ahagaze”.

    Ni igikorwa kirimo kubera mu gihugu hose, aho mu Majyaruguru kibera mu Karere ka Musanze na Gicumbi, mu Ntara y’Amajyepfo kibera mu Karere ka Kamonyi, Iburengerazuba kirabera mu Karere ka Nyamasheke na Rusizi, mu gihe Iburasirazuba ari mu turere twa Bugezera, Kayonza, Gatsibo, Nyagatare na Ngoma.


    source : https://ift.tt/3953ivP

  • Ngoma : Inzego ziri gushakira hasi hejuru abakase ikiganza umunyerondo kigacika burundu #rwanda #RwOT

    Aba basore bavugwaho kuba basanzwe ari abanyarugomo dore bigize indakoreka muri kariya gace nk’uko bivugwa n’abahatuye, bakase ikiganza umunyerondo mu ijoro ryo mu mpera z’icyumweru gishize tariki 12 Nzeri 2021.

    Bariya basore bakoze buriya bugizi bwa nabi ubwo bafatirwaga mu cyuho bari kwiba inanasi mu murima wazo uherereye muri kariya Kagari ka Agatare.

    Bariya basore kandi bahise batoroka muri iryo joro barabura ubu hakaba hari gukorwa igikorwa cyo kubashakisha ku bufatanye bw’inzego z’umutekano, iz’ubuyobozi bw’ibanze ndetse n’abaturage.

    Niyigena Alex uyobora uriya Murenge wa Mugesera, yagize ati 'Ubu turimo kubashakisha dufatanyije n’izindi nzego z’umutekano, twamenye ko hari Imirenge duturanye bahungiyemo ubu turi kubashakisha kandi nitubafata tuzatanga ubutabera neza baryozwe ibyo bakoze.'

    Uriya munyerondo watemwe ikiganza kikavaho burundu we ubu arwariye mu bitaro bya Kibungo mu gihe inzego z’ubuyobozi zitangaza ko zizakomeza kumukurikirana ndetse no kwita ku muryango we.

    Niyigena Alex uyobora uriya Murenge wa Mugesera avuga kandi ko ubuyobozi bwaganirije abaturage bubahumuriza kuko ibikorwa nka biriya bitamenyerewe muri uriya Murenge.

    Yagize ati 'Ababikoze tuzakomeza kubashakisha mpaka bafashwe kandi n’uriya munyerondo tuzakomeza kumufasha mpaka ubuzima bwe bumere neza.'

    Source : http://www.ukwezi.rw/mu-rwanda/Amakuru-anyuranye/Ngoma-Inzego-ziri-gushakira-hasi-hejuru-abakase-ikiganza-umunyerondo-kigacika-burundu