Category: Uncategorized

  • Kayonza: Ubuyobozi bwijeje gukemura ikibazo cy'abatuburira abaturage – #rwanda #RwOT

    Ku marembo y'isoko rya Kayonza no mu nkengero zaryo, hari abasore benshi baba bacanga amakarita bagasaba abaturage bari aho babareba, guhitamo ikarita bifuza bakayishyiriraho amafaranga, ibizwi nka gusheta.

    Iyo ikarita batoranyije itsinze, cyangwa se ikaba ari iyo igaragazwa nk'iyatoranyijwe mu zindi nyinshi, ubwo uwashyizeho amafaranga aba atsinze, akaba yakubirwa kabiri ayo yatanze, bitewe n'ibyo bumvikanye.

    Ni ibintu bikorwa mu bwiru kuko aba basore badafite uruhushya rwo kubikora, ndetse bakaba batagira n'amabwiriza bagenderaho, ibituma benshi bavuga ko ibi ari ubutekamutwe.

    Ibi kandi bituma benshi mu baturage baribwa amafaranga yabo, abandi bagashyiraho na telefone zabo ku buryo buri munsi hatabura bamwe mu baturage baba bari kurira nyuma yo kuribwa amafaranga yabo yose.

    Benshi mu bakunze gushyiraho imitungo ni ababa baturutse mu mirenge ya kure baje kugurisha imyaka cyangwa imbuto.

    Shyaka Dan ucururiza imyenda hanze y'isoko hafi y'aho aba basore bakunda gucangira amakarita, yabwiye IGIHE ati 'Ni ibintu bibabaje. Baza hano ari abantu benshi noneho umuturage akabagana yibwira ko batari kumwe, bagacanga amakarita bakakubeshya umwe agashyiraho akarya na we ukayashyiraho, bikarangira bakuriye.''

    Yavuze ko hari umuturage wigeza gutaka amafaranga menshi ashaka kurwana, bose baramuteranira aza gutabarwa n'abacuruzi bo mu isoko.

    Gahongayire Olive we yavuze ko hari umugore aba basore baherutse kurya amafaranga menshi na telefone birangira ashatse kwiyahura.

    Yavuze ko abo basore bakunze kuba ari benshi ku buryo iyo hari n'umuturage babonye ko afite amafaranga menshi, bamwoshya bamwigiza ku ruhande bakayamwambura.

    Umuyobozi w'Akarere ka Kayonza, Nyemazi John Bosco, yabwiye IGIHE ko iki kibazo batari bakizi ariko ko bagiye kugikurikirana, abo bantu bakabahashya ngo kuko ari ubutubuzi kandi butemewe. Yijeje abaturage ko iki kibazo bagikurikirana.

    Gahongayire Olive yavuze ko bibabaje kuba hari abantu bumva ko bazabaho ari uko bibye abandi aho kujya gukora ngo biteze imbere

    Shyaka Dan yavuze ko benshi mu bacanga amakarita bagamijwe kwiba abaturage ari abasore bakiri bato


    Source : http://igihe.com/amakuru/u-rwanda/article/kayonza-ubuyobozi-bwijeje-gukemura-ikibazo-cy-abacanga-amakarita-bagamije

  • Perezida Kagame yaganiriye na Sheikh Shakhboot Bin Nahyan Al Nahyan wa UAE – #rwanda #RwOT

    Perezida Kagame yakiriye Minisitiri Sheikh Shakhboot Bin Nahyan Al Nahyan kuri uyu wa 31 Mutarama 2025, nk'uko Ibiro by'Umukuru w'Igihugu byabitangaje bibinyujije kuri X.

    Perezida Kagame na Sheikh Shakhboot Bin Nahyan Al Nahyan baganiriye ku bijyanye no guteza imbere umubano mwiza usanzwe hagati y'ibihugu byombi no ku mahirwe ashobora kubyazwa umusaruro hagati y'impande zombi.

    Minisitiri Sheikh Shakhboot Bin Nahyan Al Nahyan yakiriwe na Perezida Kagame nyuma y'uko ku wa 13 Mutarama 2025 na we yakiriye Umukuru w'Igihugu i Abu Dhabi muri Leta Zunze Ubumwe z'Abarabu.

    Icyo gihe Umukuru w'Igihugu yari yitabiriye inama ya 'Abu Dhabi Sustainability Week' yari igamije kurebera hamwe uburyo bwo kongera ubufatanye mu guhangana n'ingaruka z'ihindagurika ry'ibihe.

    Ni inama yari yitabiriwe na Perezida wa UAE, Sheikh Mohamed bin Zayed Al Nahyan n'abandi bayobozi bakuru b'ibihugu, abafata ibyemezo, abahagarariye ibihugu byabo n'abandi.

    Yafatiwemo ingamba zigamije guteza imbere ikoreshwa ry'ingufu zisubira kandi zitangiza ikirere, hakarebwa ku ikoranabuhanga rigezweho, ryafasha ibihugu bitandukanye kurushaho kugana muri uyu murongo.

    Icyo gihe Perezida Kagame yanitabiriye ibirori byo gutanga ibihembo bizwi nka 'Zayed Sustainability Prize awards' byari bigiye gutangwa ku nshuro ya 16.

    Ni bihembo bitangwa na UAE, bigamije kuzirikana abagira uruhare mu guhanga udushya no kurema ibisubizo bigamije guhangana n'ingaruka z'ihindagurika ry'ibihe. Ibigo bito n'ibiciriritse n'imiryango itegamiye kuri leta ni bamwe mu bahabwa ibi bihembo.

    Ku munsi wakurikiyeho, Perezida Kagame yahuye na Perezida na Sheikh Mohamed bin Zayed al Nahyan, baganiriye ku bufatanye bw'u Rwanda na UAE bugamije inyungu z'impande zombi.

    Umubano w'u Rwanda na UAE ushimangirwa n'ubufatanye bumaze igihe kinini mu guteza imbere inzego zitandukanye zirimo ubukungu, umutekano n'ibikorwaremezo.

    UAE imaze imyaka myinshi ku mwanya wa mbere mu bihugu u Rwanda rwoherezamo ibicuruzwa byinshi.

    Raporo y'Ikigo cy'Igihugu cy'Ibarurishamibare, igaragaza ko mu gihembwe cya gatatu cya 2024 (Nyakanga-Nzeri), ibucuruzwa bikomoka mu Rwanda byoherejweyo byari bifite agaciro ka miliyoni 446,51 z'Amadolari ya Amerika.

    Mu 2023 ubucuruzi hagati y'u Rwanda na Leta Zunze Ubumwe z'Abarabu, bwageze kuri miliyari 1,1$.

    Perezida Kagame yakiriye Minisitiri Sheikh Shakhboot Bin Nahyan Al Nahyan wa UAE

    Perezida Kagame na Minisitiri Sheikh Shakhboot Bin Nahyan Al Nahyan wa UAE baganiriye ku bufatanye bw’ibihugu byombi

    Perezida Kagame n’itsinda ry’abayobozi batandukanye bakiriye itsinda ry’abo muri UAE ryari riyobowe na Minisitiri Sheikh Shakhboot Bin Nahyan Al Nahyan


    Source : http://igihe.com/amakuru/u-rwanda/article/perezida-kagame-yaganiriye-na-sheikh-shakhboot-bin-nahyan-al-nahyan-wa-uae

  • Urubyiruko rufite imishinga y'ubuhinzi itanga icyizere rwahawe miliyoni 170 Frw – #rwanda #RwOT

    Uretse ayo mafaranga ba nyir'iyo mishinga bahawe n'amahugurwa azabafasha kurufashaho gucunga neza umutungo ujyanye n'imishinga yabo.

    Mu gutoranya iyo mishanga hibanzwe ku buhinzi n'ubworozi. Habaye amarushanwa yo kureba itanga icyizere kandi itangiza ibidukikije, nyuma hatoranywamo mishanga 33, ari na yo yahembwe.

    Mukangenzi Suzanne ucururiza ibiryo n'imiti by'amatungo n'inyongeramusaruro mu Karere ka Huye, yavuze ko inkunga yahawe igiye kumufasha kongera ubushobozi n'ingano y'ibyo acuruza.

    Ati 'Natangiranye amafaranga make nari nkuye muri Israel mu mahugurwa, nyuma nongeramo ayo nagujije muri banki, ariko nkabona bikiri hasi. Iyi nkunga mbonye igiye kumfasha kwagura ibikorwa, kuko ntashoboraga guhaza abakiliya banjye.'

    Tressor Gashonga, ufite umushinga wo gutunganya urusenda, yari afite imashini itatangaga umusaruro ujyanye n'ibyo isoko rikeneye.

    Yavuze ko ubu agiye kugura imashini izamufasha kongera ingano y'urusenda yakoraga kugira ngo yagure amasoko.

    Umunyamabanga wa Leta muri Minisiteri y'Ubuhinzi n'Ubworozi, Dr. Kamana Olivier, ati 'Twungutse imishinga irenga 30 izanye udushya. Turahamya ko izatuma ba nyirayo batera imbere kandi bagateza imbere igihugu cyacu mu bijyanye n'ubuhinzi n'ubworozi, kuko urubyiruko ni rwo ejo hazaza h'igihugu.'

    Dr. Kamana yasabye urubyiruko guhindura imyumvire yo kumva ko ubuhinzi ari ubw'ababyeyi babo, cyangwa abakuze gusa, abereka ko ubuhinzi burimo amahirwe menshi bakwiye kubyaza umusaruro.

    Haganiriwe ku iterambere ry’ubuhinzi mu Rwanda

    Umunyamabanga Uhoraho muri Minisiteri y’Abakozi ba Leta n’Umurimo, Gaspard Musonera aganiriza abunganiwe mu buryo bw’amafaranga

    Abafite imishinga 33 y’ubuhinzi basaranganyijwe arenga miliyoni 170 Frw

    Umunyamabanga wa Leta muri Minisiteri y'Ubuhinzi n'Ubworozi, Dr. Kamana Olivier yagaragaje ko ubuhinzi burimo amahirwe menshi urubyiruko rukwiriye kubyaza umusaruro


    Source : http://igihe.com/amakuru/u-rwanda/article/urubyiruko-rufite-imishinga-y-ubuhinzi-itanga-icyizere-rwahawe-miliyoni-170-frw

  • Bugesera: Abarenga ibihumbi 11 bavomaga amazi y'ibishanga begerejwe amazi meza – #rwanda #RwOT

    Uyu muyoboro watashywe ku mugaragaro kuri uyu wa 31 Mutarama 2025, ufite ibilometero 28,2 ukaba ugeza amazi ku baturage 11 400.

    Wuzuye utwaye miliyoni zisaga 750 Frw yatanzwe na Minisiteri y'Ububanyi n'Amahanga y'u Buyapani ibinyujije mu muryango WaterAid.

    Washyizwe mu bikorwa na Ayateke Star Company ku bufatanye n'Akarere ka Bugesera.

    Eng. Sebikwekwe Cyprien washyize mu bikorwa uyu mushinga, yavuze ko bubatse ibilometero 28 by'umuyoboro w'amazi, bakura amazi ku ruganda rwa Ngenda bayashyira mu kigega cya metero kibe 800 bubatse.

    Nyuma bayakwirakwije mu mavomo 27 bubatse hirya no hino mu midugudu kongeraho andi arindwi basannye.

    Nyirangirababyeyi Florida utuye mu Mudugudu wa Gako mu Kagari ka Rugando mu Murenge wa Nyarugenge, yashimiye WaterAid n'ubuyobozi bwatumye bavoma amazi meza bakarekana no kuvoma amazi y'ibishanga yashoboraga kubateza ibibazo.

    Ati ''Abaturage ba Nyarugenge dufite ishimwe cyane kubera uyu mushinga watuzaniye amazi. Ubu umubyeyi ntabwo ari kuvoma kure,ntabwo akivoma ya mazi mabi.''

    Hitimana Ezeckias w'imyaka 86, yavuze ko muri uyu Murenge ari ho yavukiye ariko byari ikibazo gikomeye kubona amazi meza cyane ko bavomaga amazi y'ibishanga abatera indwara zitandukanye.

    Yashimiye Umukuru w'Igihugu kubw'imiyoborere ye myiza ituma abafatanyabikorwa bagera ahantu hose.

    Kakuze Josephine we yagize ati ''Twavomaga ahantu kure mu kabande ahantu twagendaga isaha irenga, iyo abana twaboherezaga kuvoma nta kandi kazi bakoraga, ikindi ayo mazi yaduteraga indwara zirimo inzoka n'izindi nyinshi. Ubu rero turashimira Leta ko yaduhaye amazi meza agiye gutuma twoga tugacya.''

    Umuyobozi wa WaterAid Rwanda, Mukeshimana Vestine, Yavuze ko Umurenge wa Nyarugenge wari uri mu yo WaterAid ihangayikiye kuko nta mazi meza yahabaga, asaba abaturage gukoresha neza aya mazi bahawe, bakayasigasira kugira ngo ntazangirike.

    Kuri ubu Akarere ka Bugesera kageze kuri 78% mu kwegereza amazi meza abaturage.

    Umuyobozi w'Akarere ka Bugesera, Mutabazi Richard, yashimiye WaterAid yabafashije kugeza amazi meza ku baturage, avuga ko bifuza ko nibura nta muturage wazongera kurenga ikilometero kimwe ajya gushaka amazi.

    Ati ''Turabashishikariza abaturage kwimakaza isuku n'isukura ubwo noneho n'amazi ari hafi. Ikindi ni ugusigasira ibyo bikorwa kuko iyo miyoboro n'amavomo biba byakozwe, ibyo bigega biba byubatswe ni ibyacu nk'abaturage ntabwo ari iby'abafatanyabikorwa.''

    WaterAid Rwanda imaze kugira uruhare mu kwegereza amazi meza ku baturage ibihumbi 49, ibikorwa imaze gushoramo miliyari 1,8 Frw mu myaka itatu ishize.

    Abaturage ba Bugesera bavomaga mu bishanga begerejwe amazi meza

    Umuyobozi w'Akarere ka Bugesera, Mutabazi Richad yavuze ko bageze kuri 78% mu kugeza amazi meza ku baturage

    Nyirangirababyeyi Florida utuye mu Murenge wa Nyarugenge mu Karere ka Bugesera yagaragaje umunezero we na bagenzi be batewe no guturwa umutwaro wo kuvoma mu bishanga

    Umuyobozi wa WaterAid Rwanda, Mukeshimana Vestine, yasabye abaturage bo mu Karere ka Bugesera gufata neza umuyoboro w'amazi bahawe


    Source : http://igihe.com/amakuru/u-rwanda/article/bugesera-abarenga-ibihumbi-11-bavomaga-amazi-y-ibishanga-begerejwe-amazi-meza

  • Bralirwa igiye gushyira ku isoko ry'u Rwanda 'Desperados', inzoga ikunzwe mu bihugu 50 – #rwanda #RwOT

    Desperados yatangiye kugera ku isoko ry'u Rwanda ku wa 31 Mutarama 2025, ni inzoga yifitemo uburyohe.

    Itangazo rya Bralirwa rigira riti 'Iyi nzoga si nk'izindi kuko iberanye na buri wese, igufasha gususuruka no gusabana.'

    Iyi nzoga ikoze mu bikoresho nkenerwa by'umwimerere, iri mu icupa rya santilitiro 33 ridasubizwa, ikigiramo ingano ya alcool ya 5,9%.

    Rikomeza riti 'Ni ikinyobwa gifasha abantu kuryoherwa n'ubuzima no kunezerwa bidasanzwe.'

    Iyi nzoga yakunzwe cyane mu bihugu 50 icuruzwamo, by'umwihariko abakunda ibirori, gusohoka cyangwa gusabana n'inshuti.

    Desperados iboneka mu tubari twose mu gihugu, aho barangurira n'ahandi ikorwa n'uruganda rwa Zlatý Bažant Brewery, rusanzwe ari ishami rya Heineken.

    Desperados iboneka mu tubari twose two mu gihugu kandi icupa ryayo ntirisubizwa


    Source : http://igihe.com/amakuru/u-rwanda/article/bralirwa-igiye-gushyira-ku-isoko-ry-u-rwanda-desperados-inzoga-ikunzwe-mu

  • Ese Congo yatera u Rwanda? Icyo amategeko mpu… – #rwanda #RwOT

    Kuva mu mwaka wa 1945 nyuma y'intambara ya Kabiri y'Isi , UN yashyizeho amategeko agomba kugenga ibihugu byo ku Isi hose ku buryo nta gihugu na kimwe kigomba kurenga kuri ayo mategeko ngo cyishore mu ntambara iyo ariyo yose.

    Ku wa 26 Kamena 1945, Umuryango w’Abibumbye(UN) nibwo yashyizeho itegeko ribuza buri gihugu gutera/gushoza intambara ku kindi gihugu nk'uko bikubiye mu ngingo ya 2 igika cya 4.

    UN yanashyizeho irengayobora kuri iri tegeko ry'uko Igihugu gishobora kwirwanaho no kurinda ubusugire bwacyo kikishyura uwagiteye nk'uko bikubiye mu ngingo ya 51.

    Iri tegeko ryagiyeho nyuma y'uko ibihugu nk’u Buyapani, u Budage, u Butaliyani byarimo bitera ibindi bihugu bikabarwanya. Iri tegeko ryagiyeho ku wa 26 Kamena 1945 hanyuma ritangira gushyirwa mu bikorwa ku wa 24 Ukwakira 1945.

    Mu mwaka wa 1949, i Geneve mu Busuwisi hasinywe irindi tegeko ririnda abakomeretse ku rugamba, Abasivire ndetse n'imfungwa ariko ntiyatanga uburenganzira bwo gutera ikindi gihugu. Aha igihugu cyemererwa kurwana ku baturage bacyo.

    Icyemezo cya ONU No 3314 cyo mu mwaka wa 1974, cyongera gushimangira ibihano ku gihugu gitera ikindi kandi bitemewe. Iki cyemezo cyemeje ku wa  14 Ukuboza 1974 kikaba gikubiyemo ubusobanuro bw'icyo bita gutera ikindi gihugu mu buryo butemewe n'amategeko.

    Mu mwaka wa 1998, i Roma nibwo hemejwe gushyiraho Urukiko Mpuzamahanga Mpanabyaha (ICC) rushinzwe gukurikirana no guhana ku bihugu n'abayobozi bakora ibyaha birimo iby'intambara, itsembabwoko, cyangwa ibyaha ndengakamere.

    ICC yemejwe mu mwaka wa 1998 hanyuma itangira ibikorwa byayo mu mwaka wa 2002, kuri ubu uru rukiko rukaba rufite ikicaro mu Buholandi aho ruyobowe na Tomoko Akane.

    Muri make, Igihugu gishobora kujya mu ntambara mu buryo bwo kwirwanaho cyangwa se mu gihe bamwe mu basirikare bemejwe na UN cyangwa undi muryango mpuzamahanga bagiye mu gace kamwe kugarura amahoro.

    Ubundi buryo bwose Igihugu cyakoresha kugira ngo gitere ikindi, kirabihanirwa kuko kiba gikoze amakosa. 

    Source : https://inyarwanda.com/inkuru/151646/ni-ryari-igihugu-cyemererwa-gutera-ikindi-icyo-amategeko-mpuzamahanga-avuga-151646.html

  • Rayon Sports yaguye ubusatirizi: Yasinyishije Innocent Assana Nah na Biramahire Abeddy #rwanda #RwOT

    Ikipe ya Rayon Sports ikomeje kwiyubaka no gushimangira ubusatirizi bwayo, aho kuri iyi nshuro yasinyishije abakinnyi babiri bashya: Umunya-Cameroun Innocent Assana Nah, ukina ku ruhande asatira izamu, ndetse n'Umunyarwanda Biramahire Abeddy, rutahizamu ufite uburambe mu mupira w'amaguru.

    Innocent Assana Nah: Umukinnyi witezweho guha umuvuduko ubusatirizi

    Rayon Sports yakajije ubusatirizi bwayo isinyisha Innocent Assana Nah, Umunya-Cameroun usanzwe akinira ku mpande asatira izamu. Uyu mukinnyi azwiho umuvuduko, ubuhanga mu gutsinda ibitego ndetse no gutanga imipira ivamo ibitego. Assana Nah yitezweho kuzafasha Rayon Sports mu mikino itandukanye, cyane cyane muri shampiyona y'u Rwanda (Rwanda Premier League) n'andi marushanwa.

    Uyu mukinnyi wageze mu Rwanda mu minsi ishize yagaragaje ko yiteguye gukora ibishoboka byose kugira ngo afashe Rayon Sports kugera ku ntego zayo. Ni umwe mu bakinnyi Rayon Sports yizeyeho kuzamura urwego rw'ubusatirizi bwayo, cyane ko iyi kipe iri mu rugamba rwo gutwara igikombe cya shampiyona.

    Biramahire Abeddy: Rutahizamu ufite ubunararibonye

    Nyuma yo gusinyisha Innocent Assana Nah, Rayon Sports yanatangaje ko yasinyishije rutahizamu Biramahire Abeddy, Umunyarwanda wari umaze iminsi adafite ikipe ihoraho. Biramahire ni umwe mu basatira izamu bafite uburambe, kuko yakiniye amakipe atandukanye arimo Police FC yo mu Rwanda, AFC Leopards yo muri Kenya, ndetse na Napsa Stars yo muri Zambia.

    Uyu rutahizamu azwiho ubuhanga mu gutsinda ibitego, gukina neza afatanya na bagenzi be, ndetse no kuba afite ubunararibonye bwo gukina amarushanwa akomeye. Kugirwa umukinnyi wa Rayon Sports ni amahirwe kuri we yo kongera kwigaragaza no gutanga umusanzu we muri iyi kipe ifite abafana benshi mu Rwanda.

    Rayon Sports ikomeje kwiyubaka

    Kwinjiza aba bakinnyi babiri ni indi ntambwe Rayon Sports itewe mu kwiyubaka no kongera imbaraga mu ikipe yayo. Nyuma yo kubona ko ishobora kugorwa no kubura abakinnyi benshi bafite ubuhanga mu gice cy'ubusatirizi, iyi kipe yafashe umwanzuro wo kongera amaraso mashya kugira ngo izasoze shampiyona ifite imbaraga.

    Abafana ba Rayon Sports biteze byinshi kuri aba bakinnyi, by'umwihariko mu mikino ikomeye ikipe ifite imbere, harimo irushanwa ry'igikombe cy'Amahoro ndetse no gushaka uko yagira uruhare rufatika muri CAF Confederation Cup.

    Rayon Sports ni imwe mu makipe ahatana cyane muri shampiyona y'u Rwanda, kandi intego yayo ni ugusubira ku isonga no gutwara ibikombe. Kwiyongeramo abakinnyi bafite ubuhanga nka Assana Nah na Biramahire ni ikimenyetso cy'uko iyi kipe ishaka gutera intambwe ikomeye mu gutera imbere no gukomeza guhanganira ibikombe.

    Byitezwe ko aba bakinnyi bashya bazahita batangira imyitozo kugira ngo bazafashe Rayon Sports mu mikino iri imbere, kandi abafana bakomeje kwitegura kureba icyo bazazana mu kibuga.

    Rayon Sports yatangaje ko yasinyishije rutahizamu Biramahire Abeddy, Umunyarwanda wari umaze iminsi adafite ikipe ihoraho.
    Rayon Sports yakajije ubusatirizi bwayo isinyisha Innocent Assana Nah, Umunya-Cameroun usanzwe akinira ku mpande asatira izamu.

     

    Source : https://kasukumedia.com/rayon-sports-yaguye-ubusatirizi-yasinyishije-innocent-assana-nah-na-biramahire-abeddy/

  • Hatangijwe ikoranabuhanga ryitezweho kuzamura umusaruro w'indabo za 'Gentian' mu Rwanda – #rwanda #RwOT

    Mu cyiciro cya mbere cy'umushinga, u Rwanda rwoherezaga hanze indabo za 'Gentian' miliyoni ebyiri buri mwaka, abantu 500 bahabwa akazi, mu gihe zinjije hafi miliyoni y'Amadorali ya Amerika, mu myaka itanu ishize.

    Ubu u Rwanda ruza ku mwanya wa kabiri ku Isi mu guhinga indabo za 'Gentian' nyuma y'u Buyapani.

    Ubwo hizihizwaga isabukuru y'imyaka 10 uyu mushinga umaze ushyirwa mu bikorwa, hamuritswe ubuhinzi bushya bwifashisha ikoranabuhanga rigezweho rya 'tissue culture', bwitezweho kuzatanga umusanzu mu kubona umusaruro w'ingemwe z'indabo nziza zo guterwa mu mavaze [pot plants].

    'Tissue culture' ni uburyo bwo gukura utunyangingo ku rugingo rw'ibimera, hanyuma tugatuburwa mu buryo bwihariye [laboratwari] ku buryo tuzabasha gukura nk'uko twagakuze mu buryo busanzwe hakavamo indabo.

    Ni ikoranabuhanga ryitezweho kongerera agaciro izi ndabo zituruka mu Rwanda, guteza imbere ibyoherezwa mu mahanga bifite ireme ndetse zibe zahangana ku ruhando mpuzamahanga.

    Iyi gahunda yahurijweho imbaraga n'Ikigo cy'Igihugu gishinzwe guteza imbere iyoherezwa mu mahanga ry'ibikomoka ku buhinzi n'ubworozi [NAEB], Ikigo cy'Abayapani gishinzwe Iterambere, JICA, na Sosiyete ya R-GATE Hachimantai Ltd.

    Laboratwari izajya ikoreshwa mu gutubura izi ndabo, iherereye ku cyicaro cya NAEB i Gikondo.

    Mu birori byo kwizihiza isabukuru y'imyaka 10 y'uyu mushinga, Umuyobozi Mukuru ushinze ibikorawa muri NAEB, Sandrine Urujeni, yavuze ko uyu mushinga uri gutanga umusaruro mwiza mu iterambere ry'ubuhinzi bw'indabo mu Rwanda.

    Ati 'Iyi laboratwari izadufasha mu kuziba icyuho cyo kubura ingemwe nziza kandi zihagije z'indabo z'igihe cy'impeshyi [summer flowers].'

    Yagaragaje kandi ko kuva mu 2023 hatangiye kugeragezwa iyoherezwa mu mahanga ry'ibice bimwe by'indabo bifasha mu kumeza izindi [cuttings] kandi ko ibya mbere bizoherezwa mu 2026.

    Umuyobozi Mukuru wa JICA mu Rwanda, Minako Shiotsuka, yashimangiye ko kugira ngo uyu mushinga ugere ku ntego zawo, ubufatanye bwa Leta n'abikorera bwabaye umusingi.

    Ati 'Mu rugendo rwacu kugeza ubu, ubufatanye bwa Leta n'abikorera bworoheje imikorere ya JICA mu guhamagarira ishoramari ryo mu Buyapani mu Rwanda.'

    Umunyamabanga Uhoraho muri Minisiteri y'Ubuhinzi n'Ubworozi, Dr. Kamana Olivier, yavuze ko ubu bufatanye bw'impande zombi bujyanye n'icyerekezo cyo kwihutisha iterambere [NST1 na NST2], aho u Rwanda rushyize imbere izamuka ry'ubukungu no guhanga imirimo.'

    Mu myaka itanu ishize, ubuhinzi bw'indabo bwinjirije u Rwanda asaga miliyoni 25 z'Amadorali ya Amerika. Izoherezwa zazamutseho 1,4%, inyungu yiyongeraho 1,3% hagati ya 2018 na 2023.

    Kubera ishoramari rikomeje gukorwa, hitezwe ko ubucuruzi bw'indabo zitandukanye zirimo n'iza 'Gentian', buzaba bwinjiriza igihugu asaga miliyoni 40 z'Amadorali ya Amerika mu 2030.

    Ambasaderi w'u Buyapani mu Rwanda, Isao Fukushima, yavuze ko ibi bimaze kugerwaho ari ikimenyetso cy'umubano ukomeye hagati y'ibihugu byombi kandi ko iri ikoranabuhanga rishya mu Rwanda, rizatanga umusaruro mu guteza imbere ubuhinzi bwa kijyambere.

    Umuyobozi Mukuru w'Umujyi wa Hachimantai wagize uruhare mu gutangiza ubuhinzi bwa 'Gentian' mu Rwanda, Takahiro Sasaki, yavuze ko ubufatanye hagati y'u Buyapani n'u Rwanda, buzakomeza kugira uruhare mu guhanga imirimo mu gihugu, kuzamura ibyoherezwa mu mahanga by'umwihariko no guteza imbere ubuhinzi bw'izi ndabo.

    Laboratwari izajya ikoreshwa mu gutubura izi ndabo, iherereye ku cyicaro cya NAEB i Gikondo

    Iyi laboratwari yahurijweho imbaraga n'Ikigo cy'Igihugu gishinzwe guteza imbere iyoherezwa mu mahanga ry'ibikomoka ku buhinzi n'ubworozi [NAEB], Ikigo cy'Abayapani gishinzwe Iterambere, JICA, na Sosiyete ya R-GATE Hachimantai Ltd

    Umuyobozi Mukuru wa JICA mu Rwanda Minako Shiotsuka, yashimangiye ko kugira ngo uyu mushinga ugere ku ntego zawo, ubufatanye bwa Leta n'abikorera bwabaye umusingi

    Umuyobozi Mukuru w'Umujyi wa Hachimantai, Takahiro Sasaki, yavuze ko ubufatanye hagati y'u Buyapani n'u Rwanda, buzakomeza kugira uruhare mu guhanga imirimo mu gihugu

    Ambasaderi w'u Buyapani mu Rwanda, Isao Fukushima, yavuze ko ibi bimaze kugerwaho ari ikimenyetso cy'umubano ukomeye hagati y’u Rwanda n’u Buyapani

    Hizihijwe imyaka 10 ishize umushinga wo guhinga indabo za ‘Gentian’ mu Rwanda utangijwe, hanamurikwa ikoranabuhanga rishya rigiye kuzajya ryifashishwa mu gutubura ingemwe z’izi ndabo


    Source : http://igihe.com/amakuru/u-rwanda/article/hatangijwe-ikoranabuhanga-ryitezweho-kuzamura-umusaruro-w-indabo-za-gentian-mu

  • U Butaliyani bwahagaritse DeepSeek – #rwanda #RwOT

    Iryo koranabuhanga ry'iki kigo giherereye i Hangzhou ryahagaritswe ku wa 30 Mutarama 2025, bikozwe n'Ikigo cy'u Butaliyani gishinzwe kubungabunga amakuru kizwi nka Garante.

    DeepSeek yamuritswe mu cyumweru gishije yitabiriwe cyane ndetse iteza imbagaragara muri Leta Zunze Ubumwe za Amerika nyuma y'uko ihigitse ChatGPT kuri App Store nk'ikoranabuhanga ry'ubwenge bw'ubukorano ryitabiriwe na benshi.

    Ihagarikwa rya DeepSeek, ryabanjirizwe no kubaza iki kigo cy'Abashinwa uburyo gikoresha amakuru gifite by'umwihariko ay'abantu bwite, uburyo akusanywa, aho avanwa, uburyo bw'amategeko arengera ba nyir'ayo makuru ndetse, u Butaliyani bwashakaga kumenya niba abikwa mu Bushinwa.

    Ni ikibazo kandi cyazamuwe n'uburyo ikigo kirengera abakoresha amakuru kizwi nka 'Euroconsumers' cyashinje DeepSeek ibijyanye no kugira amakuru y'abantu ku giti cyabo mu buryo bunyuranyije n'amategeko.

    Garante yari yahaye DeepSeek iminsi 20 yo gusobanura imikorere yayo cyane cyane ku bijyanye n'aho ibika amakuru, icyakora iki kigo cy'u Butaliyani cyatangaje ko kitahawe amakuru ahagije, ari yo mpamvu cyahagarika DeepSeek.

    Uretse u Butaliyani, Irlande na yo ku wa 29 Mutarama 2025 yagaragaje impungenge ku mikorere ya DeepSeek, inasaba ibisobanuro iki kigo cy'Abashinwa by'uburyo gikoresha amakuru bwite y'abaturage bayo. Koreya y'Epfo na yo iteganya gusaba ubwo busobanuro.

    DeepSeek kandi yibajijweho n'abantu batandukanye, ndetse Igisirikare cya Amerika kirwanira mu mazi cyasabye abakozi bacyo kudakoresha iryo koranabuhanga, kigashingira ku mpungenge zijyanye n'umutekano.

    DeepSeek-R1 ikimurikwa yahise ifata umwanya w'imbere mu bijyanye n'ikoranabuhanga ry'ubwenge buhangano, ndetse cyatangiye guhombya bimwe mu bigo by'ikoranabuhanga byo muri urwo rwego, aho benshi bemeza ko igutanga amakuru menshi, ikanakoreshwa na buri wese kuko ari ubuntu,

    DeepSeek yahagaritswe mu Butaliyani


    Source : http://igihe.com/amakuru/u-rwanda/article/u-butaliyani-bwahagaritse-deepseek

  • Amatorero atanu yambuwe uburenganzira bwo gukorera Ivugabutumwa mu Rwanda – #rwanda #RwOT

    RGB yabitangaje mu itangazo yasohoye kuri uyu wa 31 Mutarama 2025. Amatorero yambuwe uruhushya arimo Rwanda Victory Mission, Pentecostal Out-Reach Church, International Missionary Society- Seven Day Adventist Church Reform Movement, Eglise De L'heure Prophetique Du Septieme Jour na Communaute United Methodist International.

    RGB yagize iti “Urwego rw'Igihugu rw'Imiyoborere ruramenyesha abaturarwanda bose ko rwambuye ubuzima gatozi imiryango ishingiye ku myemerere imwe n'imwe yasanzwe idakurikiza ibisabwa n'amategeko.”

    Urwego rw'Imiyoborere rwatangaje ko uwo mwanzuro ufashwe nyuma y'amagenzura menshi rwakoze ku mikorere y'imiryango ishingiye ku myemerere ikorera mu Rwanda, aho hagaragaye ibibazo birimo kutubahiriza amategeko, imiyoborere mibi ndetse n'amakimbirane adashira.

    Mu mwaka ushize RGB yakoze igenzura mu nsengero hirya no hino mu gihugu, nyuma izirenga 5600 zarafunzwe ku bwo kutuzuza ibisabwa, gusa hari n'izindi zahagaritswe burundu, aho kugeza mu Ugushyingo 2024, amatorero agera kuri 43 ari yo yari amaze kwamburwa ubuzima gatozi.

    Mbere y'uko igenzura ritangira amadini n'amatorero mu Rwanda yari amaze kugera kuri 345, habarirwamo n'imiryango iyashamikiyeho bikagera kuri 563.

    RGB yambuye ubuzima gatozi amatorero atanu


    Source : http://igihe.com/amakuru/u-rwanda/article/rgb-yambuye-ubuzima-gatozi-amatorero-atanu