Category: Uncategorized

  • Senderi, Bwiza na Muyango mu bahanzi 10 bafit… – #rwanda #RwOT

    Ni umunsi udasanzwe mu rugendo rw'Abanyarwanda, kuko bazirikana Intwari zabitangiye kugirango uyu munsi babe bafite igihugu gitekanye.

    Umunsi w'Intwari ni umunsi wizihizwa mu bihugu bitandukanye mu rwego rwo kuzirikana abantu bagaragaje ubutwari mu mateka y'igihugu. 

    Mu Rwanda, Umunsi w'Intwari wizihizwa buri mwaka ku wa 1 Gashyantare. Ni umwanya wo kuzirikana no guha icyubahiro Intwari z'u Rwanda, zagize uruhare rukomeye mu mateka y'igihugu, haba mu gukunda no kurengera igihugu, guharanira ukuri, ubutabera, no gufasha abandi.

    Ni igihe cyo gukangurira Abanyarwanda bose gukomeza kugaragaza ubutwari mu buzima bwa buri munsi. Inama y'Igihugu y'Intwari (CHENO) yashyize Intwari z'u Rwanda mu byiciro bitatu:

    Icyiciro cy’Imanzi: Intwari zagaragaje ubutwari budasanzwe ntizigire ikindi zitinya. Muri iki cyiciro harimo Maj. Gen. Fred Gisa Rwigema n'Umusirikare Utazwi.

    Icyiciro cy’Imena: Intwari zagaragaje ubutwari buhebuje mu mibereho y'igihugu. Harimo abantu nka Agathe Uwilingiyimana, wari Minisitiri w'Intebe, n'abandi bagizwe intwari.

    Icyiciro cy’Ingenzi: Intwari zagaragaje ibikorwa by'indashyikirwa mu mibereho y'igihugu, ariko zitari mu byiciro bibiri bya mbere.

    Uyu munsi wizihizwa binyuze mu biganiro kuri za radiyo na Televiziyo bikangurira abantu gukomeza kwigira ku ntwari. Hashyirwa kandi indabo ku rwibutso rw'Intwari.

    Haba n'ibiganiro mu mashuri, insanganyamatsiko zigaragaza ko buri Munyarwanda ashobora kuba intwari mu buzima bwa buri munsi.

    Buri mwaka haba insanganyamatsiko igamije gukangurira abantu kugira ibikorwa bigaragaza ubutwari.

    Mu Rwanda, uyu munsi uri kwizihizwa ku nshuro ya 31 ufite insanganyamatsiko igira iti “Ubutwari n'Ubumwe bw'Abanyarwanda, inkingi z'iterambere”.

    Intwari ni umuntu ukurikirana ibyo yiyemeje kugeraho bikavamo igikorwa cy'ikirenga gifitiye abandi akamaro, akabikora mu bupfura, mu kwihangana no mu bwitange buhebuje kandi akirinda ubugwari mu migirire ye, ntagamburuzwe n' amananiza.

    InyaRwanda yakoze urutonde rw'abahanzi 10 bafite indirimbo zagufasha gusingiza Intwari:

     

    1.Senderi Hit

    Uyu muririmbyi yakoze indirimbo nyinshi zisingiza Intwari z’u Rwanda, zigaruka ku mateka n’ubutwari bwazo. Muri zo harimo:

    Intwari z’u Rwanda: Iyi ndirimbo ishimira Intwari z’u Rwanda zitanze zitizigama kugira ngo igihugu kigere ku bwigenge n’iterambere. Senderi aririmba ku misozi 105 y’amateka Inkotanyi zanyuzemo mu rugamba rwo kubohora u Rwanda.

    Inkotanyi Zaraharwanye: Muri iyi ndirimbo, Senderi agaruka ku butwari bw’Inkotanyi mu rugamba rwo kubohora igihugu, ashimira ubwitange bwazo mu kugarura amahoro n’umutekano mu Rwanda.

    Ibidakwiriye Nzabivuga: Yafatanyije na Intore Tuyisenge, iyi ndirimbo isaba Abanyarwanda gukunda igihugu no kurwanya ibidakwiriye, harimo no guha agaciro Intwari z’u Rwanda.

    Iyo Twicaranye: Igaruka ku muco wo kuganira no gusangira inama, ishimangira agaciro k’ubutwari n’ubwitange bw’Intwari z’u Rwanda. 

     

    2.Muyango Jean Marie

    Umuhanzi Muyango Jean Marie afite indirimbo zisingiza Intwari z’u Rwanda, zigaragaza ubutwari bwazo mu mateka y’igihugu. Muri zo harimo:

    Intwari z’u Rwanda: Iyi ndirimbo iri kuri album ye yise “Imbanzamumyambi”, yashyizwe ahagaragara mu mwaka wa 2023. Muyango aririmba ibigwi by’Intwari z’u Rwanda, ashimira ubwitange bwazo mu kubohora no kubaka igihugu. 

    Gisa Shyingiro ry’Intwari: Iyi ndirimbo yibanda ku butwari bwa Gisa Fred Rwigema, umwe mu ntwari z’u Rwanda, agaragaza uruhare rwe mu rugamba rwo kubohora igihugu.

     

    3.Massamba Intore

    Umuhanzi Massamba Intore afite indirimbo nyinshi zisingiza Intwari z’u Rwanda, zigaragaza ubutwari n’ubwitange bwazo mu mateka y’igihugu. Muri izo ndirimbo harimo:

    Inzira n’Ubumwe: Iyi ndirimbo yaririmbanye n’Itorero Indahemuka mu 1993, ikangurira Abanyarwanda kunga ubumwe no gukunda igihugu. Yifashishijwe cyane mu gihe cy’urugamba rwo kubohora u Rwanda.

    Nzaajya Inama Nande?: Muri iyi ndirimbo, Massamba aririmba ku bijyanye no kugisha inama Intwari z’u Rwanda, ashimangira ko ibikorwa byazo bikwiye kubera urugero buri Munyarwanda.

    Arihehe: Iyi ndirimbo isingiza ubutwari bw’Intwari z’u Rwanda, ibaza aho ziri kugira ngo zibe icyitegererezo ku rubyiruko. 

    Ikibasumba: Muri iyi ndirimbo, Massamba aririmba ku bwiza n’ubutwari bw’Intwari z’u Rwanda, ashimangira agaciro ku muco n’ubutwari mu mibereho y’igihugu.

     

    4. Cyusa Ibrahim

    Uyu muhanzi afite indirimbo zisingiza Intwari z’u Rwanda, zigaragaza ubutwari bwazo mu mateka y’igihugu. Muri zo harimo:

    Migabo: Iyi ndirimbo yayihimbiye Perezida Paul Kagame, ishimira uruhare rwe mu kubohora no guteza imbere u Rwanda. Cyusa aririmba ibigwi bya Perezida Kagame nk’Intwari y’igihugu.

    Twatsinze: Muri iyi ndirimbo, Cyusa agaruka ku ntsinzi y’u Rwanda nyuma y’urugamba rwo kwibohora, ashimira Intwari zitanze kugira ngo igihugu kigere ku mahoro n’iterambere.

      

    5. Mariya Yohana

    Afite indirimbo zirimo:

    Intsinzi: Iyi ndirimbo yamenyekanye cyane nyuma yo guhagarika Jenoside yakorewe Abatutsi mu 1994. Mariya Yohana yayihimbye ari mu buhungiro, ishimira ingabo zari iza RPA-Inkotanyi ku ntsinzi yo kubohora igihugu no kugarura amahoro.

    Intwari Yatubohoye: Iyi ndirimbo yakoranye n’umuhanzi N Byiza, isingiza Intwari zitanze kugira ngo u Rwanda rubohorwe, by’umwihariko ishimira Perezida Paul Kagame ku ruhare rwe mu kubohora igihugu.  

    Inzozi: Mariya Yohana yaririmbye iyi ndirimbo mu rwego rwo gushimira Intwari z’u Rwanda, agaragaza ko inzozi z’Abanyarwanda zo kugira igihugu kigenga, gitekanye kandi giteye imbere zabaye impamo kubera ubutwari bwazo.

     

    6.Bwiza

    Umuhanzikazi Bwiza afite indirimbo yise “Intwari” yakoranye n'umuhanzi mugenzi we Memo, aho bashimira abantu bagize uruhare mu kubohora no guteza imbere igihugu. 

    Iyi ndirimbo y'iminota 2 n'amasegonda 56' ifite amashusho agaragaza ubutwari bw’Abanyarwanda mu bihe bitandukanye. Mu buryo bw'amajwi yakozwe na Davydenko, ni mu gihe amashusho (Video) yakozwe na John Elarts, uri mu bakomeye mu Burundi.

      

    7.Clarisse Karasira

    Umuhanzikazi Clarisse Karasira afite indirimbo yise “Mwabaye Intwari”, aho ashimira Intwari z’u Rwanda ku bwitange bwazo mu kubohora no kubaka igihugu. 

    Uyu muhanzi asigaye abarizwa muri Leta Zunze Ubumwe za Amerika. Muri iyi ndirimbo isaba buri wese guharanira kubaho ubuzima bufite intego, kugira ngo azasige umurage w’ubutwari.

     

    8. Munyanshoza Dieudonné

    Uyu muhanzi afite indirimbo zisingiza Intwari z’u Rwanda, zigaragaza ubutwari bwazo mu mateka y’igihugu. Muri izo ndirimbo harimo:

    Twizihize Intwari z’u Rwanda: Iyi ndirimbo ishimira Intwari z’u Rwanda ku bwitange bwazo mu kubohora no kubaka igihugu. Munyanshoza avuga ibyiciro bitatu by’intwari; Imanzi, Imena n’Ingenzi, ndetse akavuga n’abashyizwe muri ibi byiciro bazirikanwa buri mwaka.  

    Intwari za Nyabihu: Muri iyi ndirimbo, Munyanshoza yibutsa ubutwari bw’abaturage bo mu Karere ka Nyabihu bahanganye n’abicanyi mu gihe cya Jenoside yakorewe Abatutsi mu 1994.

     

    9.Yvan Muziki

    Uyu muhanzi afite indirimbo yise 'Intare' aho ashimira Ingabo z'u Rwanda ku bwitange bwazo mu kubohora no kubaka Igihugu.

    Muri iyi ndirimbo, Yvan Muziki aririmba ku butwari bw'intare, ashimangira ko ari intwari z'ukuri. 

    Uyu muhanzi yanasohoye indirimbo yise 'Ibigwi by'Inkotanyi' mu rwego rwo kwizihiza ku nshuro ya 31 Umunsi wo kwibohora. Mu buryo bw'amajwi, iyi ndirimbo yakozwe Brano Beat, n'aho amashusho yakozwe na Ayo Merci.

     

    10.Jules Sentore

    Umuhanzi Jules Sentore azwi cyane mu njyana ya gakondo, akaba yaririmbye indirimbo zisingiza Intwari z’u Rwanda. Muri izo ndirimbo harimo:

    Urabe Intwari: Iyi ndirimbo yakozwe nyuma yo guhabwa ubuhamya bukamukora ku mutima, aho Jules Sentore yatuye Abanyarwanda bose muri ibi bihe byo kwibuka ku nshuro ya 20 inzirakarengane zazize Jenoside yakorewe Abatutsi.

    Intango: Muri iyi ndirimbo, Jules Sentore aririmba ku butwari bw’Intwari z’u Rwanda, ashimira uruhare rwazo mu kubohora igihugu. 

    KANDA HANO UBASHE KUREBA INDIRIMBO ‘INTWARI Z’U RWANDA’ YA SENDERI HIT

    “>

    REBA AMASHUSHO Y’INDIRIMBO ‘TWIZIHIZE INTWARI Z’U RWANDA’ YA MUNYANSHONZA

    “>

    KANDA HANO UREBE AMASHUSHO Y’INDIRIMBO ‘INTWARI Z’U RWANDA’ YA MUYANGO

    “>

    KANDA HANO UREBE AMASHUSHO Y’INDIRIMBO ‘INTAGO’ YA JULES SENTORE

    “>

    REBA HANO AMASHUSHO Y’INDIRIMBO ‘MIGABO’ YA CYUSA IBRAHIM

    “>

    REBA HANO AMASHUSHO Y’INDIRIMBO ‘INTSINZI’ YA MARIYA YOHANA

    “>

    KANDA HANO UREBE AMASHUSHO Y’INDIRIMBO ‘MWABAYE INTWARI’ YA CLARISSE KARASIRA

    “>

    KANDA HANO UREBE AMASHUSHO Y’INDIRIMBO ‘INTWARI’ YA MEMO NA BWIZA

    “>KANDA HANO UREBE AMASHUSHO Y’INDIRIMBO ‘INZIRA N’UBUMWE’ YA MASSAMBA INTORE

    “>

    KANDA HANO UREBE AMASHUSHO Y’INDIRIMBO ‘IBIGWI BY’INKOTANYI’ YA YVAN MUZIKI

     “>

    Source : https://inyarwanda.com/inkuru/151674/senderi-bwiza-na-muyango-mu-bahanzi-10-bafite-indirimbo-zagufasha-kwizihiza-umunsi-wintwar-151674.html

  • Meddy yagarutse nyuma yumwaka! Indirimbo nsh… – #rwanda #RwOT

    Nk'uko bisanzwe bigenda mu mpera za buri cyumweru InyaRwanda ibagezaho urutonde rw'indirimbo nshya z'abahanzi barimo abamaze kugera ku rwego rukomeye n'abakizamuka.

    Ikigamijwe ni ugutanga umusanzu mu iterambere ry'umuziki no gufasha abadukurikira kuruhuka no kunogerwa n'impera z'icyumweru.

    Mu bakoze mu nganzo harimo umuhanzikazi Bwiza washyize hanze indirimbo yise 'Intwari' mu rwego rwo kwizihiza Umunsi w'Intwari uba buri tariki ya 01 Gashyantare buri mwaka no kuziha icyubahiro, Meddy wongeye kumvikana nyuma y'umwaka urenga, Bruce Melody ukomeje guha abakunzi be indirimbo zigize Album ye yise 'Colorful Generation' n'abandi biganjemo abo mu muziki wo kuramya no guhimbaza Imana.

    1.     Intwari — Memo ft Bwiza

    “>

    2.     Blessed – Meddy

    “>

    3.     Juu — Bruce Melodie ft Bensoul, Bien

    “>

    4.  Nyamara – Kabaka Music

    “>   

    5.  Umunsi mwiza — Manzi Muzik

    “>

    6.     Dufite amashimwe — Nzungu, Ehud, Peace, Cliff

    “>

    7.     Akira — El-Shaddai Choir

    “>

    8.     Ishimwe — Richard Keen

    “>

    9.     Agafu — Ambassadors of Christ Choir

    “>

    10. Umurimo wa Yesu — Gisubizo Ministry

    “> 

    Source : https://inyarwanda.com/inkuru/151653/meddy-yagarutse-nyuma-yumwaka-indirimbo-nshya-zagufasha-guherekeza-neza-mutarama-2025-vide-151653.html

  • Chriss Eazy na Spice Diana batumiwe muri Sud… – #rwanda #RwOT

    Ni ubwa mbere Chriss Eazy azaba ataramiye muri kiriya gihugu. Ariko kandi aherutse gukorera igitaramo cye cya mbere mu Bubiligi, mu ruhererekane rw'ibyo agomba gukorera ku Mugabane w'u Burayi mu rwego rwo kwiyegereza abafana be n'abakunzi b'umuziki muri rusange. 

    Chriss Eazy na Spice Diana bazataramira Abanyarwanda n’abandi batuye muri Suède, ku wa 8 Werurwe 2025, mu gitaramo cyahujwe no kwizihiza Umunsi Mpuzamahanga w’Umugore, kizabera mu Mujyi wa Stockholm muri Arena Avagen.

    Dj Moze uhagarariye sosiyete y’umuziki ya East West Vibes yateguye iki gitaramo, yabwiye InyaRwanda ko yatumiye aba bahanzi mu rwego rwo kugirango bafashe Abanyarwanda gususuruka no kwizihiza Umunsi Mpuzamahanga w’umugore mu buryo bwihariye.

    Mozee yavuze ko aba bahanzi bagiye gutaramira muri kiriya gihugu, nyuma y’amezi macye ashize afashije Kenny Sol kuhataramira. Ati 'Natumiye bariya bahanzi mu rwego rwo kwizihiza Umunsi Mpuzamahanga w'Umugore, ariko kandi igitaramo gisanzwe. Nsanzwe ntegura ibitaramo hano nkatumira abahanzi nka Kenny Sol avuye hano.'

    Namukwaya Hajara Diana wamamaye nka Spice Diana, ari mu bakomeye kandi bagezweho mu gihugu cya Uganda, amaze iminsi agarukwaho cyane mu itangazamakuru bitewe n'ibitaramo aherutse gukora n'urukundo avugwamo.

    Uyu mukobwa uvuka mu muryango w'abana batatu, yatangiye umuziki mu 2014 ubwo yashyiraga hanze indirimbo 'Onsanula' yakiriwe neza. Nyuma y'aho yakoze izindi ndirimbo zirimo nka “Anti Kale”, “I miss you” and “Buteke”, Upendo (2021), Ntuyo Zange (2021), Mbikka (2022), Doctor (2022), Feeling Zange (2022), Nze Wuwo (2022), Bwereere (2023) n'izindi.

    Umunsi Mpuzamahanga w’Umugore wizihizwa buri mwaka ku itariki ya 8 Werurwe. Ni umunsi ugamije gushimangira uburenganzira bw’abagore, guteza imbere uburinganire no kwibuka uruhare rwabo mu mibereho, ubukungu, Politiki n’iterambere rusange ry’isi.

    Uyu munsi watangiye kwizihizwa mu ntangiriro z'ikinyejana cya 20, ukomoka ku rugamba rw'abagore rwo guharanira uburenganzira bwabo, cyane cyane mu bijyanye n'akazi, amatora n'uburenganzira mu muryango. Watangijwe n'abakozi b'abagore muri Leta Zunze Ubumwe za Amerika no mu Burayi, nyuma uza kwemezwa n'Umuryango w'Abibumbye (ONU) mu 1977.

    Impamvu wizihizwa harimo gukomeza urugamba rwo guharanira uburinganire hagati y'abagabo n'abagore. Kwishimira no guha agaciro ibyagezweho mu guteza imbere abagore.

    Guhamagarira isi yose gukemura ibibazo bikibangamiye abagore, nko gukumira ihohoterwa, gutanga amahirwe angana mu kazi, no gufasha abagore kugira uruhare mu miyoborere.

    Buri mwaka, Umuryango w'Abibumbye utangaza insanganyamatsiko yihariye yo gukangurira abantu gukomeza guteza imbere uburenganzira bw'abagore.

    Spice Diana amaze iminsi akorera ibitaramo muri Uganda ibihumbi by'abantu bikamushyigikira  

      

    Chriss Eazy agiye gutaramira ku nshuro ye ya mbere muri Suede, aho azagira umwanya wo gusabana n'abafana be n'abakunzi b'umuziki 


    Iki gitaramo cya Chriss Eazy na Spice Diana kigamije gufasha Abanyarwanda bahatuye n'abandi gususuruka

    KANDA HANO UREBE AMASHUSHO Y'INDIRIMBO 'SAMBOLELA' YA CHRISS EAZY

     “>

    KANDA HANO UREBE AMASHUSHO Y'INDIRIMBO ‘SIRI REGULAR’ YA SPICE DIANA

    “>

    Source : https://inyarwanda.com/inkuru/151670/chriss-eazy-na-spice-diana-batumiwe-muri-suede-151670.html

  • Gusingiza Intwari n’uruhare rw’ishuri: Ibyara… – #rwanda #RwOT

    Byabaye mu Ijoro ryo kuri uyu wa Gatanu tariki 31 Mutarama 2025 mu ihema rya Kigali Conference and Exhibition Village ahazwi nka Camp Kigali.

    Ni ubwa mbere bibaye. Hagamijwe kugaragaza impano z’urubyiruko rubarizwa mu Itsinda ‘Ibyanzu’.

    Iri tsinda ‘Ibyanzu” ryamuritswe bwa mbere mu Ukuboza 2024, ni nyuma y’uko bamwe muri bo batsinze mu irushanwa rya ArtRwanda-Ubuhanzi.

    Mu gutangiza ibi bitaramo, hatoranyijwe abasizi barimo: No Stress Ntare, Milliam Nseko, Juru Josiane, Essy Williams, Nadine Umuhoza ndetse na Mama Buhanzi ari nabo bataramiye abantu.

    Buri musizi wese yaharaniraga, kunyurana ishema imbere y’abantu bitabiriye iki gitaramo, ndetse agerageza guhuza neza n’ibyo yateguye.

    Umusizi Rumaga wayoboye ibi bitaramo, yavuze ko bizajya biba bigizwe n’imikino inyuranye itanga inyigisho.

    Ariko kandi iki gitaramo cyanibanze cyane ku kwigisha abantu ururimi rw’ikinyarwanda, binyuze mu gice bise ‘Itorero rya none’.

    Hatanzwe igisobanuro cy’ijambo ‘Umugore’ ndetse n’itandukaniro ry’ijambo ‘Amanegeka’ na ‘Amaregeka’.

    Abitabiriye iki gitaramo kandi basobanubaniriwe imvano imvano y’igisigo ‘Indirirarugamba’, “Ndabaga”, “Robwa Nyiramateke” n’ibindi.

    Mu gutangiza iki gitaramo cy’ubusizi, cyibanze cyane ku kugaragaza uko ubutwari ari inganzi mu buzima bwa buri munsi, bihuzwa n’uko kurinuyu wa Gatandatu tariki 1 Gashyantare 2025, U Rwanda rwizihiza Ku Nshuro ya 30 Umunsi w’Ubutwari. 

    Abasizi bigaragaje

    Umusizi Miriam ari kumwe na mugenzi we wavugaga mu rurumi rw’ikirundi, bitaye cyane Ku kumvikanisha ukuntu ishuri ridahira abantu bose.

    Mariam yavugaga umuvugo yumvikanisha uburyo kwiga ari byiza, ni mu gihe umusore yavugaga ko kwiga atari byiza.

    Byageze aho, uyu mukobwa abasha gutsinda uyu musore amwereka ko kwiga ari byiza, ndetse yabikangurira buri wese.

    Ati “Kwiga si Igihuha. Kwiga niyo sambu idatakaza uburyohe.”

    Umusizi Gad Muheto we yahawe umwanya agaruka ku gisigo yise ” aherutse gushyira ku isoko.

    Yishimiwe mu buryo bukomeye, ndetse asoje Rumaga yavuze ko yahuye na Gad Muheto biturutse ‘ku Nshuti yanjye yampuje nawe kandi yambwiye ko ashoboye, none yarabigaragaje.”

    Ati “Ntekereza ko namwe mwabyiboneye. Nezezwa rero no kugira icyo nkora ku Mpano yose.”

    Mu gusoza iki gitaramo, bakinnye umukino bise ‘Ingagi” wumvikanisha imibereho y’ingagi zo mu Birunga.

    Ni igisigo cyumvikanishije uburyo izi nyamaswa zikurura ba mukerarugendo, uruhare rwazo mu rugendo rw’iterambere rw’u Rwanda.

    Bakinnye kandi igisigo kivuga ku ndwaa zitandukanye nka Sida, Malaria, kugira umubyibuho ukabije, agahinda gakabije n'izindi.

    Muri rusange imikino bakinnye irimo umukino ugaragaza kuba Intwri, umukino bise ishuri ni igihuha si igihuha, Kwita Izina, Amabanga y'abagore n'abagabo ndetse n'icyo bise indwara. 


    Umusizi Junior Rumaga yatangije uruhererekane rw’ibitaramo ngaruka kwezi yise ‘Siga Siga Sira’


    N’ubwo umubare utari munini, ariko abitabiriye bashimye Rumaga uruhare rwe mu guteza imbere abakiri bato mu gusiga


    Umuririmbyi Mani Martin uri kwitegura gusohora Album ye nshya yashyigikiye Rumaga mu gutangiza ibi bitaramo by’ubuvanganzo
















    AMAFOTO: Serge Ngabo- InyaRwanda.com

    Source : https://inyarwanda.com/inkuru/151663/gusingiza-intwari-nuruhare-rwishuri-ibyaranze-itangizwa-ryibitaramo-siga-siga-sira-bya-rum-151663.html

  • Perezida Paul Kagame na Madamu Jeannette Kagame bunamiye Intwari z'u Rwanda mu muhango wuzuye icyubahiro #rwanda #RwOT

    Perezida wa Repubulika y'u Rwanda, Paul Kagame, ari kumwe na Madamu Jeannette Kagame, bunamiye Intwari z'Igihugu mu muhango wabereye ku Gicumbi cy'Intwari i Remera, mu Mujyi wa Kigali, kuri uyu wa 1 Gashyantare 2025. Nk'uko bisanzwe bikorwa buri mwaka ku munsi w'Intwari, bakaba banashyize indabo ku mva z'izi ntwari, mu rwego rwo kuzirikana ubutwari n'ibikorwa by'indashyikirwa byaranze ubuzima bwazo mu rugamba rwo kubohora u Rwanda.

    Uyu muhango witabiriwe n'abayobozi bakuru b'Igihugu, barimo abahagarariye inzego za Leta, ingabo z'Igihugu (RDF), Polisi y'u Rwanda, ndetse n'abandi bayobozi mu nzego zitandukanye.

    Hari kandi bamwe mu bahagarariye ibihugu byabo mu Rwanda, abahagarariye imiryango itandukanye, ndetse n'abaturage baje kwifatanya na Leta y'u Rwanda mu kwibuka no guha icyubahiro Intwari.

    Perezida Kagame na Madamu Jeannette Kagame bashyize indabo ku mva z'Intwari nk'ikimenyetso cy'icyubahiro n'ishimwe ku ruhare rwazo mu mateka y'u Rwanda.

    Ni igikorwa cyakozwe mu mwuka wo kuzirikana igihango Intwari zagiranye n'Igihugu, aho zabaye inkingi ya mwamba mu kurwanya akarengane, guharanira ukwishyira ukizana kwa buri Munyarwanda no guteza imbere ubusugire bw'Igihugu.

    Minisitiri w'Ubutegetsi bw'Igihugu, Gatabazi Jean Marie Vianney, yavuze ko uyu munsi ukwiye kubera Abanyarwanda bose umwanya wo gutekereza ku ndangagaciro z'ubutwari, agira ati: 'Intwari z'u Rwanda zatwigishije gukunda Igihugu, gukora ibyiza no guharanira iterambere rirambye. Bityo, ni inshingano zacu gukomeza gusigasira umurage wazo no gukomeza kubaka u Rwanda twifuza.'

    Uyu munsi w'Intwari wizihizwa buri mwaka ku wa 1 Gashyantare, aho Abanyarwanda bibuka abantu bagize uruhare rukomeye mu kubohora Igihugu, kubaka ubumwe n'iterambere ryacyo. Ni umwanya wo gufata ingamba nshya zo gukomeza guteza imbere Igihugu mu mucyo no mu bwitange nk'uko Intwari zabigaragaje.

    Perezida wa Repubulika y'u Rwanda, Paul Kagame, ari kumwe na Madamu Jeannette Kagame, bunamiye Intwari z'Igihugu mu muhango wabereye ku Gicumbi cy'Intwari i Remera, mu Mujyi wa Kigali, kuri uyu wa 1 Gashyantare 2025.

    Source : https://kasukumedia.com/perezida-paul-kagame-na-madamu-jeannette-kagame-bunamiye-intwari-zu-rwanda-mu-muhango-wuzuye-icyubahiro/

  • Kylian Mbappé yatowe nk'umukinnyi mwiza w'ukwezi kwa Mutarama muri LaLiga #rwanda #RwOT

    Rutahizamu wa Real Madrid, Kylian Mbappé, yatowe nk'umukinnyi mwiza w'ukwezi kwa Mutarama 2025 muri shampiyona y'icyiciro cya mbere muri Espagne, LaLiga. Ibi bije nyuma y'ukwezi k'umusaruro udasanzwe yagize, aho yagaragaje ubuhanga n'ubushobozi bwo gutsinda ibitego no gufasha bagenzi be kubona amanota atatu.

    Mbappé, waje muri Real Madrid avuye muri Paris Saint-Germain, yagaragaje ko ari umwe mu bakinnyi bafite impano idasanzwe muri ruhago y'iki gihe.

    Mu mikino itandukanye yakinnye muri Mutarama, yatsinze ibitego bitanu akanatanga imipira itatu yavuyemo ibindi bitego, bifasha ikipe ye gukomeza kuyobora urutonde rwa shampiyona.

    Uyu mukinnyi w'Umufaransa amaze kugaragaza ko ashobora kuba igice cy'ingenzi mu ikipe ya Carlo Ancelotti, akaba ari umwe mu bakinnyi Real Madrid yubakiyeho izina ryayo mu myaka iri imbere.

    Mbappé yagaragaje umuvuduko, tekinike, no gufata ibyemezo yihuse, ibintu byatumye abafana ba Real Madrid bamwakira neza.

    Nyuma yo gutorwa nk'umukinnyi mwiza w'ukwezi, Mbappé yashimiye bagenzi be mu butumwa yanyujije ku mbuga nkoranyambaga, avuga ko ari bo bamufashije kugera kuri iyi ntera. Yagize ati: 'Ndashimira bagenzi banjye kuko batumye nshyira mu bikorwa intego zanjye. Iki ni icyubahiro gikomeye kuri njye, ariko ndifuza gukomeza kugira uruhare mu ntsinzi y'ikipe.'

    LaLiga ibinyujije ku mbuga zayo, yatangaje ko Mbappé ari we watsindiye iki gihembo nyuma yo kwigaragaza mu buryo budasanzwe. Uyu mukinnyi atera intambwe ikomeye mu mpinduka ziri kuba muri Real Madrid, aho abafana bamwitezeho kuzana ibihe byiza mu ikipe yabo.

    Rutahizamu mushya wa Real Madrid, Kylian Mbappé, yatowe nk'umukinnyi mwiza w'ukwezi kwa Mutarama 2025 muri shampiyona y'icyiciro cya mbere muri Espagne, LaLiga.

     

    Source : https://kasukumedia.com/kylian-mbappe-yatowe-nkumukinnyi-mwiza-wukwezi-kwa-mutarama-muri-laliga/

  • Cole Palmer yatorewe kuba umukinnyi w'umwaka wa Premier League mu bihembo bya London Football Awards 2025 #rwanda #RwOT

    Rutahizamu w'Ikipe ya Chelsea, Cole Palmer, yatowe nk'umukinnyi w'umwaka wa Premier League mu bihembo bya London Football Awards 2025. Iki gihembo cyatanzwe mu muhango wabereye mu murwa mukuru w'u Bwongereza, kikaba kigenera icyubahiro abakinnyi n'abatoza bitwaye neza mu mwaka w'imikino.

    Palmer, w'imyaka 22, yigaragaje cyane muri shampiyona ya Premier League, aho yagiye afasha Chelsea gutsinda ibitego ndetse no gutanga imipira ivamo ibitego.

    Uyu mukinnyi wavuye muri Manchester City mu mpeshyi ya 2023, yahise aba umwe mu bakinnyi ngenderwaho muri gahunda y'umutoza Mauricio Pochettino, atanga umusaruro ushimishije.

    Muri uyu mwaka w'imikino, Palmer yatsinze ibitego byinshi ndetse atanga n'imipira myinshi yavuyemo ibitego, bikaba byaramuhesheje gutoranywa nk'umukinnyi mwiza mu mujyi w'i Londoni.

    Yatsinze bagenzi be ba bakinnyi bari bahatanye kuri iki gihembo barimo Declan Rice wa Arsenal, James Maddison wa Tottenham, na Jarrod Bowen wa West Ham United.

    Nyuma yo kwegukana iki gihembo, Palmer yashimiye bagenzi be mu ikipe ndetse n'abatoza bamufashije kugera kuri uru rwego. Yagize ati: 'Ni ishema rikomeye kwegukana iki gihembo. Ndashimira bagenzi banjye dukinana, umutoza, n'abafana badahwema kudushyigikira.'

    Iki gihembo cyongereye icyizere ku rugendo rw'uyu musore, bikaba bishimangira ko ari umwe mu bakinnyi beza Premier League ifite muri iki gihe. Chelsea, nayo, ikomeje kugenda igaruka ku rwego rwo hejuru nyuma y'ibihe bitari byoroshye, ikaba ifite icyizere cyo kongera guhatanira ibikombe mu myaka iri imbere.

    Rutahizamu wa Chelsea, Cole Palmer, yegukanye igihembo cy'umukinnyi w'umwaka wa Premier League mu bihembo bya London Football Awards 2025.

     

    Source : https://kasukumedia.com/cole-palmer-yatorewe-kuba-umukinnyi-wumwaka-wa-premier-league-mu-bihembo-bya-london-football-awards-2025/

  • Unai Emery yemeje ko Marcus Rashford nk'intego ya Aston Villa: Ibiganiro birarimbanyije #rwanda #RwOT

    Ibiganiro byatangiye hagati y'ikipe ya Aston Villa na Marcus Rashford, aho intambwe ya mbere yatewe mu gusuzuma amahirwe yo kumwegukana. Rashford, wahuye n'ibihe bigoye muri Manchester United muri uyu mwaka w'imikino, aratekereza ku hazaza he, ndetse Villa irashaka kumugira umwe mu bakinnyi bazayifasha gukomeza kwitwara neza muri Premier League.

    Aston Villa, iyobowe na Unai Emery, iri mu makipe akomeje kuzamura urwego rw'imikinire, kandi irifuza gutanga uburenganzira bwuzuye ku mushinga wa Rashford niba agomba gusohoka muri Old Trafford.

    Nubwo amasezerano ye akiriho, Rashford afite amahitamo yo kuguma muri United cyangwa kwimukira mu yindi kipe yo muri Premier League itaziguye mu irushanwa na Manchester United.

    Villa yamaze kugirana ibiganiro n'abahagarariye Rashford, ndetse banaganiriye ku yindi mishinga yafasha uyu mukinnyi mu gukomeza kubaka ikipe ikomeye.

    Muri ibi biganiro, hari andi mazina akomeye yavuzwe, barimo Marco Asensio wa Paris Saint-Germain na João Félix wa Atlético Madrid (uri muri Barcelona nk'intizanyo).

    Ikipe ya Emery irashaka kongerera imbaraga ubusatirizi bwayo, cyane cyane kuko yifuza kwitwara neza mu marushanwa mpuzamahanga no gukomeza guhangana mu myanya yo hejuru muri Premier League.

    Kuba Rashford yakwiyunga na Villa byaba ari ikimenyetso gikomeye cy'icyerekezo cy'iyi kipe, yifuza gukomeza kuzamura urwego rwayo. Rashford, wamenyerewe nk'umwe mu bakinnyi bafite impano zikomeye mu Bwongereza, yifuzwa kandi n'andi makipe akomeye, bityo umwanzuro we uzagira ingaruka ku isoko ry'igura n'igurisha muri iyi mpeshyi.

    Ibiganiro biracyakomeje, kandi mu minsi iri imbere, bishoboka ko hamenyekana byinshi ku cyemezo cya Rashford ndetse n'uburyo Villa izakomeza gukorana na Manchester United kugira ngo bumvikane ku masezerano ashoboka kugira babashe kumwegukana.

    Ibiganiro byatangiye hagati y'ikipe ya Aston Villa na Marcus Rashford, aho intambwe ya mbere yatewe mu gusuzuma amahirwe yo kumwegukana.

     

    Source : https://kasukumedia.com/unai-emery-yemeje-ko-marcus-rashford-nkintego-ya-aston-villa-ibiganiro-birarimbanyije/

  • Ubutwari buharanirwa n'umusanzu ku rubyiruko: Sindayiheba uri mu ntwari z'i Nyange twaganiriye – #rwanda #RwOT

    Abanyeshuri bigaga mu Ishuri Ryisumbuye rya Nyange, mu ijoro ryo ku wa 18 rishyira uwa 19 Werurwe 1997, bagabweho igitero n'abacengezi cyica benshi abandi barakomereka.

    Agace ishuri riherereyemo kakorewemo Jenoside mu buryo bufite ubukana bwo hejuru, ndetse na nyuma interahamwe zakomeje kujya ziva muri Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo (Zaire) bakarasa abantu cyangwa bakabasahura.

    Umunsi igitero kigabwa, Sindayiheba Phanuel yigaga mu mwaka wa gatandatu w'ayisumbuye mu Ishami ry'Inderabarezi. Abacengezi bateye ari mu masaha ya saa mbili z'ijoro, bari gusubiramo amasomo.

    Icyo gihe yari arimo kwiga Psychologie kuko bagombaga gukora isuzumabumenyi ry'iryo somo ku munsi ukurikiraho.

    Ati 'Abacengezi baza ku kigo cyacu,…muri ririya joro rero twabanje kugira ngo ni ikibazo cy'umutekano gisanzwe ariko dutangira kumva ari amasasu avugira hafi yacu y'urwungikane cyane, tuza kubona ko ikigo cyacu cyatewe. Mu gutangira ntabwo twabonaga ko ari twe tugenderewe ariko birangira ari ishuri ryacu ryari rigambiriwe guterwa.'

    Abacengezi babanje kurasa amasasu mu birahure, abanyeshuri bose baryama hasi. Basabye abari mu ishuri ry'umwaka wa gatandatu kwivangura ngo Abahutu bajye ukwabo n'Abatutsi ukwabo, barabyanga bababwira ko bose ari Abanyarwanda.

    Yavuze ko abacengezi bateye 'grenade' ebyiri mu ishuri zikomeretsa benshi ndetse baraninjira barasa amasasu menshi behereye ku b'imbere. Bakomereje no mu mwaka wa gatanu na bo banga kwitandukanya.

    Ati 'Nanjye rero bangezeho, bandashe amasasu atari make mu rutugu ariko ku bw'amahirwe twagiye kwa muganga n'ubutabazi twabonye bw'ingabo z'igihugu, ubu nasubiranye imbaraga, ubu ndakora.'

    Yongeyeho ati 'Badusabye kwitandukanya, Abahutu bakagaragaza uruhande bajyamo n'Abatutsi bakagaragaza uruhande bajyamo, hanyuma tukabahakanira tubabwira ko twese turi Abanyarwanda, bakaduteramo ayo magerenade tugatsimbarara ku Bunyarwanda, bakaturasa umuntu ku muntu n'ubundi tugatsimbarara ku Bunyarwanda, twanga kwitandukanya nk'uko babishakaga, ntabwo twari tuzi ko bagiye mu wa gatanu.'

    Imbaraga zo kunga ubumwe bazivomye he?

    Igitero cy'abacengezi cyagabwe ku Ishuri Ryisumbuye rya Nyange nyuma y'imyaka itatu Jenoside yakorewe Abatutsi ihagaritswe n'ingabo zari iza RPA Inkotanyi.

    Izi ngabo zafashije urubyiruko kwiyumvamo Ubunyarwanda kuko buri wa Gatatu zabahaga ibiganiro bibashishikariza gukundana no gukorera hamwe.

    Sindayiheba ati 'Imbaraga zatumye muri ririya joro tubasha guhamya Ubunyarwanda tukanga kwivangura dukurikije ibyifuzo by'abacengezi ndetse n'amateka mabi yigishijwe mu gihe cy'imyaka myinshi, ni inyigisho z'urukundo no kubana neza twahabwaga n'ubuyobozi bw'ingabo zakoreraga hariya muri kariya karere, n'ubuyobozi bwa komine n'ubuyobozi bw'ishuri.'

    'Buri wa Gatatu saa Sita habagaho ikiganiro batuganiriza, bakadutoza gukundana, bakadutoza gukunda kwiga, bakadutoza gukorera hamwe, ukumva ni ikintu bashyize imbere ari na cyo nshima. Byagaragaraga ko ari ubuyobozi bureba kure, buri gukora itandukaniro ry'amateka u Rwanda rwabayemo.'

    Uyu mugabo kandi asanga 'Imbaraga za kabiri njye nzibona mu burere bwo mu muryango…nibutse cyane ko nta myaka itatu ishize tuvuye muri Jenoside kandi mbona icyatumye Jenoside yakorewe Abatutsi ishoboka ari inyigisho z'amacakubiri zigishijwe.'

    Phanuel Sindayiheba yavuze ko mu kazi kose ukora waba intwari

    Ati 'Mu muryango wacu nabyirutse mbona badutoza gukorera hamwe, badutoza gukundana no kutavangura abantu numva ngize mu mutima wanjye kutaza kugaragaza uwo amateka yangize ariko ko ntari buze kugira n'undi ngaragaza kuko nshyigikiye Ubunyarwanda, kandi mbona no muri bagenzi banjye ni ko bimeze. Icya gatatu ni ukwemera. Mbere y'uko abacengezi batangira kurasa mu ishuri basanze tumaze gusenga.'

    Yahamije ko gusengera hamwe bitari bivuze ko basengera mu idini rimwe, ahubwo bari bafite umuco wo gushyira hamwe nk'abemera bagasenga na byo bikaba kimwe mu bituma bahuza imbaraga.

    Gushyingiranwa bombi ari intwari, bibatera umuhate wo kubutoza abana n'abaturanyi

    Sindayiheba yavuze ko mu gihe bari bakiri mu ishuri, we n'umugore we wigaga mu mwaka wa gatanu mu 1997, nta rukundo bari bafitanye kuko bari bakiri na bato ariko nyuma uko bagiye bahura kenshi, umubano waje gukura, mu 2009 bashinga urugo.

    Ati 'Kuba twarashakanye twembi turi intwari z'igihugu ni uburemere bw'inshingano kuko ni ukurinda cya gihango twagiranye n'Abanyarwanda, ariko kandi tukabibonamo amahirwe yandi y'uko niba turi babiri dufite inshingano biroroshye ko twibukiranya ko iyo ndangagaciro dukwiye kuyitoza abana bacu, abandi n'aho dukorera.'

    Yongeyeho ati 'Burya iyo uganirije abana ubaganiriza amateka y'ubuzima bwawe, ubuzima bwanyu nk'ababyeyi noneho n'aho ayo mateka ahuriye n'igihugu cyacu n'icyo na bo bakwiye gukora kugira ngo bagere ikirenge mu cyanyu ndetse n'icy'izindi ntwari z'igihugu urugero rwo gufatiraho baba barufite hafi.”

    “Byumvikane ko umuco w'ubutwari ntibawumva nk'amateka ahubwo bawumva nk'ubuzima kubera ko bari kumwe n'ababyeyi ariko n'aho dutuye na ho mu biganiro no mu byo dukora biteza imbere igihugu, ntabwo biba bitugoye gutanga ingero z'ubuzima bwacu, z'imibereho y'intwari kuko tuba tubana na bo umunsi ku wundi.'

    Gushyirwa mu ntwari z'igihugu ni igihango

    Sindayiheba yavuze ko we na bagenzi be bakimara kumva ko ubuyobozi bukuru bw'igihugu bwashimye kandi bugaha agaciro igikorwa cy'abanyeshuri b'i Nyange bari mu mwaka wa gatanu n'uwa gatandatu banze kwitandukanya bagashyira imbere Ubunyarwanda, byabanejeje cyane.

    Ati 'Naravuze nti 'iki ni igihugu kizirikana', intambwe ntoya yose umuntu atera agana iterambere. Ni igihugu kizirikana ubwitange abanyeshuri b'i Nyange bagaragaje batagamije igihembo cyangwa ukundi kumenyekana.'

    Yahamije ko kuba igihugu cyarahisemo ko igikorwa bakoze kiba urugero ku bandi bariho n'abazaza bishimishije, ariko bikanatera igihunga kuko ari inshingano ziremereye.

    Ati 'Ariko binantera igihunga ko ari inshingano yindi iremereye nkomeje kwikorera yo kurinda ubwo butwari twagaragaje.'

    Gushyirwa mu ntwari uri muzima ntibisaba kwigengesera

    Sindayiheba yagaragaje ko kuba uri intwari ukiriho bidasaba kwigengesera kuko aho uba n'ibyo ubamo biba ari ubuzima n'ubundi bujyanye n'indangagaciro z'abatuye igihugu.

    Ati 'Kuba intwari ukiriho ntabwo bisaba kugenda nk'ugenda ku magi ahubwo ni ukuba uwo uri we…Ubunyarwanda bukwiye kuba mu maraso yacu kugeza ku rwego uvuga ngo ese ibi ngiye gukora birimakaza bwa Bunyarwanda nahamije? Noneho bikakuyobora ubuzima bwawe, aho rero ntabwo bisaba ko ugira izindi mbaraga, ni uwo mutimanama. Ni inshingano igoye ariko tuyifatanyije n'abandi baturage kandi imbaraga twakoresheje kiriya gihe turi bato uyu munsi zariyongereye.'

    Yavuze ko mu gihe biyemezaga gushimangira Ubunyarwanda bari bafite imyaka iri hagati ya 18 na 20, ubu rero bamaze gukura byoroshye cyane gukomeza gusigasira iyo ndangagaciro banabifashijwemo na politiki nziza y'igihugu ishyira imbere Ubunyarwanda.

    Ati 'Uyu munsi dufite ubuyobozi bwiza n'ubundi bugamije guteza imbere icyo twaharaniye; Ubunyarwanda, iyo nshingano twisanga atari iyacu twenyine ahubwo isangiwe n'Abanyarwanda bose.'

    Abato babanza kumukoraho ngo bumve ko ari intwari iriho

    Abanyeshuri b'i Nyange barokotse igitero cy'abacengezi bari mu mirimo itandukanye igamije iterambere ry'igihugu ariko bakanagira umwanya wo kuganiriza urubyiruko rwo mu mashuri atandukanye ngo ruzakurane umuco w'ubutwari.

    Ati 'Ndibuka umunsi umwe nari ndi kuganira n'abanyeshuri bo muri Lycée Notre-Dame de Cîteaux dusoje bakajya baza kunkoraho ngo bumve niba intwari ari umuntu ukiriho. Urumva ko iyo ugezeyo ukababwira uti 'ni umuntu ukiriho, ariko hari n'abandi bapfuye' bya bindi yumvaga nk'amateka abizana mu buzima akavuga ati 'burya nanjye nagera ikirenge mu cyabo kuko n'abakiriho baracyakora.''

    Sindayiheba asaba urubyiruko kwirinda ibirangaza byonona ubumuntu n'umuco nyarwanda, bagakunda ibikorerwa mu Rwanda n'ibiruteza imbere.

    Yavuze ko kugira ngo Abanyarwanda bashobore kugera ku iterambere, basabwa kugira umuco wo gukunda igihugu, gukora umurimo unoze no gukorera hamwe n'abandi.

    I Nyange ubu ni ku gicumbi cy’ubunyarwanda


    Source : http://igihe.com/amakuru/u-rwanda/article/iby-urubyiruko-rubakoraho-ngo-rushire-amakenga-gutanga-umusanzu-mu-kubaka

  • SADC yemeje inama y'igitaraganya na EAC ku mutekano wo mu Burasirazuba bwa RDC – #rwanda #RwOT

    Iki cyemezo cyafatiwe mu nama ya SADC ya 24 yabaye ku wa 31 Mutarama 2025 ikabera i Harare muri Zimbabwe, kije nyuma y'aho bisabwe n'inama ya EAC yabaye ku wa 29 Mutarama 2025 na yo yahuje abakuru b'ibihugu na za guverinoma.

    Inama ya SADC yabaye mu gihe ingabo zayo zoherejwe kurwana kuri RDC ziri gukubitanwa inshuro n'iza FARDC yifatanyije n'imitwe agahishyi irimo na FDLR yasize ikoze Jenoside yakorewe Abatutsi mu Rwanda.

    Iyi nama ya SADC yafunguwe ku mugaragaro na Perezida wa Zimbabwe, akaba na Chairman wa SADC, Dr. Emmerson Dambudzo Mnangagwa,

    Yitabiriwe n'abaperezida barimo Duma Gideon Boko wa Botswana, Félix Antoine Tshisekedi wa RDC, Andry Rajoelina wa Madagascar, Daniel Francisco Chapo wa Mozambique, Cyril Ramaphosa wa Afurika y'Epfo na Samia Suluhu Hassan wa Tanzania.

    Yitabiriwe kandi na Perezida wa Zambia, Hakainde Hichilema na Minisitiri w'Intebe wa Lesotho, Samuel Ntsokoane.

    Matekane, Minisitiri Wungirije wa Eswatini, Thulisile Dladla, Minisitiri w'Ububanyi n'Amahanga wa Angola, Téte António, Minisitiri w'Ububanyi n'Amahanga wa Malawi, Nancy Gladys Tembo na Minisitiri w'Ingabo wa Namibia Frans Kapofi bose bari bahari.

    Hongeye kwibukwa ingabo za SADC zari muri ubwo butumwa zaguye mu mirwano cyane cyane iherutse kubera mu Mujyi wa Sake, zirimo izo muri Tanzania, Malawi na Afurika y'Epfo.

    Muri iyo nama kandi hagaragajwe impungenge z'uburyo intambara iri kubera muri RDC ikomeje kuzambya ibintu, ndetse abiyitabiriye basaba ko hakwiriye kugira igikorwa byihuse kugira ngo haboneke ibya ngombwa nkenerwa birimo amazi, amashanyarazi, ibiribwa, uburyo bw'itumanaho n'ibindi.

    Mu nyandiko SADC yashyize hanze yakomeje iti 'Abagize inama banenze ibitero byagabwe ku ngabo ziri mu butumwa bwa SAMIDRC bikozwe na M23. Ni ibikorwa byahungabanyije gahunda yo guhagarika imirwano yashyizweho n'amasezerano ya Luanda yabaye ku wa 30 Nyakanga 2024 ndetse bigahungabanya umutekano wa RDC n'Akarere ka SADC by'umwihariko.'

    Abagize inama kandi bongeye gusuzuma imyanzuro yo muri Gicurasi 2023, ishingiye kuri SAMIDRC ariko hemezwa ko ibyari bigamijwe birimo 'kugarura amahoro n'umutekano muri RDC no kurinda ubusugire bwayo' bitagezweho.

    Ibyo byatumye bemeza ko bashyigikiye inzira y'ibiganiro bya dipolomasi mu gukemura ibibazo byo mu Burasirazuba bwa RDC, hisunzwe amasezerano ya Luanda na Nairobi.

    Abitabiriye inama ya SADC kandi bemeje ko abaminisitiri b'ingabo n'abagaba bazo mu bihugu bya SADC n'ibiri kugira uruhare muri SAMIDRC, bagomba gukora uko bashoboye kugira ngo ingabo ziri mu 'butumwa bw'amahoro' zikomeze gukora akazi kazo neza, bategeka ko hagomba no gutegura uburyo bwo gucyura imirambo y'abapfuye n'abakomeretse.

    Abakuru b'ibihugu na za guverinoma bigize SADC kandi bategetse urwego rushinzwe umutekano muri uyu muryango gukora iyo bwabaga kugira ngo imirwano ihagarare, abasivili barindwe ndetse no gushaka uburyo bw'ubutabazi bwihuse ku bagizweho uruhare n'intambara.

    Hagaragajwe ko impande zose zirebwa n'intambara zigomba kwisunga inzira y'ibiganiro hashingiwe ku masezerano ya Luanda, ku ngabo za Loni ziri mu butumwa bwo kugarura amahoro muri RDC, MONUSCO, n'ubundi buryo bushobora gufasha mu kugarura amahoro mu Burasirazuba bwa RDC.

    Muri iyo nama idasanzwe Madagascar yasabye gutanga ubufasha mu by'ubuvuzi mu kuvura abaturage bakomerekeye mu ntambara imaze iminsi ifashe indi ntera mu Burasirazuba bwa RDC.

    Ingabo za SADC ziri muri Kivu y'Amajyaruguru kuva mu Ukuboza 2023. Nyuma y'ubwumvikane na Leta ya RDC, zemeye kuyifasha guhashya umutwe wa M23, zikayambura ibice igenzura, nubwo byakomeje kuba inzozi.

    Ku ikubitiro, hoherejwe ingabo 5000 zirimo 2900 za Afurika y'Epfo iyoboye ubu butumwa, n'izindi 2100 zirimo iza Tanzania na Malawi, ariko ntabwo zigeze zitanga umusaruro zari zitezweho na Leta ya RDC, kuko zitatsimbuye M23 mu bice yafashe, ahubwo byariyongereye.

    Ku wa 26 Kamena 2024 byatangajwe ko mu rwego rwo gutegura bundi bushya urugamba rwo kurwanya M23, SADC yohereje izindi ngabo i Goma, ziva ku 5000 zari zisanzwe muri Kivu y'Amajyaruguru, zigerenga 9000.

    Bivugwa ko Afurika y'Epfo yongereho ingabo 2600, Tanzania yongeraho 750, Malawi yongeraho 1000.

    Gusa ntabwo ingabo za SADC zageze kuri iyi ntego, kuko M23 yakomeje kwagura ibirindiro muri iyi ntara, yinjira muri teritwari eshanu ziyigize ndetse mu minsi ishize uyu mutwe wigaruriye imijyi ya Sake na Goma, imwe mu mijyi ikomeye muri Kivu y'Amajyaruguru.

    Mu Ugushyingo 2024, SADC yongereye manda y'ingabo zayo ziri mu butumwa bw'amahoro bwawo mu Burasirazuba bwa Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo, ishyiraho undi mwaka umwe, icyakora na n'ubu ziracyatsindwa uruhenu na M23 igaragaza ko irajwe ishinga no kurengera Abanye-Congo bahoraga bicwa umusubizo na leta yabo, biganjemo abavuga Ikinyarwanda.

    Abakuru b'ibihugu na za guverinoma b'Umuryango wa Afurika y'Amajyepfo (SADC) bahuriye i Harare muri Zimbabwe biga mu mutekano wo mu Burasirazuba bwa RDC

    Iyi nama ya SADC yafunguwe ku mugaragaro na Perezida wa Zimbabwe, akaba na Chairman wa SADC, Emmerson Dambudzo Mnangagwa


    Source : http://igihe.com/amakuru/u-rwanda/article/sadc-yemeje-inama-y-igitaraganya-na-eac-ku-mutekano-wo-mu-burasirazuba-bwa-rdc