Category: Uncategorized

  • Ibiro bya Perezida byemeje ko nta makuru y'ibanga yigeze atangwa kuri Signal — Abademokarate bavuga ko bitagomba kwizerwa. #rwanda #RwOT

    Ibiro bya Perezida byemeje ko nta makuru y'ibanga yigeze atangwa kuri Signal. Abademokarate bavuga ko bitagomba kwizerwa.

    Ubuyobozi bwa Trump bwahuye n'imbogamizi ku wa Gatatu mu kugerageza guhosha ingaruka zaturutse ku kumenyekana ko abayobozi bakuru b'umutekano w'igihugu baganiriye kuri gahunda z'ibitero bikomeye kuri Signal, ndetse hakabaho kwibeshya bakongeramo umunyamakuru muri iyo nyandiko y'ubutumwa.

    Ibiro bya Perezida byatangaje ko amakuru yagejejwe kuri Jeffrey Goldberg, umwanditsi mukuru wa The Atlantic, binyuze kuri Signal, atari ay'ibanga, icyemezo Abademokarate bemeza ko kidashobora kwizerwa bitewe n'uko ayo makuru yavugaga kuri gahunda y'igitero kuri ba Houthi bo muri Yemen.

    Icyemezo cyo kumenya niba ayo makuru ari ay'ibanga cyangwa atariyo kiri mu maboko ya Minisitiri w'Ingabo, Pete Hegseth, wari wahaye urutonde rw'intwaro n'igihe nyacyo cy'igitero. Yanditse ati: 'Aha ni ho amabombe ya mbere azagwa nta kabuza.' Guhera mu Ugushyingo 2023, aba Houthi bagiye batera inkunga mu byambu by'ingenzi by'inyanja itukura mu gihe intambara ya Israel na Hamas yari irimbanyije.

    Senateri Mark Warner, umudemokarate ukuriye Komisiyo y'Umutekano w'Igihugu muri Sena

    Senateri Mark Warner, umudemokarate ukuriye Komisiyo y'Umutekano w'Igihugu muri Sena, yavuze ko ibyo ubutegetsi bwa Trump buvuga byasobanuza n'ijambo rimwe gusa: 'Ubusa.'

    Yagize ati: 'Iyo uvuga igihe, ahantu, ubwoko bw'intwaro zakoreshejwe, mwibwira ko Abanyamerika ari abapfu?' Warner yabivuze mu kiganiro n'abanyamakuru.

    Nta bimenyetso bigaragaza ko iki kibazo kizagabanuka mu gihe cya vuba kuri Perezida Donald Trump, uvuga ko yizeye ikipe ye y'umutekano w'igihugu ndetse akaba yaribasiye uwo munyamakuru avuga ko adakwiriye kwizerwa. Icyakora, Trump yagaragaje ko yifuza ko ibikorwa nk'ibi byaganirwaho mu buryo bwizewe kandi ahantu hizewe, nubwo bitaramenyekana niba hari impinduka zizashyirwa mu bikorwa.

    Senateri Roger Wicker, umurepubulikani uyobora Komisiyo ya Sena y'Ingabo

    Senateri Roger Wicker, umurepubulikani uyobora Komisiyo ya Sena y'Ingabo, yavuze ko we na Senateri Jack Reed, umudemokarate ukuriye iyo komisiyo, bazandikira ubutegetsi bwa Trump basaba iperereza ryihuse ry'umugenzuzi mukuru ku ikoreshwa rya Signal. Banahamagarira ko haba ibiganiro by'ibanga hamwe n'umuyobozi ukuru w'ubutegetsi 'ufite amakuru y'ukuri kandi ushobora kuvugira ubutegetsi.'

    Wicker yagize ati: 'Amakuru yatangajwe aherutse mbona afite uburemere buhanitse ku buryo, hashingiwe ku byo nzi, nari kuyaha icyiciro cy'ibanga.'

    Ariko abategetsi bo mu Biro bya Perezida bakomeje guhamya ko nta makuru y'ibanga yigeze aganirwaho hagati ya tariki ya 13 na 15 Werurwe kuri Signal, ndetse bagakomeza kugaya cyane Goldberg. Ikinyamakuru The Atlantic ku wa Gatatu cyasohoye imyandikire yose y'ibiganiro byabaye.

    Hegseth, umujyanama mu by'umutekano w'igihugu Mike Waltz n'abandi bayobozi ku wa Gatatu bavuze ko nta 'migambi y'ibitero' yigeze itangwa kuri Signal, ibyo abahoze ari abayobozi ba Amerika n'abakiyobora bise 'amagambo y'ubwiru.'

    Amagambo nka 'migambi y'ibitero' asobanura amadosiye akubiyemo gahunda z'ibanga zikunze kuba zibarirwa mu mpapuro nyinshi, zitegurwa mu gihe hitegurwa intambara ikomeye, nko kurengera Taiwan mu gihe cy'ihungabana rikomeye.

    Ariko amakuru yatanzwe na Hegseth — arimo ibikoresho bizakoreshwa, ahantu bizakoreshwa, n'icyo bigamije — bishobora kuba byari bishingiye ku makuru y'ibanga. Hegseth yanditse kuri X ati: 'Nta mazina. Nta hantu. Nta ngabo. Nta nzira. Nta masoko y'amakuru. Nta buryo bwakoreshwejwe. Nta makuru y'ibanga.' Ariko ntiyigeze asubiza ku kibazo cy'Abademokarate ku bijyanye n'igihe n'ubwoko bw'intwaro byagarutsweho.

    Mike Waltz, wemeye ko ari we wakoze itsinda rya Signal

    Waltz, wemeye ko ari we wakoze itsinda rya Signal kandi akavuga ko abyishyiriraho, yashimangiye ibyo Hegseth yavuze.

    Ati: 'Nta hantu. Nta masoko n'uburyo. NTA MIGAMBI Y'INTAMBARA.' Yongeyeho ko abashuti b'amahanga bari bamaze kuburirwa ko ibitero biri hafi.

    Abademokarate bamwe bari mu Nama y'Umutekano w'Igihugu muri Kongere ku wa Gatatu basabye ko Hegseth yegura.

    Umuyobozi w'Ibiro by'Ubutasi, Tulsi Gabbard

    Umuyobozi w'Ibiro by'Ubutasi, Tulsi Gabbard, yavuze ko icyemezo cyo kumenya niba amakuru yagarutsweho kuri Signal ari ay'ibanga kireba Hegseth.

    Umunyamabanga wa Leta Marco Rubio yemeje ko kuba umunyamakuru yari mu itsinda rya Signal ry'abayobozi bakuru ba Trump ari 'ikosa rikomeye,' ariko avuga ko yizejwe ko amakuru yatanzwe atigeze abangamira ibikorwa cyangwa ubuzima bw'abasirikare.

    Karoline Leavitt, umuvugizi w'Ibiro bya Perezida, yavuze ko ibiganiro byabaye kuri Signal byari ibiganiro bya politiki, nubwo byari bikomeye.

    Iyi nkuru igaragaza imbogamizi ubutegetsi bwa Trump buhura na zo ku bijyanye n'umutekano n'ikoreshwa ry'ubutumwa mu buryo butizewe.

    Umunyamabanga wa Leta Marco Rubio

    Source : https://kasukumedia.com/ibiro-bya-perezida-byemeje-ko-nta-makuru-yibanga-yigeze-atangwa-kuri-signal-abademokarate-bavuga-ko-bitagomba-kwizerwa/

  • Rutsiro: Umugabo yafunzwe akekwaho gutema inka ebyiri z'umuturanyi we – #rwanda #RwOT

    Ibi byabaye mu gitondo cyo ku wa 26 Werurwe 2025, mu kagari ka Rugasa mu mudugudu wa Murambi.

    Amakuru agera kuri IGIHE ni uko inka ebyiri zatemwe ari iz'umuturage witwa Bagirubwira Pascal w'imyaka 69, yororeraga mu gikumba giherereye mu wundi mudugudu.

    Umunyamabanga Nshingwabikorwa w'Umusigire w'Umurenge wa Ruhango, Bembereza Issa yahamirije IGIHE ko Barayavuga yatawe muri yombi.

    Ati “Barayavuga ukekwa yafashwe, ashinjwa n'uwatemewe inka kuko bari basanzwe bafitanye amakimbirane. Ni ibikorwa bibabaje kandi bidakwiriye kuranga Abanyarwanda.”

    Umuyobozi w'Inkeragutabara mu ntara y'Iburengerazuba, Brig. Gen. Nelson Rwigema mu kiganiro aherutse kugirana n'abaturage bo mu karere ka Rutsiro, mu Mirenge ya Kivumu, Kigeyo na Nyabirasi kuwa 12 Werurwe 2025, yagarutse ku bihungabanya umutekano w'abaturage birimo n'ubujura bw'amatungo n'urugomo rwo kuyatema.

    Ati “Hari ibikorwa by'ubugizi bwa nabi aho abantu batema amatungo, ibi ni ukunyuranya n'amategeko, ibyo bikorwa bibi ndabigaye, ariko dukeneye gufata ingamba zo gukumira ibi bintu bidakwiriye.”

    Yasabye abaturage gutangira amakuru ku gihe kugira ngo bakumire gitera y'ibi bibazo, harimo kuvugurura amarondo kuko adakorwa neza.

    Urugomo rw’abatema inka mu bice bitandukanye rugenda rwiyongera


    Source : http://igihe.com/amakuru/u-rwanda/article/rutsiro-umugabo-yafunzwe-akekwaho-gutema-inka-ebyiri-z-umuturanyi-we

  • Nyanza: Umunuko uva mu bwiherero watumye abiga muri GS Gahengeri bahunga ibyumba by'amashuri – #rwanda #RwOT

    Ni ishuri riherereye mu gice cy'icyaro mu Mudugudu wa Gahengeri, Akagari ka Kadaho, Umurenge wa Cyabakamyi, mu Karere ka Nyanza, bikavugwa ko ari ryo shuri riri kure mu karere kose.

    Urebesheje amaso ubona imiryango 12 y'ubwiherero, bukoreshwa n'abanyeshuri 1158 biga muri iki kigo. Uretse umubare wabwo ugaragara nk'aho ari muke, bigaragara ko bwamaze kuzura kuko aho umwanda ugeze ari nka santimetero nka 40 uvuye hejuru.

    Bamwe mu banyeshuri biga aha baganiriye na IGIHE tutifuje gutangaza amazina yabo, bavuze ko ari ikibazo kibabangamiye cyane ku buryo bamwe bajya no ku ishuri baseta ibirenge kuko baba bazi ko bagiye kwirirwa ahantu hari umwuka mubi cyane.

    Umwe muri bo yagize ati 'Buriya bwiherero buranuka cyane, nta miti bakoresha iyo bari kubukoropa, kandi bwaranuzuye, urebye sinibuka igihe baherukira kubuvidurira. Umunuko wabwo uba udusanga mu ishuri igihe cyose.'

    Mugenzi we na we wiga mu rindi shuri, yavuze ko byageze aho bahindura icyumba cy'ishuri bigiramo kugira ngo barebe ko bakoroherwa n'umunuko wabateraga mu ishuri bari kwiga.

    Ati 'Twe byasabye ko batwimura, kuko iyo twakinguraga urugi rw'ishuri twigiragamo mbere haranukaga cyane, bituma bahatwimura.'

    Uyu munyeshuri, avuga ko atajya yumva hari umuyobozi n'umwe ku ishuri ryabo ukomoza kuri iki kibazo, akavuga ko na we atazi uko bizarangira.

    Umuyobozi wa GS Gahengeri, Rudahunga Ibonwa Marie Alice, yemera ko koko ubu bwiherero bubangamiye ababukoresha bose, ariko akavuga ko gahunda yo kubuvidura yabaye ihagaze kubera gutinya ko ababikora bagiriramo ibyago, bakaba bitegura kwandikira akarere ngo kabe ari ko gatanga uburyo bwo kuvidura ubwiherero butekanye.

    Rudahunga yavuze ko batinze kwandikira akarere kuko babonaga igihembwe kigiye kurangira, akavuga ko byakorwa mu biruhuko by'igihembwe cya kabiri, abanyeshuri bakazasubira kwiga byarakemutse.

    Umuyobozi w'Akarere ka Nyanza, Ntazinda Erasme, yabwiye IGIHE ko ikibazo cy'iri shuri kimaze igihe ndetse igikenewe cyane ari ukongera umubare w'ubwiherero buhari kuko ubukoreshwa ari buke.

    Yavuze ko bagiye gufasha iri shuri vuba kugira ngo ubwo buhari buvidurwe, mu gihe bagitegereje ko Minisiteri y'Uburezi (MINEDUC) ibafasha kubaka ubundi bushya bwunganira ubuhasanzwe.

    Ati 'Ku bufatanye na MINEDUC, iyi ngengo y'imari y'umwaka utaha tuzabongerera ubwiherero, ariko hagati aho mu kubafasha, tuzaba tuviduye ubuhari kugira ngo bugire isuku.'

    Amakuru IGIHE yamenye ni uko ubwiherero bwubakwa mu mashuri muri ibi bihe, buba bufite icyobo gifite metero eshatu kuri eshatu, kugira ngo bizorohe kubuvidura igihe bwuzuye, ndetse ngo buri mezi atatu buba bugomba kuvidurwa.

    Gusa ariko, icyo gihe kijya kirenga kubera impamvu zitandukanye bamwe badatinya kuvuga ko ari uburangare bw'inzego bireba.

    Ibi byiyongera ku kuba iri shuri nta mazi rifite, kuko abaryigaho bakijya kuvoma mu kabande.

    Umunuko uba ari wose muri ubu bwiherero kubera ko bwuzuye

    Ubu bwiherero kubujyamo ni ukwigengesera kubera isuku nke cyane iharangwa


    Source : http://igihe.com/amakuru/u-rwanda/article/nyanza-umunuko-uva-mu-bwiherero-watumye-abiga-muri-gs-gahengeri-bahunga-ibyumba

  • Uko Umwami Mutara III Rudahigwa yabatijwe amazina atatu ya gikirisitu agamije guhangana n'abakoloni – #rwanda #RwOT

    Umwami Mutara III Rudahirwa ni we mwami wa mbere w'u Rwanda wabatijwe muri Kiliziya Gatolika, mu 1943 yitwa Charles Léon Pierre.

    Ibi Dr. Bizimana ubwo yaganirizaga urubyiruko i Kigali muri gahunda yiswe 'Rubyiruko menya amateka yawe' ku wa 25 Werurwe 2025, yavuze ko Mutara III Rudahigwa yabatijwe ashaka kugaragaza ko akunze Kiliziya Gatolika yari ifite ingufu nyinshi mu butegetsi icyo gihe, ariko ari amayeri yo kureshya Abakoloni ngo bashobore gukorana.

    Ibyo byose Rudahigwa yabikoze nyuma y'umwaka wa 1931 ubwo se Yuhi V Musinga yari amaze gutanga, aho yari yaraciriwe muri Repubilika Iharanira Demokarasi ya Congo (RDC) azira kurwanya Abakoloni b'Ababiligi bakoloniziga u Rwanda.

    Rudahigwa amaze kwimikwa nyuma y'urupfu rwa se yasanze nahangana n'Abakoloni mu buryo bweruye na we atazamara kabiri batamwivuganye.

    Rudahigwa yahereye ku kwemera kubatizwa ndetse ahitamo amazina atatu yose y'idini aho kuba izina rimwe nk'ibisanzwe ariko yari afite impamvu ayashaka yose.

    Dr. Bizimana ati 'Rudahigwa yari umuhanga. Yararebye abona kugira ngo abazungu babone ko yemeye gukorana na bo ari ugufata amazina atatu ya batisimu kandi ubundi dufata rimwe. […]. Rudahigwa we yafashe atatu yiyita Charles Léon Pierre.'

    Ayo mazina atatu yarimo Charles rikomoka kuri Charles Voisin wari Gouverneur Général w'u Rwanda u Burundi na RDC, irya kabiri ari Léon yakomoye kuri Musenyeri Léon Paul Classe wari Umuyobozi Mukuru wa Kiliziya Gatolika mu Rwanda ndetse na Pierre wari Vice Gouverneur Général w'ibyo bihugu bitatu.

    Uko guhitamo inyabutatu y'amazina y'abantu bakomeye bayoboraga ibyo bihugu byazamuriye Rudahigwa kwiyegereza abazungu bituma ubutegetsi bwa gikoloni n'ubwa Kiliziya butangira gukorana na we.

    Ati 'Nyuma yaho kugira ngo Kiliziya Gatolika imwereke ko ibyakiriye, uwari Papa icyo gihe yamwoherereje impeta y'ishimwe asaba intumwa ye yabaga i Kinshasa […] aza kuyimwambika ubwe mu 1946 haba misa ikomeye yo kwakira iyo mpeta i Kabgayi.'

    Dr. Bizimana yavuze ko ikindi Umwami Rudahigwa yakoze mu kureshya abakoloni ari ugutura u Rwanda Kiliziya agasa nk'aho we yiyambuye inshingano zo kuyobora igihugu.

    Ati 'Kwemeza ko utuye u Rwanda Kristu Umwani bisa nk'aho wowe uba wiyambuye ubwami bwawe kuko Umwami w'u Rwanda ni we nyine mwami w'igihugu. Yari ayobotse Kiliziya Gatolika byuzuye.'

    Ibyo amaze kubikora mu 1948, Rudahigwa yatangiye gukora impinduka zo kumvisha abazungu bakolonizaga Abanyarwanda abereka ibikorwa bibi bikwiye guhagarara aho nk'inkoni zitwaga ikiboko abakoloni bakubitaga uwananiwe gukora ibyo bamutegetse zavuye kuri 25 zijya ku munani kuko na bo bari bazi ko ari bibi.

    Ati 'Ikiboko cyari kibi kuko nka Kiliziya ya Sainte Famille yubatswe bwa mbere i Kigali yubatswe mu gihe ahantu havaga amatafari [ahiye] yo kubaka Kiliziya hari i Kabgayi. Abaturage bavaga i Kigali n'amaguru bakajya i Kabgayi kuzana amatafari yo kubaka Kiliziya. Ab'i Kabgayi na bo bayazanaga i Kigali n'amaguru bayikoreye bagasubirayo. Habaga hari umuntu ugenda ubaherekeje n'amaguru agenda areba abananiwe bagakubitwa za nkoni [ikiboko]. Ni byo Rudahigwa yerekaga abazungu ati 'ibi si byo'.'

    Rudahigwa yakomeje kumvisha abazungu ko ikiboko ari ikibi ndetse gisiga isura mbi Kiliziya Gatolika baza kugeraho bagikuraho.

    Ikindi Rudahigwa yakoze mu kuvuguruza Abakoloni ni ugushyira abana bose mu mashuri hatagendewe ku moko by'umwihariko muri Groupe Scolaire Officiel (GSO) i Butare ndetse no guha akazi abantu bose hagendewe ku bushobozi.

    Ati 'GSO ryari ishuri ry'Indatwa rigenewe gutegura abazajya gukora mu butegetsi ariko Rudahigwa ni we wa mbere washyize abana b'Abahutu mu Ishuri ry'Indwata bigana n'Abatutsi; abana b'abahanga bose barigana. Ivangura abakoloni bazanye yagiye arica gutyo. Ndetse Rudahigwa mu gihe cye yatangiye guha akazi abantu b'abahanga atagendeye kuri ya moko abazungu bari barashyizeho. Umwe mu bamenyekanye cyane ni Mbonyumutwa yagize Sous-Chef mu Karere ka Muhanga.'

    Umwami Rudahigwa kandi mu 1950 yashinze ikigega yise Fond Mutara akajya akusanya amafaranga agenewe abana bagize amanota meza mu mashuri yisumbuye bakajya kwiga kaminuza mu mahanga kuko nta yabaga mu Rwanda.

    Ibyo yabikoze mu gihe u Bubiligi mu nshingano bwari bwaremeranyijwe na Loni mbere yo kuragizwa u Rwanda hari harimo kurugeza ku burezi bukwiye nyamara kaminuza ya mbere yatangiye mu 1963 barageze mu Rwanda mu 1916.

    Ibyo byose ariko Umwami Rudahigwa yakomeje kubikora Abakoloni b'Ababiligi ntibyabashimisha byiyongeraho no guharanira Ubwigenge bw;u Rwanda noneho bamutega umutego ngo ajye i Bujumbura bategure ibyo urugendo yagombanga kugirira mu mahanga.

    Kuko ibyo byasabaga kubanza kwipimisha Rudahigwa yagezeyo ajya kureba muganga ngo amutere urushinge ariko bari babivuganyeho n'abo babiligi amutera ururimo uburozi arapfa mu 1959.

    Umwami Mutara III Rudahigwa ni we wa mbere waharaniye ko Abanyarwanda bose basubirana uburenganzira bari barambuwe n’abakoloni


    Source : http://igihe.com/amakuru/u-rwanda/article/uko-umwami-mutara-iii-rudahigwa-yabatijwe-amazina-atatu-ya-gikirisitu-agamije

  • Rutahizamu wa Nigeria arimo kwishyuza icyacumi nyuma yuko ikweto ze umukinnyi w'u Rwanda azegukanye  – YEGOB #rwanda #RwOT

    Rutahizamu Victor Boniface ukinira Bayer Leverkusen na Nigeria yatanze inkweto ku mwana wari witabiriye umukino wahuje Nigeria n'u Rwanda mu Ugushyingo 2024. Uwo mwana nyuma yaje kuzigurisha umukinnyi w'u Rwanda, Tuyisenge Arsène.

    Uwo mukino wari uwo gushaka itike ya CAN 2025 warangiye u Rwanda rutsinze Nigeria ibitego 2-1. Mu Cyumweru gishize, umwana wagabiwe inkweto yavuze ko yazigurishije kugira ngo abone amafaranga yo kugura ibikoresho by'ishuri. Tuyisenge Arsène waguze izo nkweto yamuhaye amadolari 100$, ayo mafaranga ayifashisha kugura imyenda, igare n'igikapu.

    Ikinyamakuru IGIHE cyaganiriye n'abakinnyi b'Ikipe y'Igihugu, Amavubi, batubwira ko hari abakinnyi batatu baguriye inkweto muri Nigeria uwo munsi. Babiri baziguze mu iduka risanzwe, mu gihe Tuyisenge Arsène ari we waguze izo Boniface yari yahaye wa mwana.

    Nyuma yo kumenya ko inkweto ze zagurishijwe, Victor Boniface yaciye ku mbuga nkoranyambaga atebya, asaba ko bamushakira uwo mwana akamuha icya cumi ku mafaranga yabonye. Iki cyifuzo cyatumye benshi bakomeza kuganira kuri iyi nkuru ku mbuga nkoranyambaga.

    Nigeria irakina na Zimbabwe kuri uyu wa Kabiri mu mukino wo kwishyura wo mu itsinda C mu gushaka itike y'Igikombe cy'Isi. Naho Amavubi y'u Rwanda na yo araza guhura na Lesotho kuri Stade Amahoro, aho Abanyarwanda benshi biteze ko babona intsinzi.

    Source : https://yegob.rw/rutahizamu-wa-nigeria-arimo-kwishyuza-icyacumi-nyuma-yuko-ikweto-ze-umukinnyi-wu-rwanda-azegukanye/

  • Igikomere cy'Urukundo: Inkuru Ibabaza Umutima – YEGOB #rwanda #RwOT

    Inkuru yacu twahisemo ko itangirira mu mujyi wa Kigali aho Diane na Kevin bahuriye bwabere. Diane yari umukobwa w'umunyabwenge kandi wiyubaha, naho Kevin yari umuhungu w'umugwaneza kandi utuje. Bashimishijwe n'ibiganiro byabo bagiranye bwa mbere bahura , bityo batangira kugirana umubano wihariye. Uko iminsi yagendaga ishira, urukundo rwabo rwagiye rukura, bamarana umwanya munini basangira ibyishimo n'ibitekerezo byabo by'ahazaza.

    Ariko umunsi umwe, ibintu byaje guhinduka. Diane yagiye kwa muganga kuko yari yibasiwe n'indwara yari itarasobanuka neza. Nyuma y'ibizamini byinshi, abaganga basanze Diane afite kanseri ifite ikigero gihanitse. Iyo nkuru mibi yakubise Kevin nk'inkuba, ariko yahisemo kumuba hafi, amuha inkunga mu bihe by'ububabare no kwivuriza.

    Iminsi yakomeje kugenda, Diane agenda arushaho kumererwa nabi. N'ubwo Kevin yari afite umubabaro w'uburwayi bwa Diane, yageragezaga kumutetesha no kumushimisha uko ashoboye kose. Buri gitondo, yazanaga indabo nshya mu cyumba cya Diane, amwibutsa urukundo rwabo rw'agatangaza. N'ubwo umubiri wa Diane warushagaho kunanirwa, umutima we wakomeje gususuruka kubera urukundo rwa Kevin.

    Mu ijoro rimwe ryo muri Mutarama, Diane yahamagaye Kevin hafi ye. N'ijwi ricika, yamubwiye ati, 'Kevin, ndagushimira urukundo rwose wangaragarije. N'ubwo ntacyo mfite cyo kuguha uretse urukundo rwange, ndashaka ko umenya ko nzahora nkuri hafi mu mutima.'

    Ayo magambo yanyuze Kevin umutima, ariko ntiyabuza amarira kumurenga. Igihe cyari kigeze cyo kurekura uwo yakundaga. Nyuma y'iminsi mike, Diane yitabye Imana, asiga Kevin mu gahinda kenshi. Kevin ntiyigeze abasha kwibagirwa Diane. Yagumye gusura aho bashyinguye Diane, akahajyans indabo buri gihe, agahamya ko urukundo rwabo rutazigera rupfa.

    Urukundo rwa Diane na Kevin rwagaragaje ko n'ubwo ibihe bibi bishobora kuza, urukundo nyakuri ruracyabaho, rukanasigira urwibutso rudasaza abakundanyeho.

    Icyitonderwa : Iyi ni inkuru mpimbano

    Source : https://yegob.rw/igikomere-cyurukundo-inkuru-ibabaza-umutima/

  • Batumwe guteza imbere igihugu bakizanira ibib… – #rwanda #RwOT

    Kuwa Kabiri tariki 25 Werurwe 2025, muri Lycee de Kigali habereye igikorwa cya 'Rubyiruko Menya Amateka Yawe' aho urubyiruko rusaga igihumbi rwaturutse mu turere twa Kamonyi, Muhanga, Bugesera, Nyarugenge, Gasabo na Kicukiro rwaganirijwe ndetse rugasobanukirwa amateka y'u Rwanda.

    Dr. Bizimana Jean Damascene wari Umushyitsi Mukuru muri iki gikorwa, yavuye imuzi ibibazo bikomeye u Rwanda rwagiye rucamo ahanini bitewe n'ubukoroni. Dr. Bizimana avuga ko mu 1984 ubwo ibihugu by'i Burayi byagabanaga Afurika, Abadage baje mu Rwamda bakaza bagakorana n'ubuyobozi bahasanze.

    Ikibazo gikomeye cyaje kuba ubwo abadage batsindwaga intambara ya mbere y'isi, mu 1916 bikemezwa ko u Rwanda, u Burundi na Namibia byamburwa u Budage ahubwo bigahabwa u Bubiligi akaba ari bwo bukoroneza ibyo bihugu byari byarakoronejwe n'u Budage.

    Mu mpinduka za mbere Ababirigi bakoze bakigera mu Rwanda, harimo ko bazanye icyo bise itegeko ry'umurimo ryaje ritorohera abaturage. Aha byaterwaga nuko hari hakenewe kubaka ibikorwa remezo byinshi, ryarebaga umuntu mukuru wese udafite ubumuga. 

    Aha icyakorwaga burimunsi wahabwaga umurimo ukora nko gukora umuhanda cyangwa ibindi, ari byo byitwaga igikonkwane. Umuntu utarabashaga gukora akazi yahawe uwo munsi yahanishwaga gukubitwa inkoni arizo zitwaga ibiboko, aho yakubitwaga inkoni 25.

    Zimwe mu ngero Dr. Bizimana Jean Damascene yatanze zigaragaza uburyo icyo gikonkwane abaturage bahabwaga yabaga ari imirimo ivunanye cyane, nuko nko mu kubaka Kiliziya ya St Famille iri mu mujyi wa Kigali amatafari yakurwaga i Muhanga kandi abayazana bakayazana bayikoreye ku mutwe bagenda n'amaguru.

    Nyuma yo kubona ko ibyo u Bubiligi buri gukora atari byiza, mu 1924, Umuryango w'Abibumbye wagiranye amasezerano n'icyo gihugu ko bakwiye gukora ibintu bitatu ari byo gufasha abenegihugu kugera ku bwisanzure buzatuma babona ubwigenge, gufasha igihugu kuzagera ku iyubahirizwa ry'uburenganzira bwa muntu nta vangura na rimwe, ndetse, kugeza ibihugu bafite ku burezi bwa bose no kunoza imibereho y'abaturage. Dr. Bizimana avuga ko ibyari bikubiye muri ayo masezerano muri rusange ari kugeza igihugu ku iterambere.

    Dr. Bizimana yakomeje avuga ko ikindi kintu kibi cyane ababiligi bazaniye abanyarwanda ari amacakubiri, bakaza bahindura uko abanyarwanda bafataga ibyiciro by'Abahutu n'Abatutsi.

    Ati: 'Kugira ngo bashobore gutegeka u Rwanda bazanye amacakubiri, banashingira ku macakubiri yari iwabo. Iwabo bafite amoko abiri aba-framands n'aba-Waloons. Aba-Waloons ni bake, aba-framands bakaba benshi. Bageze rero no mu Rwanda aba-framands bibonye nk'abahutu kuko iwabo nabo umwuga bakoraga cyane cyane wari ubuhinzi, hanyuma baje basanga mu Rwanda uwo bita umuhutu ni umuhinzi. 

    'Hanyuma abakoroni baje ari aba-Waloons kuko bo iwabo bifataga nk'ubwoko budakora imirimo ivunanye, bagakora indi ariko badahinga, nabo bibona mu batutsi kuko imirimo bakoraga yari iyo korora.'


    Dr. Bizimana Jean Damascene yasobanuriye urubyiruko amateka y’u Rwanda

    Minisitiri Dr. Bizimana Jean Damascene avuga ko abanyarwanda bibonaga nk'abantu bamwe dore ko mbere washoboraga kuba wari umututsi ugakena ugahita uba umuhutu, ariko Ababirigi baje bakabigira amoko bakagaragaza ko badateye kimwe ndetse ko badakomoka hamwe kugeza aho abantu bangana bakanicana.

    Yakomeje asobanura uko ababiligi bakomeje kurema amacakubiri bigisha ko abatutsi ari abantu bazi ubwenge mu gihe abahutu ari abantu baraho gusa, ari nabyo byatumye bakora amashuri atandukanye. Muri aya mashuri hatoranywaga abatutsi bakabashyira mu mashuri meza, abahutu bemeye kwiga nabo bakabashyira ukwabo, gahunda yamaze imyaka isaga 30.

    Ibi ni byo byatumye akenshi abisanga mu myanya ikomeye ari abatutsi kuko babaga barize neza ndetse n'abakoroni bemeza ko aribo bazi ubwenge, ku buryo bajya gutangira kumvisha abahutu ko abatutsi babakandamije byoroshye kuko wasangaga imyanya ikomeye harangwamo abahutu bake cyane.

     
    Urubyiruko rusaga 1000 rwari rwakoraniye muri Lycee de Kigali

    Source : https://inyarwanda.com/inkuru/153924/batumwe-guteza-imbere-igihugu-bakizanira-ibiboko-namacakubiri-dr-bizimana-yasobanuye-uko-a-153924.html

  • Samir Slyvestre, Mukiza Aderale na ‘Mbapp’ b… – #rwanda #RwOT

    Mu mugoroba wo ku munsi wejo ni bwo Samir Slyvestre abinyujije ku mbugankoranyambaga ze yasezeye kuri Radio ya B&B Kigali FM yari amazeho imyaka ine.

    Nyuma yo gusezera yatangaje ko yerekeje kuri RBA byumwihariko akazajya yumvikana cyane mu kiganiro cya siporo kizajya kinyura kuri Magic kitwa ‘ Magic Line up’.

    Ntabwo ariwe gusa werekeje kuri RBA muri iki kiganiro ahubwo arikumwe na Mukiza Aderale na Dusabimana Aimable uzwi nka Mbappé bo bakoraga kuru Flash FM.

    Ikiganiro cya Magic Line up kizajya kigaruka ku makuru ya siporo yo ku mugabane w’Iburayi kizajya kiba guhera ku wa Mbere kugeza ku wa Gatanu kuva Saa moya z’umugoroba kugeza Saa yine z’ijoro.

    Kizajya cyumvikanamo n’abandi banyamakuru basanzwe bakorera RBA nka Rugaju Reagan na Lorenzo Christian Musangamfura.

    Mukiza Aderale wakoreraga Flash FM yerekeje kuri RBA 

    Dusabimana Aimable ‘Mbappe’ wakoraga kuri Flash FM yerekeje kuri RBA 

    Samir Slyvestre wakoraga kuri B&B Kigali FM yerekeje kuri RBA 

    Source : https://inyarwanda.com/inkuru/153927/samir-slyvestre-mukiza-aderale-na-mbappe-berekeje-kuri-rba-153927.html

  • Umunsi Umwami Baudouin w'u Bubiligi asuka amarira kubera ibyifuzo bye ku Rwanda – #rwanda #RwOT

    Nta kindi cyari kimurijije, ni uko Abaminisitiri muri Guverinoma ye, bari batinze guha inkunga Perezida Habyarimana yo guhangana na FPR Inkotanyi.

    Umwami Baudouin w'u Bubiligi yabaye inshuti ikomeye ya Habyarimana kugeza ubwo FPR Inkotanyi yatangizaga urugamba rwo Kubohora igihugu mu Ukwakira 1990, agahatira Guverinoma ye gufasha Habyarimana.

    Mu gitabo “A Throne in Brussels: Britain, the Saxe-Coburgs and the Belgianisation of Europe cyanditswe na Paul Beliën”, avuga ko ubwo Mobutu yatangiraga gutakarizwa icyizere mu myaka ya 1990, amaso Baudouin yayahanze Habyarimana wari inshuti ye kandi amubonamo gukomeza isura y'u Bubiligi mu Karere.

    Icyo gitabo kivuga ko ubwo Baudouin yingingaga umwe mu baminisitiri ngo batange ubufasha kuri Habyarimana ahangane na FPR Inkotanyi, hari aho yageze ararira.

    Byaje kurangira Guverinoma y'u Bubiligi yemeye gutanga abasirikare basaga 500 bo gufasha ingabo za Habyarimana ku rugamba.

    Mu muhango wo gushyingura umwami Baudouin muri Kanama 1993, Perezida Habyarimana yashimagije cyane nyakwigendera, utarigeze uhwema 'kuduhangayikira' yungamo ati 'ntabwo tuzibagirwa uburyo yahoraga atitwayeho'.

    Si ibyo gusa, reka tujye na mbere ho imyaka 40. Mu 1959, ubwo Abatutsi birukanwaga mu gihugu byakozwe n'Ababiligi, barangije bifashisha Abahutu batangira gutwika imitungo yose y'Abatutsi.

    Guy Logiest wari Résident Spécial w'u Rwanda yari ahari, maze afata indege, azenguruka ikirere cy'u Rwanda yitegereza uko ako kazi kari gukorwa, akazi ko gutwikira Abatutsi.

    Icyamubabaje ni kimwe, ni uko icyo gikorwa cyakozwe nta lisansi ihagije ihari ngo batwike hanini.

    Umunyamateka Innocent Nizeyimana yigeze kubwira IGIHE ati 'Kwirukana Abatutsi mu 1959 byakozwe n'Ababiligi. Yego bifashishije Abahutu ariko bakubwira ko lisansi zo kujya gutwikira Abatutsi zatangirwaga kuri Teritwari, hari n'aho Guy Logiest wari Résident Spécial yivugira ubwe ko yabaga ari kugenda hejuru mu ndege akurikirana uko ibikorwa byo kwirukana Abatutsi bigenda, ngo akababazwa n'uko batari biteguye bihagije ngo babe bafite lisansi ihagije yo kubatwikira ku buryo iyo baba barabyiteguye, nta Mututsi wari gusigara mu Rwanda.'

    U Bubiligi ni kimwe mu bihugu bibiri byakolonije u Rwanda, bwo n'u Budage. Ubwo u Rwanda rwabonaga ubwigenge mu 1962, Ababiligi ntibanyuzwe.

    N'ikimenyimenyi, Guverinoma yagiyeho icyo gihe iyobowe na Kayibanda, yari igizwe n'Abaminisitiri icyenda n'abanyamahanga ba Leta 12. Igitangaje muri abo banyamabanga ba Leta, umunani bari Ababiligi.

    Bigaragaza urwego rw'ubwigenge u Bubiligi bwateguriraga u Rwanda kuko bwakomeje kugira ijambo mu butegetsi bwarwo na nyuma y'ubwigenge. Umunsi u Rwanda rwanze ko iryo jambo rikomeza kwiganza, byahinduye isura, umubano urazamba.

    Ku wa 17 Werurwe 2025, Guverinoma y'u Rwanda yahagaritse umubano wayo n'u Bubiligi, ishinja iki gihugu gito i Burayi, gukomeza kurangwa n'imyitwarire ya gikoloni no gukwiza ibihuha hose kigamije ko rufatirwa ibihano.

    U Rwanda rushinja u Bubiligi kugira ukuboko mu mateka mabi y'igihugu yagejeje kuri Jenoside yakorewe Abatutsi.

    Hari amakosa menshi u Bubiligi bukwiriye kuryozwa, bitari ibya none byo kubangamira u Rwanda bijyanye n'ibibazo by'umutekano muke mu Burasirazuba bwa Congo.

    Mu 1962, ingabo z'abakoloni zari zishinzwe kurinda u Rwanda zahinduwemo iz'u Rwanda ariko umubare munini ari uw'ababiligi ari nabo bazitegekaga.

    Nyuma y'ibitero by'Inyenzi mu mpera ya 1963, Abatutsi b'imbere mu gihugu baribasiwe, cyane cyane abataravugaga rumwe n'Ubutegetsi.

    Ingabo z'Ababiligi zakomeje kuba mu Rwanda na nyuma y'ubwigenge ndetse ni nazo mu 1963 zifashishijwe mu kwica Abanyapolitiki batavugaga rumwe n'Ubutegetsi bo mu mashyaka ya UNAR na RADER.

    Tariki 24 Ukuboza 1963, hishwe abarimo Michel Rwagasana wari Umunyamabanga Mukuru wa UNAR, Afrika Etienne na Ncogoza Xavier bahoze muri Guverinoma ihuriweho, Perezida wa RADER, Bwanakweri Prosper, Ndazaro Lazare wayoboraga ikinyamakuru UNITé cya UNAR n'abandi.

    Bishwe nta rubanza rubayeho, bicwa n'abasirikare b'Ababiligi nyuma y'uko ab'abanyarwanda banze kubikora.

    Jeune Afrique yo ku wa 17 Gashyantare 1964, igaragaza ko abo banyapolitiki barashwe n'ababiligi barimo TURPIN wari Umuyobozi Mukuru ushinzwe umutekano, PIRATE wari umuyobozi wa Polisi n'uwitwa DURIEUX.

    Mu 1973 nibo bari inyuma ya Coup d'etat yagejeje Général Major Habyarimana Juvénal ku butegetsi tariki ya 5 Nyakanga.

    Mu makosa akomeye u Bubiligi bwakoze, gukoloniza u Rwanda biza ku isonga:

    Mu 1916 nibwo Ababiligi bahawe u Rwanda ngo barukolonize nyuma yo gutsindwa k'u Budage mu ntambara ya mbere y'Isi yose.

    Ubwabyo kuza mu Rwanda, kimwe n'ahandi muri Afurika nta bubasha bari babifitiye mu gihe nta bwumvikane bwabayeho n'abaruyoboraga icyo gihe.

    Mu mategeko mpuzamahanga, ibihugu byose bigira ubusugire n'ubutavogerwa, nyamara kuza kw'Ababiligi mu Rwanda (tutibagiwe n'Abadage bari bahavuye), ntaho bitaniye n'ibyo Abanyaburayi bari gushinja u Burusiya muri Ukraine muri iki gihe.

    Bananije Umwami Musinga kugeza bamuhitanye, na Rudahigwa wamusimbuye bamutera urw'ingusho

    Ababiligi baje basanga u Rwanda ruyobowe n'Umwami Yuhi V Musinga ariko bamushyizeho amananiza, bamusuzuguza abaturage, yatanga itegeko bakamuvuguruza, bamucunaguza kugeza ubwo bamwirukanye mu gihugu.

    Saa yine n'igice kuwa 14 Ukwakira 1931 nibwo Umwami Musinga na nyina Kanjogera n'abo mu muryango wabo, baciwe i Nyanza ibwami, boherezwa i Kamembe mu buhungiro.

    Musinga yirukanywe mu gihugu cye ndetse mu kurenzaho agasuzuguro, bamusimbuza umwana we Mutara Rudahigwa. Byaje kurangira atangiye mu buhungiro ku wa 25 Ukuboza 1944 i Moba muri Congo.

    Ntibashizwe, Rudahigwa byaje kurangira bamwivuganye atangira i Burundi mu rugendo rugana i New York gusaba ubwigenge bw'u Rwanda.

    Murumuna we Kigeli Ndahindurwa yigeze kuvuga ati 'Ubwo yari muri Usumbura yahinduriwe umuganga wari usanzwe amuvura, amutera urushinge mbere y'uko agenda. Agisohoka mu biro bya muganga yikubise hasi. Twumvishijwe ko urupfu rwe rwabaye impanuka ariko mukuru wanjye ntiyari arwaye kandi nta n'isuzuma ry'umurambo ryakozwe.'

    Mu byaha ndengakamere bakoreye u Rwanda, amacakubiri aza ku isonga kuko yagejeje kuri Jenoside. Nibo bazanye Ibuku, batangira kuyiha buri wese ufite imyaka 18, kandi bagashyiramo ubwoko bwe. Ibyo gupima amavuru n'ibindi mu kuvangura Abanyarwanda, byari ibyabo.

    Mu 1958, Rudahigwa yasabye Ababiligi ko amoko yavanwa mu ndangamuntu agaragaza ko ateye ikibazo, Ababiligi barabyanga.

    Iyi buku yabaye nka fotokopi y'ibyangombwa byagiye bitangwa na Repubulika ya mbere n'iya kabiri, kugeza mu 1994 ubwo indangamuntu irimo ubwoko yifashishwaga kuri bariyeri n'ahandi hose, mu kurimbura Abatutsi muri Jenoside.

    U Bubiligi bwashyigikiye leta zaranzwe n'ivangura mu Rwanda, buba umubyeyi wa Batisimu wa Parmehutu bigeze mu 1994, busiga Abatutsi mu maboko y'Interahamwe kuko Ingabo zabwo zari mu butumwa bwa Loni mu Rwanda.

    Ibyo byose birangiye, aho kugira ngo bubone ko bwakoze ikosa rikomeye mu mateka, bwahindutse indiri y'Abajenosideri n'abahakana Jenoside yakorewe Abatutsi nk'abibumbiye muri Jambo Asbl.

    Umugambi wabwo mubisha ku Rwanda, ubu ugeze ku gusaba Banki y'Isi, Umuryango w'Ubumwe bw'u Burayi n'izindi nzego, guhagarikira inkunga u Rwanda.

    Col Guy Logiest wagize uruhare mu gushyira Parmehutu ku butegetsi no kumenesha Abatutsi mu gihugu

    Kayibanda (iburyo), Habyarimana Juvenal n’umwe mu basirikare b’u Bubiligi

    Mu 1965, Kayibanda ari kumwe n’abanyaburayi mu nama yari yabereye i Kigali

    Kayibanda (uwa kabiri wambaye utwumvisho) yakunze kwifashishwa n’u Bubiligi nyuma yo kumufasha kujya ku butegetsi

    Kayibanda yabaye inshuti y’u Bubiligi mbere y’Ubwigenge na nyuma yabwo, agakora ibiri mu nyungu zabwo

    Umwami Musinga yacunagujwe n’Ababiligi kugeza ubwo bamucaga mu gihugu cye

    Ubutegetsi bwa Rudahigwa bwajujubijwe n’Ababiligi kugeza ubwo yapfaga amarabira

    Ibarura ryo mu 1931 ryakozwe n’Ababiligi ryashingiraga ku miterere y’umuntu n’ingano ye mu kwemeza ubwoko abarizwamo. Ni nabyo byashyirwaga mu Ibuku

    Ibuku yagize uruhare mu kubiba amacakubiri mu Banyarwanda

    Ubwo Abayobozi ba Parmehutu bahirikaga ubwami tariki 28 i Gitarama babifashijwemo n’u Bubiligi

    Tariki 11 Mata 1994, ingabo z’u Bubiligi zasize ibihumbi by’Abatutsi bari bahungiye kuri ETO’O Kicukiro, babasiga mu maboko y’Interahamwe


    Source : http://igihe.com/amakuru/u-rwanda/article/umunsi-umwami-baudouin-w-u-bubiligi-asuka-amarira-kubera-ibyifuzo-bye-k-u

  • Ruhango: Yapfuye bitunguranye, hakekwa kanyanga – #rwanda #RwOT

    Ni inkuru yamenyekanye mu gitondo cyo ku wa 25 Werurwe 2025. Ku munsi wari wabanje uyu mugabo yagiye mu isoko rya Gafunzo ari kumwe n'umugore we bagiye gucuruza, nyuma ngo asubira mu rugo, ariko mu nzira ahura n'undi muntu amusaba kumuherekeza ngo bajye kunywa kanyanga.

    Amakuru IGIHE ifite avuga ko ubwo banywaga iyi kanyanga yaje kubagwa nabi, maze uyu Rekeraho we birakomera, bahita bihutira kumujyana ku ivuriro ry'ibanze rya Rwinyana.

    Umwe mu batanze amakuru yagize ati “Amakuru mfite yatanzwe n'uwo basangiye iyo kanyanga barukije, yambwiye ko ari akajerekani k'amacupa 15 banyoye hagasigaramo nke.''

    Umugore wa nyakwigendera we ariko abivuga ukundi, kuko ngo bagendanye mu gitondo ari muzima bagiye gucuruza, nyuma akaza gupfa bitunguranye, akumva byaba byarakomotse ku marozi yavangiwe mu byo yanyoye.

    Ati ''Umugabo wanjye twari twavanye mu rugo akomeye, kandi n'izo nzoga bavuga yanyweye, yari asanzwe anywa pe! Ahubwo njye ndakeka ko baba bamuvangiye.''

    Umunyamabanga Nshingwabikorwa w'Umurenge wa Bweramana, Mutabazi Patrick, yavuze hatangiye iperereza ku kuri kw'icyamwishe.

    Yahakanye iby'uko yanywereye kanyanga mu kabari, ahubwo avuga ko uyu nyakwigendera yari kumwe na mugenzi w'umusore bagenda, bageze mu ishyamba riri hafi y'aho batuye mu Mudugudu wa Rugarama, bahasanga akajerekani ka kanyanga yari ihahishe, barayinywa.

    Ngo nyuma yo kuyinywa, uyu Rekeraho yahise agira ikibazo bamujyana ku ivuriro ry'ibanze rya Rwinyana, ariko ntiyahatinda ahita apfa.

    Ati 'Kubera ko nta kindi kintu kizwi yari asanzwe arwaye muri iyo minsi, habayeho kubihuza n'uko yaba azize kanyanga, ariko ntawabihamya 100%.''

    Umurambo wa nyakwigendera wajyanywe mu Bitaro bya Gitwe, gukorerwa isuzumwa.


    Source : http://igihe.com/amakuru/u-rwanda/article/ruhango-yapfuye-bitunguranye-hakekwa-kanyanga