Category: Uncategorized

  • #Kwibuka31: Twibuke dukomeye tubere abishwe a… – #rwanda #RwOT

    Ni muri urwo rwego, Minisitiri w'Ubumwe bw'Abanyarwanda n'Inshingano Mboneragihugu, Dr. Bizimana Jean Damascène, yakanguriye Abanyarwanda gukomera muri ibi bihe, kugira ngo bubake u Rwanda rw'Abanyarwanda bose nk'uko abishwe babyifuzaga.

    Mu butumwa yanyujije ku rubuga rwa X yagize ati: 'Imyaka 31 irashize Abatutsi bakorewe Jenoside mu Rwanda, iteguwe na Leta ya Habyarimana n'abafatanyabikorwa bayo bibumbiye mu gatsiko kiyitaga 'HUTU PAWA.' Yaje ari rurangiza isoza izindi zakozwe mu Ugushyingo 1959, Ukuboza 1963. Gashyantare 1973, Kibilira Ukwakira 1990, Murambi ya Byumba Ukwakira 1990 na Ugushyingo 1991, Mutara Ukuboza 1990, Komini nyinshi za Gisenyi na Ruhengeri hagati ya 1990 na 1993: Mukingo, Kinigi. Nkuli, Kidaho, Gatonde, Cyeru, Mutura, Giciye, Kayove, Kibilira, Karago….

    Komisiyo mpuzamahanga ziyobowe na Jean Carbonare muri mutarama 1993 na Wally Ndiaye zigaragaza ko ari Jenoside. Werurwe 1992 jenoside yakorewe ku batutsi mu Bugesera. Kanama 1992 ikorerwa ku batutsi ba Gishyita na Rwamatamu. Ugushyingo 1992 ikorerwa muri Komini Shyorongi ikurikirwa na Komini Mbogo 1993. N'ahandi n'ahandi.'

    Minisitiri Dr. Bizimana yakomeje agaragaza ko aba bose bishwe mbere y'imperuka yatangajwe na Bagosora tariki 9 Mutarama 1993, 'nabo turabibuka.' Ni mu gihe kuva muri Mata – Nyakanga 1994 igihugu cyose cyuzuye imibirogo, aho cyari cyabaye 'ntabuhungiro ku Banyarwanda b'Abatutsi.'

    Muri ubu butumwa, yakomeje agira ati: 'Harabaye Ntihakabe. Inkotanyi zasubije u Rwanda ubuzima. Dufite icyizere cyo kubaho. Kubera ubuyobozi bwiza tumaze kubaka u Rwanda ruzima ruzira ububi n'ubugome bwa Jenoside.'

    Yasabye Abanyarwanda kudakangwa n'ibihinda by'abapfobya n'abagoreka amateka ya Jenoside yakorewe Abatutsi. Ati: 'Twibuke dukomeye tubere abishwe aho batari, twubaka u Rwanda rwa twese nkuko bishwe barwifuza gutyo.'

    Dr. Bizimana kandi, yibukije ko kuri uyu wa Mbere, tariki 7 Mata 2025, mu midugudu yose guhera Saa Mbiri za mu gitondo hatangira ibikorwa byo kwibuka, hazirikanwa inzirakarengane zazize Jenoside yakorewe Abatutsi, aboneraho gusaba Abanyarwanda bose gukomeza kwiyubakira u Rwanda bifuza, no kwitegura kuza gukurikira ubutumwa nyamukuru bw'uyu munsi.

    Minisiteri y’Ubumwe bw’Abanyarwanda n’Inshingano Mboneragihugu, MINUBUMWE, iherutse gutangaza ko insanganyamatsiko y'uyu mwaka igira iti 'Kwibuka Twiyubaka'.

    “Turazirikana amateka yatumye Jenoside yakorewe Abatutsi ibaho, urugendo rwo kubaka igihugu, ubumwe n’ubudaheranwa by’abanyarwanda, uruhare rwa buri wese mu kurwanya ingengabitekerezo ya Jenoside n’ibyo igaragariramo byose. “

    Mu Cyumweru cyo #Kwibuka31 cyatangiye ku wa 07 Mata 2025 kugera ku wa 13 Mata 2025, hateganyijwemo ibikorwa byinshi byo kuzirikana no guha icyubahiro abazize Jenoside yakorewe Abatutsi mu 1994.

    Ku rwego rw’Igihugu, Icyumweru cy'Icyunamo kiratangirizwa ku Rwibutso rwa Jenoside rwa Kigali ari na ho umuhango wo Kwibuka ubera ku rwego rw'Igihugu.

    Hateganyijwe Urugendo rwo Kwibuka 'Walk to Remember' izahagurukira ku Nteko Ishinga Amategeko igasorezwa kuri BK Arena ahazabera “Umugoroba w’Ikiriyo”.

    Ku rwego rw'Uturere, icyunamo kizatangirizwa ku rwibutso rw'Akarere cyangwa ku rundi rwibutso ruzagenwa n'Akarere.

    Ku rwego rw'imidugudu, hazaba igikorwa cyo kwibuka kizarangwa no gutanga ikiganiro cyateguwe na MINUBUMWE no gukurikira ubutumwa bw'umunsi.

    Kuri uwo munsi wo gutangiza icyunamo, ibikorwa byose n'indi mirimo byemerewe gukomeza nyuma y'igikorwa cyo Kwibuka. 

    Ibikorwa nk'iby'ubutabazi (farumasi ziri ku izamu, ibitaro n'amavuriro, bizakomeza guha serivisi ababigana kimwe no kujya gufata indege no kuzana abagenzi zizanye.

    Muri iki cyumweru cy'Icyunamo hateganyijwemo ibikorwa bitandukanye mu gihugu.

    Tariki 10 Mata 2025: Hateganijwe ikiganiro kizahabwa abahagarariye ibihugu byabo n'imiryango mpuzamahanga mu Rwanda. Hateganyijwe n'ibihuza urubyiruko, n'ibindi byiciro.

    Ku rwego rw’Umudugudu, uretse ikiganiro kizatangwa ku tariki ya 7 Mata 2025, nta bindi biganiro biteganyijwe.

    Tariki ya 11 Mata 2025, mu Mujyi wa Kigali, hateganyijwe urugendo rwo Kwibuka mu Karere ka Kicukiro (ruzatangirira kuri IPRC Kicukiro), n'umugoroba wo Kwibuka uzabera ku Rwibutso rw'i Nyanza ya Kicukiro.

    Ibikorwa by’ubucuruzi, siporo z’abantu ku giti cyabo, imyitozo y’amakipe, indi mirimo itunze abantu n’ibyara inyungu, bizakomeza gukorwa mu Cyumweru cy’Icyunamo.

    Mu Cyumweru cy'Icyunamo, ibendera ry'Igihugu rizurururutswa rigezwe hagati.

    Tariki 13 Mata 2025 ni bwo hazasozwa Icyumweru cy’Icyunamo. Ku rwego rw’Igihugu, iki gikorwa kizabera ku Urwibutso rwa Rebero, hazirikanwa abanyapolitike bishwe bazizwa kurwanya umugambi wa Jenoside.

    Mu Turere, bazakora ibikorwa byo kwibuka aho biteganyijwe. Nta gikorwa cyihariye cyo gusoza icyumweru cy’icyunamo giteganyijwe ku rwego rw’Akarere.


    Minisitiri w'Ubumwe bw'Abanyarwanda n'Inshingano Mboneragihugu, Dr. Bizimana Jean Damascène, yasabye Abanyarwanda bose kwibuka bakomeye badakangwa n’abapfobya n’abahakana Jenoside yakorewe Abatutsi

    Source : https://inyarwanda.com/inkuru/154363/kwibuka31-twibuke-dukomeye-tubere-abishwe-aho-batari-minisitiri-dr-bizimana-154363.html

  • Kwibuka31: MTN Rwanda yifatanyije nAbanyarwa… – #rwanda #RwOT

    Ubutumwa bwa MTN bwashyizwe hanze kuri uyu wa Mbere tariki 07 Mata 2025 buravuga ngo “MTN Rwanda yifatanyije n’Abanyarwanda bose muri ibi bihe byo Kwibuka, tunashima intambwe imaze guterwa mu gushimangira ubumwe n’ubudaheranwa bw’Abanyarwanda.”

    Bukomeza bugira buti: “Mu gihe tuzirikana amateka, dushimangire imihigo yacu yo kurwanya ingengabitekerezo ya jenoside twimakaza kubana mu mahoro dushyize hamwe, duharanira ko jenoside itazongera kubaho ukundi.”

    Ni ubutumwa busohotse nyuma y'uko Minisiteri y’Ubumwe bw’Abanyarwanda n’Inshingano Mboneragihugu, MINUBUMWE, yibukije Isi yose ko “Kuva ku wa 7 Mata 2025, u Rwanda n'isi yose, turibuka ku nshuro ya 31 Jenoside yakorewe Abatutsi mu 1994. Insanganyamatsiko igira iti 'Kwibuka Twiyubaka'.

    Turazirikana amateka yatumye Jenoside yakorewe Abatutsi ibaho, urugendo rwo kubaka igihugu, ubumwe n’ubudaheranwa by’abanyarwanda, uruhare rwa buri wese mu kurwanya ingengabitekerezo ya Jenoside n’ibyo igaragariramo byose. “

    Mu Cyumweru cyo #Kwibuka31 cyatangiye ku wa 07 Mata 2025 kugera ku wa 13 Mata 2025, hateganyijwemo ibikorwa byinshi byo kuzirikana no guha icyubahiro abazize Jenoside yakorewe Abatutsi mu 1994.

    Ku rwego rw’Igihugu, Icyumweru cy'Icyunamo kiratangirizwa ku Rwibutso rwa Jenoside rwa Kigali ari na ho umuhango wo Kwibuka ubera ku rwego rw'Igihugu.

    Hateganyijwe Urugendo rwo Kwibuka 'Walk to Remember' izahagurukira ku Nteko Ishinga Amategeko igasorezwa kuri BK Arena ahazabera “Umugoroba w’Ikiriyo”.

    Ku rwego rw'Uturere, icyunamo kizatangirizwa ku rwibutso rw'Akarere cyangwa ku rundi rwibutso ruzagenwa n'Akarere.

    Ku rwego rw'imidugudu, hazaba igikorwa cyo kwibuka kizarangwa no gutanga ikiganiro cyateguwe na MINUBUMWE no gukurikira ubutumwa bw'umunsi.

    Kuri uwo munsi wo gutangiza icyunamo, ibikorwa byose n'indi mirimo byemerewe gukomeza nyuma y'igikorwa cyo Kwibuka. 

    Ibikorwa nk'iby'ubutabazi (farumasi ziri ku izamu, ibitaro n'amavuriro, bizakomeza guha serivisi ababigana kimwe no kujya gufata indege no kuzana abagenzi zizanye.

    Muri iki cyumweru cy'Icyunamo hateganyijwemo ibikorwa bitandukanye mu gihugu.

    Tariki 10 Mata 2025: Hateganijwe ikiganiro kizahabwa abahagarariye ibihugu byabo n'imiryango mpuzamahanga mu Rwanda. Hateganyijwe n'ibihuza urubyiruko, n'ibindi byiciro.

    Ku rwego rw’Umudugudu, uretse ikiganiro kizatangwa ku tariki ya 7 Mata 2025, nta bindi biganiro biteganyijwe.

    Tariki ya 11 Mata 2025, mu Mujyi wa Kigali, hateganyijwe urugendo rwo Kwibuka mu Karere ka Kicukiro (ruzatangirira kuri IPRC Kicukiro), n'umugoroba wo Kwibuka uzabera ku Rwibutso rw'i Nyanza ya Kicukiro.

    Ibikorwa by’ubucuruzi, siporo z’abantu ku giti cyabo, imyitozo y’amakipe, indi mirimo itunze abantu n’ibyara inyungu, bizakomeza gukorwa mu Cyumweru cy’Icyunamo.

    Mu Cyumweru cy'Icyunamo, ibendera ry'Igihugu rizurururutswa rigezwe hagati.

    Tariki 13 Mata 2025 ni bwo hazasozwa Icyumweru cy’Icyunamo. Ku rwego rw’Igihugu, iki gikorwa kizabera ku Urwibutso rwa Rebero, hazirikanwa abanyapolitike bishwe bazizwa kurwanya umugambi wa Jenoside.

    Mu Turere, bazakora ibikorwa byo kwibuka aho biteganyijwe. Nta gikorwa cyihariye cyo gusoza icyumweru cy’icyunamo giteganyijwe ku rwego rw’Akarere.

    MTN Rwanda yifatanyije n’Abanyarwanda mu bihe byo kwibuka ku nshuro ya 31 abazize Jenoside yakorewe Abatutsi mu 1994 

    Source : https://inyarwanda.com/inkuru/154360/kwibuka31-mtn-rwanda-yifatanyije-nabanyarwanda-mu-bihe-byo-kwibuka-abazize-jenoside-yakore-154360.html

  • #Kwibuka31: Ubutumwa bw’ihumure bwa Frank Spi… – #rwanda #RwOT

    Mu gihe u Rwanda n'Isi yose bibuka ku nshuro ya 31 Jenoside yakorewe Abatutsi mu 1994, bamwe mu bakinnyi n'abatoza b'abanyamahanga bakina cyangwa batoza mu Rwanda, bagaragaje ko bifatanyije n'Abanyarwanda muri iki gihe cyo #Kwibuka31, banatanga ubutumwa bukomeye ku kamaro ko kubaho mu mahoro n'ubumwe.

    Kwibuka ni igikorwa gifite uburemere bukomeye mu mateka y'u Rwanda. Ni umwanya wo kuzirikana inzirakarengane zirenga miliyoni zazize Jenoside yakorewe Abatutsi mu 1994.

    Binyuze mu butumwa bwabo, bamwe mu banyamahanga bakina cyangwa batoza mu Rwanda bagaragaje agahinda ndetse n'amateka bamenye y'u Rwanda yabasigiye amasomo akomeye.

    Frank Spittler wahoze atoza Amavubi yagize ati “Natwe nk'Abadage twagize amateka mabi, aho abantu bishwe urw'agashinyaguro kubera irondaruhu n'urwango. Icy'ingenzi ni uko tutazibagirwa ibyo byabaye, tukabibwira n'abazadukomokaho. Umunsi wo kwibuka, nko #Kwibuka31 ni ingenzi kuko utuma abantu batajya kure y'amateka, kandi bigafasha kwirinda ko byasubira.”

    Umunya Ghana Issah Yakubu, umukinnyi wa Police FC yagize ati “Kuba waratakaje abawe, imiryango yawe, ni ikintu kibabaza cyane. Nifatanyije n'Abanyarwanda bose. Tugomba kubaha abishwe, tukibuka ibyo banyuzemo, ariko kandi tukiyemeza gukora ibishoboka byose ngo ibyo byabaye ntibizongere. Perezida Kagame yakoze akazi gakomeye, u Rwanda ni igihugu cy'umutekano.”

    Undi munya-Ghana Abdul Jalilu, umukinnyi wa Mukura VS yagize ati “Ku bwanjye, u Rwanda ni igihugu cy'amahoro. Iyo ibindi bihugu bibaho nk'u Rwanda, Afurika yaba aheza cyane. Tugomba gusenga buri gihe dusabira amahoro n'urukundo, kuko iyo abantu babanye neza, nta bwicanyi, nta ivangura, nta rwango ruvuka.”

    Kapiteni wa Muhazi United, Joseph Sackey yagize ati “Nasuye urwibutso rwa Jenoside rwa Kayonza, ni ibintu byankoze ku mutima. Nahigiye ko amacakubiri ashingiye ku moko asenya igihugu. 

    Tugomba kubaho nk'abanyarwanda, nk'umuntu umwe, ntaho dutandukaniye. Kwibuka bifasha buri wese guha agaciro abishwe no kongera kwisuzuma mu buryo bwo kubaka amahoro.”

    Ubutumwa bw'aba banyamahanga buragaragaza ko Jenoside yakorewe Abatutsi itari amateka y'u Rwanda gusa, ahubwo ari isomo ry'Isi yose.

    Mu buhamya bwatanzwe, amahoro ni wo musingi w'ubuzima n'iterambere. Uruhare rwa buri muntu mu kuyabungabunga ni rwo ruzatuma Jenoside itazongera kubaho ukundi, aho ari ho hose ku Isi.

    Source : https://inyarwanda.com/inkuru/154375/kwibuka31-ubutumwa-bwihumure-bwa-frank-spittler-na-bamwe-mu-banyamahanga-bakina-mu-rwanda-154375.html

  • Asigaye ari umuturanyi n'inshuti nziza y'uwamwiciye: Ubuhamya bwa Murekatete na Karenzi – #rwanda #RwOT

    Mu myaka mike ishize byari bigoye kwiyumvisha ko aba bombi bashobora kongera kugira ikibahuza, bakaba n'inshuti. Ni ibintu nabo bahamya ko babibonaga kure nk'Izuba.

    Tariki 9 Mata 1994, Karenzi Nasson yari mu itsinda ry'abantu bagabye igitero kuri Paruwasi ya Rukara, bica ibihumbi by'Abatutsi bari bayihungiyemo barimo n'abagize umuryango wa Murekatete Margaret.

    Mu muryango wo kwa Se, Murekatete Margaret yapfushije abarenga 80, ku ruhande rwo kwa nyina apfusha abarenga 75.

    Nyuma ya Jenoside yakorewe Abatutsi, Karenzi na bagenzi be bagabye iki gitero bahungiye muri Tanzania.

    Murekatete we kimwe n'abandi benshi barokotse batangiye urugendo rwo kwiyubaka rwari rugoye nyuma yo gupfusha benshi mu bagize umuryango we.

    Nyuma yo kubona ko nta hazaza afite mu buhungiro no kumva uburemere bw'ibibi yakoze, Karenzi yahisemo gutaha, akatirwa igifungo cy'imyaka irindwi n'inkiko Gacaca. Mu bamushinje harimo n'uyu mugore yiciye.

    Murekatete ati 'Numvaga bidashoboka ko nakongera kubana n'Umuhutu, bitanashoboka ko n'Umuhutu yabaho […] urugendo rwo kubabarira kugira ngo mbigereho aba bagabo barahunze bigeze aho barahunguka Leta y'u Rwanda ishyiraho inkiko Gacaca barabafata turabashinja ko batwiciye abantu, barabafunga.'

    Nyuma yo kurangiza igihano, Karenzi yarafunguwe ariko kongera kubana na Murekatete biramugora, ku buryo bombi iyo bahuraga bihishaga.

    Karenzi ati 'Kugira ngo mbyakire byari ibintu bigoye kuko njye nafunzwe imyaka irindwi, ariko ngeze muri gereza natekereje ku byo nakoze, numva nakoze ibintu bigayitse.'

    Murekatete yunze mu rya Karenzi, avuga ko 'ubundi twarahuraga akihisha, nanjye nahura nawe, namukubita ijisho nkumva navuza induru. Ni uko twari tumeze.'

    Aba bombi ni abaturanyi ba Albert Rutikanga wanagize uruhare rukomeye kugira ngo bongere kubana.

    Rutikanga ni imfubyi ya Jenoside yakorewe Abatutsi kuko ababyeyi be bari mu biciwe muri iyi paruwasi yaguyemo umuryango wa Murekatete. Uretse ababyeyi be Rutikanga, yapfushije abo mu muryango we bandi barenga 70.

    Uyu mugabo ni umwe mu barokotse Jenoside wateye intambwe ya mbere mu kubarira abishe abe, binyuze mu nyigisho yahawe n'umuryango Aegis Trust mu 2015.

    Nyuma yo kubona ko ubumwe n'ubwiyunge bushoboka, Rutikanga yiyemeje gukangurira bagenzi be barokotse kubabarira ababiciye, ndetse atangiza gahunda y'inyigisho ziri muri uyu murongo.

    Ati 'Ubwo natangiraga iyi gahunda yo gushyiraho Umudugudu w'ubwiyunge, byafashe igihe kubera ko muri icyo gihe hari ikintu cyo kwishishanya hagati y'abarokotse Jenoside n'abayikoze, ndetse na bagenzi banjye barokotse Jenoside barambajije bati uri umusazi? Ku buryo ubabarira aba bantu bagize uruhare mu kwica imiryango yacu.'

    Yakomeje avuga ko 'n'abagize uruhare muri Jenoside ubwo nababwiraga kuza barambwiye bati uri mu barokotse, ntabwo bigeze banyizera ubwo nabegeraga.'

    Murekatete yavuze ko ubwo yegerwaga na Rutikanga amwigisha ibijyanye no kwiyunga no kubabarira, yabanje gutekereza ko yahawe ruswa.

    Ati 'Natekereje ko Rutikanga bashobora kuba baramuhaye ruswa, ashobora kuba yaratugurishije akaba azanywe no kugira ngo yongere kuduhuza n'abantu batumariye abantu.'

    Ku ruhande rwa Karenzi, yavuze ko yagowe no kumva inyigisho za Rutikanga, cyane ko yari mu gitero cyamugize imfubyi.

    Ati 'Nitwe twamugize imfubyi, kugira ngo rero uzamusange uzamubwire ngo mwicarane muganire ni intambara ikomeye.'

    Bigoranye Rutikanga yatangije izi nyigisho zahuje abakoze Jenoside n'abayikorewe. Murekatete na Karenzi nabo bisanga mu itsinda ry'abagomba kwigishwa.

    Murekatete avuga ko ubuhamya bwa Rutikanga bwamweretse ko ashobora kubabarira.

    Ati 'Umutima wanjye waje kunyemeza ko Rutikanga niba ababyeyi be baraguye muri Kiliziya akaba ari umwana kuri njye, kuki njye ntababarira.'

    Yakomeje avuga ko nawe yageze aho abasha kubabarira Karenzi.

    Ati 'Ntabwo wakwima umuntu imbabazi Imana yaremeye ko asigara, nta nubwo wakwima umuntu imbabazi nanjye Imana yaremeye ko nsigara. Njye ntabwo nasigaye kubera amazuru meza, si amafaranga. Kubaha imbabazi zivuye ku mutima. Kugeza ubu njyewe na Karenzi Nasson namubabariye bimvuye ku mutima kandi yansabye bimuvuye ku mutima.'

    Kuri Karenzi nawe avuga ko yamaze kubohoka kandi abanye neza na Murekatete yiciye.

    Ati 'Maze kumusaba imbabazi twaricaye turaganira dutekereza n'uburyo abantu bashobora kubana mu mahoro.'

    Kugeza ubu aba bombi babanye mu mahoro, kandi ni abaturanyi beza, bafashanya muri byose.

    Murekatete Margaret asigaye ari inshuti nziza ya Karenzi Nasson, wamwiciye umuryango muri Jenoside yakorewe Abatutsi mu 1994


    Source : http://igihe.com/amakuru/u-rwanda/article/asigaye-ari-umuturanyi-n-inshuti-nziza-y-uwamwiciye-ubuhamya-bwa-murekatete-na

  • Ntawutebya ahakana cyangwa apfobya Jenoside yakorewe Abatutsi- Dr. Murangira wa RIB – #rwanda #RwOT

    Yabigarutseho mu gihe u Rwanda rwinjiye mu bihe byo Kwibuka ku nshuro ya 31 Jenoside yakorewe Abatutsi mu 1994 igatwara ubuzima bw'abarenga miliyoni imwe mu gihe cy'iminsi 100 gusa.

    Ubwo yari mu Kiganiro kuri Televiziyo y'u Rwanda, Dr. Murangira B. Thierry, yavuze ko hari ibikorwa bikunze kugaragara byo gupfobya Jenoside yakorewe Abatutsi, ababifatiwemo babibazwa bakireguza ko babikoze batebya.

    Ati 'Ntawutebya atebya atyo, ntawutebya ahakana jenoside, apfobya jenoside, aha ishingiro jenoside, ntawutebya ahohotera uwacitse ku icumu rya jenoside. Uko ntabwo ari ugutebya. Ntabwo ari ikintu kigibwaho impaka.'

    Yakomeje ahamagarira abantu kwirinda imvugo cyangwa ibikorwa bishobora gukurura amacakubiri.

    Ati 'Abantu barasabwa kwirinda ibikorwa cyangwa imvugo bishobora gukurura amacakubiri, bipfobya, bihakana cyangwa biha ishingiro Jenoside. Tubona ko bigenda bikura muri uku kwezi ariko si uku kwezi gusa bibujijwe. Ingengabitekerezo ya Jenoside bagomba kuyirinda. Ni ya magambo agaragaza imitekerereze yimakaza cyangwa ashyigikira kurimbura.'

    Umuvugizi wa Polisi y'u Rwanda, ACP Boniface Rutikanga, yijeje ko ibikorwa byo kwibuka Jenoside yakorewe Abatutsi bizakorwa mu ituze no mu mahoro, yibutsa abakoresha imbuga nkoranyambaga ko bakwiye kwitwararika.

    Ati 'Ndagira ngo mbahumurize, icya mbere kwibuka bizakorwa mu ituze no mu mahoro nk'uko bisanzwe. Icya kabiri, umutekano wo mu muhanda n'umuhanda ugana aho twibukira uzacungwa neza muri iki gihe cy'amezi atatu.'

    Yakomeje ati 'Reka twibutse urubyiruko cyane cyane urwavutse nyuma ya 1994, bamwe rimwe na rimwe batumva uburemere bw'ibyo tuvuga uyu munsi. Hari igihe kubera kumva gusa ayo mateka hari igihe bashobora kumva ko ibyo tuvuga ari ugukina.”

    Ku mbuga nkoranyambaga naho hashobora kuba hari amagambo yahungabanya ituze rya rubanda, hashobora kuba hatambuka amashusho yahungabanya ituze rya rubanda. Hashobora gutambuka amagambo yahungabanya ituze rya rubanda.'

    Yakomeje ati 'Abamenyereye ko imvugo zabo zibahesha amafaranga bitonde batazisaanga mu munyururu. Muri iyi si ntiwabaho udakurikirana ibibera ku mbuga nkoranyambaga.'

    Yashimangiye ko kuri Jenoside yakorewe Abatutsi hari umurongo utukura ku buryo abakoresha imvugo zigamije gupfobya Jenoside yakorewe Abatutsi, izibiba urwango n'izisesereza abarokotse Jenoside batazabura kubihanirwa.

    Ati 'Uyu ni umurongo ntarengwa, udakinirwamo, umurongo utazanwamo ibintu byo gusezererezanya, utazanwamo urwenya. Ni umurongo abantu baba bababaye tugomba kwicara ahubwo tukareba uko twakubaka kino gihugu nk'uko MINUBUMWE ibivuga. Tugomba kwibuka twiyubaka aho kwibuka dusenya abandi.'

    Yihanije abatanga ibitekerezo n'abanyamakuru, abasaba kwirinda impaka zishobora gukurura amacakubiri cyangwa ziganisha ku guhakana no gupfobya Jenoside yakorewe Abatutsi.

    Umuvugizi w'Urwego rw'Igihugu rw'Ubugenzacyaha, RIB, Dr. Murangira B. Thierry, yagaragaje ko nta muntu ukwiye gutebya ahakana, apfobya Jenoside yakorewe Abatutsi

    Umuvugizi wa Polisi y'u Rwanda, ACP Boniface Rutikanga, yijeje ko ibikorwa byo kwibuka Jenoside yakorewe Abatutsi bizakorwa mu ituze no mu mahoro


    Source : http://igihe.com/amakuru/u-rwanda/article/ntawutebya-ahakana-cyangwa-apfobya-jenoside-yakorewe-abatutsi-dr-murangira-wa

  • Turibuka n'Abatutsi bishwe mbere ya Mata 1994 – MINUBUMWE #rwanda #RwOT

    Abayobozi mu nzego zitandukanye ubwo bageraga ku Rwibutso rwa Jenoside rwa Kigali

    Minisitiri w'Ubumwe bw'Abanyarwanda n'Inshingano Mboneragihugu, Dr. Bizimana Jean Damascène, yatangaje ko mbere yo mu 1994 hari ubwicanyi bwinshi bwabaye mu Rwanda bwibasiye Abatutsi, bikaza guhumira ku mirari ubwo bicwaga ubutitsa muri Mata 1994.

    Yasobanuye ko mu Ugushyingo 1959, mu Ukuboza 1963 no muri Gashyantare 1973 habaye ubwicanyi bwibasira Abatutsi, mu Ukwakira 1990 bubera muri Kibilira mu Karere ka Ngororero, i Murambi ya Byumba mu Ukwakira 1990 no mu Ugushyingo 1991, mu Mutara mu Ukuboza 1990.

    Minisitiri Bizimana yasobanuye kandi ko hagati ya 1990 na 1993, Komini nyinshi za Perefegitura ya Gisenyi na Ruhengeri Abatutsi baho bishwe. Izo ni: Mukingo, Kinigi, Nkuli, Kidaho, Gatonde, Cyeru, Mutura, Giciye, Kayove, Kibilira, Karago n'izindi.

    Yagaragaje ko Komisiyo mpuzamahanga ziyobowe n'impirimbanyi y'uburenganzira bw'ikiremwamuntu, Jean Carbonare, na Bacre Wally Ndiaye, zagaragaje ko abo bishwe byari mu mugambi wa Jenoside, ati 'Komisiyo mpuzamahanga ziyobowe na Jean Carbonare muri Mutarama 1993 na Wally Ndiaye zigaragaza ko ari Jenoside.'

    Minisitiri Bizimana yasobanuye ko muri Werurwe 1992, Abatutsi bo mu Bugesera bakorewe Jenoside, muri Kanama 1992 biba bityo ku ba Gishyita mu burengerazuba bw'u Rwanda, mu Ugushyingo 1992 biba muri Komini Shyorongi no muri Komini Mbogo mu 1993.

    Yagize ati 'N'ahandi n'ahandi. Aba bose bishwe mbere y'imperuka yatangajwe na Bagosora tariki ya 9 Mutarama 1993 na bo turabibuka.'

    Colonel Theoneste Bagosora yatangaje ko agiye gutegura imperuka ubwo yari i Arusha muri Tanzania. Icyo gihe Leta y'u Rwanda yari imaze kugirana na FPR Inkotanyi igice cy'amasezerano y'amahoro cyo gusaranganya ubutegetsi, ariko uyu musirikare we ntiyabyishimiye.

    Ibyagaragajwe na raporo ya Carbonare na Ndiaye

    Inyandiko ya Minisiteri y'Ubumwe bw'Abanyarwanda n'Inshingano Mboneragihugu (MINUBUMWE) igaragaza ko muri Mutarama 1993, Komisiyo y'iperereza y'ishyirahamwe mpuzamahanga ry'imiryango iharanira uburenganzira bw'ikiremwamuntu yakoze iperereza mu Rwanda. Yari igizwe n'abantu 10 bayobowe na Carbonare.

    Iyi Komisiyo yavumbuye imyobo myinshi yashyinguwemo Abatutsi b'Abagogwe bishwe n'ubutegetsi bwa Habyarimana muri Perefegitura ya Gisenyi na Ruhengeri.

    Iperereza ry'iyi komisiyo ryagaragaje ko muri Werurwe 1991, muri Gisenyi na Ruhengeri hishwe abantu 277, risobanura ko abenshi bishwe bari abasore kandi ko bapfuye bazize imvune nyinshi zo mu mutwe no mu maso zatewe n'ibintu byinshi bakubiswe.

    Ryagaragaje ko abayobozi ba gisivili n'abasirikare bagize uruhare muri ubu bwicanyi, barimo Perefe Charles Nzabagerageza wa Ruhengeri na Côme Bizimungu wa Gisenyi ndetse n'abayobozi b'amakomini bwabereyemo.

    MINUBUMWE igaragaza ko Perefe Nzabagerageza yari mubyara wa Habyarimana kandi ko yari yarashakanye na mubyara w'umugore wa Perezida, Agathe Kanziga.

    Iperereza ryagaragaje ko hari abandi bayobozi bagize uruhare muri ubu bwicanyi, barimo Joseph Nzirorera wari Minisitiri w'Imirimo ya Leta, Colonel Elie Sagatwa wari umujyanama wa Habyarimana na muramu wa Perezida, Protais Zigiranyirazo.

    Ubwo Carbonare yavaga mu Rwanda, yerekanye ko ubu bwicanyi bwari muri politiki yateguwe kandi ko bwagizwemo uruhare rukomeye n'ubutegetsi kugeza ku rwego rwo hejuru, ashimangira ko ibi ari 'Jenoside, icyaha cyibasiye inyokomuntu', kandi ko Habyarimana yari ku isonga ryabwo.

    Ibyavuye muri raporo ya Komisiyo yari iyobowe na Carbonare byatumye Komisiyo y'Umuryango w'Abibumbye ishinzwe uburenganzira bw'ikiremwamuntu yohereza itsinda mu Rwanda ryari riyobowe na Ndiaye.

    Nyuma yo gukora iperereza, tariki ya 11 Kanama 1993 Ndiaye yashimangiye ko ubwicanyi bwabaye bwari Jenoside koko, ati 'Abaturage b'Abatutsi ni bo bibasiwe n'ibitero bikomeye n'ubwicanyi bwakozwe n'abasirikare bo mu ngabo za FAR, abategetsi ndetse n'imitwe yitwara gisirikare ya MRND ndetse na CDR. Ubu bwicanyi bugaragaza neza ko ari Jenoside.'

    Jenoside yakorewe Abatutsi yo yaje ari rurangiza

    Minisitiri Bizimana yagaragaje ko imperuka yatangajwe na Bagosora wari mu gatsiko kiyitaga 'Hutu Pawa' ari Jenoside yakorewe Abatutsi mu gihugu hose kuva muri Mata kugeza muri Nyakanga 1994.

    Yagize ati 'Mata-Nyakanga 1994, igihugu cyose cyuzuye imiborogo. Cyari cyabaye Ntabuhungiro ku Banyarwanda b'Abatutsi.'

    Tariki ya 4 Nyakanga 1994, ingabo za RPA Inkotanyi zarangije urugamba rwo kubohora u Rwanda no guhagarika Jenoside yakorewe Abatutsi. Ubu igihugu kimaze gutera imbere by'intangarugero.

    Minisitiri Bizimana yagaragaje ko Inkotanyi zasubije u Rwanda ubuzima, Abanyarwanda bagira icyizere cyo kubaho, asaba Abanyarwanda kudakangwa n'abapfobya n'abagoreka amateka ya Jenoside yakorewe Abatutsi mu 1994.

    Ati 'Inkotanyi zasubije u Rwanda ubuzima. Dufite icyizere cyo kubaho. Kubera ubuyobozi bwiza, tumaze kubaka u Rwanda ruzima, ruzira ububi n'ubugome bwa Jenoside. Ntidukangwe n'ibihinda by'abapfobya n'abagoreka amateka ya Jenoside yakorewe Abatutsi. Twibuke dukomeye, tubere abishwe aho batari, twubaka u Rwanda rwa twese nk'uko bishwe barwibuza gutyo.'

    Jenoside yakorewe Abatutsi mu 1994 yiciwemo abarenga miliyoni imwe. Ni yo ya nyuma yabayeho ku Isi mu kinyejana cya 20 kandi ni yo yakoranywe umuvuduko mwinshi, bishimangira ko hari umugambi wo kubarimbura bose.

    Tariki ya 7 Mata ni Umunsi Mpuzamahanga Ngarukamwaka Isi yose yibukaho Jenoside yakorewe Abatutsi, yahitanye abasaga miliyoni mu mezi atatu gusa.

    Mbere yo gucana urumuri rw'icyizere ruzamara iminsi 100, Perezida Kagame na Madamu Jeannette Kagame babanje gushyira indabo ku mva rusange ndetse banunamira imibiri y'inzirakarengane za Jenoside yakorewe Abatutsi ishyinguye ku Gisozi.

    Mu bitabiriye uyu muhango, harimo abayobozi muri Guverinoma no mu zindi nzego nkuru z'igihugu, abahagarariye imiryango y'abarokotse Jenoside, inshuti z'u Rwanda n'abandi.

    Tariki ya 26 Mutarama 2018 ni bwo Loni yasabye ko tariki ya 7 Mata iba Umunsi Mpuzamahanga wo kuzirikana Jenoside yakorewe Abatutsi; inyito yahinduye iyari isanzwe ikoreshwa itatinyukaga kuvuga ukuri kw'ibyabaye.

    Ibarura ryakozwe na Minisiteri y'Ubutegetsi bw'Igihugu mu 2000 rikamara imyaka ibiri (2000-2002), ryagaraje ko Abatutsi 1.074.017 bishwe mu gihe cy'iminsi ijana kuva muri Mata kugera muri Nyakanga 1994. Iyo raporo yatangajwe mu 2004 igaragaza aho abishwe bari batuye, imyaka bari bafite, amazina yabo ndetse bamwe muri bo bizwi neza uburyo bishwemo.

    The post Turibuka n'Abatutsi bishwe mbere ya Mata 1994 — MINUBUMWE appeared first on RUSHYASHYA.

    Source : https://rushyashya.net/turibuka-nabatutsi-bishwe-mbere-ya-mata-1994-minubumwe/?utm_source=rss&utm_medium=rss&utm_campaign=turibuka-nabatutsi-bishwe-mbere-ya-mata-1994-minubumwe

  • Isoko mpuzamahanga mu ihungabana rikabije: Trump akomeje kwihagararaho ku bihano by'ubucuruzi. #rwanda #RwOT

    Trump yabwiye abanyamakuru bari kumwe na we mu ndege ya Air Force One ku cyumweru.

    Isoko mpuzamahanga ririmo kugwa ku muvuduko mwinshi mu gihe Trump akomeje gushimangira 'umuti' w'ibihano by'ubucuruzi
    Perezida wa Leta Zunze Ubumwe za Amerika, Donald Trump, yirengagije imihindagurikire ikomeye y'isoko yatewe n'ibihano bye bikomeye ku bucuruzi, abigereranya n''umuti' mu gihe abashoramari bari mu bwoba bakomeje kugurisha imigabane yabo ku bwinshi ku masoko mpuzamahanga.

    'Sinshaka ko hari ikintu na kimwe kigabanuka, ariko rimwe na rimwe ugomba gufata umuti kugira ngo ukize ikibazo,' Trump yabwiye abanyamakuru bari kumwe na we mu ndege ya Air Force One ku cyumweru.

    Yakomeje agira ati: 'Ibihugu by'amahanga byaratugiriye nabi kubera ubuyobozi bwapfuye bwabyemeye. Batwaye inganda zacu, batwara amafaranga yacu, batwara n'akazi kacu.'

    Mu gihe akomeje gushimangira ibyo yise 'ibihano bisubiza', Trump yavuze ko atazisubira mu gihe ibindi bihugu bitaratunganya ubucuruzi bwabyo n'Amerika ku buryo bungana.

    Yatangaje ko mu mpera z'icyumweru yavuganye n'abayobozi benshi b'amahanga 'bahangayikishijwe cyane no kugirana amasezerano.'

    'Nababwiye nti: 'Ntabwo tuzongera kugira ibyinjira biciriritse ku bucuruzi n'igihugu cyanyu',' Trump yavuze.

    'Tuzajya tugira ibyunguka cyangwa, mu gihe kibi kurusha ibindi, tuzajya tubyungukiramo bitari byinshi ariko byibura nta gihombo.'

    Source : https://kasukumedia.com/isoko-mpuzamahanga-mu-ihungabana-rikabije-trump-akomeje-kwihagararaho-ku-bihano-byubucuruzi/

  • Hejuru y'umurambo: Umunsi umuhungu n'umugore wa Kinani biyemeza kumara Abatutsi – #rwanda #RwOT

    Ijoro ryo ku wa 6 Mata 1994 ntiryari irisanzwe mu Rwanda, by'umwihariko i Kanombe mu rugo rw'uwari Perezida Juvenal Habyarimana, ubwo indege yari imuvanye mu nama i Dar es Salaam yahanurwaga, umurambo we ukagwa mu mbuga.

    Indege Falcon 50 ya Habyarimana imaze guhanurwa, umujinya uvanze n'urwango wasaze abari mu rugo rwe aho umurambo we waguye, bahigira kumara Abatutsi babaye urwitwazo rw'urwo rupfu.

    Umugambi wo kurimbura Abatutsi wari umaze iminsi ucurwa nk'uko amaperereza menshi yabigaragaje, dore ko n'urutonde rw'abagombaga gupfa, ibikoresho byagombaga gukoreshwa n'uburyo bagombaga kwicwa byose byari byarateguwe, icyakora icyari kitazwi ni umunsi nyakuri ubwo bwicanyi ndengakamere bwari kubera.

    Iryo joro Abatutsi ba mbere batangiye kwicwa ariko mu rugo rwa Habyarimana bahigira kumuhorera byanze bikunze. Igitabo La Traversée cy'umunyamakuru Patrick de Saint-Exupéry, kigaragaza ko umurambo wa Habyarimana n'abandi bari kumwe mu ndege imaze kuboneka, yashyizwe mu ruganiriro [rwo kwa Habyarimana].

    Bukeye bwaho abo mu muryango wa Habyarimana bari bateranye, baje kwirebera n'amaso urupfu rw'uwabo wari Perezida w'u Rwanda. Umujinya wari wose kuri Jean Luc, umwe mu bahungu ba Habyarimana wari witwaje imbunda [aba mu Bufaransa ubu] ndetse na Agathe Habyarimana.

    Muri icyo gitondo, Godelieve, mushiki wa Habyarimana wari Umubikira yabwiye abari baje gufata mu mugongo umuryango, ko nta kabuza musaza we yishwe n'Abatutsi bityo bagomba kwicwa bagashira.

    Uyu Godelieve n'ubwo yari umubikira bivugwa ko yari umwe mu bavuga rikijyana mu muryango wa Habyarimana, akanga Abatutsi cyane. Mu 2004 hari umutangabuhamya wakoze muri Minisiteri y'Ubuzima wabwiye Urukiko Mpuzamahanga Mpanabyaha rwashyiriweho u Rwanda i Arusha muri Tanzania, ko Godelieve mu 1993 yajyaga aza ku kazi kabo agacunaguza uwari umuyobozi w'ishami ryabo w'Umututsi.

    Patrick de Saint-Exupéry mu gitabo avuga ko Godelieve yabwiye abari baje gusezera kuri musaza we ati 'Abatutsi bose bagomba kwicwa'. Byashimangiwe na Agathe Habyarimana wavuze ko 'bagomba kubadukiza [Abatutsi]', ashishikariza abari aho gushaka imbunda bagafasha Interahamwe guhorera umugabo we.

    Guhigira ko Abatutsi bose bagomba gupfa bivuzwe n'umuryango wa Habyarimana byanemejwe n'abana ba Dr. Emmanuel Akingeneye ari bo Jeanne Uwanyiligira na Marie-Claire Uwimbabazi.

    Aba babyumvise uwo munsi bagiye mu rugo rwa Habyarimana kureba umurambo wa se na we waguye mu ndege yari ivanye Perezida muri Tanzania.

    Umututsi yari umwanzi mu muryango

    Kuba umuryango wa Habyarimana warahise utunga agatoki Abatutsi kuba inyuma y'abamwishe, ntabwo byari impanuka. Ni umuryango wari umaze igihe ufitiye urwango Abatutsi, by'umwihariko Agatha Kanziga wari umaze imyaka ane ayoboye Akazu, kari kagizwe n'ibikomerezwa byo ku butegetsi bwa Habyarimana birimo n'umunyemari Kabuga Felicien.

    Colonel René Galinié wari ushinzwe iby'ingabo muri Ambasade y'Abafaransa mu Rwanda muri Kamena 1991 yanditse ko Agathe Kanziga yari afite ingufu zikomeye mu gihugu ku buryo yivangaga no mu byemezo umugabo we yafataga.

    Ati 'Akazu kavangavanze imikorere ya Perezida ku buryo nta mpinduka nzima ashobora kuzana. Muri abo [bamuvangira] harimo n'umugore we'.

    Izo mbaraga Kanziga yarazikomezanyije na nyuma y'urupfu rw'umugabo kugeza kuwa 9 Mata ubwo we n'umuryango we bahungishirizwaga mu Bufaransa. Bivugwa ko umugabo we akimara gupfa, Kanziga yakoranye bya hafi na Col Bagosora Théoneste wasaga nk'uwasigaranye ubutegetsi.

    Andrew Wallis mu gitabo cye 'Stepp'd in Blood: Akazu and the Architects of the Rwandan Genocide Against the Tutsi', agaragaza uburyo muri Mutarama, 1991 hari inama yigeze kuba saa munani z'ijoro ikitabirwa n'abarimo Agatha Kanziga, Perezida Habyarimana hamwe n'abandi bari bahuriye mu Kazu.

    Muri iyo nama hanzuwe ko abasivili b'abahutu bigishwa imbunda mu ibanga bagasabwa gutanga umuganda wo kwica Abatutsi ndetse banababwira ko n'inkotanyi yose bahura bayica kuko ngo gutema urumogi biba bidahagije iyo utaranduye umuzi warwo.

    Na Perezida François Mitterrand wayoboraga u Bufaransa mu 1994, yavuze uburyo Agathe Kanziga yari umuhezanguni wanga Abatutsi, ko na nyuma yo guhabwa ubuhungiro mu Bufaransa yashatse gukomeza Jenoside.

    Yigeze kuvuga ati 'Twahaye icumbi Agathe Habyarimana, ariko ni umusazi ushaka gukomeza guhamagarira abantu gukora Jenoside kuri radiyo zo mu Bufaransa. Biragoye kumucubya.'

    Imyaka 31 irashize, umuryango wa Habyarimana wakomeje kwinangira no kwemera uruhare rwawo mu byagejeje u Rwanda kuri Jenoside yakorewe Abatutsi, ahubwo bamwe mu bawugize barimo Jean Luc Habyarimana bakomeje inzira yo guhaka na no gutoneka bayirokotse.

    Ubushinjacyaha bw'u Bufaransa buherutse kujurira busaba ko habyutswa dosiye ya Agathe Kanziga, akaburanishwa ku ruhare rwe muri Jenoside yakorewe Abatutsi.


    Source : http://igihe.com/amakuru/u-rwanda/article/hejuru-y-umurambo-umunsi-umuhungu-n-umugore-wa-kinani-biyemeza-kumara-abatutsi

  • Nyiri Ibizza Resort n'abana be babiri baherutse guhira mu nzu bashyinguwe (Amafoto na Video) – #rwanda #RwOT

    Umuhango wo kubaherekeza watangiye mu masaha ya mu gitondo aho nyuma yo gufata imirambo ku Bitaro bya Kakiru wakomereje i Kanombe ahazwi nka Umucyo Garden.

    Abashyiguwe ni Mugisha Blaise wari ufite imyaka 12 y'amavuko na mushiki we Unejeje Blessing wari ufite imyaka itatandatu, na Se Sebatware Emmanuel wari ufite imyaka 45.

    Kubasezeraho bwa nyuma ni igikorwa cyaranzwe n'ubuhamya butandukanye ariko buhuriza ku kuba bose baratunguwe n'inkuru mbi yo kumva ko Sebatware n'abana be babiri bahiriye mu nzu.

    Ni umuhango witabiriwe mu buryo bugereranyije cyane cyane abaturutse mu miryango n'abo mu idini ry'Abadivantisiti b'Umunsi wa Karindwi uwo muryango usengeramo.

    Mu buhamya bw'umugore muto wa nyakwigendera, Masengesho Espérance, yavuze ko inkuru y'urupfu rw'umugabo we n'abana babo yamushenguye cyane anatungurwa n'urupfu bapfuye kuko urugo rwabo rutarangwaga n'ibibazo.

    Yagize ati 'Twari urugo rumeze neza rutarimo ibibazo bindi byatuma nk'ibi biba […]. Umugabo wange namukundaga cyane nkamurwanira ishyaka nkakora uko nshoboye kose nkamuba hafi. Ibi bibazo bijya kuba ntabwo njye nari naharaye nari ndi i Musanze ni ho dukorera ubucuruzi ngeda umugabo abizi tubyumvikanye. Nari mpari ku wa Gatatu umugabo wange agomba kuhansanga ku wa Kane tugatahana.'

    Masengesho yavuze ko yatunguwe bikomeye no kumva inkuru y'uko abana be n'umugabo bahiriye mu nzu ndetse kubyakira biri mu bintu byamugoye cyane.

    Ati 'Numvishe inkuru mu gitondo abana bo mu rugo bari kuntabaza ngo twagushatse turakubura byakomeye. Naravuze nti 'ese habaye iki' barambwira ngo Blaise na Blessing bahiriye mu nzu na papa wabo byarangiye numva ni nk'imikino sinabasha kubyumva […]. Nabwiye abo nabonaga hafi ibyabaye duhita tuza ariko nasanze imibiri bamaze kuyijyana [Ku Bitaro]. Nabishimira Imana kuba iyo mibiri ntarayibonye kuko ubu kwihangana si mba mbishoboye.'

    Uwo mugore kandi yongeyeho ko urwibutso afite ku bana be ari uko imfura ye y'umuhungu yaharaniraga kujya mbere kandi akagira imitekerereze y'abantu bakuru ndetse na mushiki we yabyaye yumva akeneye umukobwa akamufata nk'ibyifuzo bye bisubijwe.

    Nyiranzira Claudine wari umugore mukuru wa nyakwigendera babyaranye abana batanu yavuze ko nyakwigendera atatereranaga urugo rukuru n'ubwo yari afite undi mugore kuko yishyuriraga abana ishuri ndetse agakomeza no kubahahira.

    Sebatware Emmanuel yasize abagore babiri n'abana batandatu. Yabaye umusirikare mu ngabo z'u Rwanda imyaka itatu, akora ibijyanye no guhagarira inyungu z'abahanzi n'ibijyanye n'amafilime ndetse yari n'umushoramari mu by'amahoteli.

    Urupfu rwa ba nyakwigendera rwabaye ku itariki ya 3 Mata 2025 ubwo inzu uwo muryango wabagamo ku Gisozi mu Mujyi wa Kigali yafatwaga n'inkongi y'umuriro igakongoka hagapfirimo abantu batatu abandi batatu bararokoka harimo n'umwana umwe.

    Bivugwa ko Sebatware yaba ari we watwitse iyo nzu hagendewe ku kuba yari yazanye linsansi mu nzu bidasanzwe kandi agafunga ibyumba byose mbere yo kuryama ariko inzego bireba ntiziremeza niba koko ari we wabikoze kuko zikiri mu iperereza.

    Abiganjemo abo mu miryango bari bitabiriye umuhango wo guherekeza Sebatware Emmanuel n’abana be

    Bose bashyinguwe mu mva zegeranye

    Sebatware Emmanuel n’abana be babiri bashyinguriwe rimwe

    Itorero ry’Abadivantisiti b’Umunsi wa Karindwi ni ryo ryabasengeye

    Masengesho Espérance wari umugore muto wa Sebatware ashyira indabo ku mva

    Sebatware Emmanuel n’abana be bashyinguwe mu irimbi ryo mu Busanza

    Amafoto: Habyarimana Raoul


    Source : http://igihe.com/amakuru/u-rwanda/article/nyiri-ibizza-resort-n-abana-be-babiri-baherutse-guhira-mu-nzu-bashyinguwe

  • Madamu Jeannette Kagame yitabiriye Inama Mpuzamahanga yabanjirije Kwibuka31 – #rwanda #RwOT

    Ni inama yabereye mu Rwanda, yitabirwa n'impuguke muri Politiki, abashakashatsi, abanditsi b'ibitabo n'abasesenguzi mu bya politiki baturutse hirya no hino ku Isi.

    Iyo nama isanzwe iba mbere y'uko ibikorwa byo Kwibuka bitangira, kuri iyi nshuro yari ifite insanganyamatsiko igira iti 'When never again fails: continuation of Genocide Ideology” mu Kinyarwanda bigasobanura ngo 'Iyo ntibizongere ukundi idashyizwe mu bikorwa, bigira ingaruka ku kwiyongera kw'ingengabitekerezo ya Jenoside'.

    Minisitiri w'Ubumwe bw'Abanyarwanda n'Inshingano Mboneragihugu, Dr. Bizimana Jean Damascène, yaragagaje ko Abanyaburayi ari bo bagize uruhare mu gutanya Abanyarwanda bikaganisha kuri Jenoside yakorewe Abatutsi.

    Ati 'Iyo Abanyaburayi bativanga mu miyoborere n'imibereho yo muri Afurika by'umwihariko mu Rwanda ntabwo tuba turi mu nama nk'iyi, kuri Jenoside yahitanye ubuzima bw'abantu barenga miliyoni bishwe kubera abo bari bo.'

    Yavuze ko nyuma y'imyaka 30 hari impungenge ku bikomeje kugaragara mu Karere nko muri RDC biganisha kuri Jenoside yakorewe Abatutsi mu 1994 kandi bikaba amahanga arebera.

    Yagaragaje ko hari impungenge ku mubare w'abapfobya Jenoside yakorewe Abatutsi bakomeje kwiyongera mu bihugu bitandukanye byiganjemo ibyo mu Burayi nk'u Bubiligi n'u Bufaransa.

    Yashimye ko u Bufaransa bwatangiye gutera intambwe ishimishije aho umwaka ushize, Umwanditsi w'Ibitabo Charles Onana, yahamijwe icyaha cyo gupfobya Jenoside yakorewe Abatutsi ashimangira ko ari intambwe nziza u Rwanda rwishimira.

    Dr Bizimana yagaragaje ko bibabaje kubona muri iki gihe hari bimwe mu bikorwa bigamije kuburizamo kwibuka jenoside yakorewe Abatutsi bikanashyigikirwa na za Guverinoma z'ibihugu.

    Yifashishije ingero z'imijyi nka Bruges na Liège yo mu Bubiligi yafashe icyemezo cyo guhagarika ibikorwa rusange byo kwibuka Jenoside yakorewe Abatutsi.

    Ati 'Ni kibazo kije mu gihe u Bubiligi buharabika u Rwanda burwitirira intambara yatangiriye mu Burasirazuba bwa Congo, bakavuga ko babikoze bashyira mu bikorwa amategeko mpuzamahanga. Nyamara Kwibuka Jenoside yakorewe Abatutsi ni ihame rikomeye ry'amategeko mpuzamahanga ryemejwe n'inzego mpuzamahanga zibifitiye ububasha.'

    Yasabye kandi ko ingengabitekerezo ya Jenoside ikigaragara, abapfobya n'abahakana Jenoside bikwiye kurwanywa burundu.

    Florida Kabasinga wabaye Umushinjacyaha mu Rukiko Mpuzamahanga rwashyiriweho u Rwanda, IRMCT, yagaragaje ko abantu bakwiye kumva ko ingengabitekerezo ya Jenoside igira ingaruka zikomeye ku mibereho n'ubuzima bw'abaturage, ashimangira ko ubwisanzure bwo gutanga ibitekerezo bugira aho bugarukira.

    Uwahoze ari Umujyanama wihariye w'Umunyamabanga Mukuru wa Loni ushinzwe kurwanya Jenoside, Alice Wairimu Nderitu, yagaragaje ko nyuma y'imyaka 31, ibihugu bigicumbikiye abagize uruhare muri Jenoside yakorewe Abatutsi bakwiye kongera kwisuzuma no kwibaza impamvu biri guhishira abanyabyaha, bakaba bagezwa imbere y'ubutabera bakabazwa ibyo bakoze.

    Yemeje ko bitari bikwiye kubona muri RDC hari abakidegembya barenga 500 bagize uruhare muri Jenoside yakorewe Abatutsi.

    Yashimangiye ko nk'uko Jenoside yakorewe Abayahudi itajya ihindurirwa amazina ari n'ako iyakorewe Abatutsi ikwiye kwemerwa uko iri nta guca ku ruhande cyangwa kugenekereza.

    Ati 'Nk'uko Jenoside yakorewe Abayahudi tuyita iy'akorewe Abayahudi ni ko n'iyi igomba kwitwa Jenoside yakorewe Abatutsi mu Rwanda.'

    Mu bandi batanze ikiganiro mu cyari kigamije kurebera hamwe kurwanya ingengabitekerezo ya Jenoside cyayobowe n'Umuyobozi Mukuru wa RGB, Dr. Doris Picard, ni umwanditse umwanditsi w'Ibitabo, Dr. Jean Paul Kimonyo n'Umushakashatsi akaba n'Umusesenguzi mu Karere k'ibiyaga bigari, Dr. Alex Mvuka Ntung.

    Uwabaye Ambasaderi w'u Budage mu Rwanda, Amb. Peter Fahrenhort, yagaragaje ko nubwo ari gutamba avamo, urukundo akunda abaturage bo mu Karere k'ibiyaga bigari, ruzatuma akora ibishoboka byose mu kugaragaza ikibi no ku kirwanya uko ashoboye.

    Yagaragaje ko Jenoside yakorewe Abatutsi byashobokaga yirindwa, akaburizwamo ariko ko habuze ubumuntu.

    Yasabye kandi ko umutwe wa FDLR uri mu Burasirazuba bwa RDC ugizwe n'abasize bakoze Jenoside yakorewe Abatutsi wari ukwiye kwamburwa intwaro burundu aho guhabwa intebe nk'uko bikorwa uyu munsi.

    Ati 'Dufite abarenga 1000 bakekwaho kugira uruhare muri Jenoside, bakidegembya aho kimwe cya kabiri bari muri RDC abandi bakaba bari ahandi, aba bantu bashyiriweho impapuro n'urukiko mpuzamahanga, bakwiye kuzanwa imbere y'ubutabera, kandi ibyo bikwiye kuba umurimo w'umuryango mpuzamahanga.'

    Yongeyeho ati 'Ntabwo bigoye kuko dufite urutonde rw'amazina yabo, ibi bikwiye gukorwa. Ikindi ni FDLR niba mwibuka hari gahunda yo kurandura ADF ikorera mu Majyaruguru y'u Burasirazuba bwa RDC, ntekereza ko FDLR nayo ikeneye gusenywa cyangwa kwamburwa intwaro. Ntikwiye kongera kubaho ukundi kandi dukeneye kugaragaza ubushake kugira ngo ibyo bibeho.'

    Donald Kaberuka yashimangiye ko kuri ubu u Rwanda rwahisemo gushyira imbere inyungu z'igihugu kurusha ibindi byose.

    Ku bijyanye n'umutekano muke mu Burasirazuba bwa Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo, yagaragaje ko atangazwa no kubona igihugu cyo mu Burayi cyigaragaza nk'igifite ibisubizo ku bibazo byo mu Karere kurusha uko abagatuye baba babifite.

    Yemeje ko ibyo birangira biganishije ku kunanirwa gukemura ikibazo no gutuma gikomera kurushaho.

    Ati 'Ku bibera mu baturanyi [RDC], ikintangaza ni ukuntu ibihugu bya kure cyane byigira nk'aho bifite ibisubizo by'ibibazo by'abantu bo mu karere. Umuntu aba atekereza ko bagashyize mu gaciro bakavuga ngo ntabwo tuzi byinshi, reka dutange umusanzu wacu turi ku ruhande. Reka tubaze icyo mushaka ko tubafasha.'

    Ku bijyanye n'inkunga z'amahanga ziri guhagarara, Dr. Donald Kaberuka yemeza ko ari cyo gihe ngo ibihugu bifate inshingano zo kwigira no kwishakamo ubushobozi, yerekana ko imyumvire yo guhora utegeye amaboko ku bandi yatumye ibihugu bitagira ingamba zihamye zo kwiteza imbere.

    Perezida w'Ishuri rya Afurika ry'Imiyoborere, African School of Governance, Prof. Kingsely Moghalu, yavuze ko inkunga z'amahanga zagize uruhare mu kuba ibihugu bya Afurika bitarateye imbere uko bikwiye.

    Yashimangiye ko nta gihugu na kimwe ku Isi kigeze gitera imbere kubera ko cyazamuwe n'ikindi, avuga ko ahubwo inkunga zikunze kuba intwaro yifashishwa mu kugira ijambo ku bandi.

    Mu bandi batanze ikiganiro ni Ebba Kalondo wahoze ari Umuvugizi wa Komisiyo y'Umuryango wa Afurika yunze Ubumwe wagaragaje ko hakenewe ingamba zigamije gukumira Jenoside n'ingengabitekerezo yayo aho iva ikagera.

    Amb. Peter Fahrenholtz yerekanye ko azakomeza gukora ibishoboka mu kugaragaza no kurwanya ikibi

    Perezida wa African School of Governance, Prof. Kingsley Moghalu, yagaragaje ko ibihugu bya Afurika bidakwiye gutegera ku nkunga kuko zituma bidatera imbere

    Minisitiri w’Ubutabera akaba n’Intumwa Nkuru ya Leta, Dr. Ugirashebuja Emmanuel, aganira n’abitabiriye inama

    Ubwo Madamu Jeannette Kagame yageraga muri Kigali Convention Centre

    Madamu Jeannette Kagame yari mu bitabiriye iyi nama

    Dr. Doris Picard uyobora RGB yayoboye ikiganiro kigaruka ku kurwanya ingengabitekerezo ya Jenoside

    Minisitiri Dr. Bizimana yavuze ko hari impungenge kubona nyuma y’imyaka 31 hakigaragara ibikorwa by’ingengabitekerezo ya Jenoside

    Abayobozi, abashakashatsi bitabiriye iyi nama

    Abahagarariye inzego zinyuranye bitabiriye iyi nama

    Inama yitabiriwe n’abantu batandukanye baturutse hirya no hino ku Isi

    Umwanditsi Dr. Jean Paul Kimonyo yavuze ko hari ibikwiye gushyirwamo imbaraga

    Alice Nderimu Nderitu yemeje ko ingengabitekerezo ya Jenoside ikwiye kurandurwa burundu

    Kabusinge Floride wabaye Umushinjacyaha mu rukiko rwashyiriweho u Rwanda rwa IRMCT yagaragaje ko ingengabitekerezo ya Jenoside iri kugaragara no mu bato

    Uwahoze ari Ambasaderi w’u Budage mu Rwanda, Amb. Peter Fahrenholtz, yagaragaje ko FDLR ikwiye kwamburwa intwaro

    Uwahoze ari Umuvugizi wa Komisiyo ya AU, Ebba Kalondo, yagaragaje ko hakenewe izindi ngamba zizatanga umusaruro

    Dr. Donald Kaberuka yagaragaje ko hari ibimutangaza ku myitwarire y’amahanga ku bibera mu Burasirazuba bwa Congo

    Abatanze ikiganiro cya kabiri cyayobowe n’Umunyamakuru Eugene Anangwe

    Minisitiri w’Ubutegetsi bw’Igihugu Dr. Mugenzi Patrice n’Umushinjacyaha Mukuru Beatha Habyarimana

    Perezida wa IBUKA, Dr. Gakwenzire Philbert, yitabiriye iyi nama

    Umunyamabanga Nshingwabikorwa w'Umuryango Unity Club Intwararumuri, Uwacu Julienne, na we yitabiriye iyi nama

    Amafoto: Nzayisingiza Fidele


    Source : http://igihe.com/amakuru/u-rwanda/article/madamu-jeannette-kagame-yitabiriye-inama-mpuzamahanga-yabanjirije-kwibuka31