Category: Uncategorized

  • Uko warinda umwana kugwingira bidasabye amikoro ahambaye –

    Ni ubushakashatsi bukorwa buri nyuma y’imyaka itanu, aho ubwo mu Ukuboza 2020 bwagaragaje ko kuva mu 2015 abana bagwingira kubera imirire mibi bagabanutseho 5%, bava kuri 38% bagera kuri 33%.

    Ni ubwo umubare ugenda ugabanuka, haracyari ibibazo by’imyumvire, ubumenyi buke no kutita ku bana bikomeje kuba imbogamizi yo kurandura igwingira mu Banyarwanda burundu.

    Hari abitwaza ko iyo mirire mibi ku bana babo iterwa n’amikoro make, nyamara inzobere mu by’imirire zivuga ko kurinda umwana igwingira bidasaba amikoro ahambaye, ahubwo “ni ukubiha umwanya” kandi “ukumva ko bikenewe”.

    Mu kiganiro na Mukakayumba Anastasie uzobereye mu by’Imirire, yasobanuye uburyo umubyeyi uwo ari we wese ashobora kurwanya igwingira bidashingiye ku kuba ari mu cyiciro runaka cy’imibereho.

    Mukakayumba yavuze ko intambwe ikomeye iterwa umwana akivuka no mu bihe byo kumwonsa kugeza agize nibura imyaka ibiri.

    Ati “Umwana akivuka aba agomba konswa mu minota 30 iyo nta kibazo cyihariye nyina afite kandi akamara nibura imyaka ibiri yonka. Ishobora no kurenga kuko si byiza gukura umwana ku ibere mu gihe agaragaza ko akirishaka. Kurimukuraho bikorwa aganirizwa buhoro buhoro, kugeza abyumvise akabyakira.”

    Umwana umaze kugeza mu mezi atandatu, atangira gukenera imfashabere zunganira amashereka kugira ngo agire imbaraga. Ibyo na byo bigira uko bikorwa kandi bikitonderwa.

    Mukakayumba yagize ati “Ubanza ibiryo byoroshye birimo isukari ariko bitabamo acide, nk’amaronji, marakuja, amapapayi na jus nkeya yoroheje. Imfashabere itanzwe neza kandi mu buryo bukwiriye, itwarwa buhoro buhoro witegereza neza ibyo umwana akunda akaba ari byo byitabwaho cyane, ibyo adakunda ntubimuhatire.”

    Iyo nzobere ivuga ko iyo mfashabere uko umubyeyi wese yaba areshya yabasha kuyibonera umwana mu gihe abyitayeho ndetse akabihuza no kumukingiza uko bikwiye.

    Ati “Ushobora kumuha ibiryo, ntumugirire isuku, ntumukingize n’ubundi akagwingira. Agomba konswa, akavuzwa igihe agaragaje uburwayi, agatangira guhabwa imfashabere mu gihe amezi yayo ageze kuko gutinda kuyimuha bituma umubiri utabona intungamubiri ukeneye zirenze iziri mu mashereka.”

    Nyuma yo konsa neza, gukingiza no guha umwana imfashabere ndetse akanagirirwa isuku, iyo ageze igihe cyo kurya hari amafunguro yategurirwa kamurinda kugwingira haba mu gihagararo cyangwa mu ntekerezo.

    Mukakayumba yavuze ko umwana mbere na mbere akenera igikoma cy’ifu ivanze kandi “iyo fu ntihenze ku buryo umuntu yavuga ko yayibuze kubera ubushobozi.”

    Ati “Ni ifu ivanze irimo ibinyampeke nk’amasaka, uburo, ibigori, soya, ingano kandi nabyo hari uko bivangwa. Itegeko ryo kuvanga ibigize ifu y’igikoma ni ugufata utuyiko dutatu tw’ibinyampeke ugashyiramo akayiko kamwe k’ibinyamisogwe. Ubwo niba ari amasaka urakoresha dutatu, uvangemo kamwe ka soya.”

    Icyakora yasobanuye ko ingano atari nziza ku bana bari munsi y’amezi 12.

    Hasobanurwa ko umwana agenda ahabwa ibiryo bitewe n’uko amaze kungana. Iyo ataramera amenyo ahabwa ibyoroheje, yamera make hakagira ibyiyongera, yayamera yose nabwo akabasha kurya n’ibyo atahabwaga.

    Yakomeje avuga ko “mu biryo bifasha kurinda umwana igwingira kandi abenshi babona harimo ibijumba, ibirayi, akawunga, soya, indagara n’imboga. Mu mikoro ya benshi ntawabura 100 ryo kugura igi yabishatse kuko riri mu byo umwana aba akeneye kenshi iyo atangiye kurya.”

    “Imboga za dodo zirimeza ahantu henshi ku buryo n’utabasha kuzigura yazibona, ushobora gukoresha amashu, karoti, cyangwa isombe bitaguhenze.”

    Uretse amafunguro, Mukakayumba yavuze ko umwana akenera n’imbuto kugira ngo umubiri we ukure neza.

    Ati “Avoka, imineke, marakuja, amatunda, ibinyomoro n’izindi zirahari haba mu mijyi no mu cyaro.”

    Mukakayumba asanga igwingira ry’abana rishingiye ku mirire mibi ridaturuka ku ibura ry’amafunguro akwiye, ahubwo bituruka “ku kutagira umuco wo kumva ko bikenewe.”

    Yakomeje ati “Mbese ntibumve ko umwana agomba guhora arya ibijumba n’ibishyimbo buri gihe. Niba anabimuhaye, niyongeremo imboga, ashyiremo indagara, yongeremo igi; byanze bikunze umwana yakura neza.”

    Asanga hakenewe ko buri mubyeyi ashyiramo imbaraga, mu gihe afite umwana akabiha agaciro mu kurandura icyo kibazo.

    Yagaragaje ko ibibazo by’ubwumvikane buke mu muryango, kudafatanya n’imyumvire iciriritse biri mu bikomeje gutiza umurindi igwingira ry’abana.

    Ikibazo cy’igwingira ry’abana rishingiye ku mirire mibi kigaragara mu cyaro no mu mijyi. Aha hari mu 2017, ubwo abana bagaragayeho imirire mibi mu Karere ka Kicukiro baabwaga amafunguro

  • Ibyemezo bishya byo gukumira Covid-19 bikuye Akarere ka Nyanza, Bugesera na Gisagara Mukato #rwanda #RwOT

    Itangazo rituruka mu biro bya Minisitiri w'intebe kuri uyu wa 29 Werurwe 2021, ryashyizeho ingamba nshya zo gukumira icyorezo cya Covid-19 . Uturere twa Nyanza, Bugesera na Gisagara twari twaragumishirijweho gahunda ya guma mu karere yakuweho. Twinshi mu turere tw'intara y'Amajyefo twahawe isaha yihariye mu gihe hari n'izindi ngamba zafashwe.

    Dore uko itangazo ry'ibiro bya Minisitiri w'intebe rivuga;

    Munyaneza Theogene / intyoza.com

    Source : https://www.intyoza.com/ibyemezo-bishya-byo-gukumira-covid-19-bikuye-akarere-ka-nyanza-bugesera-na-gisagara-mukato/

  • Ngibi ibintu abakobwa bakeka ko umusore adashobora kubabwizaho ukuri. – YEGOB #rwanda #RwOT

    Urubuga Elcrema rutangaza ko hari ibintu 5 abakobwa bibeshya ko abasore batajya bababwizaho ukuri nkuko tugiye kubireba muri iyi nkuru:

    Ibintu 5 Abakobwa bakeka ko abasore batajya babivugaho ukuri:

    1.Kuba ari wenyine bivuze ko yamurambiwe

    Abagore benshi iyo abakunzi babo babasabye kubaha akanya bakaba ari bonyine, bahita biyumvisha ko babahaze, nyamara sicyo biba bivuze! Bamwe mu bagabo icyo gihe cyabo bo nyine, ni cyo gihe cyo kwitekerezaho, maze akabasha gukusanya ibitekerezo byiza byubaka ejo hazaza he n'umuryango we urimo n'uwo mukunzi we uri kumukekera ibindi.

    2.Simbizi bivuze ko bitamuraje ishinga

    Nta mugore wishimira kumva mugabo avuze ijambo 'Simbizi'. Nyamara ku bagabo, simbizi isobanuye simbizi nyine nta kigiye kure; ahubwo nawe aba yifuza kubimenya umurushije wamufasha nawe akabimenya kuko aba yagerageza kuguha igisubizo ariko yakumva atabizi cyangwa se abifiteho ubumenyi buke akanga kukubeshya akakubwira ko atabizi.

    3.Kwibagirwa igikorwa bivuze ko atakitayeho

    Reka tureke kujya kure hano duhere ku isabukuru y'amavuko y'umukobwa mukundana, kuyibagirwa byonyine bishobora kumwereka ko uba utabyitayeho. N'ubwo batinya kubigaragaza ariko abagabo ni gacye bibuka amatariki burya, aha batandukanye cyane n'abagore, kubera ubuzima abagabo babamo, akazi bakora, uko bitwara n'imibereho yabo, kwibuka cyane si ibintu byabo, nyamara si uko baba batabyitayeho!

    Ahubwo usanga n'iyo yibagiwe ikintu cy'ingenzi nk'igikorwa runaka nawe ubwe bimubabaza akibaraho ikosa kandi akumva uwamushoboza yazarihashya bya burundu.

    4.Kwishimira umukobwa bivuze ko baryamana

    Mu gihe kuba yagira undi mukobwa yishimira byatera ifuhe n'ishyaro, ahubwo hari abagore cyangwa abakobwa bumva ko niba umusore cyangwa umugabo bakundana hari umukobwa wundi yishimira bivuze ko bajya baryamana cyangwa se abyifuza.

    Nyamara sitwakoresheje ijambo, 'Gukunda mukobwa' twakoresheje 'Kwishimira', bivuze ko ashobora kuba yishimira imico ye, ibyo akora, uko yambara cyangwa ibindi ariko bitandukanye kure no gushaka kuryamana nawe rwose.

    5.Bamwe mu bakobwa batekereza ko umusore bakundana yareka inshuti ze zindi kuko amukunda

    Ku musore cyangwa umugabo, ndetse no ku bakobwa b'umutima, inshuti ze ni ingenzi cyane, kandi baba bafite ibitandukanye baziranyeho ahora yishimira, kumva ko rero yareka inshuti ze kuko agukunda, mukobwa uba wibeshye rwose kuko umwanya wawe uba uhari muri we ndetse n'inshuti ze zigakomeza kuba zo.

    Ibi ni bitanu gusa mu ruhurirane rwa byinshi abagore ndetse n'abakobwa bakunze kwiyumvisha iyo abagabo cyangwa abasore bakundana bavuze cyangwa bakoze ibyo bumva ko bisanzwe. Bakobwa ntabwo bikwiye ko muhora mutekereza ko abasore bahorana ikinyoma, nabo bagira ukuri si bose babeshya.

     

    Niba ushaka umukunzi kanda kuri iyi link ukurikize ibisabwa:http://yegob.rw/dating

    Leave your vote

    Comments

    0 comments

    Source : https://yegob.rw/ngibi-bintu-abakobwa-bakeka-ko-umusore-adashobora-kubabwizaho-ukuri/

  • Uturere twa Bugesera, Nyanza na Gisagara twakomorewe ku kugenderana n’utundi #rwanda #RwOT

    Izi ngamba zasohotse ku gicamunsi cyo kuri uyu wa Mbere tariki 29 Werurwe, zizatangira kubahirizwa kuri uyu wa Kabiri tariki 30 Werurwe, zivuga ko ingendo muri turiya turere twari tumaze iminsi tutagenderana n’utundi, zizasubukurwa.

    Izi ngamba zitahindutse cyane ugereranyije n’izari ziherutse gushyirwaho, ziteganya ko ingenzo zibujijwe kuva saa saa tatu z’ijoro (21:00) kugeza saa kumi za mu gitondo (04:00).

    Cyakora muri tumwe Turere two mu Ntara y’Amajyepfo nka Nyanza, Ruhango, Huye, Gisagara, Nyaruguru na Nyamagabe ho ingendo zibujijwe kuva saa moya z’Ijoro (19:00) kugeza saa kumi za mu gitondo (04:00).

    UKWEZI.RW

    Source : http://www.ukwezi.rw/mu-rwanda/Amakuru-anyuranye/Uturere-twa-Bugesera-Nyanza-na-Gisagara-twakomorewe-ku-kugenderana-n-utundi

  • Menya igitera kugira amacandwe macye n’uko wabirwanya #rwanda #RwOT

    Amacandwe ni amatembabuzi akorwa n’imvubura zibarizwa mu kanwa, ni ingenzi cyane mu mikorere y’umubiri, agizwe cyane n’amazi ariko arimo n’ibindi bintu by’ingenzi bifasha umubiri mu igogorwa no gutuma amenyo akomera.

    Akamaro k’amacandwe ku mubiri

    •Atuma mu kanwa hahora hatoshye, hakarushaho kumererwa neza no guhehera.
    •Arwanya mikorobe mu kanwa akanarinda impumuro mbi
    •Afasha mu gukanja, kumva uburyohe no kumira.
    •Atuma amenyo agumana ubwiza bwayo no kuguma ateye neza mu kanwa
    •Afite proteyines n’imyunyungugu irinda ishinya, ikanarinda amenyo gucukuka no kuvunguka arinda n’izindi ndwara zibasira amenyo.

    Amacandwe akorerwa he, gute?

    Akorwa n’imvubura zizwi nka salivary glands. Izi mvubura zibarizwa mu gice cy’inyuma mu kanwa, ahegereye aho amenyo arangirira. Hari imvubura 6 z’ibanze n’izindi ntoya zirenga ijana, ayo amacandwe ari gukorwa asohokera mu muyoboro wayo witwa salivary ducts.

    Mu gihe uri guhekenya arakorwa; uko uhekenya cyane niko yiyongera. Kunyunyuza bombo nabyo byongera ikorwa ryayo.

    Ubusanzwe, umubiri ukora hagati y’igice cya litiro kugeza kuri 1.5, akenshi akorwa cyane amasaha ya nimugoroba, agakorwa gacye nijoro.

    Ni iki gitera kugira amacandwe macye cg kumagara?

    Indwara zimwe na zimwe kimwe n’imiti biri mu bihindura ingano y’akorwa. Iyo udafite amacandwe ahagije, mu kanwa harumagara cyane, iki kibazo nicyo kitwa xerostomia.

    Iyo mu kanwa humagaye bitera ishinya kwangirika, ururimi kimwe n’izindi ngiramubiri zimererwa nabi. Ibi kandi bituma amenyo yangirika cyane, kuko aba atagishoboye kwikiza imyanda n’ibindi bisigara ku menyo nyuma yo kurya. Iyo wumagaye kandi bishobora gutera impumuro mbi mu kanwa.

    Iyo hakorwa kandi macye, utangira gutakaza uburyohe bw’amafunguro amwe n’amwe. Ibi akenshi bikunze kuba ku bantu bakuru, nubwo impamvu itazwi; indwara zibasira umubiri muri rusange, kurya indyo ituzuye, no gukoresha imiti imwe n’imwe ni zimwe mu mpamvu.

    Kumagara mu kanwa no kugira macye bishobora guterwa n’ibi bikurikira:

    •Indwara zimwe na zimwe nka HIV/AIDS, diyabete na Parkinson
    •Uburyo bwo kuvura kanseri buzwi nka chemotherapy no kunyuzwa mu byuma
    •Kunywa itabi
    •Imiyoboro y’amacandwe iteye nabi
    •Guhora ku nkeke na stress
    •Umwuma mu mubiri
    •Gufungana kw’imiyoboro y’amacandwe

    Imwemu miti itera kumagara, inayagabanya, twavuga:

    •Imwe mu miti igabanya ububabare
    •Imiti igabanya umuvuduko w’amaraso
    •Imiti igabanya ubushake bwo kurya
    •Irinda kumererwa nabi
    •Ikoreshwa mu kurwanya allergies (antihistamines)

    Igihe cyose ugiye gufata imiti ni ngombwa kubaza muganga, bimwe mu bibazo ishobora kugutera.

    Nakora iki mu gihe ngira amacandwe macye?

    Hari ibyo ushobora gukora mu gutuma imvubura zayo zikora neza, bityo mu kanwa hagahora hatoshye:

    •Kunywa amazi ahagije
    •Kurya shikarete na za bombo

    Niba ikibazo cyo kumagara ubona kidakuweho n’uburyo busanzwe ni ngombwa kugana muganga w’indwara zo mu kanwa n’amenyo, akaba yakuvura.

    source:umutihealth.com

    [email protected]

    Source : https://agakiza.org/Menya-igitera-kugira-amacandwe-macye-n-uko-wabirwanya.html

  • RIB yafashe bane bakekwaho gutwika imodoka y’umukozi wa FERWAFA #rwanda #RwOT

    Urwego rw’Igihugu rw’Ubugenzacyaha (RIB), rwemeje ko rwataye muri yombi abantu bane bakurkiranyweho gutwika imidoka ya Iraguha David ushinzwe ubutegetsi(DAF) mu ishirayahamwe ry’umupira w’amaguru mu Rwanda (FERWAFA).

    Mu ijoro ryo ku wa 24 Werurwe 2021 nibwo imodoka ya Iraguha David usanzwe ari umukozi wa FERWAFA yahiye.

    Iyi modoka ikaba yarahiriye iwe mu rugo aho atuye mu mudugudu wa Musebeya, akagari ka Muganza, umurenge wa Runda mu Karere ka Kamonyi.

    Iyi modoka yahiye mu buryo bw’amayobora, RIB yemeje ko yamaze guta muri yombi abakurikiranyweho iki cyaha.

    Umuvugizi wa RIB, Murangira B. Thierry yabwiye ISIMBI ati“nibyo hafashwe abantu bane bakurikiranyweho gutwika iyo modoka. Iperereza ni icyo cyavuyemo, bane barafashwe.”

    Abafashwe ni Nzabihimana Gaspard na mushiki we Mujawimana Olive, Ndungutse Pascal na Ntikozisoni Elie.

    Aba bafashwe bakaba bacumbikiwe kuri sitasiyo ya RIB ya Runda mu karere ka Kamonyi.

    Uku niko imodoka ya Iraguha David yagizwe

    Source : http://isimbi.rw/siporo/rib-yafashe-bane-bakekwaho-gutwika-imodoka-y-umukozi-wa-ferwafa

  • Nyuma y'imyaka 27,  amahanga ntaraha agaciro nyako  Jenoside yakorewe Abatutsi. Niba yarananiwe kuyikumira no kuyihagarika, kuki nibura adashyikiriza ubutabera abayigizemo uruhare? Ibi ni akagambane gakomeje. #rwanda #RwOT

    Jenoside si icyaha gikorerwa icyiciro cy'abantu runaka gusa, ahubwo ni icyaha ndengakamere gikorerwa inyoko muntu aho iva ikagera. Bisobanuye ko ari inshingano y'abatuye isi bose gukumira Jenoside,kuyihagarika, no guhana abayigizemo uruhare bose.

    Nyamara iyo urebye imitekerereze n'imyitwarire y'amahanga ku birebana na Jenoside yakorewe Abatutsi, usanga umuryango mpuzamahanga wararetse ngo Abanyarwanda babage bifashe, abapfa bapfe, abakira bakire,  binyuranye na rya hame ko Jenoside ari icyaha gikorerwa isi yose.

    Iyi Jenoside yakorewe Abatutsi yateguwe isi yose irebera, ishyirwa mu bikorwa nta n'umwe uhagurutse ngo ayirwanye cyangwa nibura ayamagane,  ahubwo  bamwe bayigiramo uruhare rugaragara, kugeza n'aho bahungishirije abajenosideri, bakanabakingira ikibaba ngo badahanwa. Abanyarwanda baratereranywe, ariko mu butwari bwabo bashobora guhagarika Jenoside no guhangana n'ingaruka zayo. Niba byagarukiraga aha gusa, ariko amahanga ntakomeze gutoneka ibikomere by'aho Jenoside yagizeho ingaruka  zikomeye.

    Nibyo, ngo 'nyir'umupfu niwe ujya ahanuka', kandi 'ak'imuhana kaza imvura ihise'. Ariko se ko nyuma ya Jenoside yakorewe Abayahudi isi yose yari yarahiye ko nta jenoside izongera kuba ukundi, u Rwanda ntiruba ku isi? Ko amahanga yahagurukiye guhana abagize uruhare mu gutsemba Abayahudi, kuki abatsembye Abatutsi bo bakidegembya? Ese ibi si rya ronda ruhu, aho icyaha gikorewe umwirabura  gifatwa nk'igisanzwe, nyamara cyakorerwa umuzungu kikitwa indengakamere?

    Biratangaje kubona nyuma y'imyaka 27 abajenosideri bakidegembya mu bihugu birimo n'ibyigize abarimu b'uburenganzira bw'ikiremwamuntu. Imyaka ibaye akangari Ubushinjacyaha bw'u Rwanda bushyize ahagaragara impapuro mpuzamahanga zisaba gushyikiriza ubutabera ababarirwa mu 1.100 abakekwaho uruhare muri Jenoside yakorewe Abatutsi  , Nyamara ibyo bihugu 33 barimo byavuniye ibiti mu matwi.

    Mu myaka 14 ishize abajenosideri 46 gusa nibo bagejejwe  mu butabera, mu gihe  hari abasaga 400 bibereye muri Repubulika Iharanira Demokarasi ya Kongo, hafi 300 bari mu buzima buryoshye muri Uganda, 52 bariturije muri Tanzaniya, n'abandi benshi batuye mu bihugu  nka Malawi, Zambia, Uburundi, Kenya, Mozambike, Kongo-Brazzaville, Gabon, Cameroun n'ahandi  bikorera imirimo ibinjiriza agatubutse nta nkomyi.

    Hari kandi n'abakekwaho uruhare muri Jenoside yakorewe Abatutsi badafite icyo bikanga bari muri bya bihugu 'byakataje mu kubahiriza uburenganzira bw'ikiremwamuntu'. Abakabakaba 50 bahawe ikaze mu Bufaransa, 40 mu Bubiligi n'abandi benshi mu Bwongereza, Canada , Ububolandi, Leza Zunze Ubumwe za Amerika n'ahandi.

    Ikibabaje kurushaho, ni uko abo bajenosideri bagombye kuba bararyojwe ibyo bakoze, ahubwo bahawe rugari ngo bapfobye, bahakane Jenoside bagizemo uruhare, banareme imitwe y'iterabwoba igamije gukomeza Jenoside basize badashoje. Muzumva mu Bubiligi abibumbiye mu kiswe'JAMBO Asbl', kigizwe n'abakomoka ku bahekuye u Rwanda.

    Abatuye muri Amerika nka Prudence Rubingisa n'abandi batabarika bivugira ko bari muri FDLR, inyeshamba ziganjemo abajenosideri ruharwa. Muzumva abantu 5 birirwa batukanira mu Bwongereza, kandi iki gihugu cyarabwiwe kenshi ko gicumbikiye abajenosideri. Abo bose bigize intama kandi ari ibirura.Ni abicanyi bigize impirimbanyi za demukarasi n'uburenganzira bwa muntu, kandi ibihugu bidegembyamo bimaranye imyaka impapuro mpuzamahanga zo kubashyikiriza inkiko.

    Uretse Abanyarwanda bagombye kuba baraburanishijwe ku cyaha cya Jenoside yakorewe Abatutsi , hari n'abanyamahanga bakabaye barahaniwe kuyipfobya no kuyihakana. Nyamara nabo bahawe umwanya bagoreka amateka bivuye inyuma, nta no kwikanga amahame n'amategeko mpuzamahanga arwanya icyaha cya jenoside, ndetse ibihugu byabo byashyizeho umukono. Abo ni nk'Umufaransakazi Julie d'Andurain, Umubiligi Filipp Reyntjens, Abanyamerikakazi Michella Wrong na Judi Rever, Umuhindi wigize Umwongereza Anjan Sundaran, Umukongomani  Patrick  Mbeko n'abandi babaye imizindaro y'abajenosideri.

    Mu gihe rero twibuka ku nshuro ya 27 abacu bazize Jenoside yakorewe Abatutsi, turinginga amahanga ngo areke gukomeza gutoneka ibikomere byacu, ahubwo agire ubutwari bwo kwitandukanya n'ikibi. Komisiyo Duclert iherutse kugaragaza uruhare rutaziguye muri Jenoside yakorewe Abatutsi, yagombye  kuba umusingi wo gushyikiriza inkinko Abafaransa n'Abanyarwanda bakekwaho icyo cyaha, ntibakomeze kwirarika no kwitwara nk'abere. Raporo y'iyo Komisiyo yagombye gufasha n'ibindi bihugu kwikebuka, bikareba niba byo ari miseke igoroye mu kibazo cya Jenoside yakorewe Abatutsi.

     By'umwihariko ku bihugu by'Afrika, cyane cyane  ibyo mu karere u Rwanda rurimo, uyu ni umwanya mwiza wo kwerekana ko uyu mugabane ushobora kwishakamo ibisubizo no  kubaka ubufatanye, aho kwirirwa biboroga ngo Abanyaburayi n'Abanyamerika bakandamiza Abanyafrika, kandi nabo ubwabo barananiwe kubana kivandimwe. Birenge ni wowe ubwirwa!!

     

    The post Nyuma y'imyaka 27,  amahanga ntaraha agaciro nyako  Jenoside yakorewe Abatutsi. Niba yarananiwe kuyikumira no kuyihagarika, kuki nibura adashyikiriza ubutabera abayigizemo uruhare? Ibi ni akagambane gakomeje. appeared first on RUSHYASHYA.

    Source : https://rushyashya.net/nyuma-yimyaka-27-amahanga-ntaraha-agaciro-nyako-jenoside-yakorewe-abatutsi-niba-yarananiwe-kuyikumira-no-kuyihagarika-kuki-nibura-adashyikiriza-ubutabera-abayigizemo-uruhare-i/

  • Ishoramari Leta iri gushyira mu nganda rihatse iki? –

    Dr Ngirente yavuze ko iyo gahunda yitwa ‘Manufacture and Build to Recover Program (MBRP)’ igamije guteza imbere inganda ziri mu gihugu kugira ngo zirusheho gutanga umusaruro no kugira uruhare mu kuzahura ubukungu.

    MBRP ni gahunda ngari ikubiye mu byiciro bine, ikazibanda ku mishinga yose igamije gushyigikira abashoramari bifuza gushora imari mu bijyanye n’inganda ndetse n’ibijyanye n’ubwubatsi bwazo mu Rwanda.

    Icyiciro cya mbere kizungukira muri iyi gahunda ni icy’ubwubatsi muri rusange. Ku mushinga wose ufite ishoramari ringana na miliyoni 10$ (arenga miliyari 9,8 Frw) cyangwa zirenga, uzajya usonerwa umusoro ku nyongeragaciro ku bikoresho by’ubwubatsi byakorewe mu Rwanda no ku bikoresho by’ubwubatsi bitumizwa mu mahanga bitaboneka mu Karere ka Afurika y’Iburasirazuba.

    Iyi mishinga inasonerwa kandi amahoro ku bikoresho by’ubwubatsi bitumizwa mu mahanga bitaboneka mu Rwanda cyangwa mu Karere ariko iri sonerwa rizajya ryemezwa nyuma yo gusuzuma umushinga ukwawo.

    Icyiciro cya kabiri ni icy’imishinga y’ibitunganyirizwa mu nganda. Muri iki cyiciro, inganda zizoroherezwa mu gusonerwa umusoro ku nyongeragaciro ku mashini n’ibikoresho by’ibanze bikoreshwa mu nganda byakorewe imbere mu gihugu.

    Ikindi cyiciro cya gatatu kijyanye n’ubwubatsi bw’inganda, aho umushinga ugomba kuba ugamije gushora imari itari munsi ya miliyoni 1$ (arenga miliyoni 990Frw) yo kubaka inganda nshya.

    Ku mishinga yari isanzwe ihari, imari ikenerwa ni itari munsi ya miliyoni 1$ cyangwa 20% by’ishoramari ryari risanzwe. Ku mishinga mishya y’ubwubatsi bw’inganda zitunganya umusaruro ukomoka ku buhinzi n’ubworozi, umushinga ugomba gushora imari itari munsi y’ibihumbi 100$ (arenga miliyoni 98 Frw).

    Iyi mishinga izoroherezwa mu gusonerwa umusoro ku nyongeragaciro ku bikoresho by’ubwubatsi bikorewe mu Rwanda n’ibitumizwa mu mahanga bitaboneka mu Karere ka Afurika y’Iburasirazuba. Izanasonerwa kandi amahoro ku bikoresho by’ubwubatsi bitumizwa mu mahanga bitaboneka mu Rwanda cyangwa mu Karere ka Afurika y’Iburasirazuba ariko hasuzumwa umushinga ukwawo.

    Icyiciro cya kane kireba imikorere myiza y’inganda aho izikirimo zoroherezwa mu kugabanyirizwa umusoro ku bihembo by’abakozi mu mwaka wa 2021, ndetse no mu kwishyura umusoro ku nyungu z’amasosiyete.

    Izi nganda kandi zizagabanyirizwa ibihumbi 50 Frw by’umusoro kuri buri miliyoni 1 Frw yiyongereye ku byo zinjije cyangwa zohereje mu mahanga. Ku bijyanye n’imirimo, hazabaho kugabanyirizwa 10% by’umusoro ku bihembo kuri buri mukozi mushya uhawe akazi.

    Mu bindi bizakorwa, harimo gushora miliyari 150 Frw mu gufasha inganda guhangana n’icyorezo cya Covid-19, avuye kuri miliyoni 955 Frw amaze guhabwa inganda kugeza ubu.

    Minisitiri w’Intebe, Dr Ngirente yasobanuye ko “Guverinoma yafashe uyu mwanzuro nyuma yo kubona ko hakenewe izindi ngamba zo kugabanya ikiguzi cyo gutangiza imishinga mishya no kwagura iyari isanzweho mu rwego rwo kuzahura ubukungu. Ibi bijyana no gushishikariza ababishaka bose gushora imari mu bukungu, cyane cyane mu rwego rw’inganda.”

    Icyizere ku rwego rw’inganda rumaze imyaka mu ruhuri rw’ibibazo

    N’ubwo hari byinshi byagezweho mu guteza imbere urwego rw’inganda, umusaruro uturuka muri uru rwego uracyari muke ugereranyije n’isoko ry’u Rwanda, ahanini bigashingira ku bibazo bimaze imyaka muri uru rwego bitarabonerwa ibisubizo.

    Bimwe mu bibazo bikomeye byakomeje kugarukwaho cyane, ni ikibazo cy’ibikorerwa mu nganda zo mu Rwanda bihenze kurusha ibikorerwa hanze, akenshi bigaterwa n’igiciro kiri hejuru gikoreshwa mu gutanga umusaruro w’uruganda, birimo umuriro n’amazi biboneka bihenze.

    Mu bindi bibazo kandi harimo kuba inganda, cyane cyane izitunganya umusaruro w’ibikomoka ku buhinzi n’ubworozi, zinagize 59% by’inganda 962 ziri mu Rwanda, zikunze gutunganya umusaruro uri munsi cyane n’uwo zakagombye kuba zikoreraho, bitewe n’ibibazo birimo kubura ibikoresho by’ibanze bikurwamo umusaruro, kutagira ibikoresho bihagije ndetse n’ibindi bitandukanye.

    Nk’ubu mu nganda 596 zitunganya umusaruro w’ibikomoka ku buhinzi n’ubworozi, impuzandengo igaragaza ko inyinshi muri zo zitanga umusaruro uri hagati ya 30% na 50%, kandi nyamara umusaruro w’ibyo izo nganda zikora ugakomeza guturuka hanze y’igihugu, ukaza uhenze cyane.

    Nk’urugero, turebye nko ku muceri, inganda zo mu Rwanda zitunganya gusa umusaruro ungana na 45% by’ukenewe mu gihugu, nyamara hari inganda z’umuceri 25 mu gihugu hose zikorera ku bushobozi buri munsi ya 25% by’ubwo zagenewe gukoreraho.

    Iki kibazo kandi kiri no mu musaruro w’ibigori, aho inganda zibitunganya zikora gusa umusaruro ungana na 35% by’ukenewe wose mu gihugu.

    Ku rundi ruhande, inganda zikora isukari zitunganya 11% by’umusaruro ukenewe mu gihugu, izikora imbaho zigatunganya 4%, imyenda bikaba 10%, mu gihe ku bikoresho bya pulasitiki ari 11%.

    Inganda inzira yizewe mu kuzahura ubukungu bw’u Rwanda

    Covid-19 yateye u Rwanda rwari rumaze imyaka rushora bifatika mu bikorwa byo kureshya ba mukerarugendo no kwakira inama kandi ibimenyetso byose byerekana ko uyu murongo igihugu cyihaye warimo gutanga umusaruro mu mpande zose, ku buryo n’ubukungu bw’u Rwanda bwari bushingiye kuri uru rwego mu buryo bufatika.

    Ikibazo gikomeye ariko ni uko ntawe uzi igihe iki cyorezo kizacogorera kugira ngo ubuzima busubira uko bwari bumeze, kandi n’ubwo byagenda gutyo, ntibizwi neza ko ibintu bizasubira ku rwego byariho, ku buryo umubare w’inama n’abantu u Rwanda rwakira wasubira ku rwego wari ugezeho mu 2019.

    Nk’ubu byitezwe ko u Rwanda ruzaba rwamaze gukingira nibura 60% by’abaturage barwo mu mwaka utaha, kandi ikingira ni kimwe mu bikorwa by’ingenzi bizatanga icyizere kuri ba mukerarugendo ku bushobozi bw’igihugu bwo kongera kwakira abantu mu bwisanzure, bagakora ingendo nyinshi batikandagira.

    Gusa kuba u Rwanda rwagera kuri iyi ntego, ntibihagije kuko uburyo icyorezo cya Covid-19 cyahungabanyije ubukungu bw’Isi, bica amarenga ko ubukerarugendo butazaba buri mu by’ibanze bizakorwa n’abantu nyuma gato ya Covid-19.

    Muri rusange, Ishami ry’Umuryango w’Abibumbye rishinzwe guteza imbere Ubukerarugendo (UNWTO) rivuga ko bizatwara imyaka ine kugira ngo ubukerarugendo busubire ku rwego bwahozeho mbere ya Covid-19.

    Ibi byose rero bituma ubukungu bw’u Rwanda budashobora gukomeza gushingira ku rwego rw’ubukerarugendo kandi kugira ngo bukomeze bukure neza, birasaba ko igihugu gishaka uko gisimbuza urwo rwego bwangu ku buryo amadevize, imisoro n’imirimo rwatangaga ikomeza kuboneka.

    Ukurikije imiterere y’ubukungu bw’u Rwanda rero, urwego rw’inganda ni rwo rufite ubushobozi bwo gusimbura ubukerarugendo bityo icyuho cyatewe n’icyorezo cya Covid-19 ku bukungu bw’u Rwanda kikaba gito.

    Mu kiganiro na IGIHE, Impuguke mu by’Ubukungu, Teddy Kaberuka, yavuze ko “Urwego rw’inganda ni yo nzira nziza yo kuzahura ubukungu mu buryo bwihuse, ugatanga n’imirimo ku bantu benshi kuko ruzwiho gukenera abakozi benshi.”

    Kugeza ubu uru rwego rutanga akazi ku bantu 708.796, bangana na 20% by’abakozi bose mu Rwanda, rukurikira urwego rw’ubucuruzi rutanga akazi ku bantu 24,5% mu bakozi bose bari mu Rwanda.

    Uru rwego kandi rwinjije umusoro ungana na miliyari 235 Frw mu mwaka ushize, uvuye kuri miliyari 195 Frw mu mwaka wari wabanje, ndetse umusoro w’urwego rw’inganda ukaba wari 16,5% by’umusoro wose wakusanyijwe muri uwo mwaka.

    Kaberuka yavuze ko kuba inganda zagizwe iz’ibanze mu rugamba rwo kuzahura ubukungu bw’u Rwanda, bizanajyana no gukuraho izindi mbogamizi zatumaga urwo rwego rudindira.

    Yagize ati “Kuba bahaye urwego rw’inganda agaciro kanini, bazanafata umwanya bashake ibisubizo ku bibazo bishobora gukemuka, nk’amashanyarazi n’amazi kuko ari bimwe mu bintu bihenda cyane inganda, Leta igomba kugira icyo ibikoraho kuko inganda ntizatera imbere zidafite ibizifasha gutanga umusaruro.”

    Kaberuka yavuze ko gushora mu rwego rw’inganda bizagira ingaruka nziza ku zindi nzego zirimo ubuhinzi n’ubworozi.

    Yakomeje ati “Iyo umuhinzi azi ko umusaruro we uzagurwa n’uruganda ruri hafi ye, na we agira ishyaka ryo kongera umusaruro ku giti cye kuko aba azi neza ko uko akora cyane ari ko azakuramo agatubutse, rero ibyo bizatuma n’ubuhinzi buzamukiraho kuko ni urwego rukenera inganda cyane mu Rwanda.”

    Isoko Rusange rya Afurika rihanzwe amaso

    Kuva muri Mutarama uyu mwaka, Isoko Rusange rya Afurika (AfCFTA) ryatangiye gushyirwa mu bikorwa. Iri soko riracyari rito ndetse umusaruro waryo wa nyawo witezwe mu myaka 10 iri imbere.

    Kaberuka avuga kuba u Rwanda ruri gushyira imbaraga mu guteza imbere inganda, binagamije kwitegura kuzungukira kuri iri soko, umunsi rizatangira gutanga umusaruro.

    Yagize ati “Ririya soko ni amahirwe ku nganda zo mu Rwanda, kandi tubyitwayemo neza tukitegura hakiri kare, ryazajya gufata umurongo natwe tumaze kumenyera ku buryo twaba mu ba mbere baryungukiramo. Ibyo ni ibintu bishoboka ushingiye ku muvuduko urwego rw’inganda ruriho mu Rwanda ndetse n’uburyo Leta igiye kurushoramo imari itubutse.”

    Umuvuduko w’inganda zo mu Rwanda ugaragarira mu bwiyongere bwazo mu myaka itatu ishize, kuko mu nganda 962 ziri mu Rwanda, 283 zatangiye kuva mu mwaka wa 2017.

    Leta yahagurukiye kuzahura ibibazo biri mu nganda zo mu Rwanda

  • Kamonyi-Runda: Abakekwaho gutwika imodoka y'umuturage Iraguha David akaba na DAF wa FERWAFA bafashwe #rwanda #RwOT

    Mu gitondo cyo kuri uyu wa 29 Werurwe 2021 nibwo abagabo 3 n'umugore umwe bakekwaho gutwika imodoka ya Iraguha David, umukozi wa FERWAFA(DAF) akaba n'umuturage mu Mudugudu wa Musebeya, Akagari ka Muganza, Umurenge wa Runda batawe muri yombi n'urwego rw'Igihugu rw'Ubugenzacyaha-RIB.

    Abatawe muri yombi ni Nsanzimana Gaspard w'Imyaka 32 y'amavuko, Mujawimana Oliver w'imyaka 19 y'amavuko ( ni mushiki wa Nsanzimana Gaspard), hari Ndungutse Pascal uzwi ku izina rya Pasi afite imyaka 20 na Ntikozisoni w'imyaka 29 y'amavuko.

    Dr Murangira B Thierry, Umuvuguzi w'umusigire w'urwego rw'Igihugu rw'Ubugenzacyaha RIB, yabwiye intyoza.com ko aba batawe muri yombi bakurikiranyweho ibyaha bitatu aribyo; Gutwikira undi ku bushake, icyaha cya kabiri cyo Gucura umugambi wo kwica hamwe n'icyaha cya gatatu cyo Gukoresha ibikangisho.

    Ibi byaha uko ari bitatu biramutse bihamye aba babikekwaho nkuko Umuvugizi wa RIB abivuga; kucyo Gutwikira undi ku bushake ibihano biri hagati y'imyaka 10-15 hakiyongeraho ihazabu hagati ya Miliyoni 3-5. Icyaha cyo Gucura umugambi wo kwica kiramutse kibahamye, gihanishwa igifungo kigera ku myaka 25 mu gihe icyo Gukoresha ibikangisho, ibihano biri hagati y'imyaka 1-3 hakiyongeraho ihazabu y'amafaranga y'u Rwanda ari hagati y'ibihumbi 300-500.

    Ubutumwa bwa RIB kuri buri wese ni ukugendera kure amakimbirane no kutagambirira gukora icyaha. Yibutsa kandi buri wese ko RIB, itazahwema kurwanya abahirahira gukora ibyaha no kubata muri yombi igihe babikoze. RIB kandi, isaba ubufatanye n'abaturage mu Gukumira no kurwanya ibyaha, aho hagize ukekwaho kugambirira gukora ibyaha umubonye cyangwa se akamukeka akwiye kwihutira kumenyesha uru rwego kimwe n'izindi nzego z'Umutekano ni z'ubuyobozi zitandukanye. Abafashwe bafungiye kuri Sitasiyo ya RIB ya Runda, ahazwi nko ku ruyenzi.

    Soma hano inkuru bijyanye umenye ibyabanje:Kamonyi-Runda: Imodoka y'umuturage akaba n'umukozi wa FERWAFA yahiye, irakongoka

    Iraguha David, yatwikiwe imodoka mu ijoro ryo kuwa 24 Werurwe 2021 bayisanze muri Parikingi mu rugo iwe mu Mudugudu wa Musebeya, Akagari ka Muganza, Umurenge wa Runda, Akarere ka Kamonyi. Uyu, ni Umuyobozi ushinzwe Ubutegetsi n'Imari( DAF) mu ishyirahamwe ry'umupira w'Amaguru mu Rwanda-FERWAFA.

    Munyaneza Theogene / intyoza.com

    Source : https://www.intyoza.com/kamonyi-runda-abakekwaho-gutwika-imodoka-yumuturage-iraguha-david-akaba-na-daf-wa-ferwafa-bafashwe/

  • Mugihe usenga wiyirije ubusa,menya ibintu by’ingenzi ukwiye kwitaho #rwanda #RwOT

    Gusenga ni ingenzi mu buzima bw’umukristo ndetse usanga abatari bacye bagana insengero zitandukanye abandi burira imisozi n’amashyamba, bakajya mubuvumo no mumazi gusengerayo, bagakora ingendo ndende n`amaguru ndetse abandi bakagira ibyo bigomwa nk`ibyo kurya (Aribyo benshi bita kwiyiriza ubusa), n’ibindi bishobora gushimisha umubiri wabo kugira ngo amasengesho yabo arusheho kubagirira akamaro.

    Muri iyi nkuru, tugiye kurebera hamwe ibintu 11 ushobora gukora amasengesho yawe yo kwiyiriza ubusa akarushaho kukugirira akamro:

    1. Kugira intego y’amasengesho yawe.

    Nkuko tubona ingero zitandukanye z`abantu bagiye bakoresha ubu buryo bwo gusenga, tubonako babaga bafite intego y`amasengesho yabo.

    Aha twavuga nka Daniyeli warufite intego yo gusengera ubwoko bwabo aho bwari mumahanga kugirango buzave mubunyage, Esteri nawe yakoresheje ubu buryo bwo gusenga aho yari afite intego yo gusabira ubwoko bwabo ngo bureke kwicwa kuko umugabo bita Hamani yari yamaze kwemererwa kubwica.

    Mose nawe yasenze yiyirije ubusa afite intego yo guhishurirwa no gusobanurirwa amategeko icumi y`Imana.

    2. Kugira Kwizera

    Nkuko ijambo ry`Imana ritubwira ko bidashoboka ko utizera yashobora kunezeza Imana kandi ko uwegera Imana agomba kwizerako iriho kandi igirira neza abayishaka.

    Ujya kwiyiriza ubusa nawe agomba kubanza kwizerako Imana idaha agaciro kuba wiyicishije inzara, kuba wacitse intege kubera kutarya cyangwa ukaba watakaje ibiro byinshi, ahubwo ko Ireba kwizera wabikoranye.

    3. Gushyira umutima wawe wose kumasengesho yawe (Concentration totale)

    Mugihe cyo gusenga wiyirije ubusa, nibyiza gushyira umutima wawe wose ku gikorwa cyo gusenga kabone n’ubwo waba urimo gukora indi mirimo nk’uko Mose nawe yagombye kwitarura abandi bantu akajya gusengera ku musozi Sinai, Yesu nawe akagomba kujya gusengera mu butayu.

    4. Kwirinda ibyo wakundaga

    Mugihe cy’amasengesho yo kwiyiriza ubusa, nibyiza kwirinda cyane gutwarwa n’ibyo wakundaga. Aha niho Bibiliya itubwira uko Daniyeli yanze kurya ibyo kurya by’ibwami ahubwo akifatira gusa amafunguro yorohereje mugihe yarimo asenga.

    5. Kubahiriza amabwiriza yashyizweho (Modalites)

    Mugihe cy’amasengesho yo kwiyiriza ubusa nibyiza gukurikiza amabwiriza yashyizweho mugihe wateguraga amasengesho yawe.

    Ibi bishatse kuvuga kubahiriza igihe cy’amasengesho agomba kumara, uburyo uzayakora, ibyo wiyemeje uzareka mugihe cy’amasengesho, kutagira icyo ufata cyo kunywa no kurya cyangwa kimwe muribyo n`ibindi kuko bigaragaza gutinya Imana kwawe no kubaha icyo wiyemeje.

    6. Kwihana

    Mugihe cy’amasengesho yo kwiyiriza ubusa nibyiza kwiyeza nkuko Imana yasabye Abisilaheli kubanza kwiyeza ndetse no gutunganya imyambaro yabo igihe bari bagiye kwegera umusozi. Ni ngobwa rero kubanza kwicuza no kwihana mbere yo gutangira aya masengesho.

    7. Kugira urukundo

    Mbere yo gutangira amasengesho yo gusenga utariye, nibyiza kubanza kubabarira abakugiriye nabi nkuko ijambo ry`Imana rivuga ngo utubabarire ibicumuro byacu nkuko natwe tubabarira abaducumuyeho.

    Muri cyo gihe kandi, nibyiza kugira uwo uha amafunguro wari gufata aho kuyibikira ngo uzayafate nyuma y’amasengesho.

    8. Kugira ibyishimo.

    Nibyiza gukora amasengesho yo kwiyiriza ubusa ubyishimiye ntushake kugaragariza abantu ko uri mubihe bikuremereye cyangwa se bimeze nk’igihano ahubwo ukishimira ko Imana yumva amasengesho yawe.

    9. Kugira Ibanga

    Si byiza ko ubwira umuhisi n’umugenzi ko uri mumasengesho yo kwibuza ibyo kurya ahubwo ibyo ukora byose bimenywe na so ureba ahirereye.

    10. Kuba umwana w’Imana

    Niba utarakira Yesu nk’Umwami n’Umukiza wawe ntiwakagombye gusenga wiyirije ubusa. Muyandi magambo wakagombye kubanza kwicuza no kwihana mbere yo gusenga wiyirije ubusa

    11. Kwirinda mubyo uvuga

    Kugirango amasengesho yawe yo kwiyiriza ubusa arusheho kukugirira akamaro, kurinda ururimi rwawe ni ingenzi cyane kuko muzi neza ko amagambo menshi avamo ibiucumuro.

    Source: amarebe.com

    [email protected]

    Source : https://agakiza.org/Mugihe-usenga-wiyirije-ubusa-menya-ibintu-by-ingenzi-ukwiye-kwitaho.html