Category: Uncategorized

  • Abahanzi nyarwanda bakomeye bahuriye mu ndirimbo ivuga kuri Amb. Habineza Joseph witabye Imana #rwanda #RwOT

    Abahanzi nyarwanda bagera kuri 13 bahuriye mu ndirimbo bise 'Joe Wacu’ igaruka kuri nyakwigendera Amb. Habineza Joseph uherutse kwitaba Imana wabaye Minisitiri w’Urubyiruko, Umuco na Siporo.

    Ni indirimbo yahuriyemo abahanzi bakomeye mu gihugu barimo nka King James, Yvan Buravan, Butera Knowless, Jules Sentore, Masamba, Mani Martin, Uncle Austin, Platini P, Patrick Nyamitari, Chris Hat, Alyn Sano, Muneza Christopher na Tonzi.

    Uyu mugabo wabaye Minisitiri wa Siporo n’Umuco, benshi mu bahanzi bamufata nk’umwe mu baharaniye iterambere ry’imyidagaduro.

    Bakaba bayikoze mu rwego rwo kuzirikana ibyiza yakoze igihe yari akiri ku Isi mbere y’uko yitaba Imana aguye mu bitaro Nairobi muri Kenya ku wa 20 Kanama 2021.

    Ni indirimbo yakorewe mu Ishusho Studio, ikorwa na Niz Beats afatanyije na Producer Nicolas.

    Source : http://isimbi.rw/imyidagaduro/article/abahanzi-nyarwanda-bakomeye-bahuriye-mu-ndirimbo-ivuga-kuri-amb-habineza-joseph-witabye-imana

  • Lionel Messi yakoze benshi ku mutima kubera ibyo yakoreye umunyezamu wa Reims [AMAFOTO] #rwanda #RwOT

    Umunyezamu w'ikipe ya Reims witwa Predrag Rajković, yatunguranye ubwo ikipe ye yari imaze gutsindwa na PSG ibitego 2-0 hanyuma yegera kizigenza Lionel Messi amusaba guterura umwana we w'umuhungu akabafotora ifoto y'urwibutso.

    Messi waraye akinnye umukino we wa mbere ubwo yinjiraga mu kibuga mu minota 60 y'umukino,yishimiwe n'abafana ba PSG bamwakiriye neza ndetse n'aba Reims yari yakiriye uyu mukino bamukunda.

    Nubwo PSG yatsinze ibitego 2-0 bya Kylian Mbappe byose,ntabwo iyi yabaye inkuru ahubwo inkuru yamamaye hose n'ukuntu umunyezamu winjijwe ibyo bitego ataheranwe n'agahinda ahubwo nyuma y'umukino ajya kuzana umwana we amuhereza Lionel Messi,amusaba ko yakwemera akamufotora amuteruye.

    Messi yateruye uyu mwana yishimye hanyuma uyu munyezamu arabafotora nkuko amashusho yagaragajwe na Bein Sports yabitangaje.

    Benshi mu bafaransa bakiranye urugwiro Messi ubwo yazaga muri PSG gusa biragaragara ko intego ikipe imufiteho ari ukuyifasha gutwara UEFA Champions League.

    Messi w'imyaka 34,yitezwe cyane mu mikino iri imbere muri PSG aho ari mu itsinda rimwe na manchester City mu mikino ya UEFA Champions League.




    Source : https://umuryango.rw/imyidagaduro/imikino/article/lionel-messi-yakoze-benshi-ku-mutima-kubera-ibyo-yakoreye-umunyezamu-wa-reims

  • Ngororero: Habonetse umurambo w’umugabo washakishwaga akekwaho kwica umugore we – #rwanda #RwOT

    Uyu mugabo wari utuye mu Murenge wa Kavumu mu Karere ka Ngororero, yashakishwaga akurikiranyweho kwica umugore we Bavugamenshi Venantie kuwa 22 Kanama 2021 babanaga mu buryo butemewe n’amategeko agahita atoroka.

    Umunyamabanga Nshingwabikorwa w’agateganyo w’Umurenge wa Kavumu abo ba Nyakwigendera bari batuyemo, Kayitsinga Jean, yavuze ko ibimenyentso bigaragara ku mubiri wa Ndahayo bigaragaza ko ashobora kuba yariyahuye.

    Yagize ati ” Ndahayo Jean Claude yakekwagaho kwica umugore we ku itariki 22 Kanama 2021, agahita atoroka yari akiri gushakishwa atarafatwa, ntabwo twahamya neza icyo yaba yazize ariko ibimenyetso bigaragara ku mubiri we bigaragaza ko ashobora kuba yariyahuye.”

    Ati “Urumva abantu babiri bose bapfuye nta makuru yabo bivugiye azwi ariko hari ibyo abantu bajyaga bavuga ko batari babanye neza kuko uwo mugabo yari afite abagore babiri. Icyo dusaba abaturage muri rusange ni uko bajya begera inshuti, abavandimwe ndetse n’ubuyobozi bakabafasha gukemura ibibazo baba bafitanye aho kugira ngo bigere aho umwe yica undi.”

    Umurambo wa Ndahayo bivugwa ko wagaragazaga ibimenyentso by’ibikomere ku mubiri. Basanze uziritse imigozi mu ijosi.


    source : https://ift.tt/3sV5m2I

  • Kamonyi: Polisi yafashe abavomaga lisansi mu makamyo n’abari abaguzi bayo – #rwanda #RwOT

    Abafashwe ku mugoroba wo ku wa Gatandatu tariki ya 28 Kanama, ni abari bashinzwe kuvoma, kubika no kurinda amavuta yabaga yaguzwe mu makamyo, yagurwaga na na babiri bayaguraga. Bafatiwe mu Karere ka Kamonyi, Umurenge wa Gacurabwenge, Akagari ka Kigembe, Umudugudu wa Mushimba.

    Umuvugizi wa Polisi mu Ntara y’Amajyepfo, Superintendent of Police (SP) Theobald Kanamugire, yavuze ko kugira ngo bariya bantu bafatwe byaturutse ku bwumvikane bucye bwa bariya bagabo babiri bapfuye umwe ahamagara Polisi avuga ko hari abantu basinze barimo guteza umutekano mucye mu mudugudu.

    SP Kanamugire yavuze ko umuyobozi w’umudugudu wa Mushimba yahise agaragariza abapolisi ikibazo cy’abo bantu n’inzu babikamo biriya bikomoka kuri Peterori. Basanga harimo amajerikani 41 n’ingunguru ku ruhande byuzuyemo Mazutu na Peteroli bavomaga mu makamyo.

    Ati” Umuyobozi w’umudugudu yahise agaragaza inkomoko y’ubusinzi n’umutekano mucye bitewe n’abo bantu bacuruza ibikomoka kuri Peteroli rwihishwa. Babibikaga ahahoze sitasiyo yitwa Safari (nyirayo yarayihagaritse ntigikora). Abapolisi bageze mu nzu iri muri iyo sitasiyo basangamo matora bararaho,ndetse barara mu majerikani yuzuye Mazutu na Lisansi.”

    Umuvugizi wa Polisi mu Ntara y’Amajyepfo yavuze ko ibyo bakoraga binyuranijwe n’amategeko kuko bishobora guteza impanuka bakaba bahira mu nzu ndetse bagatwika abaturanyi.

    Ati” Ubucuruzi bw’ikomoka kuri petero bugira uko bukorwa kandi ubukora akaba afite ibyangombwa, bariya bantu nta byangombwa bafite. Bararaga mu majerikani yuzuyemo mazutu na lisiansi kandi bashobora gucana ikibiriti wenda banywa itabi ikibatsi cy’umuriro kigahura na Mazutu na lisinsi bagashya ndetse bagatwika abaturage bahegereye.”

    Abafashwe bose bahise bashyikirizwa Urwego rushinzwe ubugenzacyaha (RIB) rukorera muri sitasiyo ya Polisi ya Gacurabwenge kugira ngo hakorwe iperereza.


    source : https://ift.tt/3BoNv7j

  • Polisi y’u Rwanda n’iya Lesotho zasinyanye amasezerano y’imikoranire – #rwanda #RwOT

    Mu itangazo ryasinywe kuri uyu wa Gatandatu tariki ya 28 Kanama haragaragaramo ko aya masezerano ari ingenzi kuko buri ruhande ruzayungukiramo kandi azakemura ibibazo by’umutekano byambukiranya imipaka.

    Itangazo ryasinywe n’Umuyobozi wa Polisi y’u Rwanda, IGP Dan Munyuza n’Umuyobozi wa Polisi ya Lesotho, Commissioner of Police Holomo Molibeli rigira riti “Ubufatanye mu bijyanye n’umutekano ni ikintu cy’ingenzi mu mibanire y’ibihugu byombi. Ni ku nyungu rusange kandi bigira uruhare mu mahoro n’umutekano ku bihugu byombi.”

    Muri iri tangazo kandi abayobozi bombi bagaragaza ugushimangira ubushake mu mikoranire mu kwimakaza umutekano urambye.

    Umuyobozi wa Polisi ya Lesotho, Commissioner of Police Homolo Molibeli n’intumwa ayoboye bari mu ruzinduko rw’akazi mu Rwanda kuva tariki ya 23 Kanama, akaba yaraje ku butumire bwa mugenzi we w’u Rwanda IGP Dan Munyuza.

    Molibeli yavuze ko impamvu y’uru ruzinduko ari ugushyiraho ubufatanye mu by’umutekano hagati ya Polisi y’u Rwanda na Polisi ya Lesotho hashingiwe ku bintu byafasha impande zombi.

    Tariki ya 24 Kanama ku cyicaro gikuru cya Polisi y’u Rwanda ku Kacyiru aba bayobozi bombi bagiranye inama yaje gusozwa hasinywa amasezerano y’ubufatanye mu bintu bitandukanye hagati ya Polisi z’ibihugu byombi.

    Aya masezerano akubiyemo ibijyanye n’ubufatanye mu kurwanya ibyaha nk’iterabwoba, ikwirakwira ry’ibiyobyabwenge, kurwanya ibyaha byambukiranya imipaka harimo ibijyanye no kubaka ubushobozi bwa Polisi zombi no gusangira amakuru n’ubundi bunararibonye mu by’umutekano.

    Muri aya masezerano harimo ibijyanye no guhanahana amahugurwa, gufatanya mu bikorwa bya za Polisi , gusangira porogaramu zijyanye no kugenza ibyaha n’uburyo bwo kubika amakuru ajyanye nabyo, kurwanya ikwirakwira ry’intwaro no guhanahana amakuru ku gihe ajyanye n’ibyaha n’abanyabyaha.

    Izi nzego zombi zanemeranijwe gushyiraho ihuriro rihoraho aho hazajya habaho inama kenshi bakaganira ku bibazo by’umutekano n’imbogamizi zawo ku bihugu byombi ndetse no mu karere muri rusange.

    Muri iyi nama yabaye tariki ya 24 Kanama Umuyobozi wa Polisi y’u Rwanda, IGP Dan Munyuza, yavuze ko iyi nama iziye igihe kuko akarere gahanganye n’ibikorwa bibi birimo gukorwa n’intagondwa zigendera ku mahame y’idini ya Islam harimo nk’ibikorwa by’iterabwoba bibera mu Ntara ya Cabo Delgado iri mu Majyaruguru ya Mozambique.

    Yagize ati “Uruzinduko rwanyu rubereye igihe kuko muri iyi minsi turimo gufatanya kurwanya umutwe w’iterabwoba wa ki Islam uri mu Majyaruguru y’Igihugu cya Mozambique mu Ntara ya Cabo Delgado. Tuzajya duhanahana amakuru kuko ibihugu byacu byombi u Rwanda na Lesotho turimo gufatanya kurwanya iriya mitwe y’iterabwoba muri kiriya gihugu.”

    Molibeli we yavuze ko u Rwanda ari umufatanyabikorwa mwiza umuntu yagira icyo yigiraho ndetse akaba yatera imbere avuga ubufatanye bagiranye na Polisi y’u Rwanda bushingiye ku guhuza inshingano kugira ngo abantu babe mu Isi nziza kandi itekanye.

    Yagize ati “Ikoranabuhanga ryahinduye Isi nk’umudugudu ku buryo kubona amakuru no kuyasangira bisigaye byoroshye cyane, ubu bufatanye bukubiyemo ibijyanye no gusangira ibikorwa bimaze kugerwaho, guhererekanya gahunda z’amahugurwa, guhuza ibikorwa by’umutekano no guhanahana amakuru. Ndizera ntashidikanya ko tuzagera kuri byinshi byiza mu rwego rwo kubaka umutekano w’aho dutuye.”

    Muri uru ruzinduko mu Rwanda, Umuyobozi wa Polisi ya Lesotho n’Intumwa ayoboye basuye bimwe mu bikorwa bya Polisi y’u Rwanda. Ibyo birimo Ishuri Rikuru rya Polisi y’u Rwanda (NPC-Musanze), Ishuri ry’amahugurwa rya Polisi y’u Rwanda (PTS-Gishari), yasuye abapolisi bakorere mu Ntara y’Iburengerazuba n’ahandi hatandukanye.


    source : https://ift.tt/3zxMSYG

  • Konti idakatwa buri kwezi no kohereza amafaranga mu Rwanda nta kiguzi: Impinduka muri BK Diaspora Banking – #rwanda #RwOT

    Umuyobozi Mukuru wa Banki ya Kigali, Dr Diane Karusisi, yavuze ko iyi serivisi izajya yemerera Umunyarwanda utuye hanze kwaka inguzanyo, kugura imigabane ku Isoko ry’Imari n’Imigabane ry’u Rwanda ndetse no kubitsa mu madorali.

    Avuga impamvu BK yahisemo korohereza Abanyarwanda baba hanze, yagize ati “Twashakaga kubaha uburyo bushya bworoshye kandi buhendutse bwo kohereza amafaranga mu Rwanda no kuhashora imari kuko turabizi ko benshi baba bashaka kugira ibikorwa bitandukanye mu Rwanda.”

    “Twashakaga ko na bo baba bamwe mu bagira uruhare mu iterambere ry’ubukungu bw’u Rwanda.”

    Undi mwihariko w’iyi serivisi ni uko hashyizweho ishami rishinzwe aba Diaspora ribaha ubujyanama ku bijyanye na serivisi zose za banki n’ishoramari.

    Dr Karusisi yakomeje avuga ko Umunyarwanda wagiye hanze ariko asanzwe afite konti mu Rwanda ashobora guhinduza akagira iy’Abanyarwanda bo muri Diaspora igihe afite icyemezo kibyerekana, kugira ngo na we agerweho n’ibyo byiza bigenewe abatuye hanze.

    Ibyo byiza birimo gufunguza konti ku buntu [ku basanzwe batayigira] kandi idakatwa amafaranga ya buri kwezi, kubitsaho amafaranga ayo ari yo yose yaba Amanyarwanda, Amadorali ya Amerika, Amadorali ya Canada, Amafaranga akoreshwa mu busuwisi (CHF), Amayero cyangwa Amapawundi, kuyohereza mu Rwanda nta kiguzi ndetse no kubikuza amafaranga ashobora kugera ku madorali ya Amerika 5000 badakaswe.

    Umuyobozi Mukuru wa BK, Dr Karusisi yavuze kandi ko nta mpungenge bakwiriye kugira ku bigendanye n’umutekano w’amafaranga yabo cyane ko hari itsinda rishinzwe gukurikirana konti z’Abanyarwanda batuye hanze no kubafasha kuri serivisi zose bakeneye.

    Ati “Turashaka ko abakiliya bagirira icyizere BK nka Banki ishobora kubafasha kuzigama no gushora imari ariko na none bakagirira icyizere igihugu kuko amafaranga yabo azaba afite umutekano muri BK no mu gihugu […] turashaka ko bumva ko bakora imishinga mu Rwanda kandi ikunguka.”

    Serivisi za Diaspora Banking muri BK zizajya ziha inyungu kugeza kuri 12% buri mwaka, umuntu ufite konti yo kubitsa mu gihe cyemeranyijwe kuva ku kwezi kumwe kugera ku myaka itanu guhera k’ufite 300.000 Frw. Mu gihe ufite iyi konti mu madorali akabitsa ahereye ku 50.000$ kuzamura azajya ahabwa inyungu kugeza kuri 1.5% buri mwaka.

    Izi serivisi kandi zizajya ziha inyungu ya 8% ku mwaka, umuntu ufite konti yo kwizigamira iri mu mafaranga y’u Rwanda.

    Abanyarwanda baba hanze kandi bazajya babasha kwaka inguzanyo mu madorali ndetse no mu Manyarwanda, bakayihabwa vuba bitabaye ngombwa ko bategereza igihe kirekire ndetse ikishyurwa mu gihe kigeze ku myaka 20.

    Ibisabwa mu gufungura konti

    Kugira ngo ubashe gufunguza iyi konti, ujya ku rubuga rwa www.bk.rw/Diaspora, ukamanura [download] inyandiko iriho, ukayuzuza, ukayijyana kwa noteri kuri Ambasade y’u Rwanda hamwe na fotokopi y’irangamuntu n’ifoto ngufi hanyuma ukabyohereza kuri email ya [email protected]

    Umuyobozi Mukuru wa Banki ya Kigali, Dr Diane Karusisi yavuze ko ubu Umunyarwanda utuye hanze yoroherwa no kwaka inguzanyo no kugura imigabane ku Isoko ry’Imari n’Imigabane ry’u Rwanda

    source : https://ift.tt/3yu7fEP

  • Busingye yijeje ubutabera umugore warogoye ubukwe bw’umugabo we “wamutaye akanamwiba abana” – #rwanda #RwOT

    Iyi nkuru ikomeje kwibazwaho yagiye ahagaragara kuri iki cyumweru.

    Amashusho yanyujijwe ku muyoboro wa Youtube wa Afrimax TV yerekana umugore uvuga ko yitwa Dukuzumuremyi Janvière ava mu murima igitaraganya ubwo yari ahamagawe n’uwamubwiye ko umugabo we witwa Niyonsaba Innocent agiye gusezerana.

    Uwo mugabo ngo babyaranye abana batanu birangira amutanye batatu abandi babiri arabatwara. Ubwo yajyaga gusezerana n’undi mugore mu rusengero rw’Abangilikani, Paruwasi ya Gikondo mu Mujyi wa Kigali ni bwo umugore yamusanzeyo.

    Amakuru avuga ko uyu mugore asanzwe atuye mu Karere ka Rwamagana.

    Muri ayo mashusho ya Afrimax TV, Dukuzumuremyi yageze mu rusengero ari kumwe n’abana batatu, yururutsa uwo yari ateruye maze asingira uwitwa umugabo we ubwo yari ahagararanye n’umugeni bari bagiye gusezerana agira ati “Ndashaka abana banjye.”

    Abagabo babiri bari hafi aho bagerageje kumucisha bugufi ngo atuze ariko aranangira, haza n’abapasiteri birananirana ndetse agera aho yikumbagaza ku birenge by’umugabo, arira ari na ko n’abana be barira rubura gica.

    Umugeni wari ugiye gusezerana aho yari ahagaze mu gatimba yasaga n’uwibaza ibimubayeho ariko agerageza kwikomeza.

    Byabaye ngombwa ko abapasiteri bajya mu mwihwero hamwe n’abageni ndetse n’uyu mugore.

    Umugore yavugaga ko ashaka abana be umugabo yatwaye akabamwimaho uburenganzira ndetse umugabo we akabafataho inshingano zirimo kumenya ibibatunga no kubishyurira amashuri.

    Yavugaga ko nta burenganzira afite bwo gusura cyangwa cyangwa gusurwa n’abana babiri umugabo yamutwaye akajya kubareresha ahandi.

    Bivugwa ko inzego z’umutekano zinjiye muri iki kibazo hagafatwa umwanzuro ko ubukwe busubikwa maze abageni basohoka mu mwiherero bataha.

    Ku mbuga nkoranyambaga zirimo na Twitter, abagarutse kuri iyi nkuru banenze imyitwarire y’uyu mugabo, ko yataye umuryango agahitamo gusezerana n’undi maze basaba inzego z’ubutabera gukurikirana iki kibazo.

    Uwitwa Sylvie Nsanga ati “Iyaba buri mugore yamenyaga uburenganzira bwe n’ubw’abana be. Sinitaye ku kuba hari urukundo cyangwa rudahari, ibi ni ibintu bigayitse, umugabo muzima wiba impinja koko?”

    Yahamagariye inzego zitandukanye zirimo RIB, Polisi, Minisiteri y’Uburinganire n’Iterambere ry’umuryango asaba ko zafasha uyu mugore.

    Ati “Nk’uko mubikora mutabare uyu mubyeyi ari no kubasaba…icyaha cya mbere cyabaye ni ukwiba abana bagatandukanwa na nyina, akabahisha nta rukiko rubyemeje.”

    Minisitiri w’Ubutabera, Johnston Busingye yahise amusubiza ko inzego z’ubutabera ziri gukurikirana iki kibazo. Ati “Turi gukurikirana iki kibazo kandi ubutabera buzatangwa.”

    Umugore yaburijemo ubukwe bw’umugabo babanaba binyuranyije n’amategeko ashinja ko yamutaye akanatwara abana babiri muri batanu babyaranye

    source : https://ift.tt/3mLBwNa

  • Abarimu n’abanyeshuri 44 batsinze amarushanwa y’Imibare ategurwa na Siyavula – #rwanda #RwOT

    Siyavula ni Ikigo cyo muri Afurika y’Epfo gitegura imyitozo ya siyansi n’imibare ku banyeshuri biga mu mashuri yisumbuye gikoresheje ikoranabuhanga. Aya marushanwa cyateguye mu Rwanda yari yitabiriwe n’abanyeshuri bagera ku 23.138 baturutse mu bigo bitandukanye mu byo hirya no hino mu Gihugu.

    Iri rushanwa ryiswe ‘Siyavula Maths Schools League’, ryanitabiriwe n’abarimu bigisha isomo ry’imibare bagera kuri 669 ndetse bane muri bo babasha kwitwara neza baratsinda.

    Abanyeshuri batsinze muri iri rushanwa bavuze ko ryabafashije cyane kwimenyereza gukora imyitozo y’Imibare bakitinyuka ndetse bapima urugero bariho mu Mibare ku rwego rw’Igihugu.

    Uwitwa Rumanzi Nshuti Elissa wiga mu wa Kane muri Kagarama Secondary School, yagize ati “Kuba naratsinze narishimye cyane kandi mu by’ukuri byanteye imbaraga kandi bimara ubwoba kuko nayigiyemo mfite ubwoba ariko byanyeretse ko ari ugutinyuka muri byose.”

    Uwamahoro Sandrine wiga muri Lycée Notre Dame de Cîteaux yagize ati “ Siyavula imfasha cyane mu masomo kuko ibibazo byinshi nkora mu ishuri mba nahuye nabyo ndetse nabisobanukiwe ku buryo bitangora ndetse byamfashije cyane mu bizamini bituma mbona amanota meza cyane mu Mibare, Ubutabire n’Ubugenge cyane ko aribyo niga kandi akaba ari nabyo biba kuri Siyavula.”

    Rikundisha abanyeshuri imibare

    Abarimu bitabiriye iri rushanwa bavuze ko rifasha umunyeshuri gukunda Imibare kuko akora imyitozo myinshi, akitinyuka n’ibirenzeho agahembwa iyo atsinze.

    Habumugisha Jérémie wigisha Imibare kuva mu wa Mbere kugeza mu wa Gatatu w’amashuri yisumbuye muri College du Christ Roi akaba ari nawe wegukanye igihembo cy’umwarimu witwaye neza kurusha abandi, yavuze ko mu by’ingenzi byatumye ashishikariza abanyeshuri kwitabira iri rushanwa ari ukugira ngo abakundishe isomo ry’Imibare ndetse arebe n’uko bahagaze ku rwego rw’Igihugu.

    Ati “Ikindi cyatumye nitabira iri rushanwa ni ukugira ngo mpeshe ishema ikigo nigishamo kandi nshishikarize abanyeshuri gukunda isomo ry’Imibare mbereka ko habaho amarushanwa bashobora kugiramo uruhare cyane ko bamwe bari bazi ko ntamarushanwa y’Imibare abaho.”

    College du Christ-Roi niyo yegukanye umwanya wa mbere mu bigo byitwaye neza muri iri rushanwa ndetse ihabwa igihembo cya mudasobwa, mu gihe abarimu batsinze bo bazahawe telefone ngendanwa.

    Habumugisha Martin wigisha Imibare mu wa Kane muri iki kigo, nawe watsinze aya marushanwa yavuze ko imyitozo ya Siyavula yatumye abanyeshuri bigirira icyizere.

    Ati “Yubatse icyizere mu banyeshuri mu bijyanye no gukora ibibazo by’Imibare. Yagura imikorere mu isomo ry’Imibare kuko umunyeshuri uri ahantu hari internet ashobora kwikoresha imyitozo y’Imibare kandi akanahita amenya uko ahagaze bidasabye ko mwarimu aba amuri iruhande.”

    Usanase Nicodème uri mu batsinze nawe wigisha Imibare muri Groupe Scolaire Paysannat, yavuze ko iri rushanwa ryafashije abana kumenya gukoresha ikoranabuhanga biga Imibare, nka kimwe mu bintu bikenewe muri iki gihe cya Covid-19 ku buryo bakomeza kwiga nubwo baba bari mu rugo.

    Ngo amaze gutsinda no kubona akamaro k’iyi myitozo ku myigishirize ntiyabyihereranye ahubwo yabisangije abandi.

    Ati “Nakoze itsinda ku rubuga rwa WhatsApp ririmo abarezi baturuka mu turere twose tw’igihugu kugira ngo mbasangize ibyiza bya Siyavula mbashishikariza gukorana nayo mu buryo bwo gufasha abanyeshuri bashinzwe kurera. Nkaba nteganya ko nzahugura abarimu babyifuje nkabasobanurira imikorere n’imikoreshereze ya Siyavula platform”

    Nubwo iyi myitozo ifasha abanyeshuri kwiga no kwimenyereza gukora Imibare, abarezi bo mu bigo bitandukanye bagaragaje ko hakiri imbogamizi za internet idahagije ndetse igenda gake kandi iyi myitozo y’Imibare, Ubugenge ndetse n’Ubutabire biba kuri uru rubuga kuyikora bisaba internet.

    Uwizeyimana Frederic, Umwalimu wigisha imibare muri Lycée Notre Dame de Cîteaux nawe wegukanye igihembo cy’umwarimu witwaye neza yavuze ko iki kibazo cya Internet kikiri imbogamizi.

    Ati “Rimwe na rimwe internet yagendaga buhoro kandi gukora iyi myitozo bisaba internet yihuta. Ikindi ni umubare w’imashini zifite internet idahagije. Icyakorwa ni ukongera umubare w’imashini zifite internet kandi ikaba yihuta.”

    Habumugisha wo muri College du Christ Roi nawe yayigarutseho agira ati “Hari imbogamizi nahuye nazo ntekereza ko ibigo byinshi byo mu Rwanda nabyo bizifite. Harimo kuba narakoresheje umubare muke w’abanyeshuri kubera imashini nke zari zifite internet. Uretse kuba twari mu irushanwa ubundi ino Siyavula ifasha abanyeshuri gusubiramo amasomo.”

    Bazina Martin asaba inzego zishinzwe uburezi gukomeza kunoza umushinga wo kugeza internet mu mashuri kuko ari kimwe mu by’ ingenzi bituma aya marushanwa agende neza.

    Yasabye abarezi bagenzi be kugana Siyavula kuko ifasha umwarimu kubona uko abanyeshuri be bahagaze, ikamufasha kwisuzuma akamenya uko yitwaye mu myigishirize ndetse no ku bijyanye no gusoza ibyateganyijwe kwigishwa kuko ibibazo by’irushanwa bitegurwa ku mwaka wose.

    Muri Kamena 2021 ibibazo by’imibare byakozwe bigera ku 435.926. Umunyeshuri cyangwa umwarimu ukeneye kumenya birushijeho imikorere ya Siyavula yabahamagara kuri 0789 068 321.

    Iradukunda François (iburyo) niwe wari uhagariye Siyavula mu gikorwa cyo guhereza impano umwalimu witwaye neza

    Uwizeyimana niwe wari uhagarariye abandi barimu bahawe ibihembo

    Uwizeyimana Frederic, Umwalimu wigisha Imibare muri Lycée Notre Dame de Cîteaux yahawe igihembo cya telefone igezweho ndetse na Calculatrice

    Uwizeyimana yavuze ko Calculatrice yahawe zizafasha abanyeshuri yigisha mu isomo ry’Imabare

    Uwiziyemana yavuze ko ibihembo yahawe we n’abanyeshuri yigisha bizabongerera imbaraga mu masomo

    source : https://ift.tt/2UXMTpA

  • Urwibutso rw’abasenganye na Ambasaderi Habineza muri EPR – #rwanda #RwOT

    Habineza yamenyakanye cyane muri politiki y’u Rwanda kuko yabaye Minisitiri wa Siporo n’Umuco na Ambasaderi w’u Rwanda muri Nigeria. Hanze ya politiki yari azwi nk’umugabo ukunda gusabana ndetse wihebeye ibijyanye na siporo n’imyidagaduro.

    Ni bake bari bazi ko uyu mugabo yari umukirisitu ukomeye w’Itorero ry’Aba- Presbytérienne mu Rwanda by’umwihariko Paruwasi ya Kiyovu kuko ari ho yasengeraga.

    Rev. Julie Kandema yavuze ko yamenye Amb. Habineza nk’umukirisitu ukomeye atigeze abona na rimwe yarakaye kandi warangwaga no kugwa neza ndetse no gukunda abantu.

    Yagaragaje ko yashenguwe no kumenya amakuru y’urupfu rw’Umukirisitu wabo wari warageze no ku rwego rwo guhabwa intebe yihariye mu rusengero kubera imirimo ikomeye yari yarakoze n’icyubahiro yahabwaga n’itorero.

    Yavuze ko hari igihe biba ngombwa ko abantu babeshya kugira ngo bavuge ibyiza ku muntu witabye Imana, ariko agaragaza ko ari bake bashobora kuvugwa neza na bose nka Ambasaderi Habineza kandi hatabayemo kubeshya.

    Rev. Kandema yavuze ko Ambasaderi Habineza ari umuntu wakundaga abantu ku buryo n’iyo yaguhoberaga wumvaga nta buryarya burimo.

    Ati “Ni umwe mu bantu twahuraga akampobera wese, nkumva ndanezerewe ni ukuri kw’Imana ntabwo nabona icyo mvuga hari umuntu uguhobera ukumva nta kintu asize inyuma, ukumva aragukunda kandi nawe ukumva uramukunda.”

    Yakomeje avuga ko ashingiye ku buryo Habineza yabagaho adashidikanya ko n’ijuru rizamunezererwa.

    Ati “Uyu muntu yasinziriye yagiye mu rukundo, yagiye mu buryo bwe bw’ubuzima, hari abantu ureba uburyo babaho buri munsi ukavuga uti rwose no mu ijuru baranezerwa kuko ni umuntu utanga umunezero.”

    Bimwe mu byo abantu bakwiye kwigira kuri Ambasaderi Habineza, Rev Kandema yemeza ko harimo n’ikintu cyo kuryoherwa n’ubuzima ndetse no gufasha abandi kumererwa neza.

    Ati “Dukwiye kujya tuza hano atari ukwifatanya gusa ahubwo tuje no kugira icyo tuhigira, amateka ya buri muntu usezeye ubuzima bwa hano ku Isi akwiye kujya agira icyo atwigisha. Uku yatangaga urukundo, akerekana ko ubuzima ari ikintu gikwiye kuturyohera, ari ikintu gikwiye kutunezeza[….] ni ukuri agiye atarazinga umunya. Abantu bari hano tumwigireho, tugire icyo duhindura kandi birashoboka.”

    “Dutangire kuryoherwa n’ubuzima kandi buri gitondo wahura n’umuntu ari mu rugo rwawe aho utuye ari ku bo mukorana ukaba umuntu ubagarurira umenezero. Niba ugeze ku kazi uhuye n’umuntu wagize ijoro ribi, muhe ubuzima, ni uko Joe yabigenzaga. Mu nzira tanga ubuzima, suhuza umuntu ubyishimiye kandi ubikunze. Hagaragara uvugishe umuntu ushaka kukuvugisha kuko ntacyo uhomba ahubwo urunguka.”

    Yavuze ko afite icyizere cy’uko mu muryango wa Habineza hatazaburamo umuntu umusimbura mu ntebe yari yarahawe mu rusengero kuko ari umuryango w’abakirisitu.

    Ati “Uyu ni umuryango w’abantu bakorera Imana cyane, na Joe we ubwe amateka atubwira ko yaba yarakambakambiye mu rusengero, ni ukuvuga ngo iyo ntebe ntihazabura abayicaramo ariko kandi duhumure.”

    Umurambo wa Joseph Habineza wagejejwe mu Rwanda kuri uyu wa Gatanu tariki ya 27 Kanama 2021, uvanywe i Nairobi muri Kenya aho yatabarukiye azize uburwayi.

    Nyuma y’imihango yo kumusezeraho yari imaze iminsi iba biteganyijwe ko azashyingurwa ku wa Mbere tariki 30 Kanama i Rusororo.

    Habineza Joseph yavukiye mu Karere ka Kamonyi mu Ntara y’Amajyepfo tariki 3 Ukwakira 1964. Yitabye Imana nyuma y’igihe gito yizihije isabukuru y’imyaka 33 yari amaranye n’umugore we bafitanye abana bane.

    Abatanze ubuhamya bose bagaragaje ko Ambasaderi Habineza ari umuntu waranzwe no gukunda abantu

    Umuyobozi wungirije w’Itorero ry’Aba- Presbytérienne mu Rwanda, Rev. Julie Kandema yavuze ko Amb Habineza yari umukirisitu mwiza kandi wakundaga abantu

    Umuhango wo gusezera kuri Amb Habineza wayobowe n’abakozi b’Imana mu Itorero ry’Aba- Presbytérienne yasengeragamo

    source : https://ift.tt/38qEpdS

  • Gaz methane n’indi myuka iri mu Kivu; Igisasu cyahinduwe umusemburo w’iterambere – #rwanda #RwOT

    Ku muntu ukirebeye hejuru, nko muri hoteli zigikikije, biroroshye kubona ubwiza bwacyo, kuko gifite amazi asa neza, kikagira ibirwa byinshi bitamirije amashyamba ndetse kikaba gituje kidakunze kugira imihengeri.

    Igipimo cy’ubushyuhe mu Kiyaga cya Kivu ni indi ngingo ikunze gukurura abantu, kuko gikunze kuba kuri dogere 24 Celsius, aho amazi ataba akonje cyane cyangwa ngo ashyuhe cyane, bikorohereza abifuza kuyakoreramo imikino nko koga.

    Byongeye kandi, bitewe n’uko iki Kiyaga gikikijwe n’amashyamba ari ku misozi ikizengurutse, bituma kiba n’igicumbi cy’ubwoko butandukanye bw’inyoni, mu gihe amazi yacyo atabamo inyamaswa nk’ingona n’imvubu zishobora gukumira abifuza gusura iki Kiyaga.

    Ubwiza bw’Ikiyaga cya Kivu ntibushidikanywaho, kuko kigizwe n’ibirwa byinshi bitamirije amashyamba atuma bigaragara neza

    Zahabu icunzwe neza, igisasu kirimbuzi gicokojwe

    Nubwo Ikiyaga cya Kivu gifite ibyiza byinshi ku muntu ukirebeye inyuma, imbere mu ndiba yacyo ntabwo ibintu ari shyashya. Gifite ubujyakuzimu bwa metero 480 aho kiri ku mwanya wa cyenda mu biyaga bifite ubujyakuzimu burebure ku Isi.

    Nubwo bimeze gutya ariko, Ikiyaga cya Kivu, ni intaho y’ubwoko 28 bw’amafi, umubare muto ugereranyije n’ingano yacyo, cyangwa ibindi biyaga bituranye na cyo birimo nk’icya Tanganyika gifite ubwoko bw’amafi burenga 400.

    Imwe mu mpamvu nyamukuru zituma Kivu itaba ubuturo bwishimirwa n’amafi, ni uko ubuzima mu ndiba y’iki Kiyaga budashoboka, kuko hataba umwuka wa Oxygène usanzwe ari moteri y’ubuzima. Uyu mwuka ugarukira muri metero 60 gusa ujya mu bujyakuzimu bw’i Kivu, ubundi munsi yaho hakiganza umwuka nka Dioxyde de carbone (CO2), Gaz methane ndetse n’indi myuka itandukanye.

    Bitekerezwa ko Ikiyaga cya Kivu kimaze imyaka irenga miliyoni eshanu, aho kimaze gukusanya Gaz methane ingana na metero kibe miliyari 65 ndetse na metero kibe miliyari 300 z’umwuka wa CO2.

    Iyi myuka yombi n’indi itandukanye irimo sulfure d’hydrogène (H2S), ituma Ikiyaga cya Kivu kiza muri bitatu ku Isi bifite ubushobozi bwo guteza ibyago bishobora guhitana ubuzima bw’abantu, mu gihe habaho impamvu yatuma iyo myuka yivumbagatanya, ikaba yava munsi y’ikiyaga ikazamuka.

    Nk’umwuka wa CO2 watuma abantu badahumeka, mu gihe Gaz methane ishobora guteza inkongi zikomeye z’umuriro.

    Ibi si inkuru mbarirano kuko ibi byago byabaye mu 1984, ubwo abaturage 37 baturiye Ikiyaga cya Manoun kiri hafi y’uruhererekane rw’ibirunga bine ruzwi nka Oku muri Cameroun, bitabaga Imana mu buryo ‘bwasobanuwe na bamwe muri ibyo bihe nk’ibitero by’iterabwoba.’

    Nyuma y’imyaka ibiri, abandi baturage barenga 1700 bari batuye mu birometero 25 uvuye ku Kiyaga cya Nyos kiri muri rwa ruhererekane rw’ibirunga muri Cameroun, nabo bitabye Imana, bapfa urupfu rujya gusa nk’urw’abapfiriye hafi y’Ikiyaga cya Monoun, dore ko byombi binaturanye.

    Ibi byahagurukije abashakashatsi batandukanye ku rwego rw’Isi, babanje gukeka ko izi mpanuka ziri guterwa n’iruka ry’ibirunga bikikije ibyo biyaga riri kubera munsi y’ubutaka, uretse ko amakuru yavanywe mu bushakashatsi yavuguruje ibyo bitekerezo.

    Nyuma byaje gutangazwa ko intandaro y’izi mpanuka zombi ari ukwivumbagatanya k’umwuka wa CO2 wari munsi y’ibiyaga byombi, aho wakomeje kwiyongera mu gihe cy’imyaka myinshi, kugeza ubwo ugize ikiwukoma, gishobora kuba inkangu, umutingito, imvura nyinshi n’ibindi bitandukanye, bigatuma uzamuka.

    Nko ku mpanuka y’Ikiyaga cya Nyos, uyu mwuka wa CO2 usanzwe uhumanye, wageze mu birometero 25 uvuye ku Kiyaga, maze kuko ufite uburemere buruta ubwa Oxygene dusanzwe duhumeka, ukomeza kuba munsi yayo mu gihe gito, mu kirere kiri hafi y’abantu bituma bawuhumeka, ari na cyo cyaje kubahitana.

    Imiterere y’Ikiyaga cya Kivu na yo imeze neza nk’ibiyaga bya Nyos na Manoun byo muri Cameroun, kuko iki Kiyaga na cyo kibitse umwuka mwinshi wa CO2, ujya kungana na 2% by’ingano ya CO2 yoherezwa mu kirere iturutse ku Isi buri mwaka.

    Ubusanzwe CO2 igera mu ndiba y’ikiyaga binyuze mu buryo burimo amazi aturuka mu nda y’Isi akaba yakwinjira munsi y’ikiyaga, kandi aya mazi akaba akunze kuba arimo ingano nyinshi ya CO2 ndetse yifitemo umunyu mwinshi, ari na yo impamvu aguma mu ndiba y’ikiyaga aho kuzamuka.

    Hari kandi kuba ibikoma by’ikirunga bishobora kuva mu Kirunga bikajya mu ndiba y’ikiyaga, noneho bikahamara imyaka myinshi, maze uruhurirane rwabyo ndetse no kubora kw’ibindi bintu biri mu ndiba y’ikiyaga, byose bikazabyara gaz methane nyuma y’imyaka myinshi. Imiterere y’ubukonje iba munsi y’ibiyaga, ituma kwivanga kw’amazi ndetse n’iyo myuka byoroha.

    Igiteye impungenge ni uko ingano ya CO2 na Gaz methane igenda yiyongera mu Kivu, kuko hari ubushakashatsi bwagaragaje ko ingano yayo yiyongereyeho 30% mu myaka 30 ishize. Ni mu gihe kandi hari ubushakashatsi bwerekanye ko ubuzima bwigeze kuzimira hafi y’Ikiyaga cya Kivu, bigakekwa ko icyo gihe bishobora kuba byaratewe n’ubwiyongere bukabije bwa CO2 mu kirere nyuma y’uko yari imaze kuzamuka iva mu Kiyaga cya Kivu.

    Ku rundi ruhande, abahanga mu bijyanye n’ubutabire bagaragaje ko nubwo nta mitingito n’ibindi byatuma CO2 iva mu Kiyaga cya Kivu mu buryo butunguranye, iba igomba n’ubundi kuzavamo mu gihe kiri hagati y’imyaka 800 na 1000, ari na yo mpamvu ibikorwa byo gutangira kwitegura icyo gikorwa no gushaka uburyo cyaburizwamo ari ingenzi cyane.

    Ikiyaga cya Kivu gikorerwamo uburobyi icyakora ntigikunze kugira amafi menshi kuko mu ndiba yacyo hari umwuka wa CO2 na gaz methane bishobora kugira ingaruka ku binyabuzima

    Icyafatwaga nk’igisasu mu Kivu cyatangiye kubyazwa umusaruro

    Ntabwo ari ibanga ko Ikiyaga cya Kivu ari kimwe mu biyaga bishobora guteza ibyago bikomeye ku bagituriye, ndetse bamwe ntibatinya kucyita ’Ikiyaga cy’Urupfu’, bitewe n’uburemere bw’ibyago gishobora guteza mu gihe cyaba kititaweho.

    Ibi ni byo byatumye ibihugu by’u Rwanda na Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo bisangiye iki Kiyaga, bigirana amasezerano akubiyemo n’uburyo bwo kubyaza umusaruro ingano iri hejuru ya gaz methane iri mu Kivu, aho kurindira ko izagira ikiyikoma igaturika, ikaba yakwica abantu ikanangiza ibikorwa bitandukanye.

    Ibi bijyana n’uko iki Kiyaga gifite ibyago byinshi byo kuba cyagira izindi mpanuka, na cyane ko kiri mu birometero birindwi gusa uvuye ku Kirunga cya Nyiragongo, kandi iki Kirunga kikaba kigifite ubushobozi bwo kuruka.

    Ku rundi ruhande, bijyanye n’uko iki Kiyaga kiri ahantu hagenda hasaduka, byitezwe ko imitingito ikomoka kuri iryo saduka ry’ubutaka, ishobora kugira uruhare mu kongera ibyago byo kuba gaz methane na CO2 biri mu Kivu bishobora guhungabana.

    Mu gihe iri turika ryabaho, ryagira ingaruka ziteye ubwoba kuko Ikiyaga cya Kivu gituriwe n’abarenga miliyoni ebyiri ku ruhande rwa Congo n’u Rwanda, ariko ubwinshi bwa CO2 ndetse gaz methane iri muri iki Kiyaga bukaba bushobora gutuma ingaruka zigera kure cyane, kuko mu Kiyaga cya Nyos havuyemo metero kibe miliyoni 80 za CO2 zageze mu birometero 25 uvuye ku Kiyaga, ubwo wakwibaza uko byagenda mu gihe mu Kivu haba impanuka imeze gutya, kandi cyo kibitse metero kibe miliyari 300 za CO2.

    Bumwe mu buryo bwo kwirinda izi ngaruka zose ni ukubyaza umusaruro gaz methane iri mu Kivu, dore ko isanzwe yifashishwa mu bikorwa birimo gutanga umuriro w’amashanyarazi.

    Inyingo zagaragaje ko mu Kiyaga cya Kivu harimo gaz methane ihagije ku buryo ishobora kuryara amashanyarazi angana na megawatt zishobora kugera kuri 700 ku mwaka mu gihe cy’imyaka irenga 50 iri imbere.

    Uretse umuriro w’amashanyarazi, iyi gaz yanakoreshwa mu bindi bikorwa bikenerwamo gaz birimo nko guteka, kuba yakoreshwa mu bikorwa by’ubwikorezi, inganda n’ibindi bitandukanye.

    Kuva mu 2011, u Rwanda rwatangiye ubufatanye n’ikigo cy’Abongereza kizwi nka Contour Global, mu rwego rwo kugira ngo herebwe uburyo gaz methane yabyazwa umusaruro muri ibi bihe, aho kuzarindira ko iteza ibyago.

    Impande zombi zimaze kugera kuri byinshi, na cyane ko igice kimwe cy’umushinga cyatangiye gutanga umusaruro, aho kugera mu ntangiriro z’umwaka ushize, 30% by’umuriro wakoreshwaga mu Rwanda waturukaga kuri uyu mushinga wiswe ‘Kivuwatt’.

    Kuri ubu uyu mushinga uri gutanga amashanyarazi arenga megawatt 25, ariko nuramuka wuzuye uzatangira gutanga megawatt 100. Umushinga wo kuvana gaz methane mu kiyaga ikabyazwamo amashanyarazi nta handi hantu wari warigeze ukorerwa ku Isi, ari na yo mpamvu uyu mushinga watinze kuko watwaye imyaka irindwi yose.

    Kugira ngo gaz ikurwe mu mazi, hoherezwa amatiyo maremare mu ndiba y’Ikiyaga muri metero zishobora kugera kuri 350 nk’uko bimeze mu Kivu, ubundi akanyuramo amazi avanze na gaz methane na CO2. Nibura buri saha, metero kibe ibihumbi 20 bya gaz methane birazamurwa bigatunganywa.

    Mu kuzamurwa, aya mazi ayungururwa inshuro ebyiri, bwa mbere bikabera munsi y’amazi ariko mu buryo bworoheje, ubundi akongera kuyungururwa ageze mu bitembo biri hejuru y’amazi ari naho gaz methane itandukanyirizwa n’amazi ndetse na CO2.

    Iyi gaz methane ihita yoherezwa ku ruganda ruri mu birometero 13 ku nkombe z’amazi, inyuze mu matiyo yabugenewe, ubundi igatunganywa neza, igakorwamo amashanyarazi ashyirwa ku muyoboro mugari w’igihugu. Amazi na CO2 byasigaye bisubizwa mu Kiyaga cya Kivu.

    Uretse umushinga wa Kivuwatt, hari n’undi mushinga w’ikigo cya Shema Power Lake Kivu cyashoye miliyoni 400$, kigamije kuzabyaza umusaruro gaz methane yo mu Kivu umuriro ungana na megawatt 75.

    Ku rundi ruhande, ikigo cya Gasmeth Energy nacyo cyashoye miliyoni 400$ aho byitezwe ko mu mwaka utaha kizatangira kubyaza umusaruro gaz methane, ku buryo ishobora gukoreshwa mu bikorwa byo guteka n’ibindi birimo iby’ubwikorezi.

    Mu gihe imishinga yose igamije kubyaza umusaruro gaz methane yo mu Kiyaga cya Kivu yatanga umusaruro witezwe, iyi gaz ishobora kuzaba igize ibirenze kimwe cya kabiri cy’amashanyarazi u Rwanda ruzaba rukoresha mu mwaka wa 2024, agomba kuba agera kuri megawatt 556, aho Abanyarwanda bose bazaba bagerwaho n’amashanyarazi, bavuye kuri 63% kugera muri Gicurasi uyu mwaka.

    Leta ikeneye amafaranga arenga miliyari 600 Frw kugira ngo izashyire mu bikorwa imishinga igamije kugeza amashanyarazi ku baturage bose mu 2024.

    Umushinga wa Kivuwatt witezweho kuzatanga megawatt 100 numara kuzura

    Abaturage barenga miliyoni ebyiri baturiye Ikiyaga cya Kivu, bituma ibikorwa byo kwirinda iturika rya gaz methane ikirimo birushaho gukenerwa cyane

    Ikiyaga cya Kivu kimaze imyaka irenga miliyoni eshanu

    source : https://ift.tt/38pApdw