Category: Uncategorized

  • Kizahabwa impande zombi! Ikiruhuko gihabwa umubyeyi umaze kwibaruka kigiye kongerwa #rwanda #RwOT

    Hari abaturage n'abadepite bahuriza ku cyifuzo cy'uko ikiruhuko gihabwa umukozi w'umugore wabyaye cyakongerwa kikava ku byumweru 12, ndetse n'igihabwa umugabo kikava ku minsi 4 kikaba cyagera ku kwezi.

    Ibi ngo ni mu rwego rwo kongera umwanya ababyeyi bamarana n'umwana hagamijwe kwita ku muryango uburere n' uburezi bw' umwana.

    Ubusanzwe itegeko ry' umurimo riteganya ikiruhuko cy' ibyumweru 12 gusa ku mukozi w' umugore wabyaye mu gihe umugabo rimuteganyiriza iminsi 4 gusa. Abaturage bagaragaza aho babona hakwiye impinduka kuri ibi biruhuko.

    “Hari ibintu biba bikenewe mu rugo, umugabo akagushakira agasombe, agakoma, byaba ngombwa ukanamutekera kuko uwo mugore nta mbaraga aba yagatoye rero bamuhaye icyumweru wenda yaba abikoze akazasubira ku kazi umugore yarabonye imbaraga zo kuba utwo turimo tworoheje yatwikorera.” – Byukusenge Esperance, Umuturtage wo mu Karere ka Gasabo.

    “Umugabo, iminsi 4 ni mike, yakabaye icyumweru kimwe cyangwa bibiri akazagaruka stress zarangiye ku buryo anagarutse yaza afite imbaraga umutima uri hamwe akazi akagakora akitayeho.” – Pacifique Dukuzimana, Umuturage wo mu Karere ka Nyarugenge.

    Ibi kandi babihuriraho na bamwe mu badepite bagize Komisiyo y'Imibereho y'Abaturage, bahamya ko ibi byahabwa agaciro kanini mu gusuzuma umushinga w' itegeko rihindura itegeko rigenga umurimo mu Rwanda.

    DepiteManirarora Annoncee yagize ati: “Niba bishoboka mu iteka rizashyirwaho, icyo gihe cyakongerwa, ku mugabo nawe iminsi 4 ni mike, irangira mukiri kwa muganga hanyuma ukamusigayo ugahita ugenda ku buryo usanga iriya minsi ine ntacyo ikumariye.”

    Depite Frank Habineza nawe yagize ati: “Iriya minsi ine ni mike cyane, nk'umudamu wagize ingorane akabyara umwana udashyitse, ya minsi 4 umugabo niwe umwitaho ariko kwa muganga iyo bafashe icyemezo cyo gusaba umubyeyi kuguma aho kubera nyine uko babona ubuzima bwe, uwo umugabo ntabona uko akurikirana bwa buzima bw' umubyeyi n' umwana.”

    Hon. Uwamariya Odette, Perezida wa Komisiyo y'Imibereho myiza mu mutwe w'abadepite, ashimangira ko izi ngingo zisaba ibiganiro byimbitse ariko ko byaba ibitekerezo by' abaturage, abadepite n'abandi bizahabwa agaciro ariko hashyizwe imbere inyungu umuturage abifitemo muri rusange.

    “Ibyo byose mu gusuzuma ingingo ku yindi muri uyu mushinga w'itegeko, tuzagenda byose tubisuzuma, twita ku bitekerezo haba mu nteko rusange cyangwa hano muri komisiyo aiko nyine ibyo byose birumvikana tuba dushyize imbere inyungu z' umuturage muri rusange.”

    Minisitiri w'abakozi ba leta n'umurimo Rwanyindo Kayirangwa Fanfan avuga ko ibi bitekerezo bizakomeza kuganirwaho n' izindi nzego bireba zirimo izifite mu nshingano ubwiteganyirize n' izindi hagamijwe ko ababyeyi bombi babona ikiruhuko cyo kubyara gihagije.

    “Natwe twifuza ko ibi byahinduka ariko uyu munsi sibyo byatugenzaga gusa twumva ko uko tuzagenda turushaho gushyira imbaraga mu kwizigamira no kwiteganyiriza tuzahindura rwose iriya minsi tuyongere haba ku bagabo no kubagore.”

    By'umwihariko ku bijyanye n'ikiruhuko ku mubyeyi w'umugabo wabyaye, Minisiteri y'abakozi ba leta itanga inama ko cyakongerwa vuba cyangwa bitinze byanajyanishwa n'ubukangurambaga bugamije koko gutuma umubyeyi w' umugabo akoresha ibikwiye iki kiruhuko, aho kugikoresha nk'ikiruhuko cyo kwishimira ko yabyaye gusa ahubwo akagikoresha yita ku ruhinja na nyina.

    Inkuru ya RBA

    Source : https://umuryango.rw/amakuru/mu-rwanda/ubuzima/article/ikiruhuko-gihabwa-ababyeyi-bamaze-kwibaruka-kigiye-gushyirwa-ku-mezi-menshi

  • Uganda: Inteko ishingamategeko yemeje umushinga w'itegeko ryo gufunga abatinganyi #rwanda #RwOT

    Inteko ishingamategeko ya Uganda yemeje umushinga w'itegeko rishobora guhana mu rwego rw'amategeko abantu bavuga ko bahuza ibitsina ari ab'igitsina kimwe, bazwi nk'abatinganyi (LGBT).

    Abo bantu bashobora gufungwa igihe kirekire mu gihe uyu mushinga w'itegeko waba ushyizweho umukono ukemezwa nk'itegeko na Perezida Yoweri Museveni.

    Bijyanye n'uyu mushinga w'itegeko, inshuti, abo mu muryango n'abandi baturage bafite inshingano yo gutanga amakuru ku bategetsi mu gihe bamenye abantu bahuza ibitsina ari ab'igitsina kimwe.

    Ibikorwa by'ubutinganyi bisanzwe binyuranyije n'amategeko muri Uganda.

    Ariko uyu mushinga w'itegeko urashaka gufata indi ntera ugahindura icyaha kuba abantu baba ari abatinganyi byo ubwabyo.

    Uyu mushinga w'itegeko, wari wagejejwe mu nteko ishingamategeko ya Uganda muri uku kwezi kwa gatatu, wemejwe n'inteko ishingamategeko ku wa kabiri ku bwiganze bw'amajwi.

    Ubu ugiye kwerekeza kwa Perezida Museveni, ushobora guhitamo gukoresha ububasha bwe akawuhagarika – bigatuma aguma kugirana umubano mwiza n'ibihugu byo mu burengerazuba (Uburayi n'Amerika) biha imfashanyo Uganda ndetse akagumana umubano mwiza n'abashoramari bo mu burengerazuba – cyangwa akawushyiraho umukono ugahinduka itegeko.

    Uyu mushinga w'itegeko unarimo ko umuntu wahamijwe n'urukiko guhindura imyitwarire y'umwana cyangwa gukora ubucuruzi bw'abana agamije kubakoresha mu bikorwa by'ubutinganyi ashobora gukatirwa igifungo cya burundu.

    Abantu cyangwa ibigo bishyigikira cyangwa bitera inkunga ibikorwa by'uburenganzira bw'abatinganyi cyangwa imiryango y'abatinganyi, cyangwa bitangaza mu nyandiko, mu mashusho n'amajwi no mu bitangazamakuru ndetse no mu rwego rw'ubuvanganzo (literature) ibintu bishyigikiye abatinganyi, na byo bishobora kuburanishwa mu nkiko no gufungwa.

    Itsinda rito rw'abadepite bo mu nteko ishingamategeko ya Uganda bo mu kanama kiga kuri uwo mushinga w'itegeko, ryanze ishingiro ryawo. Abagize iri tsinda bavuze ko ibyaha rishaka guhana bisanzwe bihanwa mu gitabo cy'amategeko ahana cya Uganda.

    Impirimbanyi n'aba LGBT bo muri Uganda bavuze ko umwuka uri mu bantu wo kurwanya abatinganyi muri icyo gihugu urimo gutuma bibasirwa ku mubiri no ku mbuga za internet, kandi ko uwo mushinga w'itegeko ushobora kugira ingaruka zikomeye ku Banya-Uganda muri rusange.

    Mu mwaka wa 2014, urukiko rwa Uganda rurinda iremezo ry'itegekonshinga rwahinduye impfabusa undi mushinga w'itegeko nk'uwo wari wakajije amategeko ahana abatinganyi.

    Uwo mushinga wari urimo ko binyuranyije n'amategeko kwamamaza no gutera inkunga amatsinda y'aba LGBT hamwe n'ibikorwa byabo, ndetse ugashimangira ko ibikorwa by'ubutinganyi bikwiye guhanishwa igihano cyo gufungwa burundu.

    Icyo gihe, urwo rukiko rwanzuye ko iryo tegeko rikurwaho kuko ryari ryemejwe n'inteko ishingamategeko itujuje umubare wa ngombwa wo kugira ngo iterane. Iryo tegeko ryari ryamaganwe henshi mu bihugu byo mu burengerazuba.

    Umubano w'abahuza ibitsina b'igitsina kimwe urabujijwe mu bihugu bigera kuri 30 byo muri Afurika, aho benshi mu babituye bakurikiza indangagaciro zikomeye ku bya kera zijyanye n'idini n'imibereho.

    BBC

    Source : https://umuryango.rw/amakuru/mu-mahanga/umutekano/article/uganda-inteko-ishingamategeko-yemeje-umushinga-w-itegeko-ryo-gufunga

  • Uganda: Abaryamana bahuje igitsina bashobora kuzajya bafungwa #rwanda #RwOT

    Inteko ishingamategeko ya Uganda yemeje umushinga w'itegeko rishobora guhana abahuza ibitsina ari ab'igitsina kimwe bazwi nk'abatinganyi, aho bashobora gufungwa igihe kirekire mu gihe uyu mushinga waba wemejwe nk'itegeko na Perezida Museveni.

    Abo bantu bashobora gufungwa igihe kirekire mu gihe uyu mushinga w'itegeko waba ushyizweho umukono ukemezwa nk'itegeko na Perezida Yoweri Museveni.

    Bijyanye n'uyu mushinga w'itegeko, inshuti, abo mu muryango n'abandi baturage bafite inshingano yo gutanga amakuru ku bategetsi mu gihe bamenye abantu bahuza ibitsina ari ab'igitsina kimwe.

    Ibikorwa by'ubutinganyi bisanzwe binyuranyije n'amategeko muri Uganda.

    Ariko uyu mushinga w'itegeko urashaka gufata indi ntera ugahindura icyaha kuba abantu baba ari abatinganyi byo ubwabyo.

    Uyu mushinga w'itegeko, wari wagejejwe mu Nteko Ishinga Amategeko ya Uganda muri uku kwezi kwa Werurwe, wemejwe n'inteko ishingamategeko kuri uyu wa kabiri ku bwiganze bw'amajwi.

    Ubu ugiye kwerekeza kwa Perezida Museveni, ushobora guhitamo gukoresha ububasha bwe akawuhagarika, bigatuma aguma kugirana umubano mwiza n'ibihugu byo mu burengerazuba (Uburayi n'Amerika) biha imfashanyo Uganda ndetse akagumana umubano mwiza n'abashoramari bo mu burengerazuba cyangwa akawushyiraho umukono ugahinduka itegeko.

    Uyu mushinga w'itegeko unarimo ko umuntu wahamijwe n'urukiko guhindura imyitwarire y'umwana cyangwa gukora ubucuruzi bw'abana agamije kubakoresha mu bikorwa by'ubutinganyi ashobora gukatirwa igifungo cya burundu.

    Abantu cyangwa ibigo bishyigikira cyangwa bitera inkunga ibikorwa by'uburenganzira bw'abatinganyi cyangwa imiryango y'abatinganyi, cyangwa bitangaza mu nyandiko, mu mashusho n'amajwi no mu bitangazamakuru ndetse no mu rwego rw'ubuvanganzo (literature) ibintu bishyigikiye abatinganyi, na byo bishobora kuburanishwa mu nkiko no gufungwa.

    The post <strong>Uganda: Abaryamana bahuje igitsina bashobora kuzajya bafungwa</strong> appeared first on FLASH RADIO&TV.

    Source : https://flash.rw/2023/03/22/uganda-abaryamana-bahuje-igitsina-bashobora-kuzajya-bafungwa/?utm_source=rss&utm_medium=rss&utm_campaign=uganda-abaryamana-bahuje-igitsina-bashobora-kuzajya-bafungwa

  • Hotel ishobora gutuma Amavubi aguma muri Beni… – #rwanda #RwOT

    Mu ijoro ryo kuri uyu wa Kabiri, nibwo ishyirahamwe ry’umupira w’amaguru muri Afurika CAF ryamenyesheje ishyirahamwe ry’umupira w’amaguru mu Rwanda FERWAFA ko Amavubi azakirira umukino wayo na Benin muri Benin, kandi ari naho umukino ubanza uri bubere.

    U Rwanda rufitanye imikino ibiri na Benin y’ijonjora, ryo gushaka itike y’igikombe cy’Afurika kizabera muri Cote D’Ivoire umwaka. Iyi mikino harimo umukino ugomba kuba kuri uyu wa Gatatu ukabera muri Benin, ndetse n’umukino wo kwishyura wagombaga kubera i Huye kuri sitade mpuzamahanga y’akarere ka Huye tariki 27 Werurwe, ariko CAF ikaba uyu mukino yawuteye utwatsi.

    Sitade ya Huye iherutse kuvugururwa ngo izakire imikino mpuzamahanga, ariko byarakozwe hotel ziribagirwa

    CAF yandikiye FERWAFA iyimenyesha ko i Huye bakabaye bakirira Benin, nta hotel ihari yakakira ikipe nka Benin. CAF ubusanzwe isaba ko ahantu ikipe y’igihugu ishobora kwakirira imikino, nibura haba hari amahoteli 3 afite inyeyeri 4, ariko i Huye izo hotel ntabwo zihari.

    Kuki CAF yategetse u Rwanda kwakirira muri Benin?

    Ubusanzwe ikipe y’igihugu niyo itanga ahantu izakirira imikino yayo hakiri kare, noneho CAF ikahemeza amakipe yose akahamenya kare. Kuri ubu rero mu gihe hasigaye iminsi itanu gusa ngo umukino wo kwishyura ube, CAF yanze ibitinda, ihitiramo Amavubi aho agomba kwakirira kandi hadatinza imyiteguro y’umukino. 

    Urwandiko CAF yageneye FERWAFA

    Bikomeje uku, u Rwanda rushobora kuzasoza imikino y’amatsinda nta mukino n’umwe rwakiriye

    Source : https://inyarwanda.com/inkuru/127306/hotel-ishobora-gutuma-amavubi-aguma-muri-benin-127306.html

  • Amakipe ahagarariye u Rwanda mu mikino ihuza Abapolisi bo muri Afurika y'i Burasirazuba yatangiranye intsinzi #rwanda #RwOT

    Amakipe ya Polisi y'u Rwanda yatsinze aya Polisi y'u Burundi mu mikino itangiza umupira w'amaguru n'umukino w'intoki (Volley ball) yabahuje ku munsi wa mbere w'imikino ihuza abapolisi bo mu Karere k'Afurika y'Iburasirazuba (EAPCCO).

    Ni imikino yabaye nyuma y'ibirori byo gutangiza iyi imikino ya EAPCCO byabereye kuri Sitade ya Kigali yitiriwe Pele mu gitondo cyo kuri uyu wa kabiri.

    Mu masaha y'umugoroba kuri icyo kibuga niho habereye umukino wahuje Polisi y'u Rwanda ihagarariwe na Police FC ndetse na Polisi y'i Burundi ihagarariwe na Rukinzo FC.

    Ni umukino warangiye Police FC y'u Rwanda yatsinze Rukinzo FC ibitego bitatu kuri kimwe, ni ibitego byatsinzwe na Hakizimana Muhadjiri, Mugisha Didier na Kayitaba Jean Bosco ku ruhande rw'u Rwanda na Hakizimana Tity wa Rukinzo.

    Nyuma y'uyu mukino umutoza wa Police FC, Mashami Vincent yashimye uburyo abakinnyi uko bitwaye muri uyu mukino ashimangira ko intego bafite ari ugutwara igikombe.

    Yagize ati: 'Twari dufite intego yo gutsinda kandi twayigezeho, tuzakomerezaho no ku mukino utaha kandi twizeye ko tuzatwara igikombe turimo gukinira.'

    Mu mukino wa Volleyball wakiniwe kuri BK Arena ku isaha ya  saa Kumi n'ebyiri z'umugoroba, ikipe ya Polisi y'u Rwanda nayo yatsinze  iya Burundi amaseti atatu ku busa.

    Umukino wahuje u Rwanda ruhagarariwe na Forefront Volleyball Club yatsinze uyu mukino mu buryo buyoroheye, aho iseti ya mbere yayitsinze ku manora 25 kuri 17, iya Kabiri yarangiye ku manota 25 kuri 20 mu gihe iya nyuma yarangiye ari  amanota 25 kuri 22.

    Kuri uyu munsi imikino irakomeza muri Volleyball aho u Burundi buhura na Kenya, naho mu mupira w'amaguru amakipe akazongera gukina kuri uyu wa gatanu.

    Amakipe yo mu bihugu umunani ari byo u Burundi, Uganda, Tanzaniya, Kenya, Sudani, Sudani y'Epfo, Etiyopia ndetse n'u Rwanda rwaryakiriye bwa mbere, niyo yitabiriye iri rushanwa ribaye ku nshuro yaryo ya Kane.

    Ni imikino irimo gukinwa mu byiciro 13 by'imikino itandukanye harimo umupira w'amaguru, Volley ball, netball, Hand ball, Beach volleyball, Basketball, Athletisme, Darts, Karate, Taekwondo, Judo, Iteramakofe no Kumasha.

    The post Amakipe ahagarariye u Rwanda mu mikino ihuza Abapolisi bo muri Afurika y'i Burasirazuba yatangiranye intsinzi appeared first on RUSHYASHYA.

    Source : https://rushyashya.net/amakipe-ahagarariye-u-rwanda-mu-mikino-ihuza-abapolisi-bo-muri-afurika-yi-burasirazuba-yatangiranye-intsinzi/?utm_source=rss&utm_medium=rss&utm_campaign=amakipe-ahagarariye-u-rwanda-mu-mikino-ihuza-abapolisi-bo-muri-afurika-yi-burasirazuba-yatangiranye-intsinzi

  • Tanzania: Leta yavuze ko indwara iherutse kwica abantu batanu ari virusi ya Marburg #rwanda #RwOT

    Leta ya  Tanzania yatangaje ko indwara yari yayoberanye yishe abantu batanu mu majyaruguru ashyira uburengerazuba bwa Tanzania ari virusi ya Marburg.

    Nibwo bwa mbere iyi virus ivuzwe muri Tanzania.

    Minisitiri w'ubuzima, Ummy Mwalimu, yavuze ko abantu 160 barimo gukurikiranwa kandi leta yafashe ingamba z'ubugenzuzi mu duce ivugwamo.

    Nta bandi barwayi baratangazwa hanze y'akarere ka Bukoba mu ntara ya Kagera.

    Dr Ahmed Ogwell, umukuru w'ikigo cy'umuryango w'Ubumwe bwa Africa cyo kurwanya indwara z'ibyorezo yatangaje ko bahise bohereza itsinda gufatanya na Tanzania kurwanya ibyago by'ikwirakwira ry'iyi virusi.

    Minisitiri Mwalimu yavuze ko iyi ndwara ishobora gukumirwa.

    Ati 'Tuzi aho umurwayi wa mbere yabonetse, kandi twakoze ku buryo abagize umuryango we bose bakurikiranwa harimo n'abamuvuye. Ndasaba buri wese gufata ingamba.'

    Mu cyumweru gishize ubwo iyi ndwara yadukaga, leta ya Tanzania yatangaje ko ari indwara itazwi kandi ishobora kuba yandura.

    Ibipimo by'abanduye byoherejwe kuri laboratwari y'igihugu ngo bisuzumwe, Minisitiri Mwalimu akaba yatangaje ko babisanzemo virusi ya Marburg.

    Mu bishwe n'iyi ndwara harimo umuganga wagize ibimenyetso birimo guhinda umuriro, kuruka, kuva amaraso ahafunguye ku mubiri no kunanirwa kw'impyiko.

    The post <strong>Tanzania: Leta yavuze ko indwara iherutse kwica abantu batanu ari virusi ya Marburg</strong> appeared first on FLASH RADIO&TV.

    Source : https://flash.rw/2023/03/22/tanzania-leta-yavuze-ko-indwara-iherutse-kwica-abantu-batanu-ari-virusi-ya-marburg/?utm_source=rss&utm_medium=rss&utm_campaign=tanzania-leta-yavuze-ko-indwara-iherutse-kwica-abantu-batanu-ari-virusi-ya-marburg

  • Tanzania: Indwara yishe abantu 5 I Bukoba yamaze kumenyekana #rwanda #RwOT

    Abategetsi muri Tanzania batangaje ko indwara yari yayoberanye yishe abantu batanu mu majyaruguru ashyira uburengerazuba bwa Tanzania ari virusi ya 'Marburg'. Nibwo bwa mbere iyi virus ivuzwe muri Tanzania.

    Minisitiri w'ubuzima Ummy Mwalimu yavuze ko abantu 160 barimo gukurikiranwa kandi Leta yafashe ingamba z'ubugenzuzi mu duce ivugwamo. Nta bandi barwayi baratangazwa hanze y'akarere ka Bukoba mu ntara ya Kagera.

    Dr Ahmed Ogwell, umukuru w'ikigo cy'umuryango w'Ubumwe bwa Africa cyo kurwanya indwara z'ibyorezo yatangaje ko 'ako kanya' bahise bohereza itsinda gufatanya na Tanzania 'kurwanya ibyago by'ikwirakwira' ry'iyi virusi.

    Minisitiri Mwalimu yavuze ko iyi ndwara ishobora gukumirwa. Ati:' Tuzi aho umurwayi wa mbere yabonetse, kandi twakoze ku buryo abagize umuryango we bose bakurikiranwa harimo n'abamuvuye. Ndasaba buri wese gufata ingamba'.

    Mu cyumweru gushize ubwo iyi ndwara yadukaga Tanzania yatangaje ko ari 'indwara itazwi' kandi 'ishobora kuba yandura'. Ibipimo by'abanduye byoherejwe kuri laboratoire y'igihugu ngo bisuzumwe, Minisitiri Mwalimu akaba yatangaje ko babisanzemo virusi ya Marburg.

    Mu bishwe n'iyi ndwara nkuko BBC dukesha iyi nkuru ibitangaza, harimo umuganga wagize ibimenyetso birimo guhinda umuriro, kuruka, kuva amaraso ahafunguye ku mubiri no kunanirwa kw'impyiko.

    Marburg ni ndwara ki?

    Ni virusi yegeranye cyane n'iya Ebola, nk'uko ishami rya ONU rishinzwe ubuzima ku isi ribivuga, Marburg yatangiye kuboneka igihe abantu 31 bayanduye nyuma y'icyumweru bagapfa mu 1967 muri:

    • Marburg na Frankfurt, mu Budage
    • Belgrade nuri Serbia

      Virus ya Marburg yabonetse bwa mbere mu Budage mu 1967.

    Iyi ndwara basanze yarahazanywe n'inkende zinjijwe mu Budage zivuye muri Uganda.

    Ariko kuva icyo gihe, iyi virus yagiye ica no mu zindi nyamaswa hanyuma no mu bantu. Yandura iciye ku bantu bamaze igihe kinini mu buvumo no mu binogo bicukurwamo ubutare bisanzwe bituwemo n'uducurama (ubuhungarema mu Kirundi). Ni bwo bwa mbere ibonetse muri Tanzania, ariko hari ibindi bihugu bya Africa yigeze kubonekamo, birimwo:

    • DR Congo
    • Kenya
    • Angola
    • Afrika y'Epfo
    • Uganda
    • Zimbabwe
    • Ghana

    Mu 2005 iyi virusi yahitanye abantu barenga 300 muri Angola. Ariko i Burayi, yishe abatarenze 10 mu myaka 40 ishize — hamwe n'undi umwe muri Amerika, yari yaravuye mu buvumo muri Uganda.

    Aho yabotse bikomeye ni;

    • 2017, Uganda: Abantu batatu nibo banduye, barapfuye
    • 2012, Uganda: 15 nibo banduye, bane barapfuye
    • 2005, Angola: 374 nibo banduye, 329 barapfuye
    • 1998-2000, DR Congo: 154 nibo banduye, 128 barapfuye
    • 1967, mu Budagi: 29 nibo banduye, indwi barapfuye

    Byavuye muri OMS/ WHO

    Uwayanduye afatwa ate?

    Iyi virusi itungura umubiri ikawushegesha, ibimenyetso byayo birimo;

    • Guhinda umuriro
    • Kuribwa umutwe
    • Kubabara ingingo

    Nyuma y'iminsi itatu, akenshi hakurikira:

    • Gucibwamo
    • Kuruka
    • Kuva amaraso
    • Kuribwa cyane mu nda

    OMS ivuga ko: 'Kuri uru rugero, abantu babona umuntu yanduye nk'umuzimu', amaso agatukura, isura igahinduka, agacika inkokora cyane'. Abantu benshi bahita batangira kuva amaraso mu bice bitandukanye by'umubiri, bagapfa mu gihe cy'iminsi icyenda kuva batangiye kurwara, kubera gutakaza amaraso menshi no gushengabara.

    Ugereranije, iyi virusi yica icya kabiri cy'abayanduye, nk'uko OMS ibivuga, ariko aho byari bikomeye cyane ni aho yishe hafi 90% by'abanduye.

    Yandura ite?

    Uducurama two mu bwoko bwa 'Fruit Bat' akenshi nitwo tuba tubitse iyi virusi. Inkende zo muri Africa n'ingurube nazo zishobora kugendana iyi virusi. Mu bantu, ikwirakwira iciye mu matembabuzi y'uruhu no gukora ku byandujwe iyi virusi. Yewe nubwo abayirwaye baba bamaze kuyikira, amaraso yabo cyangwa intanga bishobora kwanduza abandi nyuma y'amezi atari macye.

    Ivurwa ite?

    Nta rukingo rwihariye cyangwa imiti yihariye biraboneka. Ariko ibintu bitari bike biva mu maraso, imiti hamwe n'ubuvuzi bwo kongererera ingufu umubiri (immunothérapie), birakora, nk'uko OMS ibivuga. Abaganga kandi bashobora kugabanya ubukana bwayo mu guha abarwayi ibintu byinshi byo kunywa no gusubizamo amaraso uwayatakaje.

    Wayirwanya ute?

    Gavi, ishyirahamwe mpuzamahanga riteza imbere inkingo, risaba ko abantu bakwirinda kurya cyangwa gukorakora inyama zo mw'ishyamba. Ko kandi bakwirinda gukorakora ingurube mu turere twadutsemo iyo ndwara, nk'uko OMS ibivuga.

    Uducurama two mu bwoko bwa Fruit Bat turi mu tubika cyane iyi virusi.

    Abantu bigeze kwandura iyi virusi, mu mibonano mpuzabitsina yabo bagomba gukoresha agakingirizo igihe cy'umwaka kuva batangiye kubona ibimenyetso kugeza intanga zabo zipimwe incuro ebyiri bikagaragara ko nta virusi zigifite. Hanyuma abahamba abishwe n'iyi virusi bakwirinda gukorakora umurambo

    intyoza

    Source : https://www.intyoza.com/2023/03/22/tanzania-indwara-yishe-abantu-5-i-bukoba-yamaze-kumenyekana/

  • U Bwongereza: Minisitiri w'Umutekano yateranye amagambo n'abadepite banenze imikoranire n'u Rwanda – #rwanda #RwOT

    Uku guterana amagambo kwabaye kuri uyu wa 20 Werurwe 2023 mu nama yahuje abagize Inteko Ishinga Amategeko y'u Bwongereza ndetse Minisitiri Braverman abazwa n'abagize inteko byinshi ku rugendo aherutsemo mu Rwanda.

    Yvette Cooper yatangiye yakira Minisitiri Braverman mu nteko mu buryo buninura aho yagize ati 'Twakiriye Minisitiri w'Umutekano Suella Braverman uvuye mu butembere bw'akazi buhenze cyane.'

    Aha yashakaga kugaragaza ko urugendo Braverman amazemo iminsi mu Rwanda rugamije kureba aho abinjira mu Bwongereza mu buryo butemewe bazatuzwa, ruhenze ndetse rutari rukenewe.

    Mu kumusubiza Breverman yavuze ko atangazwa n'uburyo Yvette Cooper azamura ijwi iyo bigeze k'u Rwanda. Ati 'Ndamukangurira kureka ibitekerezo bye by'ubugoryi ndetse bitakigezweho akenshi avuga ku nshuti zacu z'u Rwanda.'

    Hakurikiyeho Stephen Kinnock na we wo mu Ishyaka ry'Abakozi, ritemeranya n'iyi mikoraniye y'u Bwongereza n'u Rwanda, wabajije Braverman ku bijyanye n'amafaranga azagenda ku kubimukira, anamubaza uburyo azabona aho ashyira abinjira mu Bwongereza mu buryo butemewe umunsi ku munsi.

    Braverman yahise abwira abo mu Ishyaka ry'Abakozi kuva kuri Twitter n'ahandi bagasura u Rwanda aho gukomeza kurwanya ibyo batarabona, asaba abaturage kugereranya ibyo Guverinoma y'u Bwongereza yakoze mu minsi 10 ishize n'ibyo abo mu Ishyaka ry'Abakozi bakoze.

    Yakomeje ati 'Minisitiri w'Intebe nanjye twakoze uko dushoboye ngo dufatanye n'u Bufaransa ku bijyanye n'abinjira muri ibyo bihugu ku buryo butemewe. Nagaragaje ingamba twakoresha mu guhangana n'icyo kibazo ndetse twarabitoreye.'

    Yakomeje ati 'Mu mpera z'iki cyumweru nahuye n'impunzi zatujwe mu Rwanda mbona uburyo babayeho neza ndetse mbona n'inzu abazajyanwa yo bazakoresha. Ese abo mu Ishyaka ry'Abakozi bo bakoze iki? Uretse [Yvette Cooper] guhora kuri Twitter yigaragara nk'intyoza.'

    'Icyo mbasaba ni ukuva kuri urwo rubuga mukajya mu Rwanda (kureba)'.

    Minisitiri Braverman yabwiye abadepite ko ingengo y'imari yagenewe gufasha abimukira iri gukoreshwa mu buryo bwemewe n'amategeko yaba ajyanye n'uburenganzira bwa muntu ndetse n'andi ku buryo nta kibi kibirimo.'

    Yatangaje ibi mu gihe akimara kuva mu Rwanda, yamaganye abanenga ayo masezerano yo kohereza abimukira, avuga ko ahubwo bizaba ari 'n'umugisha ku bimukira' bazoherezwa kuba mu Rwanda.

    Imibare ya Guverinoma y'u Bwongereza igaragaza ko mu mwaka ushize, abimukira binjiye muri icyo gihugu bakoresheje ubwato bageze ku 45.756, bavuye ku 28.526 mu 2021.

    Mu kugabanya iyo mibare u Bwongereza buri gukora uko bushoboye ngo bugenzure aho abimukira banyura (mu nzira y'amazi azwi nka English Channel).

    Muri Mata 2022, u Bwongereza bwemeranyije n'u Rwanda ko abimukira binjiye mu buryo bunyuranyije n'amategeko, bazajya boherezwa mu Rwanda mu gihe ubusabe bwabo bugisuzumwa.

    , Suella Braverman yasabye abanenga u Rwanda kurujyamo bakarwirebera, bakabona kunenga imikoranire yarwo n’u Bwongereza


    Source : http://igihe.com/amakuru/u-rwanda/article/u-bwongereza-minisitiri-w-umutekano-yateranye-amagambo-n-abadepite-banenze

  • Karongi: Urusengero rwibwe ibikoresho by'asaga miliyoni – #rwanda #RwOT

    Mu gitondo cyo kuri uyu wa 21 Werurwe 2023, abasengera muri Evangelical Restoration Church mu murenge wa Rubengera, bageze mu rusengero basanga ibikoresho birimo intebe n'ibikoresho byo gucuranga byibwe.

    Pasiteri Hakizimana Pacifique yabwiye IGIHE ko ibyo bikoresho byibwe mu masaha y'ijoro.

    Ati 'Baciye ingufuri barinjira batwara ibikoresho birimo intebe 71 nshyashya, amabafure abiri, microphones ebyiri zidakoresha umugozi, imikeka itatu n'ibase'.

    Pasiteri Hakizimana avuga ko ibi bibaye mu gihe urusengero nta muzamu rwari rufite kuko uwo bahoranye yari amaze igihe gito ahagaritse akazi.

    Ati 'Icyo dusaba ubuyobozi ni ubufatanye kugira ngo turebe ko twabasha kugaruza ibi bikoresho. Twese tugomba gufatanya haba ari abanyetorero aribo twebwe n'abaturage kuko umutekano ni uwacu twese'.

    Umunyabanga Nshingwabikorwa w'Akagari ka Kibilizi, Habimana Viateur yabwiye IGIHE ko inzego z'umutekano n'iz'ubuyobozi bari gufatanya kugira ngo barebe ko aba bajura bafatwa bakagaruza ibyo bibye.

    Gitifu Habimana yasabye umuturage cyangwa undi wese waba ufite amakuru yafasha mu kumenya aho ibi bintu byarengeye yakwegera ubuyobozi akabuha amakuru.

    Ahazwi nko ku Gitikinini hafi y'aho uru rusengero rwasahuwe ruherereye hamaze iminsi ubujura bwo gushikuza abantu amatelefone n'amasakoshi ndetse hari abantu batatu bamaze gufatirwa muri icyo cyaha.

    Urusengero rwa Evangelical Restauration Church rwasahuwemo ibikoresho bifite agaciro ka miliyoni 1.2

    Pasiteri Habimana yasabye uwamenya amakuru y’aho ibi bikoresho byarengeje kuyageza ku nzego zibishinzwe


    Source : http://igihe.com/amakuru/u-rwanda/article/karongi-urusengero-rwibwe-ibikoresho-by-asaga-miliyoni

  • Urubyiruko rwinshi rufite ibikomere bikomoka ku mateka ya Jenoside – Minubumwe #rwanda #RwOT

    Minisiteri y'ubumwe bw'Abanyarwanda n'inshingano mboneragihugu, yagaragaje ko guhangana n'ikibazo cy'ihungabana mu murubyiruko giterwa n'amateka ya Jenoside yakorewe Abatutsi, bikwiye kujyana no gukemura ibibazo byugarije umuryango birimo ubukene n'amakimbirane.

    Igendeye kubushakatsi, Minisiteri y'Ubumwe bw'Abanyarwanda n'inshingano mboneragihugu, igaragaza ko ihungabana mu rubyiruko rikomoka ku mateka ya Jenoside yakorewe Abatutsi ari ikibazo gihangakishijze nk'uko Clarisse Munezero, Umunyamabanga uhoraho muri iyi Minisiteri abisobanura.

    Ati 'Ba bandi batoraguwe mugihe cya Jenoside kuburyo badashobora kumenya abo bakomokaho, bafite ibikomere ku rugero rwa 99%, abari mu kiciro cy'abakorokotse Jenoside yakorewe Abatutsi ibikomere biri k urugero rwa 87%, abavutse ku babyeyi basambanyijwe ibikomere biri ku kigero cya 69%, abavutse ku babyeyi badahuje icyo twitaga cyera amoko, nabo bafite ibikomere ku kigero cya 43%, naho abavuka ku babyeyi bakoze Jenoside bafite ibikomere ku kigero cya 35%.'

    Urubyiruko mu byiciro binyuranye rwagaragaje ko ibikomere bikomoka ku mateka ya Jenoside yakorewe Abatutsi, ariyo atera ihungabana benshi muri bo bagaragaza  n'ibikwiye gukorwa.

    Umwe ati 'Nyakubahwa Minisitiri Mutuvuganire abana badafite inkomoko ntabwo dufite aho kuba ntabwo twagize amahirwe yo kwiga.'

    Undi ati 'Hari ibimina numva mwagerayo nabo mukaganira nabo uko biteza imbere,ariko bakabanza kuba bakize ibikomere mbere y'uko banashaka iterambere rindi. Ariko nibura bakabanza kuganira ku buzima twaciyemo.'

    Mugenzi we ati 'Kugira ihungabana n'ibikomere bya Jenoside ntabwo bisobanuye kuba warayibayemo gusa n'abakomoka ku bakoze Jenoside bakatiwe bararigira. Niyo mpamvu nagize igitekerezo cyo gushinga umuryango 'generation sans complexe' ni ukuvuga ngo ni ihuriro buri wese yakwibonamo yaba ukomoka ku miryango y'abakoze Jenoside bakatiwe cyangwa bahunze igihugu ndetse n'abakomoka ku miryango y'Abarokotse Jenoside.'

    Minisiteri y'Ubumwe bw'Abanyarwanda n'Inshingano Mboneragihugu, igaragaza ko guhangana n'ikibazo cy'ihungabana mu rubyiruko bigomba kujyana no gukemura ikibazo cy'ubukene n'amakimbirane byugarije Umuryango.

    Minubumwe igaragaza ko zimwe mu ngamba za Leta zo guhangana n'ihungabana mu rubyiruko, ari ugushyiraho uburyo bw'ibiganiro bigamije komorana ibikomere, gushyira urubyiruko mu nzego zinyuranye, gufasha imiryango yabo no kubafasha kwihangira imirimo.

    Daniel Hakizimana

    The post <strong>Urubyiruko rwinshi rufite ibikomere bikomoka ku mateka ya Jenoside — Minubumwe</strong> appeared first on FLASH RADIO&TV.

    Source : https://flash.rw/2023/03/22/urubyiruko-rwinshi-rufite-ibikomere-bikomoka-ku-mateka-ya-jenoside-minubumwe/?utm_source=rss&utm_medium=rss&utm_campaign=urubyiruko-rwinshi-rufite-ibikomere-bikomoka-ku-mateka-ya-jenoside-minubumwe