Category: Uncategorized

  • CAF yategetse FERWAFA ko Amavubi agomba kuzinga akarago #rwanda #RwOT

    Impamashyirahamwe y’umupira w’amaguru muri Afurika, CAF yategetse Amavubi kuzakirira Benin muri Benin kubera ko i Huye nta Hoteli ihari yujuje ibisabwa.

    Amavubi uyu munsi arakina na Benin muri Benin umukino w’umunsi wa 3 w’itsinda L mu gushaka itike y’igikombe cy’Afurika cya 2023 kizabera muri Côte d’Ivoire.

    Umukino wo kwishyura ukaba wagombaga kuzabera mu Rwanda i Huye ariko CAF ikaba yamaze kumenyesha FERWAFA ko iki kibuga nta hoteli ihari yakwakira amakipe n’abasifuzi.

    Nk’uko bigaragara mu ibaruwa CAF yandikiye FERWAFA ni uko Benin yayimenyesheje ko Huye nubwo Stade yujuje ibisabwa ariko nta hoteli yujuje ibisabwa bityo ko nta mukino uzahabera.

    Ubusanzwe CAF isaba byibuze hoteli 3 z’inyenyeri 4, ebyiri zakira amakipe n’indi y’abasifuzi.

    Iti “Nk’uko mubizi, CAF yaburiye ishyirahamwe ryanyu inshuro nyinshi ko hakenewe nibura hoteli eshatu z’inyenyeri enye cyangwa izisumbuyeho muri Huye zishobora kwakira amakipe, abasifuzi n’abayobozi mu gihe cy’imikino y’amakipe makuru ya CAF.”

    CAF yabwiye FERWAFA ko iki kibuga kitazigera gikoreshwa ku mukino wa Benin.

    Iti'Stade ya Huye ntizakoreshwa ku mukino w’Umunsi wa Kane wo gushaka Itike y’Igikombe cya Afurika cya 2023 kizabera muri Côte d’Ivoire.”

    Bakaba bahise bategeka u Rwanda kuzakirira Benin muri Benin kuri Stade del’Amitié kubera ko imikino yegeranye cyane.

    Bati 'Bitewe n’uburyo imikino yegeranye, Stade de l’Amitié Mathieu Kérékou y’i Cotonou ni yo izakira umukino w’Umunsi wa Kane u Rwanda ruzakiramo Bénin.”

    Mu ntangiriro za Gashyantare 2023 CAF yari yasohoye u Rwanda ku rutonde rw’ibihugu bidafite Stade zemewe na CAF, FERWAFA yahise ijya gufata amafoto n’amashusho ibyohereza muri CAF na yo itanga uburenganzira bwo kuhakinira.

    Stade Huye yanzwe na CAF

    Source : http://isimbi.rw/siporo/article/caf-yategetse-ferwafa-ko-amavubi-agomba-kuzinga-akarago

  • Benin yasohoye Amavubi mu kibuga amaguru adakora hasi adasoje imyitozo (AMAFOTO) #rwanda #RwOT

    Ikipe y’igihugu Amavubi ntabwo imyitozo ya nyuma yitegura Benin muri Benin yagenze neza, ni nyuma y’uko yasohowe mu kibuga nabi itayisoje ubwo babasukagaho amazi.

    Ni imyitozo yabaye ku mugoroba w’ejo tariki ya 21 Werurwe 2023 itegura umukino w’uyu munsi wo mu itsinda L mu gushaka itike y’igikombe cy’Afurika cya 2023 wo Benin igomba kwakiramo Amavubi uyu munsi saa 17h (za Benin) kuri Stade del’Amitié.

    Nk’uko amategeko ya CAF abiteganya ni uko mbere y’amasaha 24, igihugu cyasuye kiba kigomba gukorera imyitozo kuri Stade izakira umukino.

    Uyu mukino ugomba kuba uyu munsi saa 17h00′ za Cotonou bikaba saa 18h00′, Amavubi yahuye n’uruva gusenya ubwo yari mu myitozo ya nyuma itegura uyu mukino.

    Habanje kuba imvururu n’itangazamakuru ubwo ryari ryanze gusohoka muri Stade nyuma y’iminota 15 bari bagenewe gusa ku munota wa nyuma ryaje gusohoka.

    Umutoza Carlos Alós Ferrer yaje gukomeza imyitozo agerageza tekinike azakoresha kuri uwo mukino.

    Mu gihe imyitozo yari irimbanyije, ikipe y’igihugu Amavubi yafunguriweho amazi yuhira ikibuga mu buryo butunguranye biba ngombwa ko imyitozo ihagarara.

    Ni nako kandi ikipe y’igihugu ya Benin yari yinjiriye mu wundi muryango, maze abarimo Jules Karangwa bajya kubabaza ibyo bakora ariko biba iby’ubusa imyitozo isubikwa ityo itamaze n’isaha.

    Ibyo byose nubwo byabaga hafashwe amashusho n’amafoto, FERWAFA ikaba yahise itanga ikirego muri CAF igaragaza akarengane yakorewe.

    Imyitozo yari irimbanyije

    Babafunguriyeho amazi birabarenga

    Ikipe y’igihugu ya Benin yinjiranye Amavubi mu myitozo

    Ubwo Jules Karangwa yabazaga abanya-Benin ibyo barimo gukora

    Source : http://isimbi.rw/siporo/article/benin-yasohoye-amavubi-mu-kibuga-amaguru-adakora-hasi-adasoje-imyitozo-amafoto

  • Abatuye ku Nkombo bari mu marira baterwa no kudahabwa inguzanyo ku ngwate y'ubutaka – #rwanda #RwOT

    Ibi bituma badindira mu iterambere kuko batabasha gushyira mu bikorwa imishinga yabo cyangwa ngo babashe kwagura ibikorwa byabo by'ubushabitsi.

    Ngerageza Placide yabwiye IGIHE ko mu 2019 yagiye muri imwe mu mabanki akorera mu Mujyi wa Rusizi, akeneye inguzanyo ya miliyoni 2Frw. Iyo banki imubaza niba afite ingwate, avuga ko afite isambu. Yamutumye icyangombwa cy'ubutaka isanze ari ubwo ku Kirwa cya Nkombo imusubiza ko ubutaka bwaho butemerwa nk'ingwate y'inguzanyo muri iyo banki.

    Ati 'Iyo banki nayivuyemo njya mu yindi na yo bigenda uko. Ingaruka byangizeho ni uko umushinga nashakaga gukora ntashoboye kuwushyira mu bikorwa'.

    SACCO ya Nkombo ni yo yonyine yemera guha abatuye ku Nkombo inguzanyo batanze ingwate y'ubutaka.

    Abaturage bakavuga ko iyi SACCO ibaha amafaranga make kandi na yo agatangwa atinze ku buryo niba usaba inguzanyo yari afite umushinga wihutirwa ashaka gushyira mu bikorwa, iyamuha igihe cyararenze.

    Mukeshimana Solange yagiye muri SACCO ya Nkombo akeneye inguzanyo ya miliyoni 1Frw kugira ngo yagure ubucuruzi bwe, imubwira ko izamuha ibihumbi 300Frw bituma yambuka Ikiyaga cya Kivu ajya kwaka iyi nguzanyo muri banki y'ubucuruzi yo mu Karere ka Rusizi.

    Ati 'Nagezeyo inguzanyo barayinyemerera, bansaba ingwate mberetse icyangombwa cy'ubutaka mfite ku Nkombo, bambwira ko iyo ngwate batayemera, bansaba gushaka indi ngwate itari ubutaka bwo ku Nkombo'.

    Umuyobozi wungirije w'Akarere ka Rusizi ushinzwe iterambere ry'ubukungu , Ndagijimana Louis Munyemanzi, yabwiye IGIHE ko ubutaka bwo ku Nkombo bufite agaciro, bityo ko nta banki yakwanga ingwate yabwo.

    Ati 'Kereka niba abo baturage barashatse gutanga ingwate y'ubutaka bwo mu buhumekero bw'Ikiyaga'.

    Impuguke mu by'ubukungu, Teddy Kaberuka, yabwiye IGIHE ko kuba amabanki atemera ingwate y'ubutaka bwo ku Nkombo biterwa n'uko ayo mabanki aba afite impungenge ko umukiliya abuze ubwishyu bw'inguzanyo iyo sambu ishobora kujya mu cyamunara ntibone uyigura.

    Ati 'Ikintu cya mbere gikwiye gukorwa ni uko kiriya Kirwa cyatezwa imbere kikubakwaho ibikorwa by'ubukerarugendo nk'amahoteli, bityo amabanki akabona ko ubutaka bwaho bukenewe n'abashoramari, gusa bitewe n'uko ibi ari ibintu bishobora gufata igihe kirekire, Leta yashyiraho by'agateganyo uburyo bwo kubishingira ku ngwate'.

    Nkombo ni Ikirwa kikaba n'umwe mu mirenge 18 igize Akarere ka Rusizi. Magingo aya ikigo cy'imari kihaboneka ni Ngira Nkugire SACCO Nkombo, abaturage bakaba bifuza ko n'andi mabanki yahafungura amashami.

    Ubuyobozi buvuga ko ibivugwa n’abaturage ko batemererwa guhabwa inguzanyo natanze ingwate y’ubutaka bwo ku Nkombo

    Abatuye ku Nkombo bavuga ko ibigo by’imari bitemera kubaha inguzanyo

    Ibiro by’Umurenge wa Nkombo utuwe n’abaturage ibihumbi 20


    Source : http://igihe.com/amakuru/u-rwanda/article/abatuye-ku-nkombo-bari-mu-marira-baterwa-no-kudahabwa-inguzanyo-ku-ngwate-y

  • Gicumbi: Bahishuriwe ibanga riri mu gukoresha ikoranabuhanga muri serivisi z'imari – #rwanda #RwOT

    Umukozi ushinzwe Itangazamakuru n'Itumanaho muri Cogebanque, Kwizera Carmella, yavuze ko abatuye i Gicumbi babashishikarije kurushaho gukoresha amakarita y'ikoranabuhanga.

    Muri Tour du Rwanda by'umwihariko abakoresha serivisi z'ikoranabuhanga za Cogebanque zirimo n'amakarita ya Cogebanque Mastercards, bibaha amahirwe yo gutsindira ibihembo bitandukanye binyuze muri Gahunda ya Tugendane.

    Amakarita ya MasterCard arimo amoko ane atuma ubona serivisi z'imari aho uri hose ku Isi. Arimo 'MasterCard Prepaid', 'MasterCard Debit', 'Mastercard Credit' na 'MasterCard Prestige'.

    Ukeneye aya makarita yose ya MasterCard agana ishami rya Cogebanque rimwegereye agasaba ikarita imubereye.

    Muri Tour du Rwanda, Cogebanque yakomeje Ubukangurambaga yise 'Tugendane'. Bwatangijwe mu ntangiriro za Gashyantare 2023 mu gufasha abaturarwanda kugera kuri serivisi z'imari nk'inzira igana ku bukungu buhamye.

    Ubu bukangurambaga bwifashishwa mu gushishikariza abakiliya kubitsa, kuzigama no kurushaho gukoresha serivisi z'ikoranabuhanga.

    Ku muntu ushaka gukoresha ikoranabuhanga rya Cogebanque afite telefoni ntoya akoresha *505# akabona serivisi yifuza mu gihe abafite izigezweho bakoresha porogaramu ya banki yitwa 'Coge mBank' ishyirwa muri telefoni.

    Igishya muri uyu mwaka ni uko ibihembo byongerewe ndetse bizajya bitangwa buri kwezi, aba-agents ba banki na bo bashyirwa mu bazahembwa ibirimo amafaranga, ibikoresho by'ikoranabuhanga n'ibindi.

    Ibihembo biteganyijwe ku bakiliya birimo moto, amagare ya siporo, ibikoresho byo mu nzu nka televiziyo, frigo, telefoni zigezweho n'amafaranga.

    Ubukangurambaga bwa 'Tugendane' buzamara amezi abiri. Bwifashishwa mu gushishikariza abakiliya kubitsa, kuzigama no kurushaho gukoresha serivisi z'ikoranabuhanga.

    Ku muntu ushaka gukoresha ikoranabuhanga rya Cogebanque afite telefoni ntoya akoresha *505# akabona serivisi yifuza mu gihe abafite izigezweho bakoresha porogaramu ya banki yitwa 'Coge mBank' ishyirwa muri telefoni.

    Igishya muri uyu mwaka ni uko ibihembo byongerewe ndetse bizajya bitangwa buri kwezi, aba-agents ba banki na bo bashyirwa mu bazahembwa ibirimo amafaranga, ibikoresho by'ikoranabuhanga n'ibindi.

    Ibihembo biteganyijwe ku bakiliya birimo moto, amagare ya siporo, ibikoresho byo mu nzu nka televiziyo, frigo, telefoni zigezweho, amafaranga n'ibindi.

    Kuva yatangira gukorera mu Rwanda, Cogebanque imaze kuhagira amashami 28 ayifasha kugeza serivisi ku bayigana. Ifite ATM 36, aba-agents barenga 650 bafasha abayigana gufunguza konti, kubitsa no kubikuza.

    Inatanga izindi serivisi zirimo izifashisha ikoranabuhanga binyuze muri Internet Banking, Mobile Banking, SchoolGEAR Ikarita ya Smart cash ndetse n'amakarita ya MasterCard (Debit, Credit na Prepaid) yifashishwa mu kwishyura no kubikuza ahantu harenga miliyoni 36 ku Isi yose.

    Umukinnyi wahize abandi mu guterera imisozi wahembwe na Cogebanque ni Marc Oliver Pritzen wa EF Education- Nippo

    Video: Mugisha Dua


    Source : http://igihe.com/amakuru/u-rwanda/article/gicumbi-bahishuriwe-ibanga-riri-mu-gukoresha-ikoranabuhanga-muri-serivisi-z

  • #TdRwanda23: Akanyamuneza ku ba-agents ba Cogebanque bahinduriwe ubuzima – #rwanda #RwOT

    Muri poromosiyo yiswe 'Tugendane' ya Cogebanque, izi ntumwa zayo ziri mu duce dutandukanye tw'igihugu na zo zashyizwe igorora, zinjizwa mu bazagenerwa ibihembo bitandukanye bitewe na serivisi batanga.

    Umu-agent ukorera mu Karere ka Karongi, Manizabayo Blaise, yishimira intambwe amaze gutera binyuze mu gukorana na Cogebanque.

    Yagize ati 'Mu by'ukuri nasanze kubera intumwa Cogebanque ari byo byambera amahirwe n'uburyo bwo kwiteza imbere byoroshye. Mbere nari umu-agent w'ahandi, nyuma nagiye no muri Cogebanque, bimfasha kongera amafaranga nabonaga.'

    'Poromosiyo ya 'Tugendane' rero ivuze ikintu kinini cyane ku ba-agent kuko hari ibihembo duteganyirijwe birimo televiziyo, amatelefone agezweho, amafaranga na mudasobwa. Uzitwara neza mu gufungura konti nyinshi, kubitsa no kubikuriza abakiriya neza kandi benshi, ibyo byose biramutegereje. Nanjye nizeye ko bimwe muri byo ari ibyanjye.'

    Manizabayo yongeyeho ko gukora akazi ko kuba umu-agent ari byiza kandi ari ishoramari “ryamuhinduriye ubuzima” kandi rigendanwa.

    Ati 'Ni akazi ushobora gukorera aho ubarizwa cyangwa se aho utabarizwa. Icyo nashishikariza buri wese ni uko n'utarabikora yabigerageza, akagana Cogebanque, agakorana na yo. Biroroshye kandi birashoboka.'

    Ushinzwe Iyamamazabikorwa muri Cogebanque, Iyamuremye Antoine, yavuze ko impamvu bari gukora ubu bukangurambaga ari ukugira ngo buri wese yegerezwe serivisi za banki kandi mu gihe cyose.

    Yagize ati 'Turimo turashishikariza abakiliya n'abatari abakiliya ba Cogebanque kwegera amashami cyangwa intumwa zacu bakabafungurira konti, bakabitsa, bakabaguriza, bakakira ndetse bakanohereza amafaranga. Ubwo rero turi kugira ngo babagane, wishyure amafaranga y'ishuri n'izindi serivisi harimo n'ifatabuguzi rya televiziyo, mu gihe ishami rya banki ryaba riri kure yawe cyangwa rifunze.'

    Yashimangiye ko iyi poromosiyo yahawe umwihariko aba-agents hagamijwe kurushaho kwimakaza serivisi z'imari binyuze mu mfuruka zose.

    Yakomeje ati 'Ku ntumwa za Cogebanque, ari zo aba-agents ni ukubabwira ngo baze tugendane muri ubu bukangurambaga aho uzafungura konti nyinshi, uzabasha gutanga serivisi zitandukanye za banki, azagira amahirwe yo gutsindira ibihembo byinshi bitandukanye birimo amafaranga ndetse n'ibikoresho bakoresha mu buzima bwabo bwa buri munsi.'

    Cogebanque iri guherekeza Tour du Rwanda ku nshuro ya 12. Ni nyuma y'uko mu Ugushyingo yo n'Ishyirahamwe ry'Umukino wo gusiganwa ku magare mu Rwanda, FERWACY, byashyize umukono ku masezerano y'imyaka itatu azatuma ikomeza gutera inkunga iri rushanwa.

    Iyi banki ni yo ihemba umukinnyi mwiza uzamuka imisozi kurusha abandi. Muri Etape ya Kane Ya Tour du Rwanda 2023 yahagurukiye i Musanze yerekeza i Karongi ku ntera y'ibilometero 138,3, umwambaro wa Cogebanque watahanywe na Marc Olivier Pritzen ukinira EF Education- Nippo.

    Umufaransa Thomas Bonnet ukinira TotalEnergies ni we wegukanye iyi etape akoresheje amasaha atatu, iminota 19 n'amasegonda 23.

    Kuva yatangira gukorera mu Rwanda, Cogebanque imaze kuhagira amashami 28 ayifasha kugeza serivisi ku bayigana. Ifite ATM 36, aba-agents barenga 650 bafasha abayigana gufunguza konti, kubitsa no kubikuza.

    Iyi banki inatanga izindi serivisi zirimo izifashisha ikoranabuhanga binyuze muri Internet Banking, Mobile Banking, SchoolGEAR Ikarita ya Smart cash ndetse n'amakarita ya MasterCard (Debit, Credit na Prepaid) yifashishwa mu kwishyura no kubikuza ahantu harenga miliyoni 36 ku Isi yose.

    Inkuru bifitanye isano: Thomas Bonnet yegukanye Etape ya 4 ya Tour du Rwanda 2023 (Amafoto &Video)

    Umu-agent ukorera mu Karere ka Karongi, Manizabayo Blaise, yishimira intambwe amaze gutera binyuze mu gukorana na Cogebanque

    Muri Tour du Rwanda 2023 yafunguriye abakiliya konti nshya mu kubafasha kugera kuri serivisi z’imari biboroheye

    Ushinzwe Iyamamazabikorwa muri Cogebanque, Iyamuremye Antoine, yavuze ko gukorana n’aba agents ari ingenzi kuko byorohereza abashaka serivisi z’imari kuzigeraho bwangu

    Marc Olivier Pritzen wa EF Education- Nippo yahembwe na Cogebanque nk’umukinnyi wahize abandi mu guterera imisozi muri etape ya Musanze-Karongi

    Ahasorezwa Tour du Rwanda haba hari abantu benshi by’umwihariko aho Cogebanque ishinga ihema ryayo igafasha mu kumenyekanisha serivisi z’imari

    Video: Mugisha Dua


    Source : http://igihe.com/amakuru/u-rwanda/article/tdrwanda23-akanyamuneza-ku-ba-agents-ba-cogebanque-bahinduriwe-ubuzima

  • Iyo bisigaye turabimena! Haba hagiye kuboneka… – #rwanda #RwOT

    Ibi biribwa bimenwa haba harimo ibiribwa ndetse n’ibiryo bivuye mu ngo, mu masoko, mu maresitora, mu nganda n’ahandi.

    Uko ibi biribwa bimenwa ku bwinshi, ni nako hari n'abantu bakirwana no kubona ibyo barya. 

    Ikigo African Economy Network, ACEN, gitangaza ko mu myaka 30 iri imbere, umugabane wa Afurika ushobora kuziyongeraho nibura abantu miliyari, bazaba bakeneye kugaburirwa. Uyu mubare ushobora kuzaza unongera umubare w'ibiribwa bikomeza kwangirika, tutibagiwe umubare w'abashonje.

    Ubushakashatsi bwagaragaje ko nibura miliyari imwe n'igice ya toni ku mwaka z'ibiryo, byangirika ku isi.

    Mu Rwanda, ikimoteri cya Nduba cyakira imyanda yo mu mujyi wa Kigali, mubyo cyakira nibura hafi 70% aba ari imyanda y'ibiribwa, ni ukuvuga ibiryo bitetswe bimenwa ndetse n'ibiribwa yaba ibiturutse mu isoko byangiritse, mu ngo byangiritse bitaratekwa n'ibindi bifitanye isano n'ibiribwa.

    Uretse kuba biba byangiritse nyamara hari ababikeneye badafite ibyo barya, biba binahombeye ba nyirabyo mu buryo bumwe cyangwa ubundi.

    Mu masoko nk'ahantu hakunze kugaragara ibiribwa ku bwinshi, abahakorera ubanza bamaze kumenya agaciro k'ibyo barangura.

    Chantal Iribagiza, umubyeyi ucururiza imbuto mu isoko rya Nyarugenge yadutangarije ko mu gihe cy'umwaka umwe amaze akorera muri iri soko, nta biribwa ajya amena byangiritse.

    Mu kiganiro n'inyaRwanda.com yagize ati: 'Turangura ibyo turi bucuruze bigashira. Maze umwaka nkorera muri iri soko ariko sindabona tumena ibiribwa, kuko turangura dukurikije ibyo abakiriya bakenera. Niba abakiriya bakugurira bakenera ibiro 20 nibyo ugura. Ntabwo tujya tubimena.'

    Uy umubyeyi yongeyeho ko iyo hagize ibyo babona ko bishobora kwangirika babicyura mu rugo bakabirya, cyangwa se bakabigurisha make aho kugira ngo babimene.

    Yanatubwiye kandi ko na bagenzi be ariko babigenza. Ati: 'Twahawe amahugurwa umwaka ushize, badukangurira kujya turangura ibyo turi bumare cyangwa se twanabona byenda gupfa tukabitanga kuri make. Mu isoko ntabwo tukimena ibiribwa'.

    Chantal uba mu muryango ugizwe n'abantu bane, yatubwiye ko kandi no mu rugo iwe nta biryo bajya bamena, kuko ngo bateka ibyo bari bumare.

    Mugenzi we bakorana, Uwumukiza Justine ucuruza imboga, inyanya, ibitunguru n'ibindi bijyanye n'imboga, nawe yadutangarije ko arangura ibyo ari bucuruze bigashira, ariko mu gihe abona ko hari ibishobora kumupfana abigurisha kuri make bitarapfa cyangwa akabijyana mu rugo.

    Justine ukiri umukobwa ndetse akaba anibana, yavuze ko we rimwe na rimwe mu rugo ajya amena ibiryo. Ati: 'Njyewe ndibana, hari igihe ibiryo bisigara nkabimena.' Tumubajije niba yashimishwa no kubona uburyo bwamufasha kubyaza umusaruro byabindi amena, asubiza agira ati: 'Byanshimisha cyane'.

    Mu mpera z'icyumweru gishize, ku wa Gatanu tariki 17 Werurwe muri Kigali Convention Center, hamuritswe umushinga wo gufasha inganda nto n'iziciriritse gukora ubukungu bwisubira 'Circular Economy' hibandwa by'umwihariko mu kubyaza inyungu ibiribwa byangirika cyangwa se by'imyanda, umushinga bise 'Circular Food Systems for Rwanda' ugenekereje mu kinyarwanda akaba ari ukubyaza umusaruro ibiribwa byangiritse cyangwa se imyanda y'ibiryo bikabyazwamo ibindi bintu (ubukungu bwisubira).

    Ni gahunda yo gufasha imishinga izakora cyangwa ikora ku bukungu bwisubira, mu kugabanya ibiribwa bipfa ubusa mu kubibyaza inyungu no kubungabunga ibidukikije.

    Iyi gahunda izamara imyaka itatu izafasha nibura imishinga 20 izaba yatoranyijwe, aho mu kiciro cya mbere hazatoranywa imishinga 7 ifashwe mu gihe cy'amezi atandatu, indi irindwi ikurikira nayo ifashwe mu gihe cy'amezi atandatu hanyuma nanone hafashwe irindwi ya nyuma mu gihe cy'amezi atandatu nk'uko twabitangarijwe na Sylvie Mugabekazi, umuyobozi w'agateganyo w'ikigo cy'igihugu giteza imbere inganda 'Cleaner Production and Climate Innovation Centre', ifite mu nshingano ishyirwa mu bikorwa ry'uyu mushinga.

    Aganira na InyaRwanda nyuma y'imurikwa ry'uyu mushinga, yagize ati: 'Ubusanzwe hari ibikorwa dusanzwe dukora by'ubucuruzi bisanzwe byo gukora ibyo bavuze bakora mu bucuruzi, niba ari ugukora ibinyobwa agashyiramo ibyo akeneye, agatunganya agashyira ku isoko ariko ugasanga ku ruhande no mubyo bakoze, hari ibyagiye biboneka bitakoreshejwe. Ibyo nakwita nk'imyanda. Ni ukongera kubakangurira kubibona ibyo byabonetse by'imyanda nk'andi mahirwe yo kubona ubukungu. Ndavuga ngo ni 'generation of income'. Ni ukubafasha kongera kubonamo ayo mahirwe bakongera bakabikoresha, cyangwa ibyo badakoresheje ntibijye mu kimoteri, ahubwo bikaba byahabwa abandi.'

    Yongeraho ko 'inshingano zacu zijyanye no guteza imbere ibikorwa birengera ibidukikije, ndetse no guhanga udushya mu guhangana n'imihindagurikire y'ikirere.'

    Umuyobozi w'uyu mushinga 'Project Manager', Eric Ruzigamanzi, umukozi wa World Resources Institute 'WRI' yadutangarije ko iyi gahunda y'uyu mushinga 'Igamije gufasha abantu kugabanya ibintu byangirika.

    Ati: 'Hano turi kuvuga kubijyanye n'ubuhinzi cyangwa se Food System, aho dufite ibisubizo bifasha abantu kugabanya ibyo kurya byangirika, cyangwa se n'ibyangiritse byageze mu ngo, buriya hari technologies zishobora gukoreshwa kugira ngo biriya byangiritse byageze mu ngo, ibingibi tumena mu buryo busanzwe, bishobora kuvamo ikindi kintu.

    Bishobora kuvamo ibyo kurya by'amatungo, bishobora kuvamo ifumbire, bishobora kuvamo n'ibindi bitandukanye. Ubwo buryo nibwo twaje gupromotinga [kwamamaza], ariyo fund [ikigega] twa-launchinze [twamuritse] uyu munsi, dushaka gukorana n'ibigo bito cyangwa se ibiciriritse, 'SMEs', kugira ngo ibisubizo bitandukanye, 'technologies' zitandukanye zibe zatangira gushyirwa mu bikorwa mu Rwanda kugira ngo tugabanye iyangirika ry'ibyo byo kurya hanyuma habeho mu by'ukuri kwihaza mu biribwa ndetse no kongera ubukungu.'

    Umuyobozi mukuru w'Ikigo Gishinzwe Ubushakashatsi n'Iterambere ry'Inganda, (NIRDA) Dr. Christian SEKOMO BIRAME aganira n'InyaRwanda.com yadutangarije ko iki kigega kigomba gufasha Inganda zifite aho zihuriye n'ibiribwa n'abandi bari muri gahunda yo kubyaza umusaruro ibiribwa byangirika muri gahunda y'ubukungu bwisubira (Circular Food System).

    Yagize ati: 'Isi ubungubu ibangamiwe n'ikibazo cyo gukomeza gupfusha ubusa ibiryo, ibyo duhinga, twamara kubisarura ugasanga hariho igice kinini cyangirika kitageze ku isoko, kidakoreshejwe n'abantu. Rero ino 'Circular Economy for Food System icyo dushaka kureba, ni ukureba ese ni gute twajya turushaho gukoresha ibiryo neza, tugabanya ibyangirika? Twangiza byinshi nanone ugasanga hari igice kinini cy'abaturage gishonje kitabona ibiryo.

    Mwabonye ko mu kigereranyo, barerekana ko ari miliyari imwe n'igice ya toni ku mwaka z'ibiryo byangirika ku isi. Rero ikigamijwe mu gutangiza iki kigega kigomba gufasha izi nganda n'abari muri 'Circular Food System' ku isi ni uko mu Rwanda dushaka kureba uburyo bwaba buhamye, bwatuma duhuza gukura umusaruro mu mirima, kubigeza ku masoko, tugabanye byinshi byangirika.'

    Bamwe mu bakora mu Nganda zifite aho zihuriye n'ibiribwa, basanga iyi gahunda izabagirira akamaro, yaba mu kazi kabo ndetse no gufasha mu kugira ngo ingano y'ibyangirika igabanuke cyangwa se iveho burundu.

     

    Uwitwa Nizeyimana Noel, akaba umuyobozi wa Green Care Rwanda Ltd, ikompanyi nyarwanda itunganya imyanda, yatangarije InyaRwanda ko mu myanda batunganya harimo ibora ndetse n'itabora. Mu myanda batunganya, 80% ni imyanda ibora harimo n'iy'ibiribwa.

     

    Ati: 'Imyanda dutunganya harimo imyanda ibora n'itabora, ariko imyinshi ni imyanda ibora. 80% ni imyanda ibora, mu buryo bwo gukemura ikibazo cy'uko iyo iri mu bidukikije, yangiza ibidukikije ndetse ikaba yateza n'ibibazo mu bijyanye n'imihindagurikire y'ikirere. Ni muri ubwo buryo rero twahisemo gukoramo amafumbire y'imborera mu butyo bwa gihanga afunze mu mifuka, kugira ngo aze kugira uruhare mu gutuma bwa butaka bwongera kugira umwimerere bubashe kuba bwatanga ibidutunga bihagije kandi bimeze neza.'

    Yavuze ko iyi gahunda izabafasha kurushaho kurengera ibidukikije no kugera ku ntego zabo. Ati: '…kuko nibyo dusanzwe dukora ariko ubushobozi buracyari buke, ni amahirwe rero kuri twebwe. Kugira ngo tubashe gufata aya mahirwe aje, tubashe kuyabyaza umusaruro, mu buryo bwo gukemura imyanda ikomoka ku biryo ariko ikongera ikagaruka muri urwo ruhererekane kugira ngo ibiryo bibashe kuba byaboneka, kandi mu buryo burambye.'

    Green Care Rwanda yifuza kuba yakubye hafi kabiri umusaruro mu myaka ibiri iri imbere kuko 'tugeze kuri capacity yo gukora toni 600 ku mwaka y'ifumbire y'imborera, inoze neza, tukaba twifuza ko mu mwaka wa 2025 tuzaba tugeze kuri toni 1000, ni muri ubwo buryo rero tugomba kongera 'technology', kongera abakozi, ndetse no kwagura amasoko kugira ngo tubashe kugera kuri iyo ntumbero.'

    Iki kigega kizibanda cyane kubijyanye n'ikoranabuhanga 'Technology' ndetse n'ibijyanye n'amafaranga kugira ngo ibikorwa bibashe kwaguka nk'uko Sylvie Mugabekazi yabitangarije InyaRwanda, anogeraho ko hakenewe kongera 'ubumenyi, technologie, noneho tukabona n'amafaranga yo kubikora bityo n'isoko rikaguka kugira ngo tubashe kuba twakemura ikibazo gihari.'


    Circular Food Systems for Rwanda, ni umushinga watewe inkunga na IKEA Foundation, ikaba ishyirwa mu bikorwa n'ibigo bigera kuri bitandatu biyobowe na World Resources Institute (WRI), mu Rwanda hakaba harimo umufatanyabikorwa witwa Cleaner Production And Climate Innovation Center ikorera muri NIRDA; ku rwego rwa Afurika bagakorana na African Circular Economy Network (ACEN) n'indi yitwa African Circular Economy Alliance (CEA) naho ku rwego rw'isi bagakorana na PACE (Platform for Accelerating the Circular Economy) n'indi yitwa Resonance.

     

    Source : https://inyarwanda.com/inkuru/127301/iyo-bisigaye-turabimena-haba-hagiye-kuboneka-igisubizo-ibiribwa-byamenwaga-bikabyazwa-umus-127301.html

  • Ibirego bigera ku 3000 bimaze gukemuka hifashishijwe ubuhuza mu Rwanda – #rwanda #RwOT

    Dr Ntezilyayo yabitangaje kuri uyu wa Mbere tariki 20 Werurwe, ubwo hatangizwaga icyumweru cyahariwe ubuhuza, mu muhango wahurije hamwe inzego zitandukanye zifite aho zihuriye n'ubutabera.

    Ubuhuza ni igikorwa cyo guhuza abantu bafitanye ikibazo bagahuzwa n'undi muntu bahisemo udafite aho ahuriye n'ikibazo kugira ngo abafashe kuganira no kumvikana ku mwanzuro warangiza ikibazo bafitanye.

    Ubu buryo bwaratangijwe mu nkiko zo mu Rwanda mu 2018 mu miburanishirize y'imanza z'imbonezamubano, iz'ubucuruzi, iz'umurimo n'izubutegetsi.

    Perezida w'Urukiko rw'Ikirenga, Dr Ntezilyayo yavuze ko umusaruro w'ubuhuza mu nkiko umaze kwigaragaza.

    Ati 'Imibare dufite ubu igaragaza ko ubuhuza mu nkiko bwagize uruhare mu cyerekezo cy'u Rwanda. Hagati ya 2019 na 2022, ibirego bigera kuri 3000 bimaze gukemurirwa mu buhuza. Twishimiye akazi kari gukorwa n'abahuza ariko urugendo ruracyari rurerure ari na yo mpamvu dukwiriye gukomeza kuvugurura kugira ngo birusheho kuba byiza.'

    Yavuze ko mu rwego rwo kurushaho kumenyekanisha uru rwego, muri iki cyumweru bagiye kwibanda ku bukangurambaga mu kongera ubumenyi ku bijyanye n'ubuhuza ndetse no gufasha abahuza b'umwuga gukomeza kwihugura.

    Ati 'Tuzaganira ku bibazo bikibangamiye ubuhuza hanyuma tubishakire umuti. Bizatuma ubuhuza buba inzira nziza zitangirwamo ubutabera, dushingiye ku bimaze kugerwaho.'

    Umuyobozi w'Akanama Ngishwanama k'Abahuza, Prof Sam Rugege, yavuze ko gukemura amakimbirane binyuze mu buhuza ari byiza ku butabera ndetse no ku iterambere ry'igihugu.

    Icyakora yavuze ko hakiri imbogamizi zirimo n'abari mu butabera batabyumva.

    Ati 'Mu mezi abiri ashize, twasuye inkiko icyenda mu mujyi wa Kigali n'indi mijyi. Twumvise ko abanyamategeko batita ku kumvisha abakiliya babo kugana inzira y'abahuza. Hari n'abashishikariza abakiliya babo kutajya mu buhuza.'

    'Nko mu Rukiko Rwisumbuye rwa Gasabo twumvise ko hari umunyamategeko n'umukiliya we bemeye kugerageza inzira y'ubuhuza, ariko basohotse umwanditsi w'urukiko yumva umunyametegeko abwira umukiliya we kubireka kuko bazatsinda.'

    Umunyamategeko Clotilde Rwimo usanzwe ari n'umuhuza, yavuze ko hakenewe ubukangurambaga kugira ngo abantu benshi bayoboke inzira y'ubuhuza.

    Ati 'Nk'umunyamategeko niba wakiriye ikibazo cy'umuturage, ukwiriye kumubwira ko hari igihe kinini bizatwara igisubizo kitaraboneka kubera umubare w'ibirego biri mu nkiko. Ushobora kubaza umuturage ko hari ubundi buryo ikibazo cyakemuka mu mahoro. Hakenewe ubukangurambaga.'

    Itegeko riha umwanditsi w'urukiko ububasha bwo kumvikanisha ababuranyi mu gihe cy'Inama Ntegurarubanza bakarangiza ikibazo bafitanye mu buhuza.

    Umucamanza na we ashobora kugira inama ababuranyi kwiyambaza ubuhuza aho urubanza rwaba rugeze hose. Iyo bumvikanye kuri byose Perezida w'urukiko akora icyemezo kibyemeza kigashyirwaho kashe mpuruza, kikaba cyarangizwa.

    Iyo bumvikanye kuri bimwe, raporo y'umwanditsi irabigaragaza igashyikirizwa Perezida na we akagena umucamanza uzaburanisha urubanza ku ngingo ababuranyi batumvikanyeho gusa.

    Dr Ntezilyayo yagaragaje ko hakenewe ubukangurambaga kugira ngo ubuhuza bwitabirwe

    Abari mu rwego rw’ubutabera basabwe umusanzu kugira ngo abantu babyitabire


    Source : http://igihe.com/amakuru/u-rwanda/article/ibirego-bigera-ku-3000-bimaze-gukemuka-hifashishijwe-ubuhuza-mu-rwanda

  • Abanyafurika b'indashyikirwa barimo Dr John Magufuli bazashimirwa mu birori bizabera i Kigali – #rwanda #RwOT

    Mu bazagezwaho ibyo bihembo harimo Dr. Goodluck Jonathan wahoze ayobora Nigeria, John Pombe Magufuli wahoze ayobora Tanzania, Lt. Gen. Seretse Khama Ian Khama wahoze ayobora Botswana, Visi Perezida wa Liberia, Dr. Jewel Howard-Taylor n'abandi.

    Ibi bihembo bizatangirwa muri Kigali Marriott Hotel kuwa 1 Mata 2023, mu muhango uzagaragarizwamo ibikorwa bitandukanye bigaragaza ubudasa n'umwihariko w'umuco nyafurika.

    Heritage Times (HT) itegura ibi bihembo, yatangaje ko ari umwanya wo guha agaciro no gushimira Abanyafurika bo mu nzego zitandukanye, bakoze ibikorwa by'indashyigikirwa bigamije kuzamura umugabane.

    Ni ibihembo bireba Abanyafurika barimo n'ababa mu mahanga, mu nzego zose zirimo ubucuruzi, politiki, ibikorwa by'ubugiraneza, imyidagaduro, ubuvanganzo, Umuco, ikoranabuhanga, siyansi no guhanga udushya.

    Nka Goodluck Jonathan wayoboye Nigeria hagati ya 2010-2015, azashimirwa uburyo ari we Perezida wa mbere wa Nigeria wemeye gutanga ubutegetsi mu mahoro, akabuha abatavuga rumwe na we ubwo yatsindwaga mu matora ya 2015.

    Guverinoma ye kandi ni yo yazamuye inzobere mu bukungu ziri gufasha Afurika mu iterambere nka Akinwumi Adesina uyobora Banki Nyafurika itsura Amajyambere (BAD) na Ngozi Okonjo-Iweala uyobora Umuryango Mpuzamahanga w'Ubucuruzi (WTO).

    Ian Khama azashimirwa umuhate we mu guharanira uburenganzira bwa muntu n'iyubahirizwa ry'amategeko. Abinyujije mu muryango yashinze, SKI Khama Foundation, yafashije urubyiruko arwongerera ubushobozi mu nzego zirimo ubuzima, uburezi, siporo n'ibindi.

    John Pombe Magufuli wahoze ari Perezida wa Tanzania, azahabwa igihembo cy'umuntu waharaniye impinduka abinyujije mu miyoborere, agamije guhashya ibibazo byari byugarije igihugu cye birimo ruswa, imitangire mibi ya serivisi, gusesagura umutungo wa Leta n'ibindi.

    Umunyarwandakazi Christelle Kwizera azahemberwa ibikorwa bye byo kugeza amazi meza ku baturage binyuze mu muryango yashinze 'Water Access Rwanda'.

    Biteganyijwe ko hazahembwa abandi barimo Victoria Nalongo Namusisi, washinze umuryango ufasha wiswe Bright Kids Uganda akaba ari n'umunyamakuru wa mbere wa siporo muri Uganda; Engr. Simbi Kesiye Wabote, uyobora ikigo cy'Iterambere muri Nigeria, Umunyamategeko wo muri Kenya Prof. Patrick Loch Otieno Lumumba, Sir Benedict Peters uyobora Ikigo gicuruza ibikomoka kuri Peteroli muri Nigeria Aiteo Group; Dr. Ifie Sekibo uyobora ikigo African Chairman of International Energy Insurance (IEI).

    Hazahembwa kandi Olumide Akpata Esq wahoze ari Perezida w'Urugaga rw'Abavoka muri Nigeria, Hajiya Hafsat Kolere Buni, umugore w'uwahoze ari Guverineri wa Yobe muri Nigeria, Fred Swaniker washinze Kaminuza ya African Leadership University mu gihe itsinda ry'abana b'ababyinnyi ryo muri Uganda 'Triple Ghetto Kids' naryo rizashimirwa.

    Kwitabira uyu muhango bizasaba gutumirwa cyangwa kwiyandikisha nyuma yo gusura urubuga www.theheritagetimes.com/afriheritage

    U Rwanda rwatoranyijwe ngo rwakire ibi birori kubera imbaraga rukomeje gushyira mu iterambere, ku buryo rwamaze kuba icyitegererezo kuri benshi.


    Source : http://igihe.com/amakuru/u-rwanda/article/abanyafurika-b-indashyikirwa-barimo-dr-john-magufuli-bazashimirwa-mu-birori

  • Dr. Daniel Ngamije nyuma yo kuva muri RBC yagizwe umuyobozi ukomeye ku Isi #rwanda #RwOT

    Dr Ngamije yatangaje ko porogaramu azaba ayoboye ishinzwe gushyira mu bikorwa izi ntego Isi yose yihaye.

    Ati 'Izi ntego zaremejwe icyo iyi porogaramu yo kurwanya no kurandura malaria ishinzwe ni ugushyira mu bikorwa iyi gahunda ifatanyije n'abafatanyabikorwa batandukanye'.

    Yakomeje avuga ko aba bafatanyabikorwa barimo abatanga inkunga y'amafaranga nka Global Fund, Presidential Malaria Initiative ya Guverinoma ya Leta zunze Ubumwe za Amerika, ibihugu by'u Burayi n'abandi barimo abakora ubushakashatsi ku miti, inzitiramibu n'izindi ngamba zo kurwanya malaria.

    Ati 'Porogaramu nzaba nshinzwe izakora ihuzabikorwa ry'abafatanyabikorwa bose bari muri gahunda yo kurwanya malaria ndetse n'abakora ubuvugizi mu gushaka amafaranga'.

    Dr Ngamije ni inzobere mu gusuzuma indwara n'ubuzima rusange (physician and public health specialist). Yari ashinzwe gahunda y'igihugu yo kurwanya malariya n'indwara zititabwaho mu Ishami ry'umuryango w'abibumbye ryita ku buzima OMS, mu Rwanda.

    Afite uburambe bw'imyaka irenga 25 mu rwego rw'ubuzima aho yakoze mu mavuriro, mu bitaro n'imishinga yerekeye ubuzima mu Rwanda no mu Karere. Mbere yo gukora muri OMS, Dr Ngamije yakoze imyaka 10 mu rwego rwo gushaka inkunga zitandukanye zo gushyira mu gahunda z'ubuzima muri Minisiteri y'ubuzima n'ikigo cy'igihugu gishinzwe ubuzima.

    Dr Ngamije yakoze imirimo myinshi mu rwego rw'ubuzima irimo kuba Umuhuzabikorwa wa Global Fund muri gahunda yo kurwanya Virusi Itera Sida, Igituntu na Malaria. Yabaye kandi Umuyobozi ushinzwe gukurikirana imishinga muri Ministeri y'ubuzima.

    Kuwa 28 Ugushyingo 2022 nibwo Dr Ngamije yasimbuwe ku mwanya wa Minisitiri w'Ubuzima na Dr Sabin Nsanzimana.

    Inkuru ya IGihe

    Source : https://umuryango.rw/amakuru/mu-rwanda/article/dr-daniel-ngamije-nyuma-yo-kuva-muri-rbc-yagizwe-umuyobozi-ukomeye-ku-isi

  • Umutwe wa CNRD/FLN wemeje ko uri gufatanya na FARDC kurwanya M23 #rwanda #RwOT

    Umutwe wa CNRD/FLN urwanya Ubutegetsi bw'u Rwanda, wemeje ko uri gufasha Ingabo za Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo FARDC kurwanya M23 mu ntara ya Kivu y'Amajyaruguru.

    Mu itangazo uyu mutwe washyize hanze kuwa 18 Werurwe 2023 ryananyuze kuri radiyo ivugira uyu mutwe, rivuga ko bitewe n'uko Ubutegetsi bw'u Rwanda bwanze kuganira n'imitwe irurwanya, ahubwo rugahitamo gutera DRC rwihishe mu cyiswe'M23' ,CNRD/FLN yahisemo kurwana k'uruhande rw'igisrikare cya FARDC.

    CNRD/FLN, ikomeza ivuga ko hari abarwanyi bayo bavuye muri Kivu y'Amajyepfo ubu bakaba baramaze kugera muri Kivu y'Amajyaruguru ndetse ko kuwa 27 Werurwe 2023 basakiranye na M23 ,bo bavuga ko ari ingabo z' u Rwanda mu mirwano yabereye muri Kivu y'Amajyaruguru mu gace uyu mutwe utigeze utangaza.

    CNRD/FLN, yasabye Abanyanrwanda bose bari mu mitwe irwanya Ubutegetsi bw'u Rwanda gushyigikira ubufatanye bwa FARDC na FLN mu rugamba bahanganyemo na M23 ,kugirango bahagarike umugambi w'u Rwanda ugamije gukurikirana no kugirira nabi impunzi z'Abanyarwanda ziri muri DRC, rwihishe mu mutwe wa M23.

    CNRD/FLN, itangaje ibi mu gihe hari hashize ukwezi havugwa amasezerano hagati ya FARDC n'uyu mutwe igice kiyobowe na Gen Hakizimana Antoine Jeva .

    Amakuru yo kwizerwa dukesha imboni yacu iherereye mu gace ka Hewa Bola muri Kivu y'Amajyepfo ahari ibirindiro bikuru bya FLN avuga ko guhera mu ntangiriro z'uyu mwaka wa 2023, hari abasirikare bakuru ba FARDC boherejwe kujya guhura na Gen Maj Jeva, bamusaba ko nawe yatanga umusanzu we mu kurwanya M23.

    Aba bofisiye ba FARDC, ngo babwiye Gen Maj Jeva ko nawe agomba kohereza abarwanyi be muri Kivu y'Amajyaruguru gufasha FARDC nk'uko indi mitwe y'Abanyarwanda nka FDLR na RUD-URUNANA iri kubigenza, nyuma yo kwizezwa ko iki gihugu nacyo kizabafasha gukuraho ubutegetso mu Rwanda.

    Aya makuru akomeza avuga kugera mu mpera z' ukwezi kwa Gashyantare 2023 ,CNRD/FLN yari igishidikanya kuri ubwo busabe bitewe n'urugamba rwari rukomereye FARDC ndetse M23 ikaba yari imereye nabi abarwanyi ba FDLR na RUD-URUNANA ,aho barimo bapfa umusubirizo ku mirongo y'urugamba muri teritwari ya Masisi na Rutshuru.

    Ibi kandi ngo biri mu byatumye uyu mutwe ucikamo ibice, kuko igice cya Lt Gen Hamada afatanyije na Chantal Mutega bari banze ubwo busabe bwa FARDC, ariko Gen Maj Jeva akaza kubaganza nyuma yo kwemererwa agatubutse n'Ubutegetsi bwa Kinshasa.

    IVOMO: RWANDA TRIBUNE

    Source : https://umuryango.rw/amakuru/mu-mahanga/umutekano/article/umutwe-wa-cnrd-fln-wemeje-ko-uri-gufatanya-na-fardc-kurwanya-m23