Category: Uncategorized

  • “Kwibuka, si ijambo gusa!”-Ubutumwa bwa Madamu Jeannette Kagame #rwanda #RwOT

    Kuri uyu wa Gatanu, u Rwanda rwatangiye icyumweru cyo kwibuka jenoside yakorewe abatutsi, muri Mata 1994 aho Madamu wa Perezida Kagame,Jeannette Kagame yavuze ko 'Kwibuka ari ukubana n'abacu kuko batazimye.

    Mu butumwa yanyujije kuri Twitter,Madamu Jeannette Kagame yagize ati:

    “Kwibuka, si ijambo gusa!
    Kwibuka, si igihe gusa!
    Kwibuka, si imyaka 29 tumaze,

    Kwibuka ni ukubana n'abacu kuko batazimye! -JK”

    Hashize imyaka 29 jenoside yakorewe abatutsi ibaye. Muri iyo myaka hari byinshi byakozwe bigamije kubaka igihugu kizira amacakubiri hagamijwe iterambere rirambye mu nzego zitandukanye z'igihugu.

    Ibi byose ahanini ni ibishingiye ku nzira Abanyarwanda bihitiyemo ubwabo y'ubumwe n'ubwiyunge ndetse kwishakamo ibisubizo.

    Perezida wa Ibuka, Dr Gakwenzire Philbert yavuze ko ibikorwa byo kwibuka Jenoside yakorewe Abatutsi bireba Abanyarwanda bose kuko bituma abayirokotse bumva batari bonyine.

    Mu kiganiro yagiranye na RBA yagize ati ''Ubabaye ntabwo ari we wifata mu mugongo. Niyo mpamvu abandi Banyarwanda mu byiciro bitandukanye aho bari bari hose mu gihe cya Jenoside, kuza gushyigikira abo bacitse ku icumu bibaha agaciro noneho bikagaragara ko igikorwa cyo kwibuka atari icy'abacitse ku icumu gusa.''

    ''Hari ibindi bikorwa biranga igikorwa cyo kwibuka noneho bigatuma biba urunana. Abanyarwanda bose bafatanya no kugira ngo bariya bababaye bakomeze bafatanye urugendo n'abandi mu kubaka igihugu cyacu.''

    Abanyarwanda mu ngeri zitandukanye bamaze kumva ko kwibuka Jenoside yakorewe Abatutsi mu 1994, ari ngombwa kuko ari umwanya wo kwigira ku mateka mabi yagejeje u Rwanda aharindimuka.

    Basaba ko abagifite ingengabitekerezo ya Jenoside bakwiye guca ukubiri na yo kuko bidindiza urugendo rwo kubaka ubumwe n'ubwiyunge igihugu cyahisemo.

    Source : https://umuryango.rw/amakuru/mu-rwanda/ubuzima/article/kwibuka-si-ijambo-gusa-ubutumwa-bwa-madamu-jeannette-kagame

  • #Kwibuka29: Umukozi FERWAFA yahishuye agahinda aterwa no kuba ataramenye se #rwanda #RwOT

    Jules Karangwa, ukuriye Komisiyo y’Amarushanwa, umuvugizi wungirije akaba n’umujyanama mu by’amategeko wa FERWAFA yahishuye ko atigeze amenya se kuko yishwe muri Jenoside yakorewe Abatutsi.

    Guhera uyu munsi tariki ya 7 Mata 2023, Abanyarwanda binjiye mu cyumweru cy’icyunamo n’iminsi 100 yo Kwibuka Jenoside yakorewe Abatutsi muri Mata 1994.

    Mu gihe twibuka ku nshuro 29, Jules Karangwa wabaye umunyamakuru wa Siporo kuri Rayol FM na Radio & TV10 yavuze ko aterwa agahinda no kuba ataramenye se umubyara.

    Mu butumwa yanyujije ku rukuta rwe rwa Twitter, yavuze ko se Karangwa Theoneste yishwe ku munsi nk’uyu 1994.

    Ati “ndibuka papa, Karangwa Theonest yishwe ku munsi nk’uyu Jenoside yakorewe Abatutsi 1994 igitangira. “

    “Sinagize amahirwe yo kukumenya kuko wagiye nkiri uruhinja, gusa umurage wawe utuma ndushaho kwibuka niyubaka mparanira kusa ikivi cya we!”

    Jules Karangwa, Jenoside yakorewe Abatutsi muri Mata 1994 yabaye akiri umwana muto, yari afite imyaka 2 gusa kuko yavutse mu 1992.

    Remembering my Father,Karangwa Theoneste killed on this day at the start of Genocide against Tutsi in 1994.

    Sinagize amahirwe yo kukumenya kuko wagiye nkiri uruhinja gusa umurage wawe utuma ndushaho kwibuka niyubaka mparanira kusa ikivi cyawe!

    Twibuke Twiyubaka. #Kwibuka29 pic.twitter.com/Pg5bcKrbS8

    — Jules Karangwa (@KarangwaJules) April 7, 2023

    Se wa Jules Karangwa yitabye Imana Jenoside igitangira

    Jules Karangwa ushengurwa no kutamenya se, aharanira kusa ikivi yatangiye

    Source : http://isimbi.rw/kwibuka/article/kwibuka29-umukozi-ferwafa-yahishuye-agahinda-aterwa-no-kuba-ataramenye-se

  • Kwibuka29: Abanyarwanda bijejwe umutekano mu bihe byo kwibuka #rwanda #RwOT

    Polisi y'u Rwanda, yijeje abanyarwanda umutekano usesuye muri ibi bihe binjiyemo byo kwibuka ku nshuro ya 29 Jenoside yakorewe Abatutsi mu 1994.

    Ibi Polisi ibitangaje mu gihe kuri uyu wa Gatanu tariki 7 Mata 2023, mu Rwanda no hirya no hino ku Isi bibuka Jenoside yakorewe Abatutsi basaga Miliyoni bishwe bazira uko baremwe.

    Uyu munsi kandi hanatangiye icyumweru cyo cy'icyunamo ku rwego rw'igihugu kizageza tariki 13 Mata 2023.

    Minisiteri y'Ubumwe bw'Abanyarwanda n'Inshingano Mboneragihugu yatangaje ko insanganyamatsiko y'icyumweru cyo kwibuka ku nshuro ya 29 iragira iti: 'Kwibuka Twiyubaka'

    Umuvugizi wa Polisi y'u Rwanda, CP John Bosco Kabera, yavuze ko ku bufatanye n'izindi nzego z'umutekano, biteguye neza gucunga umutekano w'ahazabera ibikorwa byo kwibuka by'umwihariko, ndetse n'uw'Igihugu cyose muri rusange.

    Yagize ati 'Igihe twinjiyemo ni igihe gikomeye cyo kwibuka no guha icyubahiro ababuze ubuzima mu gihe cya Jenoside yakorewe abatutsi. Turizeza abaturarwanda ko barinzwe kandi ko ibikorwa bijyanye no kwibuka bizaba mu mutekano usesuye.'

    Yakomeje asaba abaturage kurangwa n'imyitwarire myiza, bakirinda amagambo apfobya Jenoside yakorewe Abatutsi no kubiba ingengabitekerezo ya Jenoside.

    Ati 'Iki gihe cyo kwibuka ni umwanya wo gushyigikira no kwihanganisha abarokotse Jenoside yakorewe Abatutsi, icyo dusaba buri wese ni ukwirinda amagambo asesereza, abiba inzangano no gupfobya Jenoside yakorewe abatutsi ndetse no gukwirakwiza ingengabitekerezo ya Jenoside haba mu biganiro bisanzwe cyangwa ku mbuga nkoranyambaga.'

    Yashishikarije abaturage kwamagana no kwihutira gutanga amakuru mu gihe bumvise cyangwa babonye ibikorwa bijyanye n'ingengabitekerezo ya Jenoside n'ibigamije gutiza umurindi urwango n'amacakubiri

    CP Kabera kandi yibukije ko mu cyumweru cy'icyunamo ibikorwa birimo ibirori by'ibyishimo bihuza imbaga y'abantu, ubukwe n'imihango ijyanye nabwo n'umuziki utajyanye no kwibuka mu tubari, aho bafatira amafunguro n'ahandi hahurira abantu benshi bibujijwe.

    Mu bindi bibujijwe harimo imikino y'amarushanwa n'iy'amahirwe, kwerekana imipira, ibitaramo mu tubari no mu tubyiniro, iby'urwenya, iby'imbyino no kwerekana sinema n'ikinamico ritajyanye n'icyunamo.

    The post Kwibuka29: Abanyarwanda bijejwe umutekano mu bihe byo kwibuka appeared first on FLASH RADIO&TV.

    Source : https://flash.rw/2023/04/07/kwibuka29-abanyarwanda-bijejwe-umutekano-mu-bihe-byo-kwibuka/?utm_source=rss&utm_medium=rss&utm_campaign=kwibuka29-abanyarwanda-bijejwe-umutekano-mu-bihe-byo-kwibuka

  • Umukuru wa UN yasabye Isi kuba maso cyane, igakumira jenoside #rwanda #RwOT

    Umunyamabanga Mukuru w'Umuryango w'Abibumbye (UN), Antonio Guterres, yatangaje ko abantu batagomba kwibagirwa uburyo imvugo z'urwango zishobora kubyara mu buryo bworoshye ibyaha nka jenoside yakorewe Abatutsi mu 1994.

    Muri ubu butumwa yatanze mu gihe u Rwanda rwatangiye kwibuka ku nshuro ya 29 jenoside yakorewe abatutsi mu 1994 Guterres yagize ati'Tube maso cyuane,twitegure kugira icyo dukora kandi twibuke by'ukuri abanyarwanda bapfuye bubaka inzu y'ukwigira,umutekano,ubutaberan'uburenganzira bw'ikiremwamuntu kuri bose.'

    Guterres yongeye agira ati'imyaka 29 irashize jenoside yakorewe Abatutsi ibaye mu Rwanda. Ntabwo dukwiye kwibagirwa uko imvugo y'urwego ihinduka byoroshye icyaha cy'urwango'

    Jenoside yakorewe abatutsi yakwiye mu gihugu hose tariki ya 7 Mata1994.yahagaritswe n'ingabo za RPA/Inkotanyi kuya 4 Nyakanga 1994. Ni yo mpamvu iminsi 100 iri hagati y'aya matariki.

    Source : https://umuryango.rw/amakuru/mu-rwanda/politiki/article/umukuru-wa-un-yasabye-isi-kuba-maso-cyane-igakumira-jenoside

  • Antonio Guterres yongeye kunenga uko amahanga yatereranye Abatutsi muri Jenoside #rwanda #RwOT

    Umunyamabanga Mukuru w'Umuryango w'Abibumbye, António Guterres, yavuze ko Umuryango mpuzamahanga wunamiye abarenga miliyoni bishwe muri Jenoside yakorewe Abatutsi mu 1994, yongera kunenga uko amahanga yatereranye u Rwanda muri ibyo bihe.

    Mu ijambo yageneye Isi mu bikorwa byo Kwibuka ku nshuro ya 29 Jenoside yakorewe Abatutsi mu 1994, Guterres yavuze ko ari umwanya wo kwibuka abazize Jenoside no gushima ubudaheranwa bw'abanyarwanda.

    Guterres yavuze ko isi yose ihaye icyubahiro abantu bose bazize Jenoside yakorewe Abatutsi, ashima ukwigira no kwiyubaka kw'abayirokotse.

    Yagize ati 'Turunamira inzirakarengane zirenga miliyoni z'abana, abagore n'abagabo zishwe mu minsi ijana gusa, mu myaka 29 ishize, turunamira izo nzirakarenga z'abatutsi, ikindi kandi turashimira ubudaheranwa bw'abarokotse jenoside yakorewe abatutsi, tukanashima by'umwihariko uruhare rw'Abanyarwanda mu rugendo rw'ubumwe n'ubwiyunge.'

    Kimwe mu bigaragazwa nk'ibyatije umurindi ishyirwa mu bikorwa rya jenoside yakorewe abatutsi mu Rwanda, ni uruhare ruziguye rw'umuryango mpuzamahanga, aho ndetse na nyuma yayo hari bimwe mu bihugu byagiye bigaragara mu bikorwa bitandukanye birimo nko gutiza umurindi ingengabitekerezo ya jenoside ndetse ibindi bigacumbikira abayigizemo uruhare

    Aha ni ho Antonio Guterres, ahera ashimangira ko igihe cyigeze isi yose igahuriza hamwe imbaraga mu kurwanya ibyaha bya jenoside ndetse n'ibindi byibasira inyokomuntu ku isi.

    Ati 'Ku munsi nk'uyu kandi tuzirikana ikimwaro cyo gutsindwa ku muryango mpuzamahanga muri kiriya gihe. Nk'ikiragano cyakurikiyeho nyuma ya jenoside ntidukwiye na gato kwibagirwa ibyabaye, kandi ni inshingano zacu kuzirikana uburyo imvugo zihembera urwango zabaye imbarutso ya jenoside yakorewe abatutsi, bikavamo ibyaha ndengakamere, rero ndatekereza ko nta gihe nyacyo cyo gukumira ibintu nk'ibi kitari none. Kurwanya jenoside n'ibyaha byibasira inyokomuntu ni inshingano zihuriwe na buri wese.'

    Umunyamabanga Mukuru wa Loni yunzemo ati 'Ni inshingano za buri munyamuryango w'Umuryango w'Abibumbye ko twese duhaguruka tukarwanya ikibi icyo ari cyo cyose, kandi tugahora turi maso, ikindi kandi reka twese hamwe twunamire izi nzirakarengane zazize jenoside, twubaka ahazaza h'umutekano uhamye, ubutabera ndetse n'uburenganzira bwa muntu.'

    Hashize imyaka 29 jenoside yakorewe abatutsi ibaye. Muri iyo myaka hari byinshi byakozwe bigamije kubaka igihugu kizira amacakubiri hagamijwe iterambere rirambye mu nzego zitandukanye z'igihugu.

    Ibi byose ahanini n'ibishingiye ku nzira Abanyarwanda bihitiyemo ubwabo y'ubumwe n'ubwiyunge ndetse no kwishakamo ibisubizo.

    Kuva mu mwaka 2004 Umuryango w'Abibumbye wemeje tariki ya 7 Mata nk'umunsi mpuzamahanga uhoraho wo kwibuka jenoside yakorewe abatutsi mu 1994, ibi byaje gushimangirwa cyane mu mwaka wa 2018.

    Source : https://umuryango.rw/amakuru/mu-mahanga/ubuzima/article/antonio-guterres-yasabye-isi-ikintu-gikomeye-ubwo-yibukaga-abatutsi-bazize

  • Zimwe mu mbwirwaruhame z'Abanyapolitiki zakongeje Jenoside yakorewe Abatutsi #rwanda #RwOT

    Mbere ya Jenoside no mu gihe yari irimo kuba,abanyapolitiki b'icyo gihe baranzwe n'imvugo z'urwango zishishikariza Abahutu kwica Abatutsi aho byatumye Abatutsi barenga miliyoni bahitanwa na Jenoside

    Izi mbwirwaruhame z'urwango,zabaye umusingi n'intangiriro ikomeye y'amateka mabi igihugu cyanyuzemo kugeza kigeze kuri Jenoside yakorewe Abatutsi muri Mata 1994.

    Zimwe mu mbwirwaruhame zakongeje Jenoside yakorewe Abatutsi 1994

    Grégoire Kayibanda

    Kayibanda Grégoire yabaye Perezida w'u Rwanda hagati ya 1961-1973, ahirikwa ku butegetsi na Habyarimana bari inshuti magara dore ko yari yaranamubyariye umwana muri batisimu.

    Yaranzwe n'imvugo zigamije kubiba urwango mu bahutu ngo barimbure abatutsi.

    Urugero ni nka tariki ya 11 Mata 1964 ubwo yagize ati 'Nubwo bitashoboka, ariko dufate ko inyenzi zifashe Kigali, byaba imperuka yihuse y'Abatutsi.'

    Habyarimana Juvénal

    Habyarimana wayoboye u Rwanda kuva tariki ya 5 Nyakanga 1973 kugeza ku ya 6 Mata 1994 na we yagiye akoresha imvugo zibiba urwango n'ivangura mu banyarwanda.

    Ahagana mu 1990 mu gihe impunzi z'abanyarwanda zari nyinshi mu bihugu byo hirya no hino mu karere yavuze ko bidashoboka ko zigaruka mu gihugu kuko cyamaze kuzura.

    Yavuze ko 'U Rwanda ni nk'ikirahure cyuzuye, wongeyemo amazi ayarimo yameneka.'

    Izi mpunzi zari zigizwe n'abatutsi bahunze mu myaka ya 1959, 1961, 1963 no muri 1973 asaba ko ibihugu bizishaka byazakira bikaziha ubwenegihugu.

    Ibyasigaye mu mitwe ya benshi ni aho yagize ati 'Abari hanze bakore uko bishoboka babone ubwenegihugu bwaho, u Rwanda ni ruto nta na santimetero kare n'imwe ibagenewe yaboneka.'

    Sindikubwabo Théodore

    Mu mateka y'u Rwanda yabaye Perezida wayoboye igihe gito; kitageze no ku minsi 100 nyamara ntibyabujije ko ashimangira ubutumwa bwo kwica Abatutsi bwari bwaratanzwe kuva kera.

    Tariki ya 19 Mata 1994 yasuye Perefegitura ya Butare yari yarasigaye inyuma mu bijyanye no kwica abatutsi. Icyo gihe yavuze ijambo rutwitsi ryahise ritangiza ubwicanyi nyuma y'umunsi umwe ahavuye,buhita bukoranwa ubukana budasanzwe n'imipaka ihuza u Rwanda n'amahanga irafungwa ngo hatagira utoroka.

    Yagize ati 'Ba ntibindeba na nyirandabizi nimubahige ntibabacike.'

    Nyuma y'iryo jambo, utari uri mu murongo wo kwica ntabwo na we yagombaga kwihanganirwa.

    Gitera Joseph

    'Umubano w'Umututsi n'Umuhutu ni umufunzo ku kuguru, ni umusundwe n'umusonga mu mubiri na kanseri mu gifu.' Iyi ni imvugo yaranze inyandiko ya Gitera Joseph washinze ishyaka APROSOMA (Association pour la Promotion Social de la Masse) mu 1959.

    Tariki ya 27 Nzeli 1959 ari Ngoma muri Butare [ubu ni mu Karere ka Huye], Gitera yahimbye amategeko 10 y'abahutu. Ayo mategeko yaje kongera kwandikwa na Ngeze Hassan mu kinyamakuru ' Kangura' muri nimero yacyo ya gatandatu yo mu Ukwakira 1990 ubwo urugamba rwo kubohora igihugu rwari rutangiye, na we ashishikariza abahutu kwanga urunuka abatutsi no kubahiga.

    Inyandiko za Gitera zabaga zuzuyemo amagambo y'ubugome ku buryo yongeragamo n'ubuhanga yari yaravanye mu ishuri agacengera ba nyakubwirwa.

    Hari nk'aho yagize ati 'Ntuzigere wongera kwirahira umututsi … Ntuzasambane n'abatutsikazi, kubarongora ntibibujijwe, kubajajabamo ni byo mwaku…'

    Col Théoneste Bagosora

    Bagosora wari umwe mu bavuga rikijyana mu ngabo za Habyarimana, yabonye atanyuzwe n'inzira nziza amasezerano ya Arusha yaganagamo, tariki ya 8 Mutarama 1993, ayavamo n'umujinya mwinshi maze agira ati 'imishyikirano nyivuyemo, ndatashye ngiye kubategurira imperuka [apocalypse]'.

    Léon Mugesera

    Mugesera yari Visi Perezida wa MRND muri Perefegitura ya Gisenyi, ndetse yari n'umwarimu mu yahoze ari Kaminuza Nkuru y'u Rwanda.

    Ari ku Kabaya muri mitingi ya MRND, tariki ya 22 Ugushyingo 1992, yahamagariye abahutu gutsemba abatutsi, abereka n'inzira bazabinyuzamo.

    Yagize ati 'Ndababwiza ukuri ko uwo mutinya gukata ijosi ari we uzabatanga kuribakata.'

    Nsengiyaremye Dismas wari Minisitiri w'Intebe wakomoka muri MDR ndetse ntanavuge rumwe n'ubutegetsi bwa Habyarimana, yahishuriwe na Mugesera ko agomba kwicwa.

    Ati 'Ndagira ngo mbamenyeshe ko umuntu watanze Byumba … yacirwa urubanza; azahanishwa urupfu. Biranditse mubaze abacamanza babereke aho biri ntabwo mbabeshya, azahanishwa urupfu, umuntu uzatanga n'agatanyu k'u Rwanda. None uwo muntu aracyakora iki ?'

    'Kureka abatutsi bagahunga ni ikosa'

    Mugesera yakomeje agira ati 'Mperutse kubwira umuntu wari unyiraseho ngo ni za PL, ndamubwira nti 'ikosa twakoze muri 59 nubwo nari umwana ni uko twabaretse mugasohoka. Mubaza niba atarumvise inkuru y'aba Falasha, basubiye iwabo muri Isiraheli bavuye muri Ethiopia ambwira ko atayizi', nti 'ntabwo uzi kumva no gusoma? Njye ndakumenyesha ko iwanyu ari muri Ethiopia, ko tuzabanyuza muri Nyabarongo mukagerayo bwangu'”

    Jean Kambanda

    Kambanda wabaye Minisitiri w'Intebe muri Guverinoma y'Abatabazi yahishuye ibanga ko hari urutonde rw'abafatwaga n'ibyitso bagombaga kwicwa n'ubutegetsi bwari buriho.

    Mu kiganiro yagiranye n'abantu batandukanye tariki ya 14 Gicurasi 1994, ubwo yasuraga Kaminuza Nkuru y'u Rwanda yagize ati 'Niba ushidikanya ko runaka ari umwanzi baza ubutegetsi burabizi, ayo malisiti arahari.'

    Yongeyeho ati' Twababwiye ko abo bazungu bashaka gufasha FPR, kuko bafite ingufu tubizi bafite intwaro zikomeye, ko bashobora kuzana FPR bakayishyira ku butegetsi i Kigali bakayirinda….ariko ko nta muturage n'umwe uzayumvira. Ibyo twarabibasobanuriye tuti 'abaturage barayanga ku buryo bugaragara,ntabwo bazemera gutegekwa na FPR, turashaka ko babyumva.'

    Nyiramasuhuko Pauline

    Nyiramasuhuko yabaye Minisitiri w'Umuryango ku butegetsi bwa Habyarimana. Mu gihe cya Jenoside yashishikarije abahutu kwica abatutsi, ndetse abemerera ko bazajya bihemba gufata abagore n'abakobwa ku ngufu.

    Tariki ya 14 Gicurasi 1994, ubwo yajyanaga na Kambanda gushishikariza abahutu kwivugana abatutsi yababajije impamvu badashishikariye gukora [kwica].

    Ati 'Ese ko mbona Abanyabutare mutari mu kazi nk'aho hari icyabaye, habaye iki, nimujye mu kazi, akazi nigakomeze…..'

    IVOMO:IGIHE

    Source : https://umuryango.rw/amakuru/mu-rwanda/politiki/article/zimwe-mu-mbwirwaruhame-z-abanyapolitiki-zakongeje-jenoside-yakorewe-abatutsi

  • Ibyari bikubiye mu mbwirwaruhame ya Perezida Kagame mu muhango wa mbere wo Kwibuka Jenoside yakorewe Abatutsi #rwanda #RwOT

    Mu muhango wa mbere wo Kwibuka Jenoside yakorewe Abatutsi wabaye mu 195,Paul Kagame wari Visi Perezida yavuze ko abakoze Jenoside bagomba kubiryozwa ndetse yemeza ko Jenoside yakorewe Abatutsi mu Rwanda ari ibintu bihari aho kuba inkuru zivugwa gusa, kuko abantu bagera muri miliyoni bishwe.

    Uwo muhango wabaye ku wa 7 Mata 1995 ku i Rebero mu Mujyi wa Kigali, ubwo hanashyingurwa mu cyubahiro abazize Jenoside n'abanyapolitiki bishwe bazira ko batari bashyigikiye umugambi wa Jenoside, barimo Uwilingiyimana Agathe wari Minisitiri w'Intebe.

    Yagize ati “Ibintu byose tubona hano ni ibimenyetso by'uburwayi bukomeye […], bwamunze sosiyete yacu mu gihe kirekire, butavurwa, buza kugeza aho butwara ubuzima bw'Abanyarwanda basaga miliyoni imwe.

    Kugeza ubu ibyobo rusange birimo gutahurwa ahantu hose mu gihugu. Miliyoni imwe ni igereranya nta muntu washyize hamwe imibare ngo amenye neza ngo ni abantu bangahe bapfuye, ariko uretse n'imibare, ibi bikorwa ni ibintu bitagenda gutyo gusa, si ibikorwa byakomeza hatabayeho ko ababigizemo uruhare babiryozwa.”

    “Bagomba kubiryozwa byanze bikunze kandi mu kubikora, tugomba gushishikariza abaturage bacu kumva ibibazo byababayeho, byabaye kuri iki gihugu.”

    Kagame yanasabye abayobozi gusohoza isezerano baha abaturage, kugira ngo babone ko “dutandukanye n'abo babonye mu gihe cyashize.”

    Amashusho yashyizwe ahagaragara muri icyo gihe agaragaza ko ahantu henshi hari hakiri imibiri y'Abatutsi bishwe, batarashyingurwa mu cyubahiro.

    Icyo gihe nibwo hashyizwe imbaraga mu kubaka inzibutso, ku buryo imibiri myishi y'abazize Jenoside yahawe ahantu ho kuruhukira mu mahoro, mu cyubahiro.

    Source : https://umuryango.rw/amakuru/mu-rwanda/ubuzima/article/ibyari-bikubiye-mu-mbwirwaruhame-ya-perezida-kagame-mu-muhango-wa-mbere-wo

  • Stormy Daniels ushinja Donald Trump ntiyifuza ko afungwa #rwanda #RwOT

    Trump ari mu nkiko ashinjwa kwishyura Daniels $130,000 ariko ntabimenyekanishe, ubwo yiyamamarizaga kuyobora Amerika mu 2016.

    Trump n'uwo mugore wahoze ari umukinnyi wa filime za 'pornographie', bivugwa ko baryamanye mu mwaka wa 2006.

    Amafaranga yishyuwe Daniels mu 2016 yari ayo kugira ngo aceceke atazavuga ko yaryamanye na Trump, bikamubuza amahirwe yo gutsindira kuyobora Amerika.

    Ibyaha byo guhimba inyandiko agamije guhishira ibyaha yakoze biramutse bimuhamye uko abishinjwa, Trump yakatirwa igihano kiri hejuru y'imyaka ijana.

    Stormy Daniels yavuze ko atifuriza Trump gufungwa. Yagize ati 'Ntabwo ntekereza ko ibyaha ashinjwa kuba yarakoze kubera njye bikwiriye kumufungisha. Niba hari ibindi byaha yakoze, byo nibasanga bimuhama bazamufunge.'

    Ku wa kabiri tariki 4 Gashyantare nibwo Trump yitabye urukiko rwa Manhattan yisobanura ku byaha 34 ashinjwa, bijyanye no guhimba inyandiko, aho amafaranga yishyuwe Daniels mu nyandiko hahinduwe icyatumye yishyurwa, kandi bihanwa n'amategeko.

    Source : https://umuryango.rw/amakuru/mu-mahanga/ubutabera/article/wa-mugore-ushinja-donald-trump-yamusabiye-ikintu-cyiza

  • Ubuhamya bwa Umutesi Stewart warokotse Jenocide yakorewe Abatutsi mu 1994 agahungira Scotland #rwanda #RwOT

    Mu gihugu hose, abatutsi barenga 1 000 000 bishwe mu gihe cy'iminsi 100.

    Yatakaje abantu barenga 40 bo mu muryango we, barimo na musaza we muto kuri we.

    Uyu munsi, imyaka 29 nyuma yaho, avuga ko kuba muri Scotland (Écosse) hamwe n'umugabo we n'abana babo babiri ari “igitangaza” kandi ko yabonye ibyishimo nyuma y'”akababaro kose”.

    Benshi mu bishwe bari abo muri ba nyamucye b'Abatutsi – na benshi mu babishe bari Abahutu.

    Imbarutso yabaye urupfu rw'uwari Perezida w'u Rwanda, Juvénal Habyarimana, ubwo indege ye yahanurwaga, ku itariki ya 6 Mata mu 1994.

    Hashize amasaha ihanuwe, ubwicanyi bwakwiriye mu bice bitandukanye by'igihugu. Uwa mbere wishwe mu muryango w'Umutesi yari nyina wo muri batisimu.

    Aribuka ati: “Bakoraga ibintu mu buryo bwihuse cyane.

    “Mu munota umwe bicaga abantu 20 nuko bakajya ku nzu ikurikiyeho – bari bafite urutonde”.

    Cyo kimwe n'uko byagendekeye imiryango myinshi, Umutesi yatangiye urugendo ruteje ibyago rwo kuva mu gihugu, ariko ubwo nyina yarwaraga, ni we wafashe inshingano yo kwita ku bavandimwe be.

    Amarira amumanuka ku matama yibutse ubwo nyina yamubwiraga ngo akwiye guca akenge akabitaho.

    Yafashe urugendo ahetse mu mugongo murumuna we w'uruhinja, na fulari (igitambaro cyo mu ijosi) nyina yari yamuhaye.

    Arasobanura ati: “Ubwo mama yampaga iyo fulari nagombaga gufata inshingano kuva uwo munsi”.

    Icyakurikiye ni urugendo rw'amakuba ruteye ubwoba.

    Nyina yapfuye ubwo itsinda ry'imodoka zashyaga.

    Umukobwa uvukana n'Umutesi yabuze mu gihe cy'icyumweru muri ako kaduruvayo, nuko musaza we w'imyaka irindwi, Nshuti, atangira kugira ikibazo cy'imirire mibi.

    Umutesi ati: “Narasengaga ngo yigendere [yipfire] kuko yari arimo kubabara. Nuko arapfa biba ngombwa ko tumusiga ku muhanda.

    “Nagombye kumusunika gatoya mu kwirinda ko abantu baza kumuhonyora”.
    Umutesi asobanura ko avuga ibyo yanyuzemo mu rwego rwo kwigisha abantu, cyane cyane urubyiruko, ku byabaye no gutuma habaho “icyizere ko mu gihe kiri imbere ibi bizahagarara”.

    Umuvandimwe we Natacha – wari rwa ruhinja muri rwa rugendo – ubu ni mukuru.

    We n'undi muvandimwe we, Delphine, basuye Umutesi muri Scotland muri uyu mwaka.

    Avuga ku ngaruka zatewe n'ibyo umuryango wabo wanyuzemo.

    Natacha ati: “Biteye ubwoba gukura nta babyeyi. Biteye ubwoba gukura utazi uko mu maso h'ababyeyi bawe hasa”.

    Uyu muryango nta mafoto ya kera ufite kuko yose yacagaguwe.

    Mu 2014, habaye agashya mu buzima bw'Umutesi ubwo yashakanaga n'Umunya-Scotland Iain, ubu babana nk'umugabo we.

    Bamenyaniye mu ndirimbo Iain yari yanditse kuri jenoside no ku cyizere cy'eho hazaza h'u Rwanda, yakoranye n'umuhanzi w'Umunyarwanda wegukanye ibihembo, Jean Paul Samputu, uyu na we warokotse jenoside.

    Source : https://umuryango.rw/amakuru/mu-rwanda/ubuzima/article/ubuhamya-bwa-umutesi-stewart-warokotse-jenocide-yakorewe-abatutsi-mu-1994

  • Bimwe mu byaranze tariki ya 7 Mata 1994 ubwo hatangiraga Jenoside yakorewe Abatutsi #rwanda #RwOT

    Imyaka 29 irashize Jenoside yakorewe Abatutsi ibaye, hari bimwe mu bikorwa by'ubwicanyi byaranze tariki ya 7 Mata 1994, nk'uko byatangajwe na Komisiyo y'Igihugu yo kurwanya Jenoside (CNLG).

    Kuri iyo tariki ni bwo Interahamwe n'umutwe w'abasirikare barindaga Perezida Habyarimana Juvenal batangiye gushyiraho amabariyeri mu duce twinshi tw'Umujyi wa Kigali no kwica Abatutsi.

    Uwari Minisitiri w'Intebe, Uwilingiyimana Agathe n'abasirikare icumi b'Ababiligi bo mu ngabo z'Umuryango w'Abibumbye bari bashinzwe umutekano we, bishwe babanje gukorerwa iyicarubozo n'abasirikare ba Leta y'u Rwanda.

    Mu mugambi wo kwica abanyapolitiki batavugaga rumwe na Leta ya Habyarimana ndetse batari bashyigikiye umugambi wa Jenoside, Perezida w'Urukiko rushinzwe kurinda Itegeko Nshinga, Kavaruganda Joseph, ba minisitiri Frederick Nzamurambaho wari na Perezida wa PSD, Me. Felicien Ngango, wari Visi Perezida wa PSD, Faustin Rucogoza na Landouald Ndasingwa bishwe ku ikubitiro n'abasirikare barindaga Habyarimana.

    Kuri uyu munsi kandi ni bwo Major Ntabakuze Aloys, wayoboraga umutwe w'aba Para-commando yategetse abasirikare yayoboraga gutangira kwica abafite indangamuntu z'abatutsi n'abataravugaga rumwe n'ubutegetsi batuye hafi y'ikigo cya gisirikare, ahitwa mu kajagari i Kanombe.

    Kuri uwo munsi, abasirikare bafatanyije n'Interahamwe bishe abasaga 500.
    Kuri iyi tariki kandi, Abatutsi bagera kuri 17 biganjemo abapadiri, abaseminari n'ababikira barishwe.

    Mu bishwe harimo Padiri w'umuyezuwiti Chrysologue Mahame wari ufite imyaka 67, wayoboraga Centre Christus i Remera akaba yari mu bashinze Umuryango Uharanira Uburenganzira bwa Muntu no Kwimakaza Amahoro. Abo bose bishwe n'abasirikare barindaga umukuru w'igihugu bafatanyije n'Interahamwe.

    Interahamwe n'abasirikari barindaga umukuru w'igihugu bari bafite umugambi wo kujya kwica Abatutsi bari muri Sitade Amahoro hafatwaga nk'ahantu harinzwe kubera ko hari hakambitse Ingabo z'Umuryango w'Abibumbye MINUAR.

    Uwo mugambi waje kuburizwamo n'imirwano hagati y'Ingabo za FPR Inkotanyi n'abasirikare barindaga umukuru w'Igihugu bituma abenshi mu batutsi bari muri Sitade Amahoro barokoka.

    Kuri iyi tariki kandi Radiyo Muhabura ya FPR Inkotanyi ni yo yabaye iya mbere mu kwamagana iyicwa ry'Abatutsi n'abanyapolitiki b'Abahutu batari bashyigikiye Jenoside. Umugaba mukuru w'Ingabo za FPR Inkotanyi yatangaje ko bafite inshingano zikomeye zo kurinda abaturage b'inzirakarengane bicwaga.

    Ubwo Radiyo Rwanda na RTLM yacishagaho itangazo ryashyizweho umukono na Col. Bagosora mu izina rya Minisitiri w'Ingabo ryemezaga urupfu rw'umukuru w'igihugu Perezida Habyarimana Juvenal, muri ako kanya ku Kacyiru Interahamwe zahise zishinga za bariyeri zitangira kwica Abatutsi.

    Ubwicanyi bwakwiriye hirya no hino mu Rwanda, Abatutsi babarirwa mu bihumbi baricwa.

    Ubwicanyi bwabaga buyobowe na ba Burugumesitiri n'abandi bayobozi bo mu nzego z'ibanze.

    Kuri Komini Giciye, hiciwe abatutsi benshi barimo n'umugore wa Bazivamo Christophe.

    Mu yahoze ari komini Runda yegeranye na Kigali, ubu ni mu Karere ka Kamonyi, ubwicanyi bwatangiye ku itariki ya 7 Mata 1994.

    Abatutsi biciwe mu duce dutandukanye twa Komini Runda nka Biharabuge, kuri Nyabarongo ahitwa mu Ruramba, ku Isenga, kuri Ruliba, mu Gasharara, ku Idongo, kuri Sitasiyo i Runda, kuri bariyeri ya Bishenyi hari n'abajugunywe mu cyuzi cya Cyabariza.

    Abatutsi biciwe kuri Cocobeka n'ahitwa Intwari kuri Nyabarongo mu yahoze ari Komini Kayenzi.

    Muri Komini Gisuma, Perefegitura ya Cyangugu, abajandarume batangiye kwica Abatutsi.

    Abatutsi biciwe ahitwa Ruramba, ubu ni mu Karere ka Nyaruguru.

    Muri Muko, Perefegitura ya Gikongoro, abicanyi bagera ku ijana, bayobowe n'umukuru wa Polisi ya komini afatanyije na Burugumesitiri Kayihura, bishe abatutsi bagera kuri 14 bari bahungiye kuri Paruwasi ya Mushubi.

    Intagondwa y'umu CDR akaba na Burugumesitiri wa Komini Bicumbi, Rugambarara Juvenal yateguye umugambi wo kwica abatutsi muri Komini Bicumbi. Uyu Rugambarara yemereye urukiko mpuzamahanga mpanabyaha rwashyiriweho u Rwanda ko we ubwe yishe abatutsi bagera ku 100.

    Kwica Abatutsi byakomereje i Nyamata muri Bugesera na Sake muri Perefegitura ya Kibungo.

    Abatutsi barenga 800 biganjemo abana n'abagore bari bahungiye kuri Paruwasi Gatoilika ya Nyundo, muri Gisenyi, barishwe.

    Ubwicanyi mu yahoze ari Perefegitura ya Gisenyi bwateguwe kandi buyoborwa n'uwari umuyobozi w'ingabo muri ako gace Col. Nsengiyumva Anatole.

    Ku mugoroba wa tariki ya 7 Mata, 1994, Abatutsi bagera kuri 50 biciwe mu Iseminari Ntoya ya Nyundo, abagera ku 150 bicirwa muri Paruwasi Gatolika ya Busasamana.

    Ahitwa Kabasheja mu Murenge wa Rugerero, hiciwe Abatutsi bari bakuwe n'Interahamwe kuri Komini Rubavu, ubu ni mu Karere ka Rubavu.

    Abatutsi biciwe muri Centre St Pierre, mu Nzu y'abakobwa ba Musenyeri, mu yahoze ari Rwandex ya Gisenyi, ku Kiliziya Stella Maris no kuri Komini Rouge, ubu ni mu Karere ka Rubavu.

    Uwari Burugumesitiri wa Komine Mukingo, muri Perefegitura ya Ruhengeri, Kajerijeri Juvénal yatwaye abapolisi n'Interahamwe bajya kwica Abatutsi bagera kuri 43 bari bahungiye kuri Paruwasi ya Busogo.

    Habaye inama yo gutangiza Jenoside, ibera kwa Nzirorera Joseph, wari Umunyamabanga mukuru wa MRND, yitabirwa na Colonel Ephrem Setako, Harerimana (wari burugumesitiri wa Komini Nkuli muri icyo gihe), Colonel Augustin Bizimungu, Casimir Bizimungu, Jean Baptiste Nyabusore, Esdras Baheza, Jonathan Bambonye, Jean Damascène Niyoyita, Dominique Gatsimbanyi, Assiel Ndisetse na Lazare Ndangiza.

    Interahamwe zagumye hanze zitegereje ikiva mu nama. Iyo nama yafashe icyemezo ko Abatutsi bicwa bitarenze mu gitondo.

    Hemejwe kandi ko hatangwa imbunda no gushyiraho bariyeri; Colonel Bizimungu ashingwa gushyira mu bikorwa icyo cyemezo; atanga imbunda aziha abari ba konseye na bo baziha abaturage n'abakuru b'interahamwe barimo Burugumesitiri Kajerijeri na Baheza Esdras.

    Kuri iyo tariki, mu ma saa cyenda Abatutsi bose bari bamaze kwicwa, imitungo yabo yasahuwe n'inzu zatwitswe ku buryo iminsi yakurikiyeho Interahamwe n'amahindure (laves) bajyaga gutanga umusada ahandi; ni muri urwo rwego zagiye kwica abatutsi bari bahungiye ku Rukiko rw'Ubujurire mu Mujyi wa Ruhengeri, Nyabihu, Musumba (Nkuri) na Nyakinama.

    Icyo gihe urugamba rw'ingabo za RPF Inkotanyi rwarakomeje, bafata uduce tw'u Mutara, utwa Ruhengeri na Byumba ari nako barokora Abatutsi bicwaga n'Interahamwe n'abasirikare ba Leta ya Habyarimana.

    Icyo gihe ingabo za FPR Inkotanyi zarokoye Abatutsi muri za komini Buyoga, Mugambazi, Rutongo, Giti, Bwisige na Rutare.

    Ku mugoroba wo ku itariki ya 7 Mata 1994, ni bwo abasirikare 200 b'ingabo za FPR Inkotanyi basohotse muri CND, bagerageza kurokora Abatutsi bari batuye mu duce dukikije CND (ubu ni inyubako ikoreramo Inteko Ishinga Amategeko).

    Muri Perefegitura ya Gikongoro, kuri iyi tariki, abatutsi bari bahungiye kuri Paruwasi Mushubi, ubu habarizwa mu Karere ka Nyamagabe, barishwe bose.

    Kuva ku itariki 7 kugeza ku ya 12 Mata 1994, abatutsi biciwe mu Murenge wa Muko, muri Centre ya Kigoma ahitwa Ngangi n'ahitwa Mayora, mu Karere ka Gicumbi.

    Hishwe Abatutsi mu Bugarama muri Perefegitura ya Cyangugu, ubu ni mu Karere ka Rusizi, babakuraga mu ngo zabo bagahita babica bakabaroha mu Migezi ya Rusizi, Ruhwa na Rubyiro. Hishwe kandi Abatutsi i Gikundamvura (Hinduka) muri Rusizi.

    Hishwe Abatutsi muri Centre ya Kivuruga. Hishwe Abatutsi ku biro bya komine Musasa no mu nkengero zayo.

    — Hishwe Abatutsi i Muhondo (Gakenke).
    — Hishwe abatutsi ku yahoze ari Komini Tare.
    — Hishwe Abatutsi ku bitaro bya Nemba no muri Centre ya Gakenke.
    — Hishwe abatutsi b' i Kananira muri Nkungu (Cyangugu).
    — Abatutsi bari bahungiye mu Rusengero w'Abadiventiste rwa Hesha mu Murenge wa Mukamira bari bavanwe muri Segiteri Nanga muri Perefegitura ya Ruhengeri, barishwe ubu ni mu Karere ka Nyabihu.
    — Abatutsi bari bahungiye mu Rusengero w'Abadiventiste rwa Gisizi mu Murenge wa Muringa, ubu ni mu Karere ka Nyabihu barishwe.
    — Hishwe Abatutsi bari bahungiye mu kigo cya gisirikare cya Mukamira muri Perefegitura ya Ruhengeri, ubu ni mu Karere ka Nyabihu.
    — Hishwe Abatutsi bari bahungiye mu Kiliziya ya Rambura mu Murenge wa Rambura, ubu ni mu Karere ka Nyabihu.
    — Hishwe Abatutsi bari bahungiye mu kigo cya gisirikare cya Bigogwe muri Perefegitura ya Gisenyi, ubu ni mu Karere ka Nyabihu.
    — Hishwe Abatutsi bari bahungiye kuru Segiteri Byahi muri Perefegitura ya Gisenyi, ubu ni mu Karere ka Rubavu.

    Source : https://umuryango.rw/amakuru/mu-rwanda/ubuzima/article/bimwe-mu-byaranze-tariki-ya-7-mata-1994-ubwo-hatangiraga-jenoside-yakorewe