Category: Uncategorized

  • Umuryango wa Agathe Uwilingiyimana wahishuye umwihariko yari afite mu kurwanya Ingengabitekerezo ya Jenoside #rwanda #RwOT

    Ku gasozi ka Muhororo mu karere ka Gisagara mu majyepfo y'u Rwanda – ahitegeye uruhererekane rw'imwe mu misozi yo muri komine Mwumba mu ntara ya Ngozi mu Burundi – ni ho havukiye Agathe Uwilingiyimana, Minisitiri w'intebe w'umugore umwe rukumbi mu 10 babayeho mu mateka y'u Rwanda kugeza ubu.

    Avukira “mu gicyene [mu bucyene] ariko kitabuze icyo kurya”, nkuko bivugwa na musaza we Gaspard Hangimana, umugabo w'imyaka 75, utuye i Muhororo, mu cyahoze ari segiteri Gikore ya komine Nyaruhengeri, ubu ni mu murenge wa Kansi. Avuka ari umwana wa kane mu bakobwa batandatu n'abahungu babiri.

    Imyaka itanu Hangimana arusha mushiki we, ituma amwibuka mu bwana bwe.

    “Yari umuntu w'ibakwe. Yagiraga ishyaka ryo kwiga. Yari umuntu ujijutse mu mutwe”.

    Ku myaka itanu, mu gihe ubusanzwe byasabaga kubanza kuzuza imyaka irindwi, we ni bwo yatangiye ku ishuri ribanza rya Gikore.

    “Baramwemereye. Mu gikuriro wagira ngo afite n'icumi”.

    “Yabaga uwa mbere, ubundi [rimwe na rimwe] akaba uwa kabiri”, usibye inshuro imwe yibuka yabaye uwa gatatu.

    'Umunyesoni ariko wihagazeho'

    Nyuma yaje gutsindira kujya kwiga mu ishuri ryisumbuye riyoborwa n'ababikira rya Lycée Notre-Dame de Cîteaux mu mujyi wa Kigali, yiga amasomo ya siyansi arimo ibinyabuzima n'ubutabire.

    Aza gukomereza mu ishuri rikuru ry'ubwarimu IPN (Institut Pédagogique National du Rwanda), no muri Kaminuza Nkuru y'u Rwanda, amashuri yombi yari i Butare.

    Uwilingiyimana yinjiye muri politiki mu 1992 mu ishyaka ritavugaga rumwe n'ubutegetsi rya MDR (Mouvement Démocratique Républicain), mu kwezi kwa kane uwo mwaka uwari Minisitiri w'intebe Dismas Nsengiyaremye – na we wo muri MDR – ahita amugira Minisitiri w'uburezi (1992-1993).

    Nyuma yaho, muri iyo guverinoma yari ihuriweho n'amashyaka menshi, yabaye Minisitiri w'intebe (1993-1994).

    Ariko uburyo Uwilingiyimana yinjiye muri politiki byatunguye Fidèle Mpabwanimana, umunyeshuri yigishije mu mwaka wa kane w'amashuri yisumbuye, mu Rwunge rw'Amashuri rwa Leta rw'i Butare, mu 1989.

    Mpabwanimana ati: “Yari umudamu witonze ndetse ubona ufite nk'akantu k'isoni. Ariko nanone akagira akantu k'umudamu wihagazeho ufite igitsure. Kuko mu ishuri twari abahungu batangiye gukura ariko wasakuza akakubwira ati 'reka gusakuza'”.

    “Guhera igihe yabereye Minisitiri, jye mbona yari umudamu ukomeza umutsi. Hari ibihe by'intambara, ingorane mu mibereho y'abaturage, ariko yagiye aba umuntu uzi guhangana na byo mu buryo bwiza.

    “Nabonaga ari umudamu w'igihangange, umuntu udasanzwe, cyane cyane nk'umudamu”.

    Nka Minisitiri w'uburezi, azwiho guca politiki y'iringaniza mu mashuri – aho imyanya mu mashuri yisumbuye n'amakuru yatangwaga hagendewe ku turere – akayisimbuza guhabwa umwanya bitewe n'imitsindire y'umunyeshuri ku giti cye.

    Yamenyekanye kandi mu guharanira uburezi bw'abakobwa – abashishikariza no kwiga amasomo ya siyansi nka basaza babo – n'ubw'abo mu gice cy'amajyepfo no hagati mu Rwanda, ahazwi nko mu Nduga, urebye bari barahejwe n'abo mu gice cy'amajyaruguru no mu burengerazuba bari biganje mu butegetsi bwo hejuru.

    Nyuma y'umwaduko wa politiki y'amashyaka menshi mu 1990, ni umwe muri bacyeya bazamuraga ijwi banenga ku mugaragaro ubutegetsi bw'uwari Perezida w'u Rwanda Juvénal Habyarimana, waje kwicwa ubwo indege ye yahanurwaga i Kigali mu ijoro ryo ku itariki ya 6 y'ukwezi kwa kane mu 1994 – igikorwa gifatwa nk'icyabaye imbarutso ya jenoside.

    We yicwa ku munsi wakurikiyeho, hamwe n'umugabo we Ignace Barahira. Hangimana yari aherutse kubasura, ahangayitse kubera mushiki we.

    “Yapfuye maze nk'icyumweru mvuyeyo, mu Kiyovu, haruguru ya [Hoteli] Mille Collines.

    “Nti 'Ko mbona ibi bintu bya politiki bizaguhitana?'

    “Ati 'Niba ari ko byanditse ni ko bizagenda nyine.'

    “Nti 'Ahaaaa, ndabona bigoye'”.

    Amakuru avuga ko mu gitondo cyo ku itariki ya 7 y'ukwezi kwa kane mu 1994, ahagana saa moya, abasirikare bo mu mutwe w'ingabo zarindaga Perezida Habyarimana, zari no mu zirinda Madamu Uwilingiyimana, zagose iza ONU zari ku irembo na zo zamurindaga, zikazitegeka gushyira intwaro hasi – zizishyira hasi ahagana saa tatu.

    Mbere yaho mu rukerera rwo muri icyo gitondo, Madamu Uwilingiyimana yari yashatse kwerekeza kuri radio y'igihugu kugeza ijambo ry'ituze ku baturage, ariko abasirikare bamubuza kuva mu rugo.

    Muri uwo mwuka mubi hagati y'abasirikare bamurindaga, bivugwa ko ari bwo Madamu Uwilingiyimana yahungiye mu gipangu bari baturanye cy'abakozi ba ONU b'abasivile, aho abasirikare barindaga Perezida – abazwi nk'aba GP – baje bamushakisha, nuko kubera kugirira ubwoba abana be, we n'umugabo we barigaragaza, bahita bicwa.

    Marie-Christine Umuhoza, umukobwa umwe gusa mu bana batanu ba Madamu Uwilingiyimana, wari ufite imyaka 15, yabwiye filime mbarankuru ya BBC yo mu mwaka wa 2014 ukuntu we na basaza be bakusanyijwe bakurizwa urugo bageretsweho za matola bagahishwa muri icyo gipangu.

    Umuhoza, uba mu Busuwisi, ati: “Kuri jyewe, sinjya niyumvisha ibyari birimo kuba… Cyari igihe cy'ubwoba… Byari birenze ukwemera”.

    Icyo gipangu cy'iyo nzu bari barimo cyari kigoswe n'izari ingabo z'u Rwanda, zari zigishakisha abana ba Minisitiri w'intebe ngo zibice.

    Aho ni ho bakuwe na Kapiteni Mbaye Diagne, umusirikare w'Umunya-Sénégal wari mu ngabo za ONU zo kubungabunga amahoro mu Rwanda (MINUAR), wabatwaye abahishe mu modoka.

    Umuhoza ati: “Mu nzira, hari hari za bariyeri za gisirikare…Ntitwagombaga kuvuga. Byasabaga kwigira nkaho tutari Abanyarwanda”. Berekeza ahajyaga kumera nk'ahari umutekano, muri Hoteli 'Mille Collines', aho baje kuva bahungishirizwa mu mahanga.

    “Ni we nkesha kuba ndiho, kandi ni ko bimeze no kuri basaza banjye. Ntekereza ko iyo atahaba, ese mba nkiriho? Simbizi”.

    'Nta ntambara ishobora kuvuka hagati yanjye na Perezida'

    Nk'umurwanashyaka ukomeye wa MDR, Madamu Uwilingiyimana yari mu banyapolitike bafite ibitekerezo biri hagati na hagati (bitarimo ubuhezanguni) byo guharanira impinduka.

    Muri videwo ya kimwe mu biganiro yagiranye n'abanyamakuru mu mpera y'ukwezi kwa cumi na kabiri mu 1993, asubiza uwari umubajije niba Faustin Twagiramungu, wari umukuru w'ishyaka MDR, ari we wamushyizeho nka Minisitiri w'intebe muri guverinoma y'inzibacyuho yaguye, nk'uburyo bwo kumushakira akazi.

    Ati: “'Uti Twagiramungu yasanze utagomba kwicara muri chômage'. Ndagira ngo nkumenyeshe ko mfite diplôme ya licence [y'icyiciro cya kabiri cya kaminuza] chimiste [umunyabutabire]”.

    Mu ijwi ryumvikanamo guhagarara ku byo avuga, ari na ko akora ibimenyetso n'ikiganza cy'iburyo, akomeza agira ati: “Jyewe, ntabwo nigiye kuba Ministre. Ndafite diplôme yanjye aho nzayijyana hose nzakora. Twagiramungu ntabwo yigeze ababazwa n'uko ntari Ministre. Ngira ngo nari ndiho ntaraba we. Ntabwo naburaraga. Sinapfuye kuko ntari Ministre”.

    Mu kindi kiganiro n'abanyamakuru, agaragara asubiza ati: “Nta ntambara ishobora kuvuka hagati yanjye na Perezida wa Repubulika. Ntibishoboka. Iyo ntambara se yazarwanwa ite? Nta yo…”

    Hangimana asanga mushiki we yari umuntu “wavugaga ashize amanga”.

    “Ni uko yabonaga ibiba byose…irondakarere…Akarengane. Igihugu cyasaga nkaho kiyobowe n'umurenge umwe. Hari igitugu gikomeye. Uretse gukoresha amagambo, nta mbunda yari afite”.

    Kuri Twagiramungu bakoranye muri MDR akaba na Minisitiri w'intebe (1994-1995) muri guverinoma ya mbere ya nyuma ya jenoside – hagendewe ku masezerano y'i Arusha, Madamu Uwilingiyimana yari intangarugero.

    Mu 2019, mu kiganiro yahaye shene ya YouTube yo mu murongo utavuga rumwe n'ubutegetsi buriho mu Rwanda, Twagiramungu agira ati: “… Yari umugore w'umunyabwenge, yari umuntu w'intwari, yari umuntu ukunda igihugu cye, yari umuntu ukunda abantu, yari umuntu utarobanura, kuri twebwe yari umunyapolitike ushyize mu gaciro. Urupfu rwe rero rwaratubabaje cyane…”

    Mpabwanimana, wa munyeshuri we, yungamo ati: “Yapfuye azize ibitekerezo bye. Umuntu ntabwo yakagombye kuzira ibitekerezo bye bya politiki”.

    Mu cyaro cy'i Muhororo, haracyari intimba kuri Hangimana, wibuka ukuntu iyo mushiki we yabaga azabasura akiri Minisitiri w'uburezi, ababyeyi b'abana bafite ibibazo bijyanye n'amashuri babaga bageze mu rugo ngo babimuture imbonankubone.

    Kuba Uwilingiyimana ubu ari mu ntwari z'u Rwanda, mu cyiciro cy'intwari z'Imena, “ni ibyishimo” ku muryango, nkuko abivuga. “Byibura [byerekana] ko adateze kwibagirana mu mateka”.

    Gusa hari ibyo acyibaza, atarabonera igisubizo, kandi yumva byagafashije abo mu muryango we.

    “Reba uko yapfuye ameze [urwego yari ariho]? Buriya se nta mafaranga yabikaga [yasize] muri banki? Amazu? Ubwo se nta mitungo yari afite?”

    BBC

    Source : https://umuryango.rw/amakuru/mu-rwanda/ubuzima/article/umuryango-wa-agathe-uwilingiyimana-wahishuye-umwihariko-yari-afite-mu-kurwanya

  • Menya akamaro ko Kwibuka Jenoside yakorewe Abatutsi 1994 , nicyo bimariye Abanyarwanda #rwanda #RwOT

    Kwibuka ni uburyo bwiza bufasha kurema icyizere mu barokotse Jenoside ndetse no kwereka abanyarwanda ingaruka ziterwa no gupfobya Jenoside ndetse n'ibibi by'ingengabitekerezo yayo.

    Buri sosiyete igira amateka yayo yibuka, ikagira umuco wayo, ikagira ubuhanga n'ubumenyi byayo yibuka, ikabimenya, ikabyigisha, ikabiraga abayo.Igira ibyo yitwararika, ikagenda ibyigisha abana bayo, bikaba uruhererekane n'umurage wayo.

    Kwibuka rero bifasha sosiyete kumenya uko yitwara: ihera ku byabaye yibuka, igashyiraho inzitiro cyangwa umurongo waho izanyura n‟uko izitwara mu bihe biri imbere.

    Mu Rwanda habaye Jenoside, biri mu mateka y'ubu n'ahazaza. Kwibuka Jenoside nk'Abanyarwanda, bizafasha kubaka u Rwanda rwitandukanya burundu na Jenoside n'ibijyanye nayo byose.

    Abanyarwanda baramutse bibagiwe Jenoside bakwibagirwa n'icyayiteye cyose, nta cyabuza ko ishobora kongera kubaho kuko ibyayiteye byashobora kongera kubura umutwe, bigahabwa intebe maze bigatera ishyano.

    Kwibuka ni ngombwa kuko bifasha umuntu guhora maso. Tugomba guhora twibuka Jenoside yakorewe Abatutsi kugira ngo itazongera kubaho ku bantu abo ari bo bose.

    Kwibuka bidufasha guhora twibombaritse, maze tukamaganira kure ibintu byose byakurura inzangano mu Banyarwanda.

    Kwibuka ni ngombwa kuko bidufasha kurwanya politiki yose ibiba amacakubiri, inzangano, irondakoko n'umwiryane mu Banyarwanda kuko inyigisho nk'izo zabyaye Jenoside.

    Kwibuka bifasha Abanyarwanda kutazongera kugwa mu mutego bagushijwemo n'ubuyobozi bubi, ahubwo bakirinda kuzongera kugwa mu mitego mibi babayemo.

    Kwibuka bizafasha Abanyarwanda kuzabaho neza mu bihe bizaza, no kubaka sosiyete nziza bahereye kuri aya mateka mabi igihugu cyaciyemo.

    Kwibuka bifasha Abanyarwanda kwamaganira kure ibifitanye isano na Jenoside byose, cyane cyane amacakubiri kuko atamaganywe yazongera guhitana imbaga y'abantu.

    Kwibuka bifasha Abanyarwanda kwamagana amashyaka ya politiki ashingiye ku moko, kuko atamaganywe yakongera kubiba umwiryane mu banyarwanda.

    Kwibuka bifasha Abanyarwanda kwamaganira kure icyitwa ihezwa (exclusion) iryo ari ryo ryose ribuza Umunyarwanda kubona ibyo afiteho uburenganzira byose.

    Kwibuka bifasha Abanyarwanda kwamagana no kurwanya inzangano hagati y'abana b'u Rwanda kuko kutazamagana ari ugutiza umurindi abashaka ko Abanyarwanda bamarana.

    Kwibuka bifasha Abanyarwanda kwamagana imiryango, ibigo (institutions), abagize imiryango mpuzamahanga bitwaza ko babafasha ariko bakigisha, cyangwa bagashyigikira amacakubiri mu Banyarwanda.

    Kwibuka bifasha Abanyarwanda kwamaganira kure abayobya n'abigisha nabi amateka y'u Rwanda n'imibanire y'Abanyarwanda.

    Kwibuka bizafasha Abanyarwanda kwamagana umuco mubi wo kudahana (impunité), ahubwo kwibuka bizafasha kwimakaza umuco w'ubutabera.

    Kwibuka bizafasha Abanyarwanda kubaka igihugu gitandukanye n'icyo barazwe n'abagizi ba nabi.

    Source : https://umuryango.rw/amakuru/mu-rwanda/article/menya-akamaro-ko-kwibuka-jenoside-yakorewe-abatutsi-1994-nicyo-bimariye

  • #Kwibuka29: Bamwe mu bahanzi bazize Jenoside yakorewe abatutsi mu 1994 – YEGOB #rwanda #RwOT

    Umwaka wa 1994 ni umwaka utazibagirana mu mateka y'Abanyarwanda n'Isi yose kubera Jenoside yakorewe Abatutsi, yahitanye abarenga miliyoni. Ni ku nshuro ya 29 U Rwanda rwibuka inzirakarengane zazize Jenoside yakorewe abatutsi mu 1994. Mu bishwe muri Jenoside yakorewe abatutsi harimo n'abari abahanzi b'indirimbo zagiye zikundwa na benshi kandi n'ubu zigifasha benshi.

    Biragoye kurondora amazina y'abahanzi bishwe muri Jenoside yakorewe Abatutsi uko yakabaye kuko uretse abari bazwi cyane kurusha abandi bitewe n'aho bakoreraga ubuhanzi bwabo hari abandi batarashyirwa ahagaragara cyangwa amazina yabo akaba azwi na bamwe. Muri abo twavuga nk'ababarizwaga mu matsinda, amatorero na korali zo hirya no hino mu Rwanda.

    Gusa, uko iminsi igenda iza niko urutonde rw'abahanzi bahitanywe na Jenoside rugenda rugaragazwa, uko ubushakashatsi bugenda bukorwa cyangwa abantu bibukiranya.

    Bamwe mu bahanzi bishwe muri Jenoside yakorewe Abatutsi muri Mata 1994:
    1.Sebanani Andre

    Mu mazina azwi cyane harimo Sebanani Andereya, uyu yari umucuranzi n'umuririmbyi muri Orchestre Impala akaba yari azwi no mu ikinamico kuri radio Rwanda aho yakinaga mu itorero Indamutsa. Yanaririmbye ku giti cye indirimbo zitari nke harimo 'karimi ka shyari', 'Mama Munyana' n'izindi.

    Sebanani yasize umugore Mukamulisa Anne Marie hamwe n'abana bane nabo ndetse bateye ikirenge mu cya se.

    2.Rugamba Sipiriyani


    Rugamba Sipiriyani

    Irindi zina riza imbere mu bahanzi bazize Jenoside, ni Rugamba Sipiriyani uzwi cyane mu ndirimbo nyinshi hamwe n'amasimbi n'amakombe.

    Imwe mu nkuru zasohotse mu kinyamakuru 'Imvaho Nshya' muri Mata 2011, ivuga ko ubwo Rugamba yicwaga muri Jenoside mu 1994 yari kumwe n'abandi baririmbyi be kimwe n'abagize umuryango we.

    3.Bizimana Loti

    Bizimana Loti uzwi mu ndirimbo 'Nsigaye ndi umuzungu' na 'Nta munoza', nawe yishwe muri Jenoside yakorewe Abatutsi. Uyu muririmbyi ubuhanzi bwe mu ndirimbo bwari bishingiye ku gushyenga ariko bugaha impanuro abantu. Mu buzima busanzwe ngo yari umuntu ukunda gushyenga n'ubundi.

    4.Karemera Rodrigue


    Karemera Rodrigue
    Urutonde rw'abahanzi bari bakomeye bishwe muri Jenoside yakorewe Abatutsi ruzaho na Karemera Rodrigue nk'umwe mu bihangage by'umuziki mu baririmbaga ku giti cyabo. Nyakwigendera azwi mu ndirimbo 'Kwibuka', 'Ubarijoro' n'izindi.

    Umva Indirimbo 'Ubarijoro' ya Karemera:

    5.Emmanuel Sekimonyo

    Uyu yari umuririmbyi ukomeye ku giti cye. Yari azwi cyane mu ndirimbo 'Umwana w'umunyarwanda'.

    6.Bizimungu Dieudonné

    Bizimungu na Agnes bazize Jenoside yakorewe Abatutsi.

    Mu bahanzi bishwe muri Jenoside yakorewe Abatutsi baririmbaga ku giti cyabo harimo na Bizimungu Dieudonné, uyu ijwi rye rizwi mu ndirimbo Ibango ry'ibanga.

    7.Uwimbabazi Agnes

    Uyu yari umugore wa Bizimungu Dieudonne bakaba baranaririmbanaga. Ijwi rye ryumvikana mu nyikirizo y'indirimbo 'Munini yaje'.
    8.Gatete Sadi
    Uyu muhanzi yari azwi muri Orchestre Abamararungu. Iyi niyo yaririmbye indirimbo nka 'Ijambo ry'uwo ukunda', 'Julienne' 'Urugo rw'umugabo' n'izindi.

    9.Rugerinyange Eugène

    Rugerinyange Eugene nawe yazize Jenoside yakorewe Abatutsi. Uyu muhanzi yari azwi muri Orchestre Ingeli, ikiriho kugeza ubu.
    10.Murebwayire Mimir

    Uyu mubyeyi yaririmbaga muri Orchestre Les Citadins. Iyi izwi mu ndirimbo nka 'Ancila' 'Rugori Rwera' n'izindi.

    Uretse abahanzi ku giti cyabo n'abaririmbaga mu matsinda, hari n'abandi bari bazwi muri za Korari nka: Iyamuremye Saulve wabarizwaga muri Korali Indahemuka, Rwakabayiza Berchmas na Kayigamba Jean de Dieu baririmbaga muri Chorale de Kigali, Kalisa Bernard, waririmbaga muri Chorale Ijuru n'abandi.

    Nyuma ya Jenoside yakorewe Abatusti, ntawibwiraga ko u Rwanda ruzongera kuzanzamuka mu buhanzi ngo rwongere rugire abacuranzi n'umuziki rufite ubu. Mu kwiyubaka u Rwanda rwagize mu myaka 29 ishize, ntawatinya kuvuga ko no muri muzika hari byinshi byakozwe kandi bitanga icyizere ko ejo hazaza hazaba ari heza.

    Source : https://yegob.rw/kwibuka29-bamwe-mu-bahanzi-bazize-jenoside-yakorewe-abatutsi-mu-1994/

  • #Kwibuka29 :Imvugo iboneye mu birebana na Jenoside yakorewe Abatutsi (Ntibavuga, bavuga) – YEGOB #rwanda #RwOT

    ✅ Bavuga kwibuka ku nshuro ya … Jenoside yakorewe Abatutsi ,
    ❌ Ntibavuga kwibuka Jenoside yakorewe Abatutsi ku nshuro ya ….

    ✅ Bavuga abacitse ku icumu rya Jenoside yakorewe Abatutsi,
    ❌ Ntibavuga Abacika cyangwa Abacikacumu.

    ✅ Bavuga gushyingura mu cyubahiro imibiri y'abazize Jenoside
    ❌ Ntibavuga gushyingura ibisigazwa cyangwa gushyingura amagufa.

    ✅Bavuga intwaza (abakecuru n'abasaza biciwe abana bose),
    ❌ Ntibavuga incike.

    ✅ Bavuga Jenoside yakorewe Abatutsi
    ❌ Ntibavuga intambara.
    ❌ Ntibavuga Jenoside y'Abatutsi.
    ❌ Ntibavuga itsembabwoko n'itsembatsemba.
    ❌ Ntibavuga ngo bya bindi byabaye mu Rwanda cyangwa amahano yabaye mu Rwanda.
    ❌ Ntibavuga isubiranamo ry'amako cyangwa ubwicanyi bwo mu 1994.
    ❌ Ntibavuga Jenoside yo mu Rwanda cyangwa Jenoside y'Abanyarwanda.

    ✅ Bavuga urwibutso rwa Jenoside yakorewe Abatutsi
    ❌ Ntibavuga irimbi ry'abazize Jenoside.

    ❌ Ntibavuga mbere y'intambara cyangwa mbere y'indege,
    ✅ Bavuga mbere ya Jenoside yakorewe Abatutsi

    ❌ Ntibavuga ko Abanyarwanda basubiranyemo,
    ✅ Bavuga ko habayeho Jenoside yakorewe Abatutsi

    ❌ Ntibavuga Aba — FARG,
    ✅ bavuga abana bafashwa n'Ikigega gifasha imfubyi za Jenoside yakorewe Abatutsi.

    ❌ Ntibavuga Jenoside iba yikubise cyangwa yitura aho.
    ✅ Jenoside yarateguwe irageragezwa.

    ❌ Ntibavuga ko hari ibyagwiriye igihugu,
    ✅ Bavuga Jenoside yakorewe Abatutsi

    ❌ Ntibavuga itsembabatutsi cyangwa itsembabwoko,
    ✅ Bavuga Jenoside yakorewe Abatutsi

    ❌ Ntibavuga ubwicanyi, amabi, amahano, serwakira, …
    ✅ Bavuga Jenoside yakorewe Abatutsi

    ❌ Ntibavuga ko hapfuye abagera ku bihumbi 800,
    ✅ Bavuga ko hapfuye aberenga miliyoni.

    ❌ Ntibavuga gutaburura,
    ✅ bavuga gushakisha imibiri y'abazize Jenoside yakorewe Abatutsi.

    ❌ Ntibavuga ingengasi,
    ✅ Bavuga ingengabitekerezo ya Jenoside

    ❌ Ntibavuga kubika neza ibimenyetso by'abazize Jenoside.
    ✅ Bavuga kubungabunga ibimenyetso by'abazize Jenoside.

    ❌ Ntibavuga guhamba abazize Jenoside,
    ✅ Bavuga gushyingura mu cyubahiro abazize Jenoside yakorewe Abatutsi

    Source : https://yegob.rw/kwibuka29-imvugo-iboneye-mu-birebana-na-jenoside-yakorewe-abatutsi-ntibavuga-bavuga/

  • Impano Senderi Eric yageneye abarokotse Jenoside ba Kabagari #rwanda #RwOT

    Senderi Eric yasohoye indirimbo yo Kwibuka Jenoside yakorewe Abatutsi muri Mata 1994 yitiriye Umurenge wa Kabagari nk’impano yageneye abaturage barokotse bo muri uyu murenge.

    Ni Kabagari yo mu Karere ka Ruhango mu Ntara y’Amagepfo, akaba yayisohoye mu gihe uyu munsi Abanyarwanda binjiye mu cyumweru cy’icyunamo n’iminisi 100 yo Kwibuka Jenoside yakorewe Abatutsi muri Mata 1994 ku nshuro ya 29.

    Igitekerezo cyo guhanga iyi ndirimbo, Senderi akaba yaragikuye ku buhamya yahumviye ubwo yari yagiye kwifatanya n’inshuti ze Kwibuka ku nshuro ya 22.

    Bitewe n’ibyo yahumviye yahakuye umukoro wo gukora indirimbo akazayibaha nk’impano.

    Minisiteri y’Ubumwe bw’Abanyarwanda n’Inshingano Mboneragihugu (Minubumwe), yasohoye amabwiriza azakurikizwa mu gikorwa cyo kwibuka ku nshuro ya 29 Jenoside yakorewe Abatutsi mu 1994, aho insanganyamatsiko izakomeza kuba 'Kwibuka Twiyubaka’.

    Senderi yasohoye indirimbo yakoreye umurenge wa Kabagari

    Source : http://isimbi.rw/kwibuka/article/impano-senderi-eric-yageneye-abarokotse-jenoside-ba-kabagari

  • Ikwirakwira ry'ingengabitekerezo ya Jenoside ku ngoma ya Kayibanda na Habyarimana – #rwanda #RwOT

    Ingengabitekerezo y'ivangura yatumye bwa mbere mu 1959 habaho kwica Abatutsi, kubatwikira no kubamenesha mu gihugu. Abasigaye mu Rwanda na bo bakomeza gutotezwa bahezwa mu nzego zitandukanye z'igihugu.

    Ubu bwicanyi n'uko gutoteza Abanyarwanda b'Abatutsi byategurwaga bikanashyirwa mu bikorwa n'ubutegetsi bwariho bugakangurira abaturage kwica no gutoteza binyuze mu mbwirwaruhame no mu nyandiko zakwizwaga mu Rwanda no mu mahanga.

    Hagati ya 1960 na 1963 bwarakomeje ndetse bwongera gufata intera ya Jenoside aho i Byumba hishwe Abatutsi barenga 2000 muri 1962 naho mu 1963 muri Gikongoro, Bugesera, Kibungo, Gitarama, Ruhengeri, Kibuye n'ahandi bufata intera ikomeye cyane hicwa abarenga 35.000 harimo 20.000 bishwe muri Gikongoro yonyine.

    Iyicwa ry'Abatutsi mu 1963 ryakomeye kuri Noheli, hameneka amaraso menshi, bituma ababurokotse babwita 'Noheli y'amaraso', biba umuziro kuri bo no ku babo, kugeza muri 1994, wo kutarya inyama kuri Noheli kuko byabibutsaga amaraso yamenwe mu 1963 ku munsi hibukwa ivuka rya Yezu.

    Raporo nyinshi z'amahanga, inyandiko z'Abanyamahanga bari mu Rwanda n'itangazamakuru mpuzamahanga byemeje ko iyicwa ry'Abatutsi muri 1963 ari Jenoside.

    Urugero ni umwanzuro wa Guverinoma y'u Bubiligi ku wa 7 Gashyantare 1964 wabyanditse gutya 'Bitewe n'ibibazo biri mu Rwanda, cyane cyane ibirego bishinjwa Guverinoma y'icyo gihugu, birakwiye ko tubinyujije muri Ambasade yacu, dutanga amabwiriza Ababiligi bagomba gukurikiza arebana n'ibikorwa bibera mu Rwanda byo kumaraho Abatutsi. Ibihabera byafashe isura nini ku rwego mpuzamahanga, tukaba tugomba gukumira icyatuma u Bubiligi bushobora kuzashinjwa kugira uruhare muri Jenoside'.

    Muri iyo myaka, Abatutsi bakomeje gutotezwa no guhungira mu bihugu by'amahanga, ari mu bihugu bihana imbibi n'u Rwanda cyangwa mu mahanga ya kure.

    Uko imyaka yagiye ishira, ingengabitekerezo yo kwanga no gutoteza Abatutsi ni ko yigishwaga igakwirakwizwa. Mu 1973 Abatutsi bari mu mashuri no mu mirimo bongeye kwirukanwa abarokotse bahungira mu mahanga ndetse bamwe baricwa.

    Ubutegetsi bwariho bwabeshye ko Abatutsi bari bongeye kuba benshi mu mashuri no mu mirimo, bigisha abaturage ko bikomeje bityo bazongera gusubira ku butegetsi bagakandamiza Abahutu.

    Ni muri izo mvururu ku wa 5 Nyakanga 1973, Gen Maj Habyarimana Juvenal yafashe ubutegetsi ahiritse ubwari buriho yitwaje ko agiye kurangiza ibihe by'imidugararo byari mu gihugu.

    Ubutegetsi bwe bwa Repubulika ya Kabiri bwakomereje mu murongo wigisha urwango, ivangura n'amacakubiri mu Banyarwanda, kubiba inzangano zishingiye ku moko n'uturere, guheza bamwe mu Banyarwanda mu mashuri, mu mirimo no mu mashuri. Icyo gihe politiki yiswe 'Iringaniza' yarimakajwe.

    Impunzi zose z'Abanyarwanda zameneshejwe mu myaka ya 1959, 1960-1963 na 1973 zabujijwe uburenganzira bwo kugaruka mu gihugu cyazo mu gihe kirenga imyaka 30 kandi zamburwa imitungo yazo.

    Mu 1975 Habyarimana yashyizeho itegeko rihindura imitungo y'Abatutsi bahunze, iya Leta. Iri tegeko ryaje rikurikira iteka rya Kayibanda ryo mu 1966 na ryo ryabuzaga impunzi uburenganzira ku gihugu no ku mitungo yazo.

    Mu 1982 ubutegetsi bwa Habyarimana bwanze kwakira impunzi z'Abatutsi barenga ibihumbi 40 zirukanwaga n'ubutegetsi bwa Milton Obote muri Uganda bwitwaje ko u Rwanda rwari rwuzuye rutagifite ubushobozi bwo kwakira abandi baturage.

    Nyuma y'imyaka ine, ni ukuvuga mu 1986, komite nyobozi ya MRND yemeje ko impunzi zihabwa ubwenegihugu n'ibihugu zahungiyemo.

    Mu 1987 nyuma yo kubona ko ubutegetsi bwa MRND bwinangiye ku bibazo byose byari bibangamiye itahuka ry'impunzi na demokarasi mu Rwanda, impunzi z'Abanyarwanda zifatanyije n'abandi Banyarwanda baharaniraga impinduka mu gihugu bibumbiye mu muryango FPR Inkotanyi banogeje umugambi zifata icyemezo cyo gutaha ku mbaraga zitangira urugamba rwo kubohora igihugu ku wa 1 Ukwakira 1990.

    Urugamba rwo kubohora igihugu rutangiye mu 1990, bitewe n'ako karengane kose kari karimitswe na Leta za PARMEHUTU na MRND, Perezida Habyarimana yatangije gahunda ya Jenoside ku Batutsi, irangwa no gufunga abiswe ibyitso by'Inkotanyi no kwica Abatutsi henshi mu gihugu, ahereye mu duce yakomokagamo we n'abo bari bafatanyije ubutegetsi, twa Gisenyi na Ruhengeri.

    Kuva mu 1991, ijambo 'Gutsembatsemba' ryakwijwe mu itangazamakuru nka Kangura yo ku wa 9 Gashyantare 1991 yanditse ngo 'Mureke tumenye Inkotanyi n'abashyigikiye FPR, Tubatsembatsembe.'


    Source : http://igihe.com/amakuru/u-rwanda/article/ikwirakwira-ry-ingengabitekerezo-ya-jenoside-ku-ngoma-ya-kayibanda-na

  • #Kwibuka29: Abanyamadini gutanga umusanzu mu bikorwa by'isanamitima – #rwanda #RwOT

    Ni ibyatangarijwe mu kiganiro n'abanyamakuru cyo kuri uyu wa 6 Mata 2023 mu gihe u Rwanda n'Isi byifatanyije mu kwibuka ku nshuro ya 29, Jenoside yakorewe Abatutsi mu 1994.

    Cyagarutse ku ruhare rw'Amadini n'Amatorero mu bikorwa byo kwibuka Jenoside yakorewe Abatutsi.

    Umuyobozi w'Umuryango Rabagirana Ministries, Pasiteri Dr Nyamutera Joseph, yavuze ko umurimo w'Isanamitima no komora ibikomere ari ingenzi kandi Abanyarwanda bose bakwiye kubigiramo uruhare.

    Ibarura rya Gatanu ry'Abaturage ryerekanye ko Abanyarwanda barenga miliyoni 13 kandi muri bo abavutse nyuma ya Jenoside yakorewe Abatutsi barenga kimwe cya kabiri.

    Pasiteri Dr Nyamutera yavuze ko abarokotse Jenoside yakorewe Abatutsi, bagifite ibikomere byaba iby'umubiri ndetse n'ibyo kumutima bishingiye ku ihungabana.

    Ku rundi ruhande ariko ngo abayigizemo uruhare bakica abantu, nyuma baje guhabwa ibihano ku buryo bamwe muri bo babirangije kuri ubu bakaba barasubiye mu Muryango Nyarwanda, aho usanga bamwe bagifite ipfunwe ry'ibyo bakoze.

    Ati “Iyo tuvuga ibikomere n'ihungabana bigera no ku bandi bantu bose. Uwarokotse Jenoside, uwayigizemo uruhare, uwayibonye ndetse n'uwayumvise.Twasanze isanamitima ryaragiye rikura, rikinjira mu bice bitandukanye by'ubuzima. Ni umurimo ugomba kwigishwa hose kandi ugomba gukomeza.”

    Yavuze ko urubyiruko rw'uyu munsi na rwo usanga hari abafite ibi bikomere kuko hari n'ubwo ihungabana usanga umwana wabyawe n'uwarokotse Jenoside na we ashobora kuvukana ihungabana cyangwa se akaba yararerewe muri uwo mwuka w'ibikomere.

    Amadini yasabwe gukora ibirenze kugabanya ibyuma by'umuziki

    Amadini n'Amatorero afite inshingano zikomeye zo guherekeza Abakirisitu bayo muri ibi bihe byo kwibuka Jenoside yakorewe Abatutsi kuko baba barimo abarokotse ndetse n'abayigizemo uruhare.

    Pasiteri Nyamutera yavuze ko abenshi muri abo bakirisitu bafite ibikomere ari na yo umurimo w'isanamitima ukenewe cyane kuko ari na yo mpamvu Amatorero asabwa gutanga umusanzu wayo mu bikorwa byo komora ibikomere.

    Avuga ko by'umwihariko muri ibi bihe byo kwibuka ndetse no mu Cyumweru cy'icyunamo muri rusange abayobora Amadini n'Amatorero bagomba gutanga ubutumwa bwomora ibikomere.

    Ati “Yaba ari inyigisho zitangwa mu nsengero zakagombye kuvuga ko Kirisitu avura, agakiza. Ntabwo ari ukugenda ngo igihe cyo kwibuka abazize Jenoside yakorewe Abatutsi nikigera, bagabanye umuziki gusa, ahubwo na bo uruhare rwabo rurakenewe muri ibi bihe.'

    Pasiteri Nyamutera avuga ko abayobozi b'Amadini n'Amatorero bakwiye kwigisha amateka y'ukuri ya Jenoside yakorewe Abatutsi, bakavugisha ukuri kw'ibyabaye haba ku bayigizemo uruhare ndetse n'abayirokotse.

    Ati 'Noneho muri iki gihe cy'icyunamo, ubutumwa cyane cyane nko muri iki Cyumweru, ubutumwa bwose bwagombaga kuvuga ku buhemu, bamwe ntibigeze bagaragaza ibyo bakoze, ukabwira uwahemutse ko yahemutse, ukanabwira uwahemukiwe,ubabaye […].'

    'Ubwo butumwa bugafasha abantu gukira no kuruhuka kandi bukaba mu kuri kw'ibyabaye muri Jenoside yakorewe Abatutsi, abantu ntibagire isoni ngo bavuge ngo ubwo ari mu rusengero ntabwo twabikora.”

    Uyu mupasiteri avuga ko Abayobozi b'Amadini n'Amatorero baramutse bigishije ukuri kw'ibyabaye, byatuma abantu bakira ibikomere, abasaba imbabazi bakazisaba ndetse n'abahemukiwe bakabohoka bakababarira.


    Source : http://igihe.com/amakuru/u-rwanda/article/kwibuka29-abanyamadini-gutanga-umusanzu-mu-bikorwa-by-isanamitima

  • Kwibuka29: UN yunamiye abishwe muri Jenoside yakorewe Abatutsi #rwanda #RwOT

    Umunyamabanga Mukuru w'Umuryango w'Abibumbye Antonio Guterres, yasabye ibihugu binyamuryango kunamira inzirakarengane zishwe muri Jenoside yakorewe Abatutsi mu 1994, kandi ko iteka bikwiye kuba maso biharanira kubaka umutekano uhamye w'ejo hazaza.

    Kuri uyu wa Gatanu tariki 7 Mata, mu Rwanda no ku Isi yose haribuka ku nshuro ya 29, Jenoside yakorewe Abatutsi mu 1994.

    Ubwo Umunyabanga Mukuru w'Umuryango w'Abibumbye Antonio Guterres, yatangaga ubutumwa bwo kunamira abazize jenoside yakorewe abatutsi mu 1994, yashimiye uruhare rukomeye Abanyarwanda bagize muri gahunda z'ubumwe n'ubwiyunge, bwabagejeje ku nzira yo kwiyubaka.

    Yagize ati 'Turunamira inzirakarengane zirenga miliyoni z'abana, abagore n'abagabo zishwe mu minsi ijana gusa, mu myaka 29 ishize, turunamira izo nzirakarenga z'abatutsi.

    Yakomeje agira ati 'Ikindi kandi turashimira ubudaheranwa bw'abarokotse jenoside yakorewe abatutsi, tukanashima by'umwihariko uruhare rw'Abanyarwanda mu rugendo rw'ubumwe n'ubwiyunge.'

    Kimwe mu bigaragazwa nk'ibyatije umurindi ishyirwa mu bikorwa rya jenoside yakorewe abatutsi mu Rwanda, ni uruhare ruziguye rw'umuryango mpuzamahanga, aho ndetse na nyuma yayo; hari bimwe mu bihugu byagiye bigaragara mu bikorwa bitandukanye birimo nko gutiza umurindi ingengabitekerezo ya jenoside ndetse ibindi bigacumbikira abayigizemo uruhare

    Aha ni ho Antonio Guterres, ahera ashimangira ko igihe cyigeze isi yose igahuriza hamwe imbaraga mu kurwanya ibyaha bya jenoside ndetse n'ibindi byibasira inyokomuntu ku isi.

    Ati 'Ku munsi nk'uyu kandi tuzirikana ikimwaro cyo gutsindwa ku muryango mpuzamahanga muri kiriya gihe. Nk'ikiragano cyakurikiyeho nyuma ya jenoside ntidukwiye na gato kwibagirwa ibyabaye, kandi ni inshingano zacu kuzirikana uburyo imvugo zihembera urwango zabaye imbarutso ya jenoside yakorewe abatutsi, bikavamo ibyaha ndengakamere, rero ndatekereza ko nta gihe nyacyo cyo gukumira ibintu nk'ibi kitari none. Kurwanya jenoside n'ibyaha byibasira inyokomuntu ni inshingano zihuriwe na buri wese.'

    Umunyamabanga Mukuru wa Loni yunzemo agira ati 'Ni inshingano za buri munyamuryango w'Umuryango w'Abibumbye ko twese duhaguruka tukarwanya ikibi icyo ari cyo cyose, kandi tugahora turi maso, ikindi kandi reka twese hamwe twunamire izi nzirakarengane zazize jenoside, twubaka ahazaza h'umutekano uhamye, ubutabera ndetse n'uburenganzira bwa muntu.'

    Kuva mu mwaka 2004 Umuryango w'Abibumbye wemeje tariki ya 7 Mata nk'umunsi mpuzamahanga uhoraho wo kwibuka Jenoside yakorewe abatutsi mu 1994, ibi byaje gushimangirwa cyane mu mwaka wa 2018.

    The post Kwibuka29: UN yunamiye abishwe muri Jenoside yakorewe Abatutsi appeared first on FLASH RADIO&TV.

    Source : https://flash.rw/2023/04/07/kwibuka29-un-yunamiye-abishwe-muri-jenoside-yakorewe-abatutsi/?utm_source=rss&utm_medium=rss&utm_campaign=kwibuka29-un-yunamiye-abishwe-muri-jenoside-yakorewe-abatutsi

  • OIF yashyize umucyo ku igenda rya Geoffroi Montpetit wari mu buyobozi bwayo – #rwanda #RwOT

    Nyuma y'igenda rya Montpetit, hari abatangiye gukwirakwiza ko byaturutse ku mwuka mubi uri muri OIF cyangwa amakimbirane yari afitanye n'Umunyamabanga Mukuru w'uyu muryango, Louise Mushikiwabo.

    Nk'uko La Presse yabyanditse, Umuyobozi Ushinzwe Itangazamakuru muri OIF akaba n'Umuvugizi wa Louise Mushikiwabo, Oria K. Vande weghe, kuwa Gatatu yasobanuye ko ababivuga gutyo bari mu 'mpaka zidafite ishingiro no gushaka gukomeza ibintu ku rwego bitariho'.

    Yavuze ko ukuri ari uko amasezerano ya Geoffroi Montpetit yarangiye mu minsi mike ishize.

    Ati 'Ni iherezo ry'amasezerano n'intangiriro ya manda aho Umunyamabanga Mukuru wongeye gutorwa yifuje gushaka abandi bantu'.

    Icyemezo cyo kutongerera amasezerano Geoffroi Montpetit, cyarakaje cyane Canada, nyuma y'uko gikurikiye iyegura rya Catherine Cano, na we ukomoka muri icyo gihugu mu Ukwakira 2020. Icyo gihe umuvugizi wa OIF yavuze ko kugenda kwe kwateye kwiruhutsa kuri benshi mu buyobozi bw'uriya muryango

    Uburakari bwa Canada bwagarutsweho cyane ubwo ibitangazamakuru byandikaga ko igihe guhagarika umusanzu wa miliyoni $3 yatangaga muri OIF kubera imikorere mibi iri muri uwo muryango.

    Abasesengura iki kibazo bavuga ko byigaragaza ko 'Montpetit ari we wagiye gutamika igihugu cye Canada ubuyobozi bwa OIF, cyane cyane agamije kwihimura kuri Mushikiwabo'.

    Amasezerano y'umurimo ya Geoffroi Montpetit yarangiye kuwa 10 Werurwe. Umuvugizi wa OIF, yavuze ko 'kugeza ubu atazi uwo umunyamabanga mukuru azashyiraho, ariko icyo azi ari uko icyemezo kizihuta cyane '

    Haribazwa niba Mushikiwabo azashyiraho umunya-Canada.

    Mushikiwabo yongeye gutorerwa kuyobora OIF n'Abakuru b'Ibihugu na za Guverinoma n'abari bayoboye intumwa z'ibihugu bitandukanye ku mugoroba wo kuwa Gatandatu tariki 19 Ugushyingo 2022, i Djerba muri Tunisie, ahaberaga inama ya 18 ya OIF.

    Mushikiwabo yatowe amaze gushimwa n'abakuru b'ibihugu n'abari bayoboye intumwa z'ibihugu bitandukanye, yaba mu miyoborere myiza yazanye muri uyu muryango, icyerekezo yawuhaye ndetse n'amavugurura yakozwe ku buryo byashimishije ibihugu bitandukanye biwugize.

    Geoffroi Montpetit yasoje amasezerano ye y’akazi ntiyongerwa


    Source : http://igihe.com/amakuru/u-rwanda/article/oif-yashyize-umucyo-ku-igenda-rya-geoffroi-montpetit-wari-mu-buyobozi-bwayo

  • Century Park Hotel mu rugendo rw'ibikorwa bihindura imibereho y'abaturarwanda – #rwanda #RwOT

    Ni ibikorwa iyi hoteli yatangiye mu ntangiriro z'umwaka wa 2023, ikaba yifuza ko byakomeza nibura buri kwezi ikajya ikora igikorwa kimwe mu nyungu z'abaturage.

    Umuyobozi ushinzwe ibikorwa muri iyi hoteli, Walid Choubana, aganira na IGIHE yavuze ko iyi hoteli yifuza kugira uruhare mu iterambere ry'abturarwanda, atari ugushora imari mu bikorwa biyizanira inyungu yonyine gusa.

    Ati '”Turashaka kugira uruhare rukomeye mu kubaka umuryango (sosiyete) wacu, mu kuwereka ko duha agaciro ibyo bakora, ndetse ko na bo tubitayeho”.

    Mu ntangiriro z'ibi bikorwa mu kwezi kwa Mbere k'uyu mwaka, iyi hoteli yahereye ku gusura abana bo muri SOS Village ya Kigali aharererwa abana b'imfubyi n'abandi bafite ibibazo bitandukanye.

    Nyuma iyi hoteli yahurije hamwe abo bana aho ikorera i Nyarutarama mu Mujyi wa Kigali, igamije kubereka amahirwe ari muri hoteli, ubukerarugendo no kwakira abantu.

    Umuyobozi ushinzwe ibikorwa muri iyi hoteli, Walid Choubana, avuga ko iyo uganira n'umwana umubaza icyo yifuza kuzaba cyo mu hazaza he akakubwira ko ashaka kuzaba Perezida w'Igihugu, umuganga cyangwa n'indi myanya, ariko ko bakoze iki gikorwa mu kwereka abo bana ko hari amahirwe menshi y'abo bashobora kuba bo mu hazaza habo.

    Ati '”Twaravuze tuti, kuki umwana atanakura afite inzozi zo kuzavamo uhagarariye abatetsi beza, Umuyobozi wa Hoteli, Umuyobozi wa Resitora?”

    Icyo gihe Choubana yabasangije ubunararibonye bwe mu kazi, nyuma barasangira, bakina imikino itandukanye, ndetse iyo hoteli ibaha impano kugira ngo begende bishimye kandi bafite icyizere cy'ubuzima bwiza bw'ejo hazaza.

    Mu bindi bikorwa byakozwe, Century Park Hotel and Residences ifatanyije n'Umuryango wa Rwanda Women's Network, mu kwezi kwahariwe abagore basuye bamwe mu bagore n'abakobwa bo muri uwo muryango, mu kubereka ko uruhare rwabo mu iterambere ruzirikanwa.

    Walid Choubana ati “Twasuye abagore bafite imishinga mito, twagiye yo kubashimira kubw'ibikorwa byabo. Twarababwiye tuti tuzi ibyo mukorera umuryango, turi hano ngo tubashimire kubera ibyo muri gukora.”

    Icyo gihe Umuyobozi wa Rwanda Women's Network, Balikungeri Mary, yavuze ko atunguwe cyane kuko batari bamenyereye kubona abo bagore bagaragarizwa urukundo nk'urwo n'abantu baturutse muri kompanyi y'abikorera, kuko akenshi usanga ibikorwa byabo bishyirwamo imbaraga na Leta

    Ibikorwa n'imishinga iyi hoteli iteganya gukora mu nyungu z'abaturage

    Mu gihe u Rwanda rwitegura kwibuka ku nshuro ya 29 Jenoside yakorewe Abatutsi mu 1994, Century Park Hotel and Residences iteganya kwifatanya n'abanyarwanda mu bihe byo Kwibuka, aho abakozi bayo bazasura Urwibutso rwa Jenoside rwa Kigali ku Gisozi.

    Nyuma y'iki gikorwa, iyi hoteli izifatanya n'abacitse ku icumu rya Jenoside bo muri ako gace, igire n'abo iremera mu kubibutsa ko ejo habo ari heza.

    Walid Choubana ''Turi gushaka imwe mu miryango y'abacitse ku icumu rya Jenoside, turi gushaka abantu badafite igishoro kinini kugira ngo twifatanye na bo, ntabwo tuzagenda imbokoboko, tuzabafasha mu buryo bw'amafaranga''.

    Iyi hoteli kandi iri gutegura uburyo bwo gutangira umushinga wo gutunganya imyanda hagamijwe guteza imbere ubukungu bwisubira (waste ecycling).

    Choubana agaragaza ko u Rwanda ari igihugu gifite isuku bigizwemo uruhare na gahunda zitandukanye Leta ishyiraho mu gusukura imijyi n'ahandi, bityo ko Century Park Hotel and Residences na yo ishaka kugira uruhare mu ishyirwa mu bikorwa ry'izo gahunda za Leta.

    Mu gutangira gutunganya imyanda ikabyazwamo ibindi bifite umumaro, iyi hoteli izafatanya na kompanyi ya Coped Group Rwanda itwara ikanatunganya imyanda.

    Mu ishirwa mu bikorwa ry'uyu mushinga, iyi hoteli izashyira udutebo dushyirwamo imyanda (garbage bins) aho ikorera, bikorwe mu buryo butandukanya imyanda ibora n'itabora, ku buryo bizorohereza iyo kompanyi guhindura iyo myanda hagamijwe guteza imbere ubukungu bwisubira.

    Century Park Hotel and Residences iteganya gukora ibikorwa bitandukanye mu bihe bizaza ndetse ikabikora mu nyungu z'abaturage, mu kwibutsa abashoramari ko na bo bakwiriye kugira uruhare mu iterambere ry'agace bakoreramo.

    Igaragaza ko ibi iri gukora ari agatonyanga mu Nyanja, bityo ko buri mushoramari wese aramutse akoze uruhare rwe mu guteza imbere aho ari, Isi yaba nziza kurushaho.

    Iyi hoteli yihaye intego ko izajya ikora ibikorwa bitandukanye mu nyungu z'abaturarwanda cyane cyane abana kuko ari bo Rwanda rw'ejo, ndetse ko buri kwezi izajya nibura ikoramo igikorwa kimwe cyangwa ibirenzeho.

    Abagore n’abakobwa bibukijwe ko akazi bakora mu muryango gahabwa agaciro

    Abana bagera kuri 60 bo muri SOS Village ya Kigali, bagaragarijwe amahirwe ari muri hoteli, kwakira abantu ndetse no mu bukerarugendo

    Balikungeri Mary yashimiye abari mu rwego rw’abikorera bagaragaza ko baha agaciro ibikorwa by’abagore n’abakobwa

    Umuyobozi ushinzwe ibikorwa muri iyi hoteli, Walid Choubana, avuga ko ushoye imari mu iterambere ry’abana, aba akoze ishoramari ry’igihe kirekire n’iyo bakura adahari

    Walid Choubana avuga ko buri mushoramari agize igikorwa akora mu nyungu z’abaturage benshi, Isi yaba nziza kurushaho

    Walid Choubana asaba abikorera kugira uruhare mu mibereho myiza ya benshi, kuko ari bwo buryo bwo guhindura isi nziza kurushaho

    Walid Choubana na Balikungeri Mary ubwo abakozi b’iyi hoteli basuraga Rwanda Women’s Network

    Abagore basuwe na Century Park Hotel and Residences bagaragarijwe urukundo, bahabwa ibirimo indabo mu kuzirikana uruhare rwabo mu iterambere


    Source : http://igihe.com/amakuru/u-rwanda/article/century-park-hotel-mu-rugendo-rw-ibikorwa-bihindura-imibereho-y-abaturarwanda