Hari ibyo kurya bituma ugira inzara zikomeye kandi zisa neza, akaba ari nabyo tugiye kukubwira muri iyo nkuru.
Ibyokurya bifasha kugira inzara zikomeye
AMAFI
INGANO

IBIHWAGARI

IBISHYIMBO

AMAGI

Hari ibyo kurya bituma ugira inzara zikomeye kandi zisa neza, akaba ari nabyo tugiye kukubwira muri iyo nkuru.
AMAFI
INGANO

IBIHWAGARI

IBISHYIMBO

AMAGI

Imbuto z'ipapayi zifitiye akamaro kanini umubiri wacu. Gusa mu gihe ipapayi ubwaryo riryohera, ntugirengo kurya imbuto zaryo nabyo biraryohera ahubwo zo zifitemo akantu ko kurura no kuryaryata ariko ibyo ntibyakaguteye ikibazo kuko n'ubundi nta muti uryoha.
Muri iyi nkuru tugiye kukubwira bimwe mu byiza byo kurya imbuto z'ipapayi n'uko ziribwa.
Uko ziribwa
Uretse aho byavuzwe ukundi naho ubusanzwe ni ukwanika imbuto noneho ukajya ufata 12 ukazisya ukavanga mu kirahure cy'amazi ukanywa byibuze buri gitondo utaragira ikindi ufata. Ushatse wakongeramo ubuki ikiyiko kimwe.
Uramutse utazajya ushobora kuzisya buri munsi wasya nyinshi ukabika ifu ukajya ukoresha agace k'akayiko gato mu kirahure cy'amazi.
Â
Ubusanzwe abantu benshi bifuza kubyara abana b'inzobe ndetse nabo ubwabo bakifuza kuba baba ari inzobe, gusa nyamara hari ibanga abantu b'ibikara barusha abantu b'inzobe.
Ubusanzwe muri Africa ni ahantu haba izuba n'ubushyuhe byinshi ku buryo imibiri yacu iba ikeneye ubudahangarwa bwo kuyirinda kuba yakwangizwa n'imirasire y'izuba.
Rero abantu b'ibikara nibo bantu bagira iyi misemburo bita melanin myinshi irinda uruhu rw'umuntu kuba rwakwangizwa n'izuba.

N'abantu b'inzobe barayigira gusa bo simyinshi nk'iyabantu b'ibikara. ni nayo mpamvu abazungu iyo bari ahantu hari izuba ryinshi n'ubushyuhe bwinshi uruhu rwabo rurangirika.
Iyo witukuje ukaba inzobe uba wishe za melanin kuburyo n'umuntu w'inzobe aba azikurusha, wowe witukuje uba ufite ibyago by'inshi byo kurwara kanseri y'uruhu kuko za melanin uba wazishe zose.
Abantu b'ibikara baba bafite ibyago bike cyane byo kurwara kanseri y'uruhu ugereranyije n'abantu b'inzobe.

Â
Â
Iyo nama Nkuru y'Umuryango FPR-TNKOTANYI yabanjirijwe tariki 1 Mata 2023 n'Inama Mpuzamahanga y'Umuryango FPR Inkotanyi (RPF Inkotanyi 35th International Conference) yatanzwemo ibiganiro bikurikira:
Ibiganiro byibanze ku bihe bigoye nyuma y'urugamba rwo kwibohora FPR Inkotanyi yaciyemo, ahatanzwe ingero z'ibiganiro byiswe Kicukiro I na Kicukiro II ndetse n'ibiganiro byabereye mu Urugwiro bikamara hafi umwaka, byari bigamije gushaka umuti urambye ku bibazo by'ingutu igihugu cyari gifite.
Ibyo biganiro nibyo byabaye intandaro y'amavugururwa yakozwe, agamije kubaka bundi bushya igihugu no kugiha umurongo w'ahazaza hacyo.
Ku birebana na Afurika muri rusage, hagaragajwe ko iyo hagiye gufatwa ibyemezo ku rwego mpuzamahaga, Afurika ifatwa buri gihe nk'insina gufi cyangwa se nk'abantu bagomba gufatirwa ibyemezo, aho kugira ngo ubwabo babyifatire cyangwa babigiremo uruhare.
Hagarutswe ku bikwiriye gukorwa kugira ngo iterambere ryifuzwa muri Afurika rigerweho, hagaragazwa ko abayobozi bakwiye kuba bumva neza ibikenewe kandi bakabigira ibyabo no gushyira mu bikorwa ibiba byemejwe.
Ku bijyanye nn'Inama Nkuru y'Umuryango FPR Inkotanyi, ku murongo w'ibyigwa hari ingingo zikurikira:
Ijambo rya Nyakubahwa Chairman wa RPF akaba na Perezida wa Repubulika ritangiza inama.
Mu ijambo rifungura mama Nkuru y'Umuryango FPR-INKOTANYI, Nyakubahwa Paul KAGAME, Perezida wa Repubulika y'u Rwanda akaba na Chairman w'Umuryango FPR-INKOTANYI yashimiye abanyamuryango n'abandi batumirwa bayitabiriye.
Yagarutse ku kuba Umuryango FPR-INKOTANYI nubwo wizihije imyaka 35 atari muto nk'uko bamwe babyumva, ahubwo iyo myaka ari nk'imyaka 100 cyangwa irenze bishingiye ku byatumye ubaho, ibibazo wagombaga guhangana nabyo n'uburemere bwabyo, ahanini bifite inkomoko kuva mu bukoroni.
Yagaragaje ko kubera ibibazo bigoye Umuryango FPR-INKOTANYI wagombaga guhangana na byo, wahisemo kugendera ku bintu bitatu by'ingenzi birimo gutekereza byagutse (to think big), kuba hamwe, haba abato n'abakuru (to be together) no kubazwa inshingano (to be accountable), hagamijwe kubaka no guteza imbere Igihugu twifuza.
Yibukije ko kuba hari ibyo Umuryango FPR-INKOTANYI wagezeho muri iyi myaka 35 umaze, hari ababigizemo ubwitange mu buryo butandukanye, barimo abariho n'abatakiriho.
Yavuze ko nyuma y'urugamba rwo kwibohora, Umuryango FPR-LNKOTANYI wahuye n'inzitizi nyinshi zirimo gutangirira ku busa, kuko umutungo wose w'Igihugu bari barawusahuye n'abantu benshi bamaze kwicwa; Kuba bamwe mu bari bahawe imyanya muri Guverinoma Igihugu kimaze kubohorwa barahisemo gusahura umutungo muke Guverinoma yari yatangiriyeho uvuye mu bwitange bw'Abanyamuryango; bahungira mu mahanga, ndetse n'Abanyamuryango batakiriye neza kubazwa ibyo bashinzwe.
Ibyo byose ntibyaciye intege Umuryango FPR-INKOTANYI, wakomeje kubaka Igihugu.
Yasoje avuga ko urugendo rukiri rurerure mu gukomeza kubaka Igihugu ari nayo mpamvu bisaba gukorana ingufu n'ubwitange kurushaho.
Muri iyi nama hemejwe:
. Raporo y'Ibikorwa by'Umuryango FPR-INKOTANYI by'umwaka wa 2021-2022;
. Gahunda y'ibikorwa by'umwaka 2023-2024.
Herekanywe fihimi mbarankuru igaragaza mu ncamake urugendo rw'Umuryango FPR-INKOTANYI kuva ku rugamba rwo kwibohora no guhagarika Jeoside yakorewe Abatutsi kugeza ku Rwanda rushya dufite uyu munsi, rumaze kumenyekana ku rwego mpuzamahanga kubera uburyo rwashoboye kwiyubaka ku kigero gishimishije.
Hatanzwe kandi ikiganiro gifite insanganyamatsiko ku rugendo rw'Umuryango FPR Inkotanyi mu myaka 35 ishize (Reflection on RPF Journey for the past 35 years), cyibanze ku ngingo zikurikira:
. Kwitanga mu byo dukora hagamijwe kwishakamo ibisubizo, kandi harebwa ibifitiye inyungu abantu benshi;
. Kwigira no guharanira gukomeza guhesha agaciro Umunyarwanda.
Muri iyi nama, abatumirwa bari bahagararaiye imitwe ya Politiki yo mu bihugu by'inshui bahawe ijambo batanga ubumwa bunyuranye, bashima intambwe Umuryango FPR Inkotanyi umaze kugeraho mu myaka 35 umaze uvutse n'uburyo umaze guteza imbere Igihugu.
Abafashe ijambo ni abahagarariye Prosperity Party/ Ethiopia, FRELIMO/Mozambique, SPLM/Sudani y'Epfo, NRM/Uganda, ZANU PF/Zimbabwe, CNDD FDD/Burundi, CCM/Tanzania, MCI/Republique Centrafricaine, PCT/ Congo Brazzaville na CCP/u Bushinwa.
Muri iyi nama kandi abagize nama Nkuru y'Umuryango FPR-INKOTANYI batoye abagize Komite Nyobozi y'Umuryango FPR-INKOTANYI mu gihe cy'imyaka 5 ku buryo bukurikira:
ABAKOMISERI RUSANGE
1 . RUTAREMARA Tito
2. Harelimana S. Abdoul Karim
3. Gakuba Jeanne d'Arc
4. Sindikubwabo Jean Népomuscène
5. Mureshyankwano Marie Rose
6. Mukazayire Nelly
7. Utumatwishima Jean Népo Abdallah
8. Twagirayezu Gaspard
9. Kwizera Christelle
10. Muganza Juliana
1 1 .Habonimana Charles
1 2 . Iradukunda Yves
13. Uwimbabazi Maziyateke Sandrine
14. Mbarushimana Assoumpta
15. Kabano P. Celestin
Abakomiseri bahagarariye urubyiruko
1 . Giraneza Gabriel
2. Urujeni Raissa
3. Bagirishya Rwema Dominique
4. Umuhoza Vanessa Gashumba
5 . Mugesera Sam
6. Niyomukiza Joseph
7. Ingabire Jessica
8 . Mpayana Gladys
9. Isimbi Rita
10. Munyabugingo Albert
Nk'uko bitegenywa mu mategeko ngengamikorere y'Umuryango FPR INKOTANYI, kugira ngo umubare w'abagize Komite Nyobozi/ NEC wuzure (30) Abakomiseri basigaye babiri (2) bazashyirwaho na Komite Nyobozi yatowe.
Abagize inama Nkuru y'Umuryango FPR Inkotanyi biyemeje kuzuza inshingano bafite zo kubaka igihugu, gukora ku buryo budasanzwe kuko n'ibibazo igihugu cyacu gihanganye nacyo nabyo bikomeye, bitandukanye n'iyb'ibindi bihugu.
Abagize mama Nkuru y'Umuryango FPR INkotanyi biyemeje kandi gukomeza gutera inambwe mu mitekerereze n'imikorere myiza ku buryo hiyongera Abanyarwanda bayobora neza abandi mu nzego zose, by'umwihariko ku rwego rw'Igihugu.
Abanyauryango bashimiye Nyakubahwa Perezida Paul Kagame wongeye kugirirwa icyizere cyo kuyobora Umuryango FPR-Inkotanyi mu gihe cy'Imyaka 5 kubera ubwitange, umwete n'ubuhanga agaragaza mu kuyobora Umuryago FPR-Inkotanyi n'Igihugu cyacu.
Bikorewe i Kigali, ku wa 2 Mata 2023,
Gasamagera Wellars,
Umunyamabanga Mukuru w'Umuryango FPR-Inkotanyi
Tariki ya 12 Mata mu 1994, Leta y'abicanyi yari ikomeje umugambi wayo mubisha wo gutsemba Abatutsi hirya no hino mu gihugu.
Iyi nyandiko iragaragaza hamwe mu hantu hashoboye kumenyekana hiciwe Abatutsi kuri iyi tariki mu 1994.
Froduald Karamira na MDR-Power bahamagariye intangondwa z'Abahutu kwica
Abatutsi Tariki ya 12 Mata 1994, Karemera Froduald wa MDR-Power, yavugiye kuri Radio Rwanda ko intambara ireba buri wese, ibi akaba yarabisubiyemo inshuro nyinshi mu byumweru byakurikiye.
Yasabye abahutu kudasubiranamo ubwabo, ahubwo ko bagomba gufatanya n'ingabo mu kurangiza akazi.
Ayo yari amabwiriza yarebaga cyane cyane abayoboke ba MDR-Power, abasaba kwibagirwa amacakubiri yari hagati yabo na MRND na CDR, ahubwo bagafatanya nabo mu guhiga Abatutsi.
Uwo munsi, Radio Rwanda yasohoye itangazo riturutse muri minisiteri y'ingabo.
Iryo tangazo ryavugaga ko 'nta macakaburi yari mu ngabo no mu Bahutu muri rusange.
Rikomeza rivuga ko abasirikari, abajandarume, n'Abanyarwanda bose bafashe icyemezo cyo kurwanya umwanzi wabo, kandi ngo bose baramuzi.
Ngo umwanzi aracyari wa wundi, umwe washatse kugarura ingoma ya Cyami, watsinzwe.
Iyo minisiteri yasabye abasirikari, abajandarume, abaturage gukorera hamwe, gukora amarondo no kurwanya umwanzi.
Uwo munsi guverinoma y'abicanyi yavuye i Kigali ijya gukorera i Gitarama, ihuza ibikorwa inashishikariza kurimbura Abatutsi muri Perefegitura zose z'igihugu.
Muri Kigali, intumbi z'abishwe muri jenoside zakusanyirizwaga muri za kamyo, zikajugunywa mu byobo byari byacukuwe n'ibimashini.
Tariki ya 12 Mata 1994 ingabo za MINUAR zamenyesheje Jenerali Romeo Dallaire ko Abatutsi bari barimo kwicwa muri Gisenyi na Kibungo.
Ubwe yivugiye uwo munsi ko muri Kigali intumbi nyinshi zapakirwaga n'abanyururu mu bimodoka bisanzwe bikoreshwa ku mihanda, zikabajugunyaa mu bisimu byari byacukuwe na za kateripurari.
Ibi bimodoka n'ibi bimashini byari ibya serivisi ya Minisiteri y'imirimo ya Leta bitaga 'ponts et chaussée' yayoborwaga na Ntirivamunda Alphonse umukwe wa Perezida Habyarimana Juvenal.
Ntilivamunda yahungiye mu Bufransa.
Umunyamabanga Mukuru w'Umuryango w'Abibumye, Boutros-Ghali yavuze ko MINUAR igomba kuva mu Rwanda muri jenoside.
Igihe Minisitiri w'Ububanyi n'Amahanga w'Ububirigi Willy Claes yari i Bonn mu Budage, yabwiye Boutros Boutros-Ghali ko 'MINUAR ntacyo ikimaze mu Rwanda. [â¦] ko MINUAR yari mu kaga. [â¦] ko mu Rwanda Ababirigi bafitiwe urwango'.
Atanga igitekerezo ko MINUAR yavanwa mu Rwanda. Boutros-Ghali amusubiza ko nawe ashyigikiye icyo gitekerezo. Kugeza uwo nunsi Umuryango w'Abibumye wari waranze kongerera ububasha MINUAR n'ubwo Dallaire atahwemye kubisaba. Igihe cya jenoside, Boutros-Boutros Ghali yari mu ngendo i Burayi, arazikomeza atitaye ku ntabaza za MINUAR zavugaga ko mu Rwanda abantu batagira ingano bishwe guhera tariki ya 7/4/1994.
Abatutsi barishwe i Mukarange mu Murenge wa Kayonza I Nyawera, mu Murenge wa Mukarange, mu Karere ka Kayonza, mu matariki ya 11-12/04/1994 habaye igikorwa cy'ubwicanyi burimo ubugome bukomeye. Interahamwe zishe umubyeyi witwaga Murebwayire wari utwite, zimubagisha umuhoro, zimukuramo uruhinja zihita zinamutwika n'uruhinja rwe. Kuri Paruwasi Gaturika ya Mukarange, tariki 07- 09/04/1994 Abatutsi bahahungiye ari benshi.
Kuwa 10-11/04/1994, batangiye kwicwa, birwanaho bakoresha amabuye n'amatafari ariko interahamwe zunganirwa n'abajandarume n'abasirikare. Kuwa 12/04/1994, hazanywe urutonde rw'abagomba kwicwa, bategeka abatarapfa gusohoka mu kiriziya babizeza ko ntacyo bakibaye.
Bageraga imbere ya Paruwasi, Interahamwe zigahita zibatema. Padiri mukuru, Joseph Gatare, wanayoboraga ishuri ryisumbuye rya Mukarange yari Umututsi, yarishwe.
Uwari umwungirije, Padiri Munyaneza Jean Bosco w'Umuhutu yaritambitse, yanga ko Abatutsi bari bamuhungiyeho bicwa, Interahamwe zihita zimwica. Interahamwe zishe Abatutsi i Mukarange zari zigizwe n'ibyiciro byose birimo abategetsi, abakozi ba Leta n'abacuruzi ba Kayonza : Senkware Célestin (burugumesitiri), Kanyangoga Thomas (umucuruzi), Ngabonzima Augustin (diplomate wari mu kiruhuho cy'izabukuru wari warakomotse I Kinyamakara ku Gikongoro) n'umuhungu we Ngabonzima Jean Claude wari umwarimu, Lieutenant gendarme Twahirwa, Sgt Nsengiyumva Edouard, Kayisabe Côme (wahoze ari umugenzurzi w'amashuri abanza), Nsabimana alias Kiyoni (umugenzuzi w'amashuri abanza), Simparikubwabo alias Simba (wigeze nawe kuba umugenzuzi w'amashuri), Mutaganzwa (umucuruzi), Gashumba Samson (Konseye 105 Mukarange), Kanyogote Nsabimana (Konseye Nyagatovu), Rudasingwa (umuyobozi wa CERAI Mukarange), Tuyishime Joseph (umwarimu muri CERAI Mukarange), Mugenzi (wayoboye CERAI Mukarange), Gahigi Samuel (umwarimu), Gafaranga (umwarimu), Kanyanzira (umucuruzi), Rwabagabo (burigadiye wa komini), Rwayihuku (wahoze ari umusilikare), Ndakaza Ignace, Migabo (umwarimu), etc.
Ubwicanyi bwahitanye Abatutsi benshi bari bahungiye mu Murenge wa Nyabitekeri ahahoze hubatse Segiteri ya Mukoma, Nyamasheke, Cyangugu Mu Murenge wa Nyabitekeri ahaguye Abatutsi benshi ni ahahoze hubatse Segiteri ya Mukoma (Mariba). Abatutsi baho bakaba barishwe kuwa 12/04/1994 babakuye mu ngo iwabo babatumiye mu nama yiswe iy'umutekano yari itumiwemo abagabo bose. Abagabo barahagurutse mu gitondo nka 8h00' basaba abagore n'Abana ko baba bagiye ku rusengero rw'Abadiventiste b'Umunsi wa Karindwi. Aho niho guhera tariki ya 10/04/1994 buri joro niho imiryango yose yahuriraga kugira ngo icungirwe umutekano.
Abagabo bakarara bicaye bareba ko hari igitero cyaza bagahangana nacyo. Bageze aho bari batumiwe mu nama basanze nta nama ihari ahubwo hari Interahamwe zifite intwaro gakondo ziteguye kubica. Konseye witwaga Kanyarurembo Joseph yahise abasaba kujya mu nzu ya Segiteri yari ishaje babafungiranamo, hanyuma bamenamo essence yanga kwaka.
Konseye Kanyarurembo yasabye uwitwa Torero Theodore wabaye umusirikari gufata grenade agateramo. Yateyemo grenade ebyiri, Umututsi wese ushatse gusohoka bakamwica. Uwo munsi Abatutsi batagira ingano biciwe kwa Karemera Karaveri, i Mukoma muri Nyabitekeri, Nyamasheke.
Aho mu rugo rwa Karemera Karaveri ni mu Murenge wa Nyabitekeri mu Karere ka Nyamasheke ahahoze ari muri Serire Mukoma. Muri urwo rugo hahungiye Abatutsi benshi, bishwe n'igitero cy'abicanyi b'umutwe wa Pima kuwa 12/04/1994 gihita gikomeza kijya kwica ku Badivantisite.
Ubwicanyi bwakorewe Abatutsi kuri Ngoma, Segiteri Bushekeri, Nyamasheke Ni ku muhanda munini uva ahitwa ku Kinini ugana ku kigo cy'amashuri abanza ya Ngoma mu Murenge wa Bushekeri, Akarere ka Nyamasheke.
Muri Jenoside yose hari bariyeri n'ikirombe kirekire gifite hejuru ya metero 15.
Abatutsi bo muri iyi Segiteri , ubu ni mu Kagari ka Nyarusange, bose barakusanywaga bakajyanwa kwicirwa ku Mugina nyuma y'uko Perefe Bagambiki Emmanuel azengurutse Cyangugu asaba Abahutu gutangira kwica. Kuva tariki 12/04/1994 kugeza tariki 18/04/1994 nibwo bishwe.
Abatutsi bahiciwe ni abo muri Segiteri ya Ngoma cyane cyane muri Serire ya Keshero kuko ariyo yari ituwe n'Abatutsi benshi. Baragoswe barabazamura ugeze kuri bariyeri wese yahitaga yicwa. Interahamwe zabishe zarimo abitwa Mazera, Ndayishimiye Emmanuel, Bazambanza n'abandi.
Abatutsi bishwe urw'agashinyaguro kuko abagabo benshi babanje kubakata ubugabo, kubatema amaboko, ndetse bamwe muri bo babanje kubakuramo amaso, abagore bakabanza kubasambanya, abana b'impinja babamburaga ba nyina bakabajugunya muri cya kirombe ari bazima, ku buryo amanywa n'ijoro habaga ari imiborogo n'amarira y'abana bajugunywaga muri cya cyobo ari bazima.
Burugumesitiri Furere Abel yarimbuye Abatutsi bo muri Komini ya Rwamatamu, Umurenge wa Gihombo, Kibuye Mu 1994, Komini Rwamatamu yayoborwaga na Burugumesitiri Furere Abel. Kuwa 12/04/1994 habaye inama kuri Komini ya Rwamatamu yatangiye nka saa ine z'amanywa (10h) isozwa nka 13h20 ikaba yari yitabiriwe na ba Konseye, Abakozi ba Komine ariko b'Abahutu, abacuruzi bari bakomeye b'Abahutu, ndetse n'Interahamwe.
Irangiye nibwo ba Konseye baciye mu mpunzi bababwira ko amahoro yagarutse Abatutsi bakisubirira mu ngo zabo.
Ariko nyuma yaho gato Abatutsi bari bahungiye kuri Paruwasi ya Kibingo batangiye kwicwa ndetse hari n'imodoka yuzuye Abasirikare yaje irimo n'Interahamwe, zahise ziza kuri Komini zari ziyobowe na Ruzindana Obed wari umucuruzi ukomeye ku Mugonero wabanje guca urusinga rwa Telephone yabaga kuri Komine ya Rwamatamu ngo Abatutsi batabasha gutabaza bene wabo bakabatabara cyangwa bakabibwira Abanyamahanga bikamenyekana. Nibwo hatangiye kumvikana amasasu menshi.
Kuri uyu wa 12/04/1994, hishwe abana benshi ndetse n'abagore bari bahungiye mu rusengero barakomeza baza no kuri Komine. Uwo munsi hishwe Abatutsi barenga 250. Ruzindana Obed yahamwe n'icyaha cya jenoside akatirwa igifungo cy'imyaka 25.
Kuva ku italiki ya 07/04/1994 kugeza kuwa 12/04/1994 ibitero byicaga Abatutsi hirya no hino muri Komini ya Rwamatamu byabaga biyobowe na: Kayishema André wari mwarimu, Ntaganzwa Charles, Ruhumuriza Celestin wahoze ari umusirikare, Ruzindana Obed, Gikeri wahoze ari umusirikare, Murego wari Interahamwe ikomeye na Murwanashyaka. Ariko kuwa 12/04/1994 hiyongereyeho izindi Nterahamwe zari zikomeye cyane zirimo: Kibati, Jean Paul, Nsonera Christophe wari warahoze ari umusirikare na Bimenyimana Aloys hamwe n'abandi benshi. Ubwicanyi bwarakomeje, igitero simusiga cyabaye tariki 17 Mata.
Abatutsi barishwe mu Buharabuge, Rugarika mu Karere ka Kamonyi Biharabuge, mu Mudugudu wa Kigarama, Akagari ka Sheri, Umurenge wa Rugarika, Akarere ka Kamonyi, hiciwe Abatutsi bari bahatuye n'abari bahahungiye guhera tariki 07 Mata 1994 baturutse i Kigese bahungiye mu miryango no mu nshuti zabo i Sheri.
Habaye inama kuri Komini Runda ikoreshejwe na Burugumesitiri Ndayambaje Sixbert, yatumiyemo ba Resiponsabure bose ba selire na ba konseye abategeka kumenyesha Abatutsi ko aribo bahigwa, no kubwira Abahutu ko batagomba kongera gufasha Abatutsi.
Abatutsi bakusanyirijwe muri Centre ya Biharabuge, Interahamwe zigenda zicamo abo zishaka. Interahamwe zarabashoreye zibakikije ngo hatagira uwiruka, uwo bashatse gutema bagatema, abo bafata ku ngufu, n'ibindi.
Izo nterahamwe zunganiwe n'izivuye mu Gatsata zari zifite bariyeri mu Rwabashyashya zayobarwaga koranaga na Sharangabo w' i Rugarika wari ufite imodoka yatwaraga interahamwe aho zajyaga kwica.
Barabatwaye babageza mu Biharabuge, babicaza mu ishyamba bitaga Cyingumba, barabaryamisha, batangira kubakubita impiri, imihoro, amasuka n'ibindi. Bari Abatutsi babarirwa mu 1,000.
Ubwicanyi bwatangiye ahagana saa saba kugeza nka saa moya z'ijoro. Nyuma yo kwica bacuje imirambo, mu gitondo haje imodoka ipakira imirambo ndetse n'abatari bapfuye neza bayijyana kuyijugunya mu cyuzi bashoragamo inka cyitwa Cyabariza.
Ubwicanyi bwabereye muri Komini Runda bwagizwemo uruhare cyane na Burugumesitiri Ndayambaje Sixbert, Assistant Burugumesitiri Habyarimana Vivien, umwarimu Uwimana Pelage, Joseph Setiba n'izindi nterahamwe. Ijugunywa ry'Abatutsi ba Runda muri Nyabarongo Utugari dukora kuri Nyabarongo mu Karere ka Kamonyi, twari dufite sites nyinshi zanyurwagamo n'interahamwe n'abaturage bajya kujugunya Abatutsi muri Nyabarongo.
Hari site izwi cyane y'ahitwa mu Ruramba. Kuroha Abatutsi muri Nyabarongo byakozwe cyane kuva tariki ya 12 Mata 1994 kugeza mu mpera za Kamena 1994.
Tariki 12 Mata 1994 Abatutsi bari bahungiye ku Kigo Nderabuzima cya Kigese barabashoreye babajyana kubaroha muri Nyabarongo uwo munsi niho Abatutsi bashorewe ari benshi ariko na nyuma yaho byarakomeje.
Uko bavumbuye Abatutsi bakabashorera bakabajyana kuri Nyabarongo, ndetse bakabakoresha urugendo rurerure rugera nko ku masaha atatu, bagenda bakubitwa kandi bashorewe n'imbaga y'abantu bagenda bavugirizwa n'induru.
Bamwe muribo barababohaga bakabaroha muri Nyabarongo ari bazima, bakabatereramo amabuye, abandi bakabatema bagatabwa muri Nyabarongo.
Iyicwa ry'Abatutsi bo mu Kabuga, Umurenge wa Bumbogo, Gasabo Kuva tariki 10-11 mata 1994, Abatutsi batuye mu bice bitandukanye bo mu murenge wa Bumbogo ahitwa mu Kabuga ka Nyabikenke, ahahoze ibiro bya Secteur Karama hiciwe Abatutsi benshi bagera ku bihumbi bine magana atanu (4500).
Abahiciwe ni abari baturutse ahantu hatandukanye nka Bumbogo, Kanombe, Musave, Kimironko na Ndera bahahungiye kuko bari bababwiye ko abaho babahaye ubuhungiro kuri Secteur Karama. Batangiye kuhagera kuva kuwa 10 â” 11/04/1994.
Bigeze kuwa 12 Mata 1994, haza abaturutse i Gishaka n'abandi ba Nkuzuzu; bigeze nijoro umujandarume witwaga Emmanuel azana za grenade azihetse kuri moto, haza n'imodoka y'uwitwaga Tadeyo wari interahamwe kabuhariwe izanye imihoro bari bamaze kwicisha abari bahungiye mu kiriziya i Gishaka ayizanamo Interahamwe z'impunzi zari zaravuye i Kivuye muri Byumba hamwe n'abitwaga abakonya bari baravuye Ruhengeri batuye i Rubungo n'izivuka Bumbogo zarimo abitwa: Mutaganira, Muyoboke Augustin, Karangwa Theophile na Rwabutogo. Nibo bishe abo batutsi guhera k'umugoroba wo kuwa 12 bageza mugitondo cyo kuwa 13 babarangije. Iyicwa ry'Abatutsi i Musenyi mu Bugesera na Muhura muri Gatsibo I Musenyi mu Bugesera, Perezida Habyarimana akimara gupfa, Abatutsi batangiye gusenyerwa.
Uwari responsabure wa serile Kagusa witwaga Karangwa yabwiye Abatutsi ko umututsi utari buhungire iwe bakamwica ntawe umumubaza. Mu rugo rwe haje Abatutsi barenga 500.
Karangwa yateguye gahunda y'uko bagomba kwica Abatutsi bari bahungiye iwe, atumaho igitero kirabica.
Abatutsi bake bari basigaye i Kagusa batangiye guhungira i Nyamata ariko abenshi bicirwa mu nzira batahageze. Ubu, muri uru rugo rwa Karangwa hashyizwe ikimenyetso cya Jenoside. Mu murenge wa Remera, Akagari ka Rwarenga ahari muri Komine Muhura yayoborwaga n'uwitwa Ndayishimiye, kuva kuwa 07/04/1994 kugera kuwa 12/04/1994 hiciwe Abatutsi bamenyekanye 252 bakaba bashyinguye mu rwibutso ruhari.
The post Ibyaranze tariki 12 Mata muri Jenoside yakorewe Abatutsi appeared first on FLASH RADIO&TV.
Top 10 Richest Countries In Southeast Asia 2023 Southeast Asia [â¦]
The post Top 10 Richest Countries In Southeast Asia 2023 appeared first on UGWIRE.
Source : https://ugwire.com/richest-countries-in-southeast-asia/
Ni umuhango wabaye kuri uyu wa 11 Mata 2023, aho abawitabiriye bakoze urugendo baturutse ku Murenge wa Gisozi berekeza ku Rwibutso rwa Kigali, ahakomereje ibikorwa byose.
Witabiriwe n'Umuyobozi Nshingwabikorwa w'Akarere ka Gasabo, Umwali Pauline; Umunyamabanga Nshingwabikorwa w'Umurenge wa Gisozi, Musasangohi Providence; Umuyobozi w'Uruganda rwa NBG, Urayeneza Anitha; abakozi b'Uruganda rwa NGB, abayobozi batandukanye mu nzego za Leta, abaturage bo mu Murenge wa Gisozi n'inshuti zabo.
Ni umuhango wabereyemo ibikorwa bitandukanye birimo gushyira indabo ahashyinguye Abatutsi bazize Jenoside no kubunamira, gusobanurira amateka y'u Rwanda abitabiriye uyu muhango, ibiganiro bikubiyemo ubutumwa bukomeza abacitse ku icumu rya Jenoside yakorewe Abatutsi n'Abanyarwanda muri rusange no gucana urumuri rw'icyizere.
Umukozi w'Uruganda NGB, Ngabonziza Jean Paul, avuga ko iki gikorwa cyerekana ubumuntu no kuba abakoresha bafatanya n'abakozi mu kwibuka imiryango yabo yishwe muri Jenoside yakorewe Abatutsi.
Ati ''Kuba abakoresha bacu bazirikana abazize Jenoside, bishwe bazira uko bavutse, twebwe nk'abakozi byadusubijemo icyizere cy'uko abakoresha bacu batuzirikana, kandi bazirikana n'imiryango yacu twari dufite tutagifite ubu ngubu''.
Umuyobozi wa NBG, Urayeneza Anitha, yihanganishije Abanyarwanda bose muri ibi bihe by'umwihariko ababuze ababo bazize muri Jenoside yakorewe Abatutsi.
Ati ''Nka NBG Ltd ubutumwa twagenera abantu babuze ababo ni ukubihanganisha kuko ni igihe kitoroshye. Tuba turi mu gihe kitoroshye, ni ukwihangana kandi tukibuka ariko tuniyubaka''.
Urayeneza yashimiye Inkotanyi na Perezida Paul Kagame waziyoboye mu guhagarika Jenoside yakorewe Abatutsi kuko ari bo batumye igihugu gikomeza urugendo rwo kwiyubaka kandi kikaba gifite amahoro.
Umuturage wo mu Murenge wa Gisozi, Mukarukaka Mariya, ufite abe babize Jenoside yakorewe Abatutsi bashyinguye mu Rwibutso rwa Jenoside rwa Kigali ku Gisozi, avuga ko kubibuka bituma aruhuka.
Ati ''Mba nje hano kubibuka kuko igihe cyose iwacu i Rusizi naribukaga ngatanga n'amakuru y'ibyabaye. Nagiye mva mu mfu nyinshi cyane bakica nk'abantu 15 turi kumwe njye ngasigara''.
Umuyobozi Nshingwabikorwa w'Akarere ka Gasabo, Umwali Pauline, yashimiye uruhare rw'abikorera mu kujyanamo na Leta mu kwitabira ibikorwa bifitiye inyungu abaturarwanda muri rusange.
Ati ''Abikorera ubundi ni abafatanyabikorwa ba Leta. Kandi na bo bakorera muri Leta ifite umutekano, ifite n'ubumwe bw'iterambere ry'Abanyarwanda. Kuba rero tujyanamo dufatanya muri byose ni umuco mwiza w'igihugu''.
Umwali yasabye abaturage bo mu Murenge wa Gisozi Urwibutso rwa Kigali ruherereyemo ndetse n'abaturarwanda muri rusange, kwirinda ingengabitekerezo ya Jenoside yakorewe Abatutsi.
Mu butumwa bwe kandi yasabye umuntu wese ufite amakuru y'ahajugunywe imibiri y'Abatutsi bishwe ariko ikaba itarashyingurwa kuyatanga kugira ngo na yo ishyingurwe mu cyubahiro ikwiye.
Abitabiriye uyu muhango kandi bibukijwe gusenyera umugozi umwe hagamijwe kubaka u Rwanda ruzira amateka mabi yaruranze mu gihe cya Jenoside yakorewe Abatutsi, ndetse no gushishikariza urubyiruko kwiga amateka y'igihugu bakamenya aho cyavuye no kurushaho gusigasira ibyo cyagezeho.
Urwibutso rwa Jenoside rwa Kigali ku Gisozi rushyinguyemo imibiri y'Abatutsi bishwe muri Jenoside basaga ibihumbi 259.000, bakuwe mu Mujyi wa Kigali no mu nkengero zawo.
Ikigo cy'Igihugu gishinzwe Ibizamini bya Leta n'igenzura ry'amashuri ( NESA) cyamaze gutangariza Abanyarwanda bafite abanyeshuri biga bacumbikiwe mu bigo ( boarding School) , igihe bazatangira gusubirira ku masomo.
Nk'uko bayatangajwe na Minisiteri y'Uburezi , ko amashuri agiye gusubukurwa abanyeshuri batangira kwiga igihebwe cya 3. NESA yamaze gutangaza igihe abanyeshuri biga bacumbikiwe bazatangira kugerera ku bigo bitewe naho biga.
Itangazo ryose rya NESA:


Source : https://yegob.rw/amakuru-areba-abanyeshuri-bose-biga-bacumbikiwe-mu-bigo/
Mahoro Isaac abarizwa mu Itorero ry’Abadivantiste b’Umunsi wa Karindwi rya Nyamata, akaba ukunzwe mu ndirimbo “Ibihishe”, “Nyigisha” n’izindi. Ku nshuro ya 29 u Rwanda rwibuka Jenoside yakorewe Abatutsi, uyu muhanzi yatanze ubutumwa ku bahanzi bagenzi be ndetse no ku rubyiruko.
Aganira na inyaRwanda, Isaac Mahoro yashimye uruhare rw’umuhanzi mu kubaka igihugu nyuma ya Jenoside yakorewe Abatutsi mu 1994. Yavuze ko umuhanzi “yatanze umusanzu ukomeye cyane kuko yahimbye indirimbo zigera mu ndiba y’imitima yashenjaguwe na Jenoside yakorewe Abatutsi mu 1994”.
Uyu muhanzi akomeza avuga ko indirimbo zomora imitima y’abanyarwanda zakozwe n’abahanzi nyarwanda, zizahoraho. Ati “Kandi indirimbo n’urubuto Imana yashyize mu bwonko bw’umuntu kugira ngo uzagira amahirwe akamenya agaciro karwo nk’ikintu kizahoraho iteka ryose; aho azarubiba ruzera imbuto zo kwomora inguma ziri mumitima ikomeretse”.
Benshi bari mu mahanga bifashisha imbuga nkoranyambaga bahakana banapfobya Jenoside, yakorewe Abatutsi, ubona urubyiruko rukwiriye gukora iki mu guhangana n'abapfobya Jenoside?. Ubwo yasubizaga iki kibazo yari abajijwe n’umunyamakuru, Mahoro Isaac yabwiye urubyiruko rw’u Rwanda ko kubaka igihugu bitabamo kujenjeka.
Uyu muhanzi umaze imyaka 17 mu muziki wo kuramya no guhimbaza Imana, yagize ati “Kubaka igihugu ntibibamo kujenjeka, niyo mpamvu abashaka kurusenya bakoresha igishoboka cyose ngo bagere ku ntego yabo, kandi babikora bazi ukuri ahubwo bakakwirengagiza.Â
Niyo mpamvu urubyiruko ry’u Rwanda rwagize amahirwe yo kwiga no kumenya aho umwanzi yaca ashaka gusenya ingobyi iduhetse nabo, bagomba kuhashyira ingabo ikingira iyo myambi bakoresha imbuga nkoranyambaga bakagaragaza ukuri u Rwanda rutengamiyemo”.
Uyu muramyi yahumurije abanyarwanda abibutsa ko bafite ubuyobozi bwiza burangajwe imbere na Perezida Kagame. Ati “Ihumure riva ku Mana rinyuze mu buyobozi bw’igihugu cyacu, rigere ku munyarwanda wese rigira riti ibyabaye ntibizongera kubaho. Twibuke Twiyuba”.

Mahoro Isaac yahaye urubyiruko umukoro wo kunyoboza abapfobya Jenoside yakorewe Abatutsi
Uyu ni umukoro bihaye nyuma yo gusura Urwibutso rwa Kigali ku Gisozi ku wa Mbere, tariki ya 10 Mata 2023.
Mu gihe cya none, imbuga nkoranyambaga zikunze gukoreshwa n'abahakana bakanapfobya Jenoside yakorewe Abatutsi mu gushaka kugoreka amateka no gukomeza kugaragaza ingengabitekerezo yabo.
Ibitangazwa kuri izi mbuga nkoranyambaga ni bimwe mu bishobora kuyobya bamwe cyane cyane urubyiruko n'abakiri bato bazikoresha umunsi ku munsi.
Iyi ni yo mpamvu Urubyiruko rwibumbiye mu Itsinda Rwanda TikTok Family rwahisemo gukoresha uru rubuga mu kugaragaza ukuri ku mateka ya Jenoside yakorewe Abatutsi no kugaragaza aho igihugu cyavuye n'aho kigeze ubu.
Umwe mu bateguye iki gikorwa, Manzi Mumera Lambert [Cray Manzi], aganira na IGIHE yavuze ko basuye Urwibutso rwa Kigali kugira ngo bige bamenye ukuri kw'amateka ya Jenoside yakorewe Abatutsi hato hatazagira ubashuka akabasubiza mu bihe by'amacakubiri n'urwango.
Ati 'Nk'urubyiruko abenshi muri twe twavutse nyuma ya 1994 twakoze iki gikorwa mu rwego rwo kwiga no kumenya ukuri ku mateka ya Jenoside yakorewe Abatutsi. Aya mateka yatumye tumenya agaciro k'ibyo igihugu kimaze kugeraho ku buryo ntawadushuka ngo adusubize mu icuraburindi.'
'Kubera ko urubyiruko ruhora ku mbuga nkoranyambaga kandi hakaba hari n'abantu bagoreka amateka bazikoresha, ingamba twafatiye aha ni uko tugiye kuba urumuri rw'icyiza turwanya imvugo zose zihembera amacakubiri n'urwango, twamagana abagoreka amateka igihugu cyacu cyanyuzemo nka Jenoside yakorewe Abatutsi.'
Urwego rw'Igihugu rw'Ubugenzacyaha (RIB) ruherutse gutangaza ko ku munsi wa gatatu w'icyunamo wageze nta muntu wo mu Rwanda uragaragaraho gukwirakwiza ingengangabitekerezo ya Jenoside akoresheje imbuga nkoranyambaga.
Byagarutsweho n'Umuvugizi wa RIB, Dr. Murangira B. Thierry, ubwo yari mu kiganiro Urubuga rw'Itangazamakuru cyo ku wa 9 Mata 2023. Yatangaje ko muri ibi bihe u Rwanda rwibuka ku nshuro ya 29 Jenoside yakorewe Abatutsi mu 1994, nta bantu bari bagaragara imbere mu gihugu bayipfobya bifashishije imbuga nkoranyambaga.
Umushakashatsi muri Minisiteri y'Ubumwe bw'Abanyarwanda n'Inshingano Mboneragihugu (MINUBUMWE), Karangwa Sewase, aherutse gutanga za ko abasanganywe ingengabitekerezo ya Jenoside bari hanze y'u Rwanda n'ubundi ari bo bari kuyigaragaza muri ibi bihe.
Imibare ya RIB igaragaza ko mu myaka itanu ishize (2018-2022), amadosiye yakiriwe afitanye isano n'ibyaha by'ingengabitekerezo ya Jenoside ari 2649.
Iyi raporo igaragaragaza ko kuva mu 2018, ibi byaha byagabanutse ku kigero cya 17.5%.
Abagabo ni bo benshi bakurikiranyweho ibyaha bifitanye isano n'ingengabitekerezo ya Jenoside kuko bari ku kigero cya 76% mu gihe abagore bari ku kigero cya 24%.