Category: Uncategorized

  • Rayon sports mu manga ninde uyiramira? – YEGOB #rwanda #RwOT

    Uruhuri rw'ibibazo muri Rayon Sports rukomeje gutuma abayobozi bakuru b'iyi kipe bagenda bava mu nshingano zabo, ibi bikaba byiyongereye ku bibazo by'imyitwarire y'ikipe ku kibuga, aho itarabasha kubona intsinzi mu mikino ibiri ya shampiyona y'u Rwanda y'umwaka w'imikino wa 2024-2025.

    Umunyamabanga mukuru wa Rayon Sports, Bwana Namenye Patrick, arateganya gusezera ku mirimo ye mu gihe kingana n'ukwezi kumwe, agasezera burundu ku nshingano zayo. Iki cyemezo kije mu gihe iyi kipe y'ubururu n'umweru itarabonera umuti ibibazo by'ubuyobozi ndetse n'iby'ubukungu byibasiye ikipe.

    Rayon Sports, ikipe ikunzwe cyane mu Rwanda, yinjiranye umwaka w'imikino ibibazo bikomeye by'umusaruro muke. Mu mikino ibiri ya shampiyona, Rayon Sports yanganyije umukino wa mbere na Marines FC ubusa ku busa (0-0) ndetse inongera kunganya n'Amagaju FC ibitego bibiri kuri bibiri (2-2). Ibi byose byateje impungenge ku bafana ndetse n'abakunzi b'iyi kipe, barushaho kwibaza ku mikorere n'imiyoborere ya Rayon Sports.

    Abakunzi b'iyi kipe bari bamaze igihe kinini bagaragaza kutishimira imikorere ya Namenye Patrick, cyane cyane mu bijyanye no kugura abakinnyi bashobora kuzamura urwego rw'ikipe. Umwuka mubi muri Rayon Sports urakomeza gufata indi ntera, aho nyuma y'icyemezo cya Namenye, bivugwa ko na DAF w'umuryango, Bwana Adrien Nkubana, yari yeguye, ariko yaje kugaruka kuri uyu mwanya nyuma y'ibiganiro byabaye kuri uyu wa mbere tariki ya 2 Nzeri 2024.

    Nubwo Adrien Nkubana yasubiye mu nshingano, ubukungu bwa Rayon Sports buracyahagaze nabi. Bivugwa ko bamwe mu bakinnyi bashya batahawe amafaranga bemeranyijweho, bituma bamwe muri bo bananirwa kwitabira imyitozo, ibintu bishobora gutuma amasezerano y'aba bakinnyi aseswa burundu. Haruna Niyonzima ni umwe mu bakinnyi bakuru bivugwa ko ashobora gusohoka, cyane ko umutoza w'iyi kipe, Umunya-Brazil Roberto Oliveira Gonçalves do Carmo uzwi nka 'Robertinho,' yemeje ko atazakoresha umukinnyi udakora imyitozo.

    Ibi bibazo bikomeje guteza impungenge mu bakunzi ba Rayon Sports, bibaza amaherezo y'iyi kipe ndetse n'umurongo ubuyobozi buzafatamo kugira ngo ikipe isubirane icyubahiro cyayo, ikomeze kuba igihangange mu mupira w'amaguru mu Rwanda. Iminsi ikomeje kubarwa, aho amatora yo gusimbura perezida Uwayezu Jean Fidèle asigaje iminsi 49 gusa, benshi bakaba bari kuganira ku hazaza h'iyi kipe yambara ubururu n'umweru.

    Source : https://yegob.rw/rayon-sports-mu-manga-ninde-uyiramira/

  • Kuvugurura Gare ya Nyabugogo, imodoka zo mu kirere n'iz'amashanyarazi: Imishinga Umujyi wa Kigali ushyize imbere – #rwanda #RwOT

    Mu Ugushyingo 2017 ni bwo Umujyi wa Kigali watangaje ko ufite gahunda yo kuvugurura bigezweho Gare ya Nyabugogo.

    Uyu mushinga wagombaga gushyirwa mu bikorwa na Sosiyete itwara abantu n'ibintu ya RFTC kuri miliyari 45 z'Amafaranga y'u Rwanda. Gusa nyuma Umujyi wa Kigali waje gutangaza ko uwo mushinga uzaterwa inkunga na Banki y'Isi.

    Ubwo yari mu kiganiro n'abanyamakuru kuri uyu wa 3 Nzeri 2024, Meya Dusengiyumva yavuze ko Umujyi wa Kigali ushishikajwe no kuvugurura gare ya Nyabugogo ku buryo mu myaka itanu iri imbere izaba ikoreshwa ari ahantu hasa neza.

    Ati 'Inyigo yo gukora Gare ya Nyabugogo irarangira muri uku kwezi kwa 10, turizera ko muri iyi myaka itanu izasiga iriya Nyabugogo yubatswe, ivuguruye ku buryo hazaba ari ahantu hazima abantu bashobora kuba bafatira imodoka zijya hirya no hino bikadufasha no kugenda tugabanya uburyo abantu bakoresha imodoka zabo.'

    Meya Dusengiyumva yavuze ko mu mishinga bafite harimo no guteza imbere uburyo bwo gutwara abantu n'ibintu hakoreshejwe imodoka zikoresha amashanyarazi.

    Ati 'Muri uyu mwaka tugiye kujyamo tuzashyira imbaraga cyane muri bisi zikoresha amashanyarazi harimo no gushyira ibikorwa remezo hirya no hino mu Mujyi ahantu hashobora gucaginga izo modoka'

    'Twifuza kugeda tuvugurura uburyo twongera imodoka zitwara abantu mu buryo bwa rusange, dukoresha imodoka z'amashanyarazi ariko dushyiraho no kuba abantu babona aho bongereramo amashanyarazi, ikindi ni uko tuzareba uko twagira uburyo bwihariye bisi zanyuramo, hari gahunda tugiye gushyira mu bikorwa vuba aha yitwa 'dedicated bus line' ariko ntabwo ari yo yonyine kuko twifuza ko abantu bakoresha imodoka rusange bazajya bagira uburyo buboroheye bunoze butuma bazajya bagenda bihuta kurusha uko abandi bantu bagenda n'izindi modoka.'

    Hazanubakwa imihanda ireshya na kilometero 100 ndetse hanozwe amasangano y'imihanda ku buryo ibikorwa byo gutwara abantu n'ibintu birushaho kugenda neza.

    Amasangano y'imihanda azanozwa ni agaragaramo umuvundo mwinshi w'ibinyabiziga.

    Utumodoka two mu kirere

    Mu 2021 abashoramari b'Abafaransa bageze mu Rwanda bagirana ibiganiro n'inzego zitandukanye ku mushinga wo gushyira utumodoka dutwarwa n'imigozi yo mu kirere twari twitezweho kuvana abantu mu gace kamwe tubajyana mu kandi bikoroshya ingendo.

    Uyu mushinga wamaze igihe usa n'uwasinziriye kuko nta cyigeze kiwukorwamo mu myaka yashize ariko Meya Dusengiyummva yahamije ko ubu bagiye kuwubyutsa.

    Ati 'Hari umushinga umaze igihe ariko ariko inyigo yawo yarangiye wo gushyiraho imodoka bita 'cable cars' izo ni imodoka zigenda ku mugozi na zo zizadufasha kugenda tugabanya uburyo abantu bakoresha imodoka zo ku butaka zinakenera gukoresha ibijyanye na lisansi.'

    Gare ya Nyabugogo yafunguwe mu 1998 ntikijyanye n’igihe u Rwanda rugezemo


    Source : http://igihe.com/amakuru/u-rwanda/article/kuvugurura-gare-ya-nyabugogo-imodoka-zo-mu-kirere-no-kongera-iz-amashanyarazi

  • RIB yatangaje ko Yago yahunze akurikiranyweho ibyaha bikomeye #rwanda #RwOT

    Umuvugizi w’Urwego rw’Igihugu rw’Ubugenzacyaha (RIB), Dr. Murangira Thierry, yatangaje ko umunyamakuru akaba n’umuhanzi Nyarwaya Innocent wamenyekanye nka Yago Pon Dat, yahunze mu gihe yakurikiranwagaho ibyaha biremereye.

    Yago wari umaze iminsi ahanganye na bamwe mu bakoresha imbuga nkoranyambaga, aherutse gutangaza ko ahunze u Rwanda, asobanura ko yabitewe n’abashatse kumwica.

    Yagize ati 'Rwanda nkunda, nguhunze ntakwanga ahubwo mpunze agatsiko k’abashatse kunyica mu myaka ine ishize, nkataka ariko ntawanyumvise n’umwe.'

    Tariki ya 31 Kanama 2024, Yago yashyize ku muyoboro we wa YouTube videwo ndende itaravuzweho rumwe, yumvikanamo urutonde rw’abantu bafitanye amakimbirane, barimo abanyamakuru, abahanzi n’ibindi byamamare.

    Mu kiganiro cyatambutse ku muyoboro wa Primo Media Rwanda, kuri uyu wa 3 Nzeri 2024, Dr. Murangira yatangaje ko ubwo Yago yahungaga, RIB yari yaratangiye kumukurikiranaho ibyaha biremereye birimo kubiba amacakubiri n’ivanguramoko.

    Yagize ati 'Yago yarahamagawe, arabazwa, yongera gushyira videwo hanze, videwo yarimo amagambo wumva arimo amacakubiri, aganisha ku macakubiri n’ivangura, arabazwa, arakurikiranwa. Muri cya gihe rero ibimenyetso byegeranywaga, ni bwo twagiye kumva, twumva na we aravuze ngo yarahunze.'

    Dr Murangira yakomeje ati 'Ahunze yari agikurikiranwa. Kuko abonye ko atangiye kubazwa ku byaha biremereye nka biriya by’ivangura, yahise agenda. Gusa ikigaragara ni uko aho ari ubona ko yagumye gukora ibindi biganiro na byo ubona biganisha ku byaha.'

    Yago yavuze kenshi ko arwanywa n’agatsiko k’abantu barimo bagenzi be bahuje umwuga. Dr Murangira yasobanuye ko uyu munyamakuru na we afite akandi gatsiko yise 'Big Energy’.

    Umuvugizi wa RIB yibukije abantu “nka Yago” bakorera ibyaha hanze ko ukuboko k’ubutabera ntaho kutagera, abagira inama yo gukorera mu nzira nziza aho guhindura imbuga nkoranyambaga umuyoboro wo kubika urwango n’amacakubiri.

    RIB yari ikurikiranyeho Yago ibyaha bikomeye

    Source : http://isimbi.rw/imyidagaduro/article/rib-yatangaje-ko-yago-yahunze-akurikiranyweho-ibyaha-bikomeye

  • I Kinshasa abantu 130 biciwe mu ikinamico ryiswe 'kuburizamo itoroka ry'abanyururu' #rwanda #RwOT

    Ejo kuwa mbere, kuva mu rukerera kugeza mu masaha ya ku manywa, i Kinshasa, mu gace gaherereyemo gereza nkuru ya Makala no mu nkengero zako, humvikanye urusaku rw'imbunda nto n'iziremereye, Leta ya Kongo ikavuga ko yageragezaga kuburizamo itoroka ry'abanyururu 15.000 bafungiye muri iyo gereza, barimo n'abanyabyaha bikomeye.

    Imibare itangwa n'ubutegetsi iravuga ko haguye abanyururu 129, mu gihe hari amakuru atangwa n'abadafite aho babogamiye avuga ko uwo mubare urenga cyane, ugereranyije n'imirambo itabarika iri mu buruhukiro bw'ibitaro binyuranye i Kinshasa, ndetse n'indi myinshi ngo ikigaramye ku gasozi.

    Uru rupfu rw'abantu bangana gutya, badafite intwaro, rwongereye ubukana umwuka wari usanzwe cyane muri Kongo, dore ko sosiyete sivile n'amwe mu mashyaka atavuga rumwe n'ubutegetsi yemeza ari ikinamico ubutegetsi bwa Tshisekedi bwateguye ngo bwikize bamwe mu bari bafunze, dore ko gereza ya Makala ifungiyemo abantu b'ibyiciro binyuranye, barimo abanyapolitiki (abasirikari n'abasivil) bakomeye.

    Abanyururu bari bakihishahisha mu baturage, bababwiye ko ahagana isaa munani z'ijoro, abashinzwe umutekano ngo barashe gereza, abanyururu babonye itangiye kugurumana bagerageza gusohoka ngo bakize amagara yabo, bageze haze rero bamishwamo amasasu.

    Umwirondoro w'abishwe kugeza ubu nturashyirwa ahagaragara, ariko harakekwamo abashinjwa uruhare mu mugambi wo guhirika ubutegetsi 'waburijwemo', kimwe n'abagiye batabwa muri yombi ku maherere, baregwa kuba ibyitso by'umutwe wa AFC/M23.

    Urusaku rw'imbunda rukimara guhosha, Minisitiri w'Ubucamanza wungirije, Samuel Mbeba Kabuya, yagerageje koroshya ibyabaye, ubwo yabwiraga itangazamakuru ko hapfuye abantu 2 gusa.

    Igitutu kimaze kuba cyinshi, Leta yaje kwisubiraho ari nabwo yatangazaga ko abishwe ari 129, abandi 60 ngo bagakomereka cyane, imibare nayo igishidikanywaho.

    Imiryango n'amashyirahamwe, nka Lamuka, La Voix des Sans Voix, ANMDH, Fondation Bill Clinton pour la Paix, n'abandi benshi cyane, basaba ko habaho iperereza ry'impuguke mpuzamahanga zigenga, rikagaragaza abari inyuma y'ubu bwicanyi.

    Iyo miryango yanasabye kandi ko Bwana Samuel Mbemba akurikiranwaho icyaha cyo gupfobya amahano yakozwe n'ubutegetsi, no kwambura agaciro inzirakarengane zayaguyemo.

    Uretse abishwe n'abakomerekejwe, ibiribwa by'imfungwa, imiti, n'ibindi bikoresho byatwitswe, ibisigaye birasahurwa, amazi n'amashanyarazi byinjiraga muri gereza birakatwa, ku buryo abanyururu basubijwe mu ibohero ubu bari mu kaga gakomeye.

    Ubunyamanswa bwakorewe imfungwa za gereza ya Makala, bwibukije ubundi nk'ubu bwahabereye mu mwaka wa 2017, ubwo ababarirwa muri 59 bahasigaga ubuzima, nabwo byitwa ko ari umugambi wo gutoroka waburiwemo.

    The post I Kinshasa abantu 130 biciwe mu ikinamico ryiswe 'kuburizamo itoroka ry'abanyururu' appeared first on RUSHYASHYA.

    Source : https://rushyashya.net/i-kinshasa-abantu-130-biciwe-mu-ikinamico-ryiswe-kuburizamo-itoroka-ryabanyururu/?utm_source=rss&utm_medium=rss&utm_campaign=i-kinshasa-abantu-130-biciwe-mu-ikinamico-ryiswe-kuburizamo-itoroka-ryabanyururu

  • Kayitankole uzwi nka Kanyombya agiye kugaraga… – #rwanda #RwOT

    Shuwa Dilu ni imwe muri filime zakozwe na Zacu Entertainment ikora filime zitandukanye zirimo izikunzwe cyane zinyura kuri Televiziyo y’u Rwanda “RTV” nka City Maid, Indoto, Seburikoko, Ejo si Kera ndetse no kuri Zacu Tv nka Ishusho ya Papa na The Bishop's Family.

    Ni filime igaragaramo abakinnyi bakomeye mu ruhando rwa sinema nyarwanda cyane cyane muri filime z'urwenya (Comedy) ari bo Gratien Niyitegeka ukina yitwa Superi, Ramadhan Benimana ukina ari Waxi, ndetse na Eric Nsabimana ukina yitwa Londoni.

    Abakunzi b’iyi filime y’urwenya bagiye kuryoherwa kurushaho kuko igiye kugaragaramo undi mukinnyi w’icyamamare muri sinema nyarwanda ari we Kayitankore Ndjoli uzwi nka Kanyombya uzagaragara muri Season ya kane y’iyi filime.

    Mu kiganiro na inyaRwanda, Umuyobozi Mukuru wa Zacu Entertainment, Nelly Wilson Misago, yavuze ko “Shuwa Dilu” ari filime y’urwenya 100% bityo “gufata umukinnyi nka Kayitankole w'umu 'Legend' tukamuzanamo numva ari ngombwa cyane”.

    Yavuze ko atari uyu mukinnyi gusa ahubwo ko bazakomeza gahunda biyemeje yo guhuza abakinnyi ba filime b’ibyamamare n’abakinnyi ba filime bashya. Ati “Nka ‘Producer’ wa Shuwadilu, numva tuzakomeza kugenda duhuza abakinnyi bakomeye bamaze igihe muri sinema ndetse n’abashya”.

    “Shuwa Dilu” ni seri ivuga ku buzima bw'abasore batatu Superi, Waxi na Londoni bakodesha inzu kugira ngo bagabane igiciro cy'ubuzima bwa Kigali buhenze. Gusa buri umwe aba afite imyitwarire itandukanye n'iyundi.

    Superi ni we uba ari umuyobozi w'urugo, mu gihe Waxi we aba akora akazi k'ubukomisiyoneri, mu gihe Londoni we aba ari umukozi wabo wo mu rugo, ukunda gukora amakosa menshi.

    Iyi filime yayobowe na Niyoyita Roger, hakaba hategerejwe igice cyayo cya kane (4th seasons). Yasamiwe hejuru na cyane ko yamamajwe bikomeye na Canal+ nyiri Zacu Tv yakoze iyi filime. Ni filime yuzuye urwenya, ikaba yarakinywe n'ibyamamare muri sinema mu Rwanda, akaba ari n’imwe mu mpamvu abanyarwanda benshi bayikunze cyane.

    Yatangiye kwerekanwa tariki 17/06/2024 kuri Zacu Tv igaragara kuri Canal+ shene ya 3, na 38. Itambuka buri munsi kuwa Mbere kugera kuwa Gatanu saa Moya z'ijoro, igasubiraho na saa Tatu n’igice z’ijoro. Abakunzi ba sinema barasabwa kugura ifatabuguzi rya Canal+ kugira ngo bakomeze kureba ibice byose by’iyi filime nta na kimwe kibacitse!.

    Ibyihariye kuri ‘Kayitankole’ ugiye kugaragara muri “Shuwa Dilu”

    Mu kiganiro yagiranye na RTV mu 2020, Kanyombya yavuze ko yakuriye muri Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo, ndetse ko iri zina ari ho yarikuye akora urwenya. Yavuze ko n'abo mu muryango we bazi gutera urwenya, kandi ko yabaga ari mu bakinnyi b'imena b'urwenya iyo babaga bagiye gukina imikino bahabwaga n’aba Padiri muri Congo.

    Yavuze ko yatangiye urugendo rwa filime nyuma y'ijambo rya Perezida Paul Kagame, aho yasabye abaturarwanda kwihangira imirimo. Yatangiye gukina filime byeruye mu 2001-2002 abanjirije abandi bose, bashoboraga kuba bafite igitekerezo cy'uko bakora filime ziri ku rwego nk'urwo muri Leta Zunze Ubumwe za Amerika.

    Yavuze ko yagiye yigira byinshi ku bakinnyi bo muri Nigeria, byanatumye ahitamo abakinnyi b'igara rito nka we. Avuga ko icyo gihe yari yaramaze kuva mu Ingabo z'u Rwanda [yinjiye mu gisirikare mu 1992] kandi ko nta mashuri ahagije yari afite yari kumufasha gushaka akazi, bituma atangira gutekereza ku cyo yakora cyamwinjiriza amafaranga.

    Yakomeje avuga ko yahuje imbaraga n'abo bari bavanye ku rugamba rwo kubohora u Rwanda, ndetse ngo abo mu bihugu bitandukanye nko mu Burundi, Congo, Nigeria, Cameroon n'ahandi barabashimiye bavuga ko bagize uruhare rukomeye mu iterambere rya cinema nyarwanda. Avuga ko filime yabubakiye amazina ari iyitwa 'Haranira kubaho', ndetse ngo mu buryo bw'amafaranga binjije macye yabafashije kubaho.

    Uyu mukinnyi wa filime ufite amashuri yisumbuye gusa, avuga ko iyo ataza gukina filime ubu yakabaye ari umushoferi cyangwa ari dogiteri uvura abantu, kuko yabikoreye amahugurwa.Yavuze ko iyi filime yabashije kwikorera imishinga ya filime yabo bwite, ndetse bituma amenya buri kimwe gikenerwa kugira ngo filime ibe yubakitse koko!.

    Kayitankore yamaze kugera muri “Shuwa Dilu” ikinamo abakinnyi b’ibikomerezwa muri sinema

    Niyitegeka Gratien yahaye ikaze Kayitankole muri filime “Shuwa Dilu”

    “Shuwa Dilu” itambuka kuri Zacu Tv igaragara kuri Canal+ shene ya 3 na 38

    REBA AGACE GAHERUKA KUNYUZWA KURI YOUTUBE MU MEZI 2 ASHIZE

    Source : https://inyarwanda.com/inkuru/146522/kayitankole-uzwi-nka-kanyombya-agiye-kugaragara-muri-filime-shuwa-dilu-yibifi-binini-muri–146522.html

  • Minisitiri wIntebe Dr Ngirente yakomoje ku k… – #rwanda #RwOT

    Ubu butumwa, Minisitiri w'Intebe Dr Ngirente yabutanze ubwo yatangizaga ku mugaragaro Inama Nyafurika yiga ku Biribwa (Africa Food System Forum), kuri uyu wa Kabiri, tariki ya 3 Nzeri 2024.

    Ni inama iri kubera i Kigali ku nshuro ya kabiri yiga ku iterambere rya Afurika, ikaba yitabiriwe n’abarenga 5000 barimo abayobozi mu nzego zitandukanye, abikorera mu rwego rw'ubuhinzi, abashakashatsi n'abandi.

    Mu byo Minisitiri Ngirente yagarutseho biterwa no kudashyira imbere ubuhinzi, harimo amafaranga akoreshwa mu kwita ku ngaruka ziterwa n'ibura ry'ibiribwa, zirimo uburwayi, kugwingira kw'abana, amakimbirane n'ibindi bitandukanye.

    Minisitiri w'Intebe Dr Ngirente yagaragaje ko abana bo muri Afurika barenga 32% bari munsi y'imyaka itanu bugarijwe n'ibibazo by'igwingira mu gihe ku rwego rw'Isi, abana bagwingiye ari 22%.

    Ati: 'Icyongeye kuri ibyo, abaturage bacu barenga 20% bafite ibibazo byo kubura ibiribwa. Ibi bisobanuye ko abaturage batanu ba Afurika batabasha kubona ibiribwa bihagije kugira ngo bagire ubuzima bwiza.'

    Minisitiri w'Intebe, Dr Edouard Ngirente, yashimangiye ko Umugabane wa Afurika ukeneye ubuhinzi burambye, bufite icyerekezo kandi butanga ibisubizo haba ku kwihaza mu biribwa, kurwanya igwingira mu bana no kuzamura ubukungu rusange bw'uyu mugane.

    Yongeyeho ko ibihugu bya Afurika bikeneye kugira ubuhinzi buhamye, aho umusaruro wabwo ukwiye kongererwa agaciro ndetse ibi bihugu bigakemura ikibazo kibikomereye cy’umusaruro wangirika nyuma y’isarura.


    Minisitiri w’Intebe, Dr Edouard Ngirente yagaragaje igihombo Afurika iterwa no kwirengagiza ubuhinzi harimo n’ikibazo cy’igwingira ry’abana 

    Source : https://inyarwanda.com/inkuru/146523/minisitiri-wintebe-dr-ngirente-yakomoje-ku-kibazo-cyigwingira-ryabana-cyugarije-afurika-146523.html

  • Birusha ubukana kunywa itabi! Guhumeka umwuka… – #rwanda #RwOT

    Ubushakashatsi bwashyizwe ahagaragara mu mpera z’ukwezi gushize n’ikigo cya Politiki gishinzwe ingufu muri kaminuza ya Chicago (EPIC) muri Amerika, kivuga ko kwiyongera kwangiza ikirere bigabanya imyaka yo kubaho igihe cyo kubaho. 

    Ubushakashatsi bw'ubuzima bwiza bw'ikirere (AQLI) bwakorewe mu Buhinde, aho PM2.5 (ibintu bito bifite micrometero 2,5 cyangwa munsi ya diameter) ari 40 µg / m³ ugereranyije buri mwaka, byavumbuye ko 40% by'abaturage baho bahumeka umwuka wanduye.

    Ishami ry’Umuryango w’Abibumbye ryita ku Buzima (OMS) ryerekana impuzandengo ya 5 µg / m³ buri mwaka nk’ibisanzwe.

    Raporo yerekanye ko kugabanya umubare wa PM2.5 kugira ngo wuzuze umurongo ngenderwaho wa OMS bishobora kongera igihe cyo kubaho cy'abatuye mu Buhinde imyaka hafi ibiri.

    Umujyi wanduye cyane mu Buhinde ni Dehli, ufite impuzandengo ya PM2.5 ya 84.3 µg / m³, nk’uko raporo ya AQLI yabitangaje mu 2022.

    Nk'uko iyi raporo ibigaragaza, Dehli iramutse yujuje amabwiriza ya OMS, icyizere cy’ubuzima bw’abaturage bayo miliyoni 18.7 gishobora kwiyongera mu myaka hafi umunani.

    Byongeye kandi, raporo yerekanye ko guhura n'igihe kirekire cyanduye bikabije bigabanya igihe cyo kubaho cy'umuntu ugereranyije n'imyaka 3.6, mu gihe imirire mibi igabanya imyaka 1.6, itabi ku myaka 1.5, n'amazi meza n'isuku bitagira umutekano amezi 8.4. Ibi bigaragaza ko guhumeka umwuka mubi byangiza kurusha kunywa itabi n’imirire mibi.

    Impungenge z’Isi yose

    Raporo yashyizwe ahagaragara n’ikigo gishinzwe ikirere (SOGA) yerekanye ko ihumana ry'ikirere riza ku mwanya wa kabiri mu biza bibangamira Isi.

    Raporo ya SOGA yashyizwe ahagaragara ku ya 19 Kamena, yerekanye ko, usibye miliyoni z'abantu babana n'indwara z'ubuhumekero zidakira, ihumana ry'ikirere ryahitanye abantu barenga miliyoni umunani ku Isi mu 2021.

    Byongeye kandi, raporo yasanze abana bari munsi y'imyaka irindwi bashobora kwibasirwa cyane n'ingaruka ziterwa n'umwuka w'ikirere, hamwe na asima n'izindi ndwara zifata ibihaha. Abana bagera ku 700.000 bapfuye bazize igihe kinini bahuye n'umwuka wanduye, 70% muri bo kubera umwanda wo mu ngo uturuka mu guteka mu ngo hamwe n'ibicanwa byanduye. 

    Nubwo ibihugu 94 byashyizeho ibipimo byacyo bya PM 2.5, hafi kimwe cya kabiri cyananiwe kubyubahiriza. Hagati aho, ibihugu 158 byananiwe gushyiraho amahame na gato.

    Source : https://inyarwanda.com/inkuru/146525/birusha-ubukana-kunywa-itabi-guhumeka-umwuka-wanduye-bigabanya-iminsi-yo-kubaho-146525.html

  • Perezida Kagame yageze i Beijing mu nama ihuza u Bushinwa na Afurika – #rwanda #RwOT

    Amakuru dukesha CGTN avuga ko Perezida Kagame yageze mu Bushinwa kuri uyu wa Kabiri. Iyi nama ya FOCAC izatangira ku wa Gatatu tariki 4 Nzeri, izageze ku wa Gatanu tariki 6 Nzeri.

    Iyo nama izaba ibaye ku nshuro ya Cyenda, ikurikira iyabereye i Dakar muri Sénégal mu 2021 yaranzwe by'umwihariko n'ibihe bya COVID-19, kuko benshi batitabiriye imbonankubone. Ni inama iba buri myaka itatu ikabera muri Afurika no mu Bushinwa bisimburana.

    Perezida Kagame asanze abandi bakuru b'ibihugu byinshi bya Afurika bamaze kugera i Beijing. Barimo William Ruto wa Kenya, Lazarus McCarthy Chakwera wa Malawi, Mahamat Déby wa Chad, n'abandi.

    Perezida Kagame yageze mu Bushinwa avuye muri Indonesia, aho nabwo yari yitabiriye inama yahuje iki gihugu n'Umugabane wa Afurika.

    Perezida Kagame yageze i Beijing mu nama ihuza u Bushinwa na Afurika

    Perezida Kagame yakiranywe urugwiro mu Bushinwa


    Source : http://igihe.com/amakuru/u-rwanda/article/perezida-kagame-yageze-i-beijing-mu-nama-ihuza-u-bushinwa-na-afurika

  • Minisitiri w'Intebe Dr. Ngirente yagaragaje igihombo Afurika iterwa no kwirengagiza ubuhinzi – #rwanda #RwOT

    Ibi Dr. Ngirente yabigarutseho mu Nama Nyafurika yiga ku bijyanye n'Ibiribwa, AFSF 2024 iri kubera mu Rwanda, igahuriza hamwe abafite aho bahuriye n'ubuhinzi mu bihugu bya Afurika, kuva ku bahinzi, abashoramari, abashakashatsi n'abandi batandukanye.

    Minisitiri w'Intebe yavuze ko Afurika ihomba byinshi bitewe no kwirengagiza ubuhinzi, birimo amafaranga akoreshwa mu kwita ku ngaruka ziterwa n'ibura ry'ibiribwa, zirimo uburwayi, kugwingira kw'abana, amakimbirane n'ibindi bitandukanye, kandi amafaranga akoreshwa muri ibyo akaba yagakoreshejwe mu bindi bifite akamaro birimo kubaka ibikorwaremezo.

    Ati 'Iyo ibihugu bya Afurika bidafite ibiribwa bihagije, bikoresha amafaranga menshi mu kwita kuri icyo kibazo, kandi ayo mafaranga yari bushorwe mu zindi nzego zifite akamaro kurushaho.'

    Yavuze ko ikibazo cy'ibura ry'ibiribwa gikomeje kuyogoza uyu Mugabane, ati 'Abarenga 20% by'Abatuye Umugabane wacu ntibafite ibyo kurya bihagije, ibi bifuze ko umwe mu Banyafurika batanu adafite ibiribwa bihagije.'

    Yongeyeho ko ibi bidakwiriye, cyane ko 'Ibiryo ni uburenganzira bwa muntu, ariko ku Mugabane wacu ntabwo biboneka mu buryo bukwiriye.'

    Minisitiri Dr. Ngirente yashimangiye ko u Rwanda ruri gushyira imbaraga mu gukora ubuhinzi butanga umusaruro, cyane cyane ubuhinzi bushingiye ku ikoranabuhanga rigezweho kandi bufasha abahinzi kubona ibyo bakeneye.

    Ati 'U Rwanda rukomeje guteza imbere ubwishingizi mu buhinzi kugira ngo umuhinzi abone inyungu mu ishoramari ry'ubuhinzi.'

    Yanagaragaje ko guhanga udushya ari ingenzi cyane mu guteza imbere urwego rw'ubuhinzi muri rusange, anashimira uruhare rwa AGRA mu gushyiraho gahunda n'impinduka zihindura urwego rw'ubuhinzi muri rusange.

    Minisitiri w'Intebe yavuze ko AGRA ikomeje kugira uruhare mu gushyiraho ingamba ziyobora ubuhinzi bwa Afurika, ashimangira ko zerekana ubushake bw'uyu Mugabane mu guteza imbere uru rwego rufashe runini mu bukungu bwa byinshi mu bihugu bya Afurika.

    Umuyobozi w'Umuryango Nyafurika uharanira guteza imbere ubuhinzi (AGRA), Dr. Agnes Kalibata, yashimiye uruhare rw'u Rwanda mu guteza imbere ubuhinzi, urwego rufatiye runini ubukungu bw'u Rwanda.

    Yavuze ko 'Iyi Nama ihuriza hamwe twese nk'abafite aho bahuriye n'urwego rw'ubuhinzi, ni umwanya mwiza w'ibiganiro.'

    Yasobanuye ko iyi Nama ari umwanya mwiza wo guhuriza hamwe abafite aho bahurira n'ubuhinzi kugira ngo ibihugu bya Afurika birebere hamwe uko byarushaho gufatanya muri rusange.

    Yavuze ko ari ingenzi kuba Afurika yatangira gushyira imbaraga mu gushaka ibisubizo byugarije ibibazo by'ubuhinzi, ashimangira ko urubyiruko rukwiriye gushyira imbaraga mu guhanga udushya muri iyi Nama.

    Uyu muyobozi yanashimiye urubyiruko rugira uruhare mu guteza imbere ubuhinzi.

    Dr. Musafiri Ildephonse, Minisitiri w'Ubuhinzi n'Ubworozi, yavuze ko 'u Rwanda rwishimiye kwakira iyi nama' dore ko ibereye mu Rwanda ku nshuro ya kabiri.

    Yavuze ko iyi nama igira ihurijemo hamwe abafite aho bahuriye n'ubuhinzi muri Afurika, ari nabo bazagira uruhare mu gufasha Afurika kugera ku ntego yiyemeje zo guteza imbere ubuhinzi kugera mu 2030.

    Ubuhinzi bwa Afurika bwarirengagijwe

    Hailemariam Desalegn wahoze ari Minisitiri w'Intebe wa Ethiopia, yavuze ko kimwe mu bituma ubuhinzi bwa Afurika budatera imbere harimo no kwirengagizwa n'ubuyobozi bw'ibihugu bya Afurika.

    Ati 'Ubuhinzi bwo muri Afurika butigeze bubona inkunga ya politiki bukwiriye, ushingiye ku ngano y'ishoramari dushyira mu buhinzi.'

    Yashimangiye ko igihe kigeze kugira ngo Afurika ihindure uburyo ibonamo ibintu, cyane cyane ubuhinzi, kuri ubu igihe kikaba kigeze kugira ngo bushyirwemo imbaraga.

    Ati 'Tuzi ko tudashobora gukomeza gukora nk'uko bikora, kuko nk'uko Abanyafurika babivuga, ejo heza hategereje uhategura uyu munsi.'

    Ibi byagerwaho binyuze mu gushyiraho 'Ingamba zifasha ubuhinzi guhangana n'ibibazo buhura nabyo birimo ihindagurika ry'ikirere, kandi bukajyamo urubyiruko ruzana udushya.'

    Yagaragaje ko ari ingenzi cyane ko Afurika itekereza cyane ku buhinzi kuko bitagenze gutyo, yakwisanga idafite ubushobozi bwo guhaza umubare w'Abanyafurika, uzaba ari miliyari 2.5 mu 2050.

    Ati 'Twese twemeranya ko guteza imbere ubuhinzi ari ingingo ikomeye kuko abakenera ibicuruzwa bikomeje kuzamuka.'

    Ibi rero ntabwo byagerwaho Afurika igitumiza ibikomoka ku buhinzi, ati 'Ibyo dutumiza mu muhanga biracyari byinshi kandi dukwiriye gufata inshingano yo gushakira umuti icyo kibazo.'

    Minisitiri w'Ubuhinzi n'Ubworozi, Dr. Musafiri Ildephonse, yavuze ko u Rwanda rwishimiye kwakira iyi nama

    Umuyobozi w'Umuryango Nyafurika uharanira guteza imbere ubuhinzi (AGRA), Dr. Agnes Kalibata, yashimiye uruhare rw'u Rwanda mu guteza imbere ubuhinzi

    Minisitiri w'Intebe, Dr. Édouard Ngirente yagaragaje igihombo Afurika iterwa no kwirengagiza ubuhinzi

    Amafoto: Niyonzima Moses


    Source : http://igihe.com/amakuru/u-rwanda/article/minisitiri-w-intebe-dr-ngirente-yagaragaje-igihombo-afurika-iterwa-no

  • James Cleverly yiyemeje kubura amasezerano yo kohereza abimukira mu Rwanda – #rwanda #RwOT

    U Rwanda n'u Bwongereza byari byasinyanye amasezerano y'uko icyo gihugu cyo mu Burayi kizajya kirwoherezamo abimukira bacyinjiramo mu buryo bunyurane n'amategeko.

    Ni gahunda yari ishyizwe imbere n'abo mu ishyaka ry'aba-conservateur ariko ikaba itarashyizwe mu bikorwa kuko yagiye ikomwa mu nkokora n'ibintu bitandukanye birimo no kwitambikwa n'inkiko.

    Nyuma y'uko hatowe Minisitiri w'Intebe mushya, wo mu Ishyaka ry'Abakozi, Sir Keir Rodney Starmer, yahise atangaza ko atazakomeza ayo masezerano.

    James Cleverly yiyemeje ko mu gihe yatorerwa kuyobora ishyaka ry'aba-Conservateur no kuzaba Minisitiri w'Intebe muri icyo gihugu yahita agarura ayo masezerano kuko ayabona nk'igisubizo.

    Ati 'Mu gihe dukwiye gukemura ikibazo cy'abimukira binjira mu buryo bunyuranye n'amategeko, ndahamanya n'umutima wanjye ibyo mpora mvuga, dukeneye gukemura ikintu cy'abakumira.'

    Yagaragaje ko mu gihe yatorwa yakongera kwifashisha umubano we n'u Rwanda kugira ngo azure ubufatanye bw'ibihugu byombi afata nk'igisubizo nyacyo ku kibazo cy'abimukira.

    Ati 'Ibirenze kuri ibyo, nzubaka umubano wangijwe bikomeye n'abirasi bo mu Ishyaka ry'Abakozi batita cyane ku mubano mu bya dipolomasi kandi ari wo uhuza Isi.'

    Abagize itsinda rifasha uwo mugabo mu kwiyamamaza babwiye BBC ko amasezerano y'u Bwongereza n'u Rwanda bishoboka ko ataba ameze 100% nk'ayo ibihugu byombi byari byasinye aheruka guhagarikwa n'Ishyaka ry'Abakozi.

    James Cleverly yagaragaje kandi ko mu bindi azashyiramo imbaraga ari ukubaka igisirikare aho nibura 3% by'umusaruro mbumbe w'igihugu ugomba kujya ujya mu birebana nacyo ndetse ko azaharanira imibereho myiza.

    Yongeye guhamagarira abo mu ishyaka rye, gutekereza kandi bagakora nk'aba-conservateurs bagakora ibyiza mu nshingano nto baba bafite.

    Ibyo Cleverly yavuze bikurikiranye n'ibyo mugenzi we Robert Jenrick na we aherutse gutangaza ko ashobora kuzagarura ubwo bufatanye bw'u Rwanda n'u Bwongereza mu gihe yaramuka atowe.

    Abakandida bahatanira kuyobora Ishyaka ry'aba-Conservateur batangajwe muri Nyakanga 2024, bakaba baratangiye ibikorwa byabo byo gushaka amajwi ariko hakazamenyekana ugomba gusimbura Rish Sunak mu Ugushyingo 2024.

    Kugeza ubu abakandida batandatu ni bo bari guhatanira gusimbura Rishi Sunak weguye ku nshingano ye yo kuyobora ishyaka ari bo Cleverly James, Robert Jenrick, Kemi Badenoch, Dame Priti Patel, Mel Stride na Tom Tugendhat.

    Ku rundi ruhande biteganyijwe ko amatora ya Minisitiri w'Intebe yo azaba muri 2029, aho aba-Conservateur batekereza ko bashobora kwisubiza uwo mwanya wo kuyobora guverinoma y'u Bwongereza bakuweho bawumazeho imyaka 14.

    James Cleverly yiyemeje kubura amasezerano yo kohereza abimukira mu Rwanda


    Source : http://igihe.com/amakuru/u-rwanda/article/james-cleverly-yiyemeje-kubura-amasezerano-yo-kohereza-abimukira-mu-rwanda