Category: Uncategorized

  • Kapiteni wa Rayon Sports Muhire Kevin yifatiye ku gahanga KNC – YEGOB #rwanda #RwOT

    Muhire Kevin ukinira ikipe ya Rayon Sports akanayibera kapiteni yatangaje ko ibyo KNC arimo kugenda atangaza batazatuma biba.

    Ni mu mukino ikipe ya Gasogi United izakiramo ikipe ya Rayon Sports tariki ya 21 Nzeri 2024 mu mukino w'umunsi wa kane wa shampiyona y'icyiciro cya mbere hano mu Rwanda.

    Yagize ati' Abakunzi ba Rayon Sports ni Baze mu Nzove ari benshi dukorane imyitozo barebe umwuka uri mu ikipe. Turabizi ntabwo bishimye aho bari ariko intego yacu ni ukubaha ibyishimo guhera ku mukino wa Gasogi United n'izindi ziri imbere. Nibaze tube turi kumwe turebe ko ari abakunzi ba Rayon Sports atari abafana. Baze badushyigikire mu bibi no mu byiza.'

    Source : https://yegob.rw/kapiteni-wa-rayon-sports-muhire-kevin-yifatiye-ku-gahanga-knc/

  • Amb. Hategeka yatanze impapuro zimwemerera guhagararira u Rwanda mu Birwa bya Maurice – #rwanda #RwOT

    Perezida Roopun yakiriye izo mpapuro ndetse atashya na mugenzi we w'u Rwanda, Perezida Kagame ndetse uyu muyobozi w'ibyo birwa biherereye mu Nyanja y'Abahinde agaragaza ubushake bweruye bwo guteza imbere umubano w'ibihugu byombi.

    Ambasaderi Hategeka yagaragaje ko mu mirimo ye azarangwa no guteza imbere umubano w'ibihugu byombi no guteza imbere ubufatanye mu nzego zitandukanye.

    Zirimo ubucuruzi n'ishoramari, guteza imbere serivisi z'imari, ikoranabuhanga, ubukerarugendo no guteza imbere uburyo serivisi zigezwa ku baturage.

    Uretse intashyo, Perezida Roopun yanashimiye Perezida Kagame ku ntsinzi aherutse kwegukana mu matora y'Umukuru w'Igihugu aherutse kuba muri Nyakanga 2024.

    Uyu muyobozi kandi yashimiye u Rwanda ku buryo rukomeje guteza imbere ubukungu bwarwo umunsi ku wundi, anagaragaza uburyo ruri mu bihugu bya mbere bitekanye binarangwa n'isuku mu Isi.

    Ambasaderi Hategeka n'itsinda bari kumwe kandi basuye abayobozi batandukanye bo mu Birwa bya Maurice, barimo Minisitiri w'Intebe w'icyo gihugu, Pravind Kumar Jugnauth na Minisitiri w'Ububanyi n'Amahanga, Maneesh Gobin baganira na none ku kwagura umubano w'ibihugu byombi.

    Ambasaderi Hategeka yaganiriye n'abo mu nzego z'abikorera bo mu ishami ry'ubucuruzi n'inganda ndetse n'inzego zishinzwe iterambere muri icyo gihugu ku mishinga itandukanye u Rwanda rwafatanyamo n'Ibirwa bya Maurice.

    Ibiganiro byakomereje ku kuganira n'Abanyarwanda baba muri icyo gihugu na none berekwa uruhare rwabo mu gukoza guteza imbere igihugu.

    Umubano w'u Rwanda n'Ibirwa bya Maurice wahawe ingufu mu 2000, kugeza ubu ukaba ushingiye ku bufatanye no ku bwubahane.

    Ni umubano ushimangirwa no kugenderanira bikozwe n'abayobozi b'ibihugu byombi, aho nko muri Kamena 2022 Perezida Kagame yakiriye Minisitiri w'Intebe w'Ibirwa bya Maurice, Pravind Kumar Jugnauth, bagirana ibiganiro byagarutse ku kurushaho guteza imbere umubano w'ibihugu byombi.

    Icyo gihe Minisitiri Kumar Jugnauth yanitabiriye ibikorwa byo kumurika Urugomero rw'amashanyarazi rwa Rukarara V rwo mu Karere ka Nyamagabe, rwashowemo imari n'ikigo cyo muri icyo gihugu kizwi nka Omnicane Ltd.

    Ubwo u Rwanda n'Isi muri rusange byibukaga ku nshuro ya 30 Jenoside yakorewe Abatutsi, Perezida Roopun ni umwe mu bakuru b'ibihugu baje gufata mu mugongo Abanyarwanda.

    Mu 2023 ibihugu byombi byasinyanye amasezerano magari mu bijyanye no guteza imbere ikoranabuhanga.

    Mu 2014 na bwo byasinyanye amasezerano agamije koroshya ishoramari, ubucuruzi n'ubuhahirane.

    Ibihugu byombi kandi bifatwa nka bimwe byo ku Mugabane wa Afurika byateye intambwe ihambaye mu bijyanye no korohereza ishoramari.

    Raporo y'Igihugu cy'Ibarurishamibare mu Rwanda yerekana ko ishoramari ry'Ibirwa bya Maurice ari cyo gihugu cyagize ishoramari rinini mu Rwanda mu 2021, ryageze kuri miliyoni 176,1$ zivuye kuri miliyoni 136$ mu 2020, mu nzego zirimo urw'imari, amashanyarazi n'ingufu, ikoranabuhanga n'ubukerarugendo.

    Ambasaderi Emmanuel Hategeka yashyikirije Perezida Prithvirajsing Roopun impapuro zo guhagararira u Rwanda mu Birwa bya Maurice

    Ambasaderi Emmanuel Hategeka yakiriwe mu Birwa bya Maurice

    Ambasaderi Hategeka (iburyo) yaganiriye na Minisitiri w’Ibirwa bya Maurice na Minisitiri w’Ububanyi n’Amahanga w’Ibirwa bya Maurice, Maneesh Gobin ku guteza imbere ibihugu byombi


    Source : http://igihe.com/amakuru/u-rwanda/article/amb-hategeka-yatanze-impapuro-zimwemerera-guhagararira-u-rwanda-mu-bibwa-bya

  • Ibyo wamenya kuri babiri batorewe kwinjira muri Sena bahagarariye amashuri makuru na Kaminuza – #rwanda #RwOT

    Prof. Ngarambe yatowe mu mashuri makuru na Kaminuza bya Leta ku majwi 808 bingana na 54,89% by'abari bagize Inteko itora bose mu gihe Penina Uwimbabazi yatowe ku kigero cya 97,02%.

    Ubusanzwe inteko itora Umusenateri umwe utorwa muri Kaminuza n'amashuri makuru bya Leta igizwe n'abarimu n'abashakashatsi bo muri kaminuza no mu mashuri makuru bya Leta mu gihe utorwa muri Kaminuza n'amashuri makuru byigenga igizwe n'abarimu n'abashakashatsi bo muri kaminuza no mu mashuri makuru byigenga.

    Abo basenateri batowe basanga abandi 12 byatangajwe by'agateganyo ko batorewe kwinjira mu Nteko Ishinga Amategeko batorwa hakurikijwe inzego z'imitegekere y'Igihugu.

    Prof. Ngarambe Telesphore

    Ngarambe Telesphore yavutse mu 1972 akaba afite afite Impamyabumenyi y'Ikirenga mu ihinduranyandiko n'ubusemuzi.

    Amaze imyaka 24 yigisha muri Kaminuza y'u Rwanda akaba ari ku ntera y'Umwarimu w'Ikirenga Wungirije (Associate Professor).

    Yakoze imirimo itandukanye mu rwego rwa Kaminuza kuko yabaye Umuyobozi ushinze porogaramu zihanitse mu Ishuri ry'Ubugeni n'Indimi rya Kamunuza y'u Rwanda akaba yarabaye n'Umuyobozi waryo kuva mu 2019.

    Muri 2015 yabaye umwe mu bakozi ba Komiziyo yafashije Inteko Ishinga amateko mu kuvugura Itegeko Nshinga rya Repubulika y'u Rwanda rya 2003.

    Yakoze ubushakashatsi mu bice bitandukanye by'ubumenyi bwibanda muri rusange ku muco, indimi, ikoranabuhanga, ubuvuzi n'amategeko akaba yaranakoze ubwibanda ku myandikire n'imihindurire y'amategeko mu ndimi zitandukanye.

    Prof. Ngarambe Telesphore yitezweho gufasha mu bijyanye no guteza imbere uburezi

    Prof. Uwimbabazi Penine

    Afite impamyabumenyi y'Ikirenga mu gusesengura Politiki za Leta n'Iterambere yakuye muri Kaminuza yo muri Afurika y'Epfo ya KwaZulu-Natal.

    Yari amaze imyaka 15 mu bijyanye no kwigisha ndetse kuri ubu yari Vice Chancellor muri kaminuza y'Abaprotestanti mu Rwanda ya PIASS.
    Yanakoze inshingano zitandukanye muri iyo Kaminuza mbere yo kujya kuri uwo mwanya.

    Kuri ubu ayoboye Ihuriro ry'Abashakashatsi muri Afurika y'Iburasirazuba, East African Community Academic and Reserch Networks (EACARNRI) rigamije kuzamura ireme ry'uburezi n'ubushakashatsi mu Karere.

    Prof. Uwimbabazi Penine ni umwe mu bagore bake b'Abanyarwanda bageze kuri urwo rwego rwo kugira 'Professorat'.

    'Professorat' ni rwo rwego ruhanitse mu mashuri ndetse bisaba kwiyuha akuya, ukamara amajoro menshi utaryama, ukigomwa byinshi birimo umwanya, ibyo benshi babona nk'ibyiza, amafaranga, ugakora ubushakashatsi, ukandika ibitabo n'ibindi.

    Umuntu agera kuri uru rwego yaramaze imyaka 12 mu mashuri abanza n'ayisumbuye n'imyaka 10 kuva ku cyiciro cya mbere kugera ku gihanitse cya kaminuza, ukanamara imyaka nibura 10 yo kwigisha muri kaminuza, ugakora ubushakashatsi, ukandika ibitabo cyangwa ibyavuye mu bushakashatsi.

    Aba basenateri batowe baturutse mu mashuri makuru na Kaminuza bitezweho umusanzu ukomeye mu guharanira ko uburezi bw'u Rwanda bukomeza kurushaho kugira ireme.

    Prof. Uwimbabazi Penine ni we watorewe kwinjira muri Sena y’u Rwanda avuye mu mashuri makuru na Kaminuza byigenga


    Source : http://igihe.com/amakuru/u-rwanda/article/ibyo-wamenya-ku-batorewe-kwinjira-muri-sena-y-u-rwanda-baturutse-mu-mashuri

  • Nyanza: Birakekwa ko yacunze umugore we atarabutse ahita yimanika arapfa – #rwanda #RwOT

    Ni amakuru yamenyekanye mu gitondo cyo ku wa 16 Nzeri 2024, ubwo Hakizimana wakomokaga mu Karere ka Huye, wari ucumbikanye n'umugore mu rugo rw'uwitwa Dusenge Pascal, yagaragaraga mu mugozi yapfuye bikekwa ko yiyahuye.

    Bivugwa ko umugore we yazindutse agiye kureba undi mugore mugenzi we ngo bajyane gusenga. Nyuma rero, ngo yatunguwe no kugaruka kwitegura agasanga umugabo we yakinze inzugi zose, maze akomanze ngo amukingurire yumva ntiyitaba, ahita ahamagara abaturanyi be, baje bica idirishya basanga amanitse mu mugozi.

    Umugore wa nyakwigendera Hakizimana, yavuze ko nta kibazo bari bafitanye, akaba nawe yibaza icyamuteye kwiyambura ubuzima.

    Umuyobozi w'Akarere ka Nyanza, Ntazinda Erasme, yemereye IGIHE iby'aya makuru, avuga ko koko Hakizimana yapfuye mu buryo butunguranye.

    Ati 'Umugore we yari yagiye kureba mugenzi we ngo bajye mu masengesho, asiga avuganye neza rwose n'umugabo we ndetse ko asanga nawe yamaze kwitegura ngo bajyanye. Nyuma, agarutse asanga inzugi zose umugabo we yazidanangiye, nyuma yo guca idirishya rero, basanga uwo umugabo amanitse bisa nk'aho yiyahuye.'

    Nyakwigendera nta mwana yari yarabyaranye n'umugore asize, ndetse nta n'isezerano bari bafitanye.

    Kuri ubu, umurambo wa Hakizimana washyinguwe aho yavukaga mu Karere ka Huye, ukuwe ku Bitaro by'Akarere bya Nyanza, aho wari wajyanywe gukorerwa isuzuma.


    Source : http://igihe.com/amakuru/u-rwanda/article/nyanza-birakekwa-ko-yacunze-umugore-we-atarabutse-ahita-yimanika-arapfa

  • RIBA yijeje umusanzu mu kubaka ikoranabuhanga ryo kurinda amakuru y'abakenera serivisi z'ubwishingizi – #rwanda #RwOT

    Ni ingingo yagarutseho mu nteko rusange ya gatatu y'Urugaga rw'Abahuza b'Umwuga mu Bwishingizi, Rwanda Insurance Brokers Association-RIBA iba buri mwaka, kuri iyi nshuro ikaba yarabaye hagati yo ku wa 11-14 Nzeri 2024.

    Uru rugaga ruhuriza hamwe abari mu rwego rw'ubwishingizi bo mu Karere, hakareberwa hamwe ibibazo biri muri uru rwego n'uko byabonerwa umuti, amahirwe ari mo ndetse n'uko rwarushaho gutanga umusanzu mu buryo bunyuranye.

    Mendies Mhiribidi, yagize ati 'Twaganiriye no ku ikoranabuhanga ry'ubwenge bukorano [AI] twibaza uko twakorana n'urubyiruko rushoboye mu bijyanye n'ikoranabuhanga kugira ngo hashyirweho uburyo bugezweho aho abantu bazarushaho kubona serivisi nziza.'

    'Twasabye ibigo gushora imari mu ikoranabuhanga, kumva abakiliya babo neza, no guteza imbere serivisi zabo zigahuzwa n'ibyo abakiliya bakeneye.'

    Umuyobozi Ushinzwe Ishami rya Politiki n'Amategeko y'Urwego rw'Imari muri Banki Nkuru y'u Rwanda, Nsengiyumva Bernard, yagaragaje ko hakwiye kubakwa ikoranabuhanga rihuza abahuzi mu bwishingizi, ibigo by'ubwishingizi ndetse n'abakenera serivizi z'ubwishingizi kugira ngo imikorere y'uru rwego irusheho kunoga kandi igere no kuri benshi.

    Yagaragaje ko kandi kugira ngo uru rwego rutere imbere hagomba gushyirwa imbaraga nyinshi muri gahunda zigamijwe kumvisha abaturage umumaro w'ubwishingizi kuko byagaragaje ko benshi batabikozwa.

    Nsengiyumva yagize ati 'Ese ibikoresho by'ikoranabuhanga dufite uyu munsi nka telefoni byadufasha iki, ikiba gisabwa ni uko abahuza mu bwishingizi n'ibigo by'ubwishingizi bafatanya n'abakiri bato bafite ubumenyi mu by'ikoranabuhanga kugira ngo hagire iry'ubakwa rigenewe imirimo yabo. Ntabwo turabona uguhuza hagati y'abo mu ikoranabuhanga n'urwego rw'ubwishingizi.'

    Yasabye abahuza mu bwishingizi ko bagomba kugira uruhare rukomeye mu kumvisha abaturage umumaro w'ubwishingizi kugira ngo uru urwego rukomeze rushinge imizi.

    Imibare ya Banki Nkuru y'u Rwanda, BNR, igaragaza ko umubare w'abafata ubwishingizi mu Rwanda ungana na 1.6% by'abaturage barwo. Muri Afurika abari munsi ya 1% ni bo bafata ubwishingizi butandukanye.

    Muri iyi nteko hagaragajwe ko kugira ngo urwego rw'ubwishingizi rwaguke ibigo bitanga izi serivisi bikwiye guhindura imikorere, bigatanga izijyanye n'ibigezweho cyane muri ibi bihe Isi yugarijwe n'ibibazo by'ihindagurika ry'ikirere no kuzirikana inzego zirimo urw'ubuhinzi rufatiye runini Afurika.

    Umuyobozi Ushinzwe Ubucuruzi muri SanlamAllianz General Insurance, Ngoga Alain, yagarageje ko abahuza mu bwishingizi ari ingenzi kuko batanga umusanzu mu kugeza serivisi zabo kure kandi bikagira ingaruka ku nyungu z'ikigo.

    Ati 'Icyo gukora ni ugushyira imbaraga mu ikoranabuhanga kuko byinshi ni ho ubu bikorerwa.Tugiye kongeramo imbaraga tuzane byinshi byiza kugira ngo tubone umusaruro mwiza.'

    Kuri ubu SanlamAllianz General Insurance, ikorana n'abahuza barenga 14 ku isoko ryabo n'aba-agent barenga 345, akaba ari bo bagira uruhare rungana na 60% ku nyungu y'iki kigo.

    Kimwe mu byo Banki Nkuru y'u Rwanda ishishikariza abari mu rwego rw'ubwishingizi harimo guhanga udushya mu ikoranabuhanga [insurtech].

    Ibi bisaba gukoresha ikoranabuhanga no guhanga udushya kugira ngo urwego rw'ubwishingizi rurusheho gutera imbere no kujyana n'igihe, havugururwa uburyo bw'ubwishingizi butandukanye harimo kugurisha ubwishingizi, uburyo bwo gukemura ibibazo bishingiye ku bwishingizi, imicungire y'ibigo by'ubwishingizi, gutanga serivisi zinoze ku bakiliya no gusuzuma ibyateza ingorane.

    Hari kandi kubashishikariza gushyiraho na gahunda zishyigikira politiki y'igihugu y'ikoranabuhanga mu by'imari [fintech] no guteza imbere imikoranire hagati y'inzego za Leta n'abikorera.

    Uru rugaga ruhuriza hamwe abari mu rwego rw'ubwishingizi bo mu Karere, hakareberwa hamwe ibibazo biri muri uru rwego n'uko byabonerwa umuti

    Iyi nteko rusange yari yitabriwe n’ibigo by’ubwishingizi bikorera mu Rwanda

    Umuyobozi Mukuru wa RIBA, Mendies Mhiribidi, yavuze ko hakwiye kubakwa ikoranabuhanga ryo kurinda amakuru y'ibigo by'ubwishingizi n'abakiliya babyo

    Umuyobozi Ushinzwe Ishami rya Politiki n'Amategeko y'Urwego rw'Imari muri Banki Nkuru y'u Rwanda, Nsengiyumva Bernard, yagaragaje ko hakwiye kubakwa ikoranabuhanga rihuza abahuzi mu bwishingizi n’ibigo by'ubwishingizi

    Umuyobozi Ushinzwe Ubucuruzi muri SanlamAllianz General Insurance, Ngoga Alain, yagarageje ko abahuza mu bwishingizi ari ingenzi kuko batanga umusanzu mu kugeza serivisi zabo kure

    Muri iyi nteko hagiye haba ibiganiro bitandukanye

    Iyi nteko rusange yabereye kuri Classic Lodge mu Karere ka Musanze

    Umuyobozi Mukuru wa RIBA, Mendies Mhiribidi, ageza ijambo ku bari bitabiriye ibirori byo gusoza iyi nteko rusange

    MUA Insurance Rwanda ni yo yateye inkunga ibirori byo gusoza inteko rusange ya gatatu ya RIBA

    Nkusi Arthur yari umuhuza w’amagambo

    Ku mugoroba wo gusoza iyi nteko rusange abari bayitabiriye bari baserutse mu myambaro gakondo itandukanye igaragaza umuco Nyafurika

    Dj Ira ni umwe mu basusurukije abari bitabiriye inteko rusange ya RIBA

    Amafoto: Shumbusho Djasiri, Munyemana Isaac


    Source : http://igihe.com/amakuru/u-rwanda/article/riba-yijeje-umusanzu-mu-kubaka-ikoranabuhanga-ryo-kurinda-amakuru-y-abakenera

  • Ibikubiye mu masezerano Mr Kagame yagiranye n… – #rwanda #RwOT

    Iyi Label isanzwe ibarizwamo abahanzi bakomeye ku Mugabane wa Afurika nka Daddy Andre wigeze gutaramira i Kigali- Uyu mugabo azwi mu ndirimbo nka 'Sikikukweeka' yabaye idarapo ry'umuziki we mu gihe cy'imyaka irenga 10 ishize ari mu muziki.

    Ibarizwamo kandi Vic West uzwi mu ndirimbo nka 'Kudade', 'Kuna Kuna' yahuriyemo na Fathermoh, Savara, Brandy Maina na Thee Exit Band. Iyi ndirimbo imaze kurebwa n'abantu barenga Miliyoni 26 mu gihe cy'umwaka ishize iri ku rubuga rwa Youtube.

    Iyi Label ifite icyicaro muri Amerika. Mu kiganiro na InyaRwanda, Mr Kagame yavuze ko yisanze yashyize umukono ku masezerano n'iyi Label biturutse ku nshuti ye yamuhuje n'ubuyobozi bw'iyi Label. Ati 'Ni inshuti yanjye yampuje nabo, ambwira ati hari 'label' nshaka ko muvugana, araduhuza rero dutangira ibiganiro.'

    Yavuze ko ibi biganiro byari bimaze ibyumweru bitatu bihuje impande zombi, ariko amasezerano yashyizweho umukono ku wa Mbere tariki 16 Nzeri 2024.

    Mr Kagame wamamaye mu ndirimbo nka 'Ikofi' yakoranye na Danny Vumbi, yavuze ko basinye amasezerano y'imyaka itatu akubiyemo 'kunkorera ibihangano, kubimenyekanisha ahantu hose, mbese abantu banyitege'.

    Akomeza ati 'Nibo bagiye gushora imari mu muziki wanjye, hanyuma tugabane inyungu y'ibivuyemo.'

    Yavuze ko gusinya amasezerano muri iyi Label, byanaturutse ku kuba isanzwe ikorana n'abahanzi bakomeye ku Isi, kandi avuga ko azajya akorera indirimbo bitewe n'aho bahisemo.

    Avuga ati 'Urumva bafite icyicaro muri Kenya na Uganda, njye rero nzajya nkorera indirimbo aho nshatse hagati yaho, kuko umuhanzi akurikira 'Producer'.  

    Mr Kagame asinye muri Black Market Studio, mu gihe hashize imyaka ibiri avuye muri Label ya Hi5. Yasobanuye ko bashyize akadomo ku mikoranire 'kubera ko tutari tugishoboye gukorana' kandi 'nta kintu twapfaga, turavuga tuti reka tubirangize'.

    Yumvikanishije ko mu gihe agiye kumara ari muri iriya Label nshya, bafite gahunda yo kumukorera nibura Album eshatu. Ati 'Abantu banyitege. Nditeguye.'

    Black Market Records ni inzu ifasha abahanzi mu bya muzika yashingiye mu Mujyi wa California muri Leta Zunze Ubumwe za Amerika mu 1989. Yashinzwe na Cedric Singleton.

    Ifite icyicaro mu bihugu birimo Kenya, Uganda, Ghana, Cuba, kandi irimo abahanzi benshi bo muri Amerika, Afurika n'indi migabane.

     

    Mr Kagame yatangaje ko yasinye amasezerano y'imyaka itatu muri Black Market Records


    Mr Kagame yavuze ko imyaka ibiri yari ishize avuye muri Label ya Hi5


    Mr Kagame avuga ko mu gihe cy'imyaka itatu bazamukorera Album eshatu

    Mr Kagame ari kumwe n'umuhanzi Easam mu ifatwa ry'amashusho y'indirimbo bakoranye

    KANDA HANO UREBE AMASHUSHO Y'INDIRIMBO 'ANY TIME' YA MR KAGAME

    “>

    Source : https://inyarwanda.com/inkuru/146951/ibikubiye-mu-masezerano-mr-kagame-yagiranye-na-label-yo-muri-amerika-ibarizwamo-abakomeye-146951.html

  • U Rwanda rwashyizwe mu bihugu bya mbere ku Isi bifite umutekano w'ikoranabuhanga utajegajega – #rwanda #RwOT

    Ibi byatangajwe muri Raporo izwi nka Global Cybersecurity Index (GCI) 2024, aho u Rwanda rwitwaye neza mu byiciro bitanu by'ingenzi bishingirwaho mu gukora iri genzura, aho muri rusange rwaje mu bihugu by'intangarugero (Tier 1) rugira amanota ari hejuru ya 95%.

    Ibyiciro bigize ubu bushakashatsi birimo icyiciro cy'amategeko aho u Rwanda rwashyizeho amategeko agenga ibyaha by'ikoranabuhanga ndetse no kurinda amakuru.

    Raporo igaragaza ko u Rwanda rufite amategeko arengera amakuru bwite y'abaturage (data protection) no gukumira ibitero ku makuru yihariye. Iyi ni intambwe ikomeye mu gutuma abaturage n'ibigo bakomeza kwizera umutekano wabo mu gihe bari gukoresha ikoranabuhanga.

    Ikindi cyiciro kirebwaho ni icyiciro cya Tekiniki (Technical Measures). Muri iki cyiciro, u Rwanda rwashimiwe kuba rwarashyizeho ikipe izwi nka Computer Incident Response Team (CIRT) ishinzwe kugenzura, gukumira no kurinda ko umutekano w'ikoranabuhanga wahungabanywa, byanabaho, ikigira uruhare runini mu guhangana n'icyo kibazo.

    Ku rundi ruhande, icyiciro cy'ingamba n'imiyoborere (Organizational Measures) ni hamwe mu ho u Rwanda rwagize amanota meza, dore ko rusanzwe runafite gahunda y'igihugu yo kurinda umutekano w'ikoranabuhanga, izwi nka 'National Cybersecurity Strategy'.

    Raporo igaragaza ko u Rwanda rufite ibigo n'inzego zishinzwe kugenzura ishyirwa mu bikorwa ry'iyi myanzuro ku rwego rw'igihugu, bikajyana no kwitegura kugenzura ibyago bishobora guterwa n'ikoranabuhanga.

    Icyiciro cyo Guteza imbere Ubumenyi n'Ubushobozi (Capacity Development Measures) ni ikindi cyahesheje u Rwanda amanota meza, dore ko rwashyize imbaraga mu kwigisha no guteza imbere ubushobozi bw'abakozi n'abanyeshuri mu bijyanye n'umutekano w'ikoranabuhanga.

    Urugero ni nka 'Rwanda Coding Academy', ishuri rifasha urubyiruko kwiga ibijyanye n'ikoranabuhanga. Hari kandi n'ubufatanye n'amashuri makuru mpuzamahanga bifasha urubyiruko kwinjira muri uru rwego rw'ikoranabuhanga, bikarufasha kugera ku rwego mpuzamahanga.

    Ikindi cyiciro u Rwanda rwitwayemo neza ni ikijyanye ni icyiciro cy'ubufatanye (Cooperation Measures) aho u Rwanda rwagaragaje ubushake mu bufatanye n'ibindi bihugu ndetse n'ibigo by'abikorera mu kurushaho guhangana n'ibibazo by'umutekano w'ikoranabuhanga.

    Ubufatanye mu rwego mpuzamahanga n'amasezerano igihugu gishyiramo imbaraga bituma kibasha kwigira ku bandi no gukomeza kwiyubaka mu ikoranabuhanga.

    Raporo yashimye uburyo u Rwanda rwateye intambwe ikomeye mu gukumira no guhangana n'ibibazo by'umutekano w'ikoranabuhanga, rugashyira imbere gushiraho amategeko, gushyiraho inzego za tekiniki, no kubaka ubushobozi mu birebana n'ikoranabuhanga.

    U Rwanda rwashyizwe muri Tier 1, aho rubarirwa mu bihugu by'intangarugero mu kurinda umutekano w'ikoranabuhanga ku rwego rw'Isi. Ibi biratuma igihugu kigira icyizere cyo gukomeza kuba igicumbi cy'ikoranabuhanga mu karere, ndetse no gukurura ishoramari mu bikorwa by'ikoranabuhanga.

    Ibihugu bitanu bya Afurika nibyo biri mu cyiciro cy'ibihugu by'intangarugero, bikaba birimo Ghana, Kenya, Mauritius na Tanzania byiyongera ku Rwanda.

    U Rwanda rwashyizwe mu bihugu bya mbere ku Isi mu kurinda umutekano w’ikoranabuhanga


    Source : http://igihe.com/amakuru/u-rwanda/article/u-rwanda-mu-bihugu-bya-mbere-ku-isi-mu-kurinda-umutekano-w-ikoranabuhanga

  • UTAB igiye kwakira inama mpuzamahanga ku iterambere ry'ikoranabuhanga rigendanwa – #rwanda #RwOT

    Iyi nama biteganyijwe ko izabera muri Kigali Convention Centre (KCC), ifite insanganyamatsiko igira iti 'Emerging Technologies and Embedded Mobile System in Sustainable Development' ugenekereje mu Kinyarwanda bikavuga 'Guhuza ikoranabuhanga na sisiteme zigendanwa mu iterambere rirambye'.

    Igamije kureba uburyo hashyirwaho ikorabuhanga rigendanwa nka mudasobwa mu modoka, wireless sensors, smart phone n'ibindi.

    Ibi byose bifasha mu iterambere ryihuse kuko ikoranabuhanga ryifashishwa mu buzima bwa buri munsi kandi rikagaragaza umusaruro wihuse.

    Ni inama izafasha u Rwanda na Afurika y'Iburasirazuba mu guhangana n'ibibazo biri mu ikoranabuhanga, kongera ubumenyi mu ikorabuhanga mu bigo bitandukanye biri mu gace ka Afurika y'Iburasirazuba ndetse n'Isi muri rusange mu rwego rwo kugera ku iterambere rirambye.

    UTAB izakira iyi nama ku bufatanye n'Ikigo cy'Indashyikirwa mu Ikorabuhanga muryango w'Ibihugu bya Afurika y'Iburasirazuba (CENIT@EA) mu rwego rwo kuzamura urwego rw'ikoranabuhanga mu Rwanda no muri Afurika y'Iburasirazuba.

    CENIT@EA iteza imbere ikoranabuhanga muri Afurika y'Iburasirazuba binyuze mu guha amahugurwa abarimu n'abanyeshuri ba Kaminuza zo muri Africa y'Iburasirazuba; zirimo Kaminuza y'ikoranabuhanga n'ubugeni ya BYUMBA (UTAB), Kaminuza ya Dar es salam Tanzania), Kaminuza ya Kabale (Uganda), Kaminuza ya Moi (Kenya), Kaminuza y'U Burundi (Burundi), Kaminuza ya Kinshasa (DRC) na Kaminuza ya Juba (South Soudan).

    Iki kigo kandi cyashakiye umubano izi kaminuza na Kaminuza zo mu Budage zateye imbere mu ikoranabuhanga, aho abarimu n'abanyeshuri boherezwa mu Budage kwihugura mu ikoranabuhanga.

    Abashakashatsi bagiye kwigira hamwe uko ikoranabuhanga ryakwimakazwa mu guteza imbere umugabane wa Afurika


    Source : http://igihe.com/amakuru/u-rwanda/article/utab-igiye-kwakira-inama-mpuzamahanga-ku-iterambere-ry-ikoranabuhanga

  • Rwamagana: Abafite inzu z'ubucuruzi zishaje bahawe amezi atatu yo kuzivugurura cyangwa zigafungwa – #rwanda #RwOT

    Ibi babimenyeshejwe binyuzwe mu mabaruwa bandikiwe n'ubuyobozi bw'Akarere ka Rwamagana abateguza ko nyuma y'amezi atatu nibatazivugurura bazafungirwa imiryango.

    Mu bandikiwe amabaruwa harimo abafite ibinamba, Banki ya Kigali, abafite amagaraje, abafite inzu z'ubucuruzi zishaje ariko zikorerwamo, Sitasiyo ya Merez, Dereva Hoteli n'abandi benshi bafite ibikorwa binini mu Mujyi wa Rwamagana ariko usanga bakorera mu nyubako zitajyanye n'igihe.

    Umuyobozi w'Akarere ka Rwamagana wungirije ushinzwe Iterambere ry'Ubukungu, Kagabo Richard, yabwiye IGIHE ko bandikiye abafite inzu z'ubucuruzi n'ibindi bikorwa mu bibanza biri mu Mujyi rwagati ariko bitajyanye n'igihe kugira ngo babivugurure bijyane n'igihe kuko bamaze amezi menshi babibasa.

    Yavuze ko ari ibintu bimaze igihe kinini ariko ko abenshi ntacyo bahinduye ku byo bari bemeranyijwe n'ubuyobozi.

    Ati 'Twandikiye abacuruzi bo muri Rwamagana bahafite ibibanza binini birimo ibikorwa by'ubucuruzi ariko mu by'ukuri ugasanga imiterere y'inyubako bahafite cyangwa ikindi gikorwaremezo kitajyanye n'igishushanyo mbonera cyateguwe ku bufatanye bw'Akarere n'abaturage kandi abantu bose bagishijwe inama ndetse n'Inama y'Abaminisitiri yarangije ku cyemeza.'

    Visi Meya Kagabo yakomeje avuga ko ba nyiri izo nzu nubwo bakoranye inama kenshi kuri ubu babahaye amezi atatu azarangira tariki 30 Ugushyingo 2024, nyuma y'iyo tariki ngo nta kindi gikorwa cy'ubucuruzi kizaba cyemerewe gukorerwa aho hantu.

    Ati 'Ntabwo ari integuza y'uko tuzabafungira ahubwo nyuma y'aho abazafungura bizaba bisa n'ibinyuranyije n'amategeko.'

    Yavuze ko bamaze amezi atandatu n'abamaze amezi umunani bakoranye inama n'ubuyobozi bw'Akarere bakabereka ko bifuza kubafasha kuvugurura inzu zabo zikajyana n'igishushanyo mbonera cy'Akarere ariko ngo nta n'umwe wateye intambwe ngo nibura Akarere gatinda kumufasha.

    Kagabo Richard yavuze ko kuvugurura izi nzu no kubaka ibi bibanza biri mu Mujyi wa Rwamagana rwagati ari inyungu za ba nyiri ubutaka kuko aribo bafite inyungu nyinshi binatuma abo bakodesha bahakorera n'ibikorwa byabo bihabwa agaciro kurushaho.

    Igishushanyo mbonera giherutse kugaragazwa cyerekanye ko Umujyi wa Rwamagana uzagukira mu mirenge itandatu ariyo Kigabiro, Muhazi, Gishari, Mwulire, Munyiginya na Musha. Uyu Mujyi kandi uzaba ufite indi iwunganira irimo uwa Nyagasambu, Muyumbu, Nyakariro na Karenge.

    Abafite inzu z'ubucuruzi zishaje mu Mujyi wa Rwamagana bahawe amezi atatu yo kuzivugurura cyangwa zigafungwa

    Umuyobozi w'Akarere ka Rwamagana wungirije ushinzwe Iterambere ry'Ubukungu, Kagabo Richard yavuze ko batanze mezi atatu yo kuvugurura inzu zishaje


    Source : http://igihe.com/amakuru/u-rwanda/article/rwamagana-abafite-inzu-z-ubucuruzi-zishaje-bahawe-amezi-atatu-yo-kuzivugurura

  • Tshisekedi arashumika inzu agahisha umwotsi: Yahakanye ubusabe bwe bwo kwimurira muri Kongo abajenosideri babaga muri Niger #rwanda #RwOT

    Ku itariki 16 uku kwezi, twabagaragarije ibaruwa Kongo-Kinshasa yandikiye ubutegetsi bwa Niger, isaba ko abajenosideri 6 b'Abanyarwsnda bari i Niamey muri Niger, bakwimurirwa muri Kongo-Kinshasa.

    Abo ni: Col Alphonse Nteziryayo, Maj François-Xavier
    Nzuwonemeye, Cpt Sagahutu Innocent, Zigiranyirazo Protais, André Ntagerura na Prosper Mugiraneza.

    Twibukije iby'aba bicanyi, ubwo bari bavuye muri gereza y'Urukiko Mpuzamahanga rwashyiriweho uRwanda, ICTR,Tanzaniya yavuze ko itazabaha ubuhungiro, maze bava Arusha, boherezwa muri Niger yari imaze kugirana amasezerano na Loni.

    Bidateye kabiri Niger nayo yasabye Loni kubimurira ahandi, kuko bari bagaragaye mu bikorwa bishobora kuyiteranya n'uRwanda, ariko kuva mu mpera za 2022, habura igihugu cyigerekaho umutwaro wo gucumbikira abajenosideri.

    Muri ya mikoranire imaze igihe hagati ya Kongo n'abajenosideri, Tshisekedi yitwikiriye ijoro maze muri Nyakanga uyu mwaka, yandikira Niger iyisaba abo bantu 6, mu rwego rwo gushakira FDLR ' amaraso mashya'.

    Abo bantu intero yabo ni imwe n'iya Tshisekedi.
    Nabo bivugira ku mugaragaro ko bazashirwa ari uko bahiritse ubutegetsi buriho mu Rwanda.

    Ibihugu byinshi, byiganjemo ibikora iyo bwabaga ngo amahoro agaruke muri Kongo, byababajwe n'ubu busabe bwa Tshisekedi bushobora kudindiza inzira y'amahoro, kuko bugaragaza bidasubirwaho umubano afitanye n'abajenosideri bifuza kugirira nabi u Rwanda.

    Kinshasa ikimara kubona ko yivuyemo nk'inopfu, mu bwenge bucuritse, kuri uyu wa 17 Nzeri yasohoye itangazo ihakana iby'ibaruwa isaba abo Banyarwanda, Perezidansi ya Tshisekedi ikavuga ko 'ntaho ihuriye n'ibaruwa bayitiriye, ko ahubwo ari igicupuri'.

    Imikino abategetsi ba Kongo babamo ni nk'iy'abana b'ibitambambuga. Igisekeje kurushaho ariko, ni uko bibwira ko isi yose ari abaswa nk'abajyanama ba Tshisekedi.

    Ubwo Kinshasa yandikiraga Niger, iki gihugu nacyo cyihutiye kubimenyesha urwego rwasigiwe imirimo yahoze ari iy'Urukiko Mpuzamahanga rwashyiriweho uRwanda, IRMCT, kuko arirwo rwagiranye amasezerano na Niger yo kwakira abo bantu. Birumvikana rero ko urwo rwego rwa Loni rugomba kumenyeshwa mbere y'uko' abantu bayo' bimurirwa ahandi.

    IRMCT nayo yahise isubiza, ivuga ko abo bantu bashobora kujya mu gihugu cyakwemera kubakira, ndetse nk'uko amategeko arebana no kwimura abahoze ari imfungwa za ICTR, IRMCT yoherereza uRwanda kopi ya dosiye yose, irimo na ya baruwa ya Kongo isaba abo bajenosideri. Ni ubutumwa bwageze muri Ministeri y'Ububanyi n'Amahanga y'uRwanda tariki 07 Nzeri 2024, ku isaha ya saa 14h54″

    Tshisekedi rero yibutse ibitereko yasheshe, none nyuma yo gutwika inzu ararwana no guhisha umwotsi bidashoboka.

    Amenye gusa ko abo ahemukira ba mbere ari abaturage be, kuko gukomeza kwiyegereza FDLR, ari ukurushaho gushora Abakongomani mu kaga. Niba atarakuye isomo ku byabaye ku bamubanjirije, Mobutu, Laurent Désiré Kabila na Joseph Kabila nabo bashyigikiye abajenosideri, nawe ingaruka zabyo ntaho azazicikira.

    The post Tshisekedi arashumika inzu agahisha umwotsi: Yahakanye ubusabe bwe bwo kwimurira muri Kongo abajenosideri babaga muri Niger appeared first on RUSHYASHYA.

    Source : https://rushyashya.net/tshisekedi-arashumika-inzu-agahisha-umwotsi-yahakanye-ubusabe-bwe-bwo-kwimurira-muri-kongo-abajenosideri-babaga-muri-niger/?utm_source=rss&utm_medium=rss&utm_campaign=tshisekedi-arashumika-inzu-agahisha-umwotsi-yahakanye-ubusabe-bwe-bwo-kwimurira-muri-kongo-abajenosideri-babaga-muri-niger