Author: webrwanda

  • Dr. Donald Kaberuka yavuze ko yicuza imyaka ibiri yize mu ishuri ry'imiyoborere ryo mu mahanga – #rwanda #RwOT

    Ni ibyo yagarutseho kuri uyu wa 14 Mutarama 2025, ubwo hafungurwaga ku mugaragaro African School of Governance, izaba ifite icyicaro i Kigali mu Rwanda.

    Dr. Kaberuka yavuze ko ubwo yari akiva ku buyobozi bwa BAD mu 2015, yigiriye inama yo kujya kwiga mu ishuri rimwe ry'imiyoborere mu gihugu kimwe cyo mu Burengerazuba bw'Isi atashatse gutangaza, kuko ibyo bamwigishaga nta mumaro n'umwe byari kumumarira mu gufasha mu iterambere rya Afurika.

    Yagize ati 'Nakoze ikosa rikomeye nicuza mu gihe cyose namaze mu mirimo itandukanye, ubwo nari nkiva ku buyobozi bwa Banki Nyafurika Itsura Amajyambere, nigiriye inama yo kumara imyaka ibiri mu ishuri ry'imiyoborere ryo mu Burasirazuba bw'Iisi, rizwi cyane, ntabwo ndiburivuge, nyuma y'umwaka umwe nari maze kubibona neza ko nafashe icyemezo kitari cyo, ndavuga nti aha si ho nkwiye kuba ndi,'

    'Kuko ni ahantu ujya, haba hazanywe abanyeshuri b'Abanyafurika b'indashyikirwa, hanyuma mwagerayo ibyo babigisha ni ukubera ngo aba ni bo turi bo, uku ni ko dukora ibintu byacu, turi aba mbere ku Isi, ni uko rero namwe mugende iwanyu mukore ibintu nk'uko tubikora, bizagenda neza, ibyo rero sinari kubyihanganira, nahisemo kurisezera nishimye.'

    Mu kwishimira ko ishuri rya African School of Governance rigiye gutangira gukora, Dr. Kaberuka yavuze ko mu byitezwe kuri ryo, ari uko rizaba ari ishuri ritagamije kureba ibyakozwe nabi bikwiye gukorwa neza, ahubwo ko rikwiye kuba rireba uburyo ryagira uruhare mu kugena uburyo bw'imiyoborere bushya bushobora kugirira umumaro Isi muri rusange.

    Ati 'Ikibazo cy'ubuyobozi n'imiyoborere ntabwo ari ikibazo cya Afurika gusa, ndatekereza ko kuri ubu Isi ifite ikibazo gikomeye mu bijyanye n'ubuyobozi n'imiyoborere, ntabwo ari ikibazo cya Afurika,'

    'Yego dufite ibibazo bya ruswa, amakimbirane, ubuyobozi bubi n'ibindi, ariko ndi umwe mu bantu badapfa kwemera ko ibibazo by'imiyoborere dufite bitandukanye n'ibyo tubona muri Amerika y'Amajyepfo cyangwa Aziya cyangwa mu Burasirazuba bwo Hagati, u Burayi, yewe na Amerika ya ruguru.'

    Yavuze ko abagiye batekerereza Afurika kuva kera bagiye basa n'abareba uruhande rumwe, avuga nko mu myaka ya za 1960 iyo ubaza icyo Afurika ikeneye, bakubwiraga ko Afurika ikeneye amafaranga, ari na ho havuye ibitekerezo byo gushinga imiryango mpuzamahanga yari igamije guha Afurika icyo gishoro.

    Yongeyeho ati 'Ubwo narindi kwiga icyiciro cya gatatu cya kaminuza, imvugo zari zarahindutse, bavugaga ko Afurika idakeneye amafaranga gusa, ahubwo ko ikeneye politiki nziza […] yego twari dukeneye politiki nziza, ariko ni nde ushyiraho izo politiki? Ubwo narangizaga gukorera impabumenyi y'ikirenga, imvugo na none zari zarahindutse, ikibazo nticyari kikiri politiki nziza, ahubwo cyari ubushobozi bwo kuzishyira mu bikorwa,'

    'Ndabyemera ko twari dukeneye amafaranga [igishoro], twari dukeneye politiki, twari dukeneye n'ubushobozi bwo kuzishyira mu bikorwa. Ubwo natangiraga imirimo, hari imvugo nshya na none ivuga ngo, noneho dukeneye imiyoborere, hanyuma dukeneye n'inzego zihamye.'

    Yavuze ko ibyo byose, yaba igishoro, politiki, ubushobozi ndetse n'imiyoborere, bikenewe, ariko Abanyafurika bakaba ari bo bakwiye kugena uko bigomba kuba bimeze.

    Ati 'Reka ntitwubakire ku bitekerezo bivuga ko Afurika yihariye ibibazo mu miyoborere cyangwa mu buyobozi. Hari ibintu byinshi biri kuba hirya no hino ku Isi, hanze ya Afurika, twese dukwiye gukorera hamwe kugira ngo duhindure, cyangwa tugire uruhare mu guhindura.'

    Ishuri Nyafurika ry'Imiyoborere ryitezweho kuzatyaza abayobozi bazabasha gukemura ibibazo bikigaragara mu miyoborere ya Afurika.

    Amosomo iri shuri rizajya ritanga ni ay'icyiciro cya gatatu cya kaminuza mu bijyanye n'Imiyoborere arimo Master of Public Administration [MPA], Master of Public Administration in Natural Resource Governance [MPA-NRG] na Master of Public Administration in Human Development [MPA-HD].

    Hazajya hatangwa kandi amahugurwa y'igihe gito ku bashaka gukarishya ubumenyi mu bijyanye n'imiyoborere.

    Ryitezweho kuzatanga ubumenyi bugamije gufasha Afurika kwigobotora ibibazo bitandukanye bijyanye n'imiyoborere, hahugurwa urubyiruko rutandukanye kugira ngo rugire uruhare kuri ejo hazaza.

    Dr. Donald Kaberuka yavuze ko yicuza imyaka ibiri yamaze mu ishuri ry’imiyoborere ryo mu gihugu cyo mu Burengerazuba bw’Isi.

    Ni ibyo yagarutseho mu butumwa yatanze ubwo hafungurwaga ku mugaragaro African School of Governance.

    Dr. Donald Kaberuka yavuze ko iri shuri rije ari igisubizo kuko rizashingira ku gushaka ibisubizo binyuze mu nzira za Afurika, ndetse bikagirira umumaro n’Isi yose.

    Igitekerezo cyo gutangiza African School of Governance ni icya Perezida Kagame na Hailemariam Desalegn wabaye Minisitiri w'Intebe wa Ethiopie.

    Igikorwa cyo gutangiza iri shuri ku mugaragaro cyari kitabiriwe n’abaturuka mu bihugu bitandukanye bya Afurika.


    Source : http://igihe.com/amakuru/u-rwanda/article/dr-donald-kaberuka-yavuze-ko-yicuza-umwanzuro-wo-kujya-kwiga-mu-ishuri-ry

  • Biro ya Sena yaganiriye n'Abadepite bahagarariye u Rwanda muri EALA ku ngingo zirimo kurwanya Jenoside – #rwanda #RwOT

    Abadepite bahagarariye u Rwanda muri EALA barimo Fatuma Nyirakobwa Ndangiza, Kayonga Caroline Rwivanga, Harebamungu Mathias, Musangabatware Clement, Dr. Nyiramana Aisha, Uwumukiza Françoise, Rutazana Francine, Iradukunda Alodie na Bahati Alex.

    Ubutumwa bwashyizwe ku rukuta rwa X rw'Inteko Ishinga Amategeko y'u Rwanda kuri uyu wa 14 Mutarama 2025, bugaragaza ko 'Abadepite bahagarariye u Rwanda muri EALA, bagiranye ibiganiro na Perezida wa Sena, Visi Perezida Nyirahabimana Solina na Visi Perezida Alvera Mukabaramba. Ibiganiro byibanze ku ngingo zirimo ubufatanye mu guharanira inyungu z'u Rwanda muri EAC, no kurwanya ingengabitekerezo ya Jenoside.'

    EALA igengwa n'ingingo ya cyenda y'amasezerano ashyiraho Umuryango wa EAC. Ni amasezerano yasinywe bwa mbere ku wa 30 Ugushyingo 1999, atangira gushyirwa mu bikorwa ku wa 7 Nyakanga 2000.

    Ibihugu bya Uganda, Kenya na Tanzania ni byo byatangiranye n'uyu muryango wa EAC nyuma hinjiramo u Rwanda n'u Burundi mu 2007, na byo birayemeza mu gihe Sudani y'Epfo yaje kwinjira muri uyu muryango mu 2016.

    Nk'uko ayo masezerano abiteganya, buri gihugu gihagararirwa n'abadepite icyenda batorwa. EALA ifite intego zirimo gutora amategeko agenga uyu muryango, kugenzura ibikorwa bya za guverinoma ndetse no gukora ubuvugizi ku bibazo bitandukanye byugarije abaturage b'uyu muryango.

    EALA kandi ijya impaka ikanatanga ibitekerezo ku ngengo y'imari y'uyu muryango ikenewe ndetse n'uburyo yakoreshwa, ikagenzura raporo zitandukanye z'ibikorwa by'uyu muryango ndetse ikanabitangaho ibitekerezo.

    Inteko ya EALA igira komisiyo zitandukanye zirimo ishinzwe kugenzura imikoreshereze y'umutungo, ishinzwe amategeko n'amabwiriza, ishinzwe ubuhinzi, ubukerarugendo n'umutungo kamere, ishinzwe gahunda z'akarere no gukemura amakimbirane, ishinzwe itumanaho, ubucuruzi n'ishoramari.

    Abadepite bahagarariye u Rwanda muri EALA baganiriye na Biro ya Sena


    Source : http://igihe.com/amakuru/u-rwanda/article/biro-ya-sena-yaganiriye-n-abadepite-bahagarariye-u-rwanda-muri-eala-ku-ngingo

  • ZIGAMA CSS yemeje igenamigambi y'ibizakorwa mu 2025 – #rwanda #RwOT

    Yabereye ku Cyicaro Gikuru cy'Ingabo z'u Rwanda (RDF) giherereye ku Kimihurura.

    Yari iyobowe na Minisitiri w'Ingabo Juvenal Marizamunda, ari kumwe n'abayobozi bakuru b'Ingabo z'u Rwanda, ab'inzego z'umutekano, n'abandi banyamuryango.

    Igenamigambi rya ZIGAMA CSS rya 2025 rishyize imbere intego zikomeye zirimo kongera ibyinjijwe muri rusange no kuzamura inyungu.

    Perezida w'Inama y'Ubutegetsi ya ZIGAMA CSS, Nick Barigye, yagarutse ku buryo iki kigo cy'imari gikomeje kwitwara neza mu mirimo yacyo ya buri munsi.

    Yagaragaje umutungo wacyo wa 2024 ndetse anatanga ishusho y'ubwiyongere bw'umutungo biteganyijwe muri 2025.

    Yavuze ko ibyo byagezweho bigaragaza imbaraga zikomeye ZIGAMA CSS ifite, ndetse n'ubushake bwayo bwo kuzamura imibereho myiza y'abanyamuryango bayo.

    ZIGAMA CSS ni banki y'ubufatanye igizwe n'abanyamuryango bo mu nzego zitandukanye z'umutekano mu Rwanda.

    Zirimo Ingabo z'u Rwanda, RDF, Polisi y'u Rwanda, Urwego rw'u Rwanda rushinzwe Igorora, RCS, Urwego rw'Igihugu rushinzwe Umutekano n'Iperereza (NISS), Urwego rw'Igihugu rw'Ubugenzacyaha (RIB), n'Ikigo cy'u Rwanda cy'Ibimenyetso Bishingiye ku Bumenyi n'Ubuhanga (RFI).

    Ni banki ikomeje gutera imbere kuko nko mu Ukuboza 2023 yatangaje ko muri uwo mwaka byari biteganyijwe ko izunguka miliyari 35.7 Frw, avuye kuri miliyari 22.8 Frw, mu 2022 na yo yari avuye kuri miliyari 17.7 Frw iyi banki yari yabonye mu 2021.

    Inama Rusange ya ZIGAMA CSS yabaye ku nshuro ya 40 yemerejwemo igenamigambi ry’ibikorwa bizayiranga mu 2025

    Minisitiri w’Ingabo, Juvenal Marizamunda (ibumoso) mu bayoboye Inama Rusange ya ZIGAMA CSS yabaye ku nshuro ya 40

    Inama Rusange ya ZIGAMA CSS yitabiriwe n’abo mu nzego z’umutekano zitandukanye


    Source : http://igihe.com/amakuru/u-rwanda/article/zigama-css-yemeje-igenamigambi-y-ibizakorwa-mu-2025

  • Perezida w'Umutwe w'Abadepite Kazarwa yakiriye Amb. Mohamed Mellah wa Algeria – #rwanda #RwOT

    Ibiganiro hagati y'abayobozi bombi byabaye kuri uyu wa 14 Mutarama 2025. Byitabiriwe na Biro y'Umutwe w'Abadepite yose, ni ukuvuga Perezida w'Umutwe w'Abadepite Kazarwa Gerturde, Visi Perezida w'Inteko Ishinga Amategeko ushinzwe amategeko no kugenzura ibikorwa bya Guverinoma, Uwineza Beline na Visi Perezida Ushinzwe Ubutegetsi n'Imari, Musa Fazil Harerimana.

    Ubutumwa bwashyizwe ku rukuta rwa X rw'Inteko Ishinga Amategeko buhamya ko abagize Biro y'Umutwe w'Abadepite baganiriye na Amb Mohamed Mellah, ku 'ngingo zitandukanye z'ubufatanye zirimo umutekano, uburezi, ubucuruzi n'uburyo bwo kurushaho gushimangira ubufatanye hagati y'Inteko Zishinga Amategeko z'ibihugu byombi.'

    U Rwanda na Algeria bisanganywe umubano mwiza watangiye mu 1978 ndetse mu 2014 ni bwo Algeria yafunguye Ambasade yayo mu Rwanda.

    Muri Kanama 2023, mu mpapuro Perezida Kagame yakiriye zemerera Abadipolomate bashya 12 guhagararira ibihugu byabo mu Rwanda, harimo n'iza Ambasaderi wa Algeria mu Rwanda, Mohamed Mellah ufite icyicaro i Kigali.

    Ibindi bikomeza umubano w'ibihugu byombi ni uko bihuriye mu miryango irimo uwa Afurika Yunze Ubumwe, AU; Ihuriro ry'Ibihugu bya Afurika rigamije Ubufatanye n'Iterambere, NEPAD; Umuryango w'Abibumbye n'Umuryango Mpuzamahanga w'Ibihugu bikoresha Ururimi rw'Igifaransa, OIF.

    Algeria iri mu bihugu bya mbere byashyize umukono ku masezerano ashyiraho Isoko rusange rya Afurika (AFCTA) yasinyiwe i Kigali muri Werurwe 2018.

    Umubano kandi wahamye birushijeho binyuze mu ngendo z'abayobozi bo ku mpande zombi, zirimo urw'akazi Perezida Kagame yagiriye muri Algeria muri Mata 2015.

    Ni uruzinduko rwabanjirijwe n'urw'uwari Minisitiri w'Ububanyi n'Amahanga, Mushikiwabo Louise wasuye iki gihugu mu 2014.

    Mu 2016, ubwo habaga Inama Mpuzamahanga ya Gatanu yitiriwe Kigali (5th Kigali International Conference Declaration: KICD) yabereye mu Murwa Mukuru wa Algerie, Alger, Madamu Jeannette Kagame, yahawe igihembo cyo kuba indashyikirwa mu kurwanya ihohoterwa rishingiye ku gitsina no guteza imbere umugore n'umukobwa kubera ibikorwa bya Imbuto Foundation.

    Algeria n'u Rwanda binafitanye imikoranire mu bijyanye n'umutekano ndetse n'uburezi kuko hari abanyeshuri bava mu Rwanda bajya kwiga muri iki gihugu gikoresha Icyarabu, Igifaransa n'Igitamazight.

    Mu mwaka w'amashuri wa 2016/2017, Algeria yahaye buruse abanyeshuri 25 b'u Rwanda.

    Kuva mu 1982, u Rwanda na Algeria byasinye amasezerano atandukanye arimo ajyanye n'ubukungu, imibereho myiza y'abaturage; ayo gusangira ubunararibonye mu by'umuco ndetse n'imikoranire n'ayandi.

    Ibihugu byombi byanemeranyije kongera imbaraga zihariye mu bijyanye n'ubuzima, ubucuruzi, ishoramari, umutekano n'uburezi.

    Speaker @GKazarwa, Deputy Speakers @BelineUwineza & @SheikhMussa received HE Mohamed Mellah, Ambassador of #Algeria to #Rwanda & discussed areas of mutual interests including defence, education, trade & ways of fostering parliamentary cooperation. pic.twitter.com/Ul2a4iFhEN

    — Rwanda Parliament (@RwandaParliamnt) January 14, 2025

    Perezida w’Umutwe w’Abadepite, Kazarwa Gerturde na Amb Mohamed Mellah nyuma y’ibiganiro

    Ibiganiro byibanze ku ngingo zitandukanye zirimo n’ubufatanye bw’Inteko z’ibihugu byombi


    Source : http://igihe.com/amakuru/u-rwanda/article/perezida-w-umutwe-w-abadepite-kazarwa-yakiriye-amb-mohamed-mellah-wa-algeria

  • Minisitiri w'Intebe Dr Ngirente yagaragaje amasomo yagejeje u Rwanda ku iterambere – #rwanda #RwOT

    Yari mu gikorwa cyo kumurika raporo izwi nka 'Foresight Africa Report 2025' igaragaza imishinga y'ingenzi igomba kwitabwaho muri Afurika mu bihe biri imbere.

    Byabaye kuri uyu wa 14 Mutarama 2025, bibera i Washington DC muri Leta Zunze Ubumwe za Amerika.

    Mu 1994, nyuma gato ya Jenoside yakorewe Abatutsi, ubukungu bw'u Rwanda, n'ubundi bwari busanzwe ari buto cyane mbere yaho, bwarushijeho kujya mu manga, bugabanukaho 50%.

    Nko mu 1995, ingengo y'imari y'u Rwanda yari miliyari 56 Frw gusa, kandi ubwo inkunga z'amahanga zirenga 90% byayo.

    Umusaruro w'umuturage umwe muri icyo gihe wari 111,9$, u Rwanda icyo gihe ruri mu bihugu bikennye cyane ku Isi.

    Icyakora ubu byarahindutse, kuko nko muri uyu mwaka wa 2024/2025 u Rwanda ruri gukoresha ingengo y'imari ya miliyari 5,690.1 Frw, aho 86.5% byayo ari amafaranga aturuka imbere mu gihugu, n'impuzandengo y'amafaranga yinjizwa n'umuturage na yo igera ku 1040$, ikazagera ku bihumbi 4$ mu 2035 ndetse n'ibihumbi 12$ mu 2050.

    Minisitiri Dr. Ngirente yavuze ko ubwo bunararibonye bukomeye u Rwanda rufite, bwatumye rukuramo amasomo arimo irijyanye n'uko kugira ubuyobozi bufite intego ari ingenzi, bikajyana no gushyira abaturage ku isonga mu kwimakaza iterambere ridaheza.

    Ati 'Ikindi ni uko twashoye mu bijjyane no guteza imbere ubushobozi bw'abaturage twibanda ku burezi no kubaka ubushobozi mu bijyanye n'ubumenyi no gufasha Abanyarwanda kugira uruhare mu iterambere ridaheza.'

    Yagaragaje kandi u Rwanda rwitaye ku kijyanye no kubazwa inshingano, ibituma ibibazo abaturage bafite byose byitabwaho bikanakemurwa uko bikwiriye.

    Ati 'Ibyo byose ni byo byagize uruhare mu iterambere twagezeho mu Rwanda.'

    Minisitiri Dr. Ngirente yagaragaje ko iyo raporo ari ingenzi mu gutanga ibitekerezo ku bigomba gushyirwa mu bikorwa mu mishinga y'ingenzi ya Afurika, yerekana ko hakiri byinshi byo gukora kugira ngo hagerwe ku ntego z'iterambere rirambye mu 2030.

    Ni gahunda ijyanye no kurwanya ubukene, kwimakaza iterambere ry'ubukungu, guteza imbere imibereho myiza y'abaturage hatibagiwe n'ingingo yo kurengera ibidukikije.

    Ati 'Turebye ku rugendo rwacu ku ntego y'iterambere rirambye ya 2030, tubona ko hari byinshi byo gukorwa kugirwa ngo uwo umuhigo weswe ndetse murabona ko igihe cyatujyanye.'

    Yagaragaje ko Afurika iri mu rugendo rutanga icyizere mu bijyanye n'iterambere, ibitanga amahirwe mashya y'akazi mu nzego zitandukanye.

    Yashimangiye uburyo mu bihe biri imbere, Afurika izaba igizwe n'abakiri bato, bamwe bafite imbaraga zo gukora kurusha ahandi ku Isi, ibigaragaza ubushobozi bw'Umugabane mu kwimakaza iterambere ry'ubukungu.

    Ati 'Mu kubyaza umusaruro ayo mahirwe yose n'ubwo bushobozi, tugomba kwita ku guteza imbere ubushobozi bw'abaturage, guhanga imirimo, guteza imbere ibikorwaremezo by'ubwikorezi mu koroshya ubuhahirane, guteza imbere rubuhinzi n'ubworozi kugira ngo Afurika yihaze mu biribwa no guteza imbere ibijyanye n'ikoreshwa ry'ingufu.'

    Minisitiri Dr. Edouard Ngirente yashinze agati ku bijyanye no kwita ku mihindagurikire y'ibihe, nka kimwe mu bibazo bibangamiye Isi na Afurika idasigaye.

    Minisitiri Dr. Ngirente yagaragaje ko Isoko Rusange rya Afurika, (AfCFTA) rihuza abarenga miliyari 1,4 n'umusaruro mbumbe wa miliyari 3000$, bigaragaza uburyo Afurika ari umugabane utanga icyizere, asaba abawutuye kubyaza umusaruro ubwo bushobozi

    Ati 'Kwimakaza ikoranabuhanga muri buri rwego ni ingenzi. Tugomba gukomeza kujyana n'uburyo Isi iri kwihuta mu nzego zitandukanye, tukabijyanisha no kwimakaza ingingo y'ihangwa ry'udushya.'

    Minisitiri Dr. Ngirente yanibukije ko guteza imbere urwego rw'abikorera kugira ngo rubashe kunganira imishinga ya leta, ari ingenzi mu kugera kuri gahunda yo kwimakaza iterambere rirambye.

    Minisitiri w'Intebe, Dr Edouard Ngirente yagaragaje ko kubakira ubushobozi Abanyarwanda, kubazwa inshinhano no kugira ubuyobozi bufite intego ari byo byatumye u Rwanda rugera ku iterambere rufite ubu

    Minisitiri w'Intebe Dr Ngirente yagaragaje amasomo atatu yagejeje u Rwanda ku iterambere rufite ubu

    Inama ya ‘Foresight Africa Report 2025’ yabereye i Washington DC muri Amerika yitabiriwe n’ab’ingeri zitandukanye


    Source : http://igihe.com/amakuru/u-rwanda/article/minisitiri-w-intebe-dr-ngirente-yagaragaje-amasomo-atatu-yagejeje-u-rwanda-ku

  • Umusanzu witezwe ku ishuri 'African School of Governance' ryatangijwe mu Rwanda – #rwanda #RwOT

    Ni ibyo yagarutseho kuri uyu wa 14 Mutarama 2025, ubwo hatangizwaga ku mugaragaro 'African School of Governance', ishuri rifite icyicaro i Kigali, ryitezweho kuzatyaza abayobozi bazabasha gukemura ibibazo bikigaragara mu miyoborere ya Afurika.

    Hailemariam yavuze ko Afurika ifite byinshi byo guha abantu bayo ndetse n'Isi muri rusange, avuga ko ari igihe cyo kongera kubakira kuri ubwo budahangarwa ndetse n'ubushobozi bwuzuye bw'umugabane.

    Ati 'Intambwe ya mbere ikomeye ni ukongera kubakira ku kumva kimwe amateka ya Afurika, ubukungu bushingiye kuri politike, ndetse n'imyumvire iteye imbere mu bayobozi bayo.'

    Yavuze ko kugira ngo ibyo bigerweho hakenewe imfatiro zikomeye abayobozi ba Afurika bashobora gushingiraho, zirimo ibikoresho bizima, politike nzima, ubumenyi n'ubuhanga bwo kugenera icyerekezo Afurika, kugira ngo iki kinyejana gihunduke icya Afurika.

    Yagize ati 'African School of Governance, yiteguriye gukemura ibi ngibi, mu buryo bufatika kandi bunoze, ubwo twafataga umwanzuro kuri African School of Governance, Nyakubahwa Perezida Paul Kagame nanjye, twatangiye gushyiramo imbaraga, mu myaka hafi itatu ishize, dufite intumbero yo gutoza ikiragano gishya cy'abayobozi ba Afurika bashorewe n'intego nyayo, bashobora gufasha mu gukemura ibibazo bikomeye bya Afurika.'

    'Intego yacu yari ukurema ikigo Nyafurika kigenga kandi cyihariye, kiri ku rwego mpuzamahanga, kugira ngo gitoze abayobozi bubabikiye ndetse baharanira imibereho myiza y'abantu babo.'

    Hailemariam yongeyeho ko ASG itazagendera mu mujyo w'andi mashuri y'imiyoborere ari hirya no hino ku Isi, ahubwo yo izaba ifite umwihariko wo kwigisha uburyo ibibazo bya Afurika mu miyoborere bigomba gukemurwa mu buryo bwa Afurika, hatiganwe iby'ahandi.

    Ati 'Inshuro nyinshi twagiye twohereza abantu bacu b'abahanga mu mahanga kugira ngo bajye kwiga muri aya mashuri akomeye yubashywe, ariko bagaruka barigishijwe imitekerereze iyoboye Isi n'imyumvire itandukanye bagarukana bikananirwa kugira icyo bimarira Afurika.'

    'Turashaka ko ASG iba ishuri ryigisha abayobozi bumva neza amateka ya Afurika, iterambere ry'ubukungu bwayo, ndetse n'imbogamizi ihura na zo, bakagena neza ibyo Afurika ikwiye kwibandaho ahazaza, bafite imyumvire ihamye ya kinyafurika.'

    Yasobanuye ko ASG itazashingira ku myumvire ya leta runaka cyangwa umutwe wa politike runaka, yavuze ko bashaka ko izaba ishuri rifite ubuyobozi n'abanyeshuri bafite ubwigenge mu guhitamo ibitekerezo, n'uburyo bwo gushaka ibisubizo bigamije iterambere mu miryango yabo, ibihugu ndetse n'umugabane muri rusange.

    Ati 'Binyuze muri ASG, intego yacu ni ukurema no gutyaza abayobozi bashya batirebaho bo ubwabo, bo kugira ngo bageze Afurika ku iterambere rirambye.'

    Umuyobozi wa ASG, Prof Kingsley Moghalu, yavuze ko impamvu i Kigali mu Rwanda ariho hatoranyijwe ngo hajye ikicaro cy'iri shuri, ari umwanzuro wafashwe n'abarishinze ndetse n'Inama y'Ubutegetsi yaryo, bitewe n'impamvu nyinshi zishingiye ku miyoborere myiza y'igihugu.

    Yagize ati 'U Rwanda ntekereza ko rwatoranyijwe kubera impamvu nyinshi, iya mbere, ibyo imiyoborere mu Rwanda yagezeho, ushingiye no ku mategeka y'igihugu, ni indashyigikirwa, kandi byaba icyitegererezo cy'ibishoboka mu miyoborere kuri uyu mugabane,'

    'Icya kabiri, ni uko u Rwanda rukomeza kugaragaza ubushake mu kwakira neza ishoramari mpuzamahanga, ndetse n'imiryango mpuzamahanga idaharanira inyungu. Icya gatatu ni uko Kigali ari umujyi mwiza, ubereye guturwamo, icya kane ni uko u Rwanda ari kimwe mu bihugu byishatsemo ibisubizo mu bijyanye n'imiyoborere, bishobora kwifashishwa mu myishirize ya ASG.'

    Iteka rya Minisitiri w'Uburezi, ryemerera African School of Governance, gutangira gukora mu Rwanda, rikanayiha ubuzimagatozi. Rigaragaza kandi ko rizajya ritanga amasomo y'icyiciro cya gatatu cya kaminuza.

    Iri teka ryasohotse ku wa 07 Mutarama 2025, rigaragaza ko rigomba gutangira gukurikizwa ku munsi ryatangarijweho mu Igazeti ya Leta ya Repubulika y'u Rwanda.

    Amosomo iri shuri rizajya ritanga ni ay'icyiciro cya gatatu cya kaminuza mu bijyanye n'Imiyoborere arimo Master of Public Administration [MPA], Master of Public Administration in Natural Resource Governance [MPA-NRG] na Master of Public Administration in Human Development [MPA-HD].

    Hazajya hatangwa kandi amahugurwa y'igihe gito ku bashaka gukarishya ubumenyi mu bijyanye n'imiyoborere.

    Ryitezweho kuzatanga ubumenyi bugamije gufasha Afurika kwigobotora ibibazo bitandukanye bijyanye n'imiyoborere, hahugurwa urubyiruko rutandukanye kugira ngo rugire uruhare kuri ejo hazaza.

    Prof. Kingsley Moghalu wahoze ari Guverineri wa Banki Nkuru ya Nigeria ni we muyobozi mukuru w'iri shuri.

    Prof. Anna Lucy Mdee usanzwe ari umwarimu muri Kaminuza ya Leeds mu Bwongereza, ni we muyobozi mukuru wungirije ushinzwe amasomo, Nkurunziza Mark nawe akaba umuyobozi ushinzwe ibikorwa n'imari.

    Mu bagize inama y'ubutegetsi y'iri shuri harimo Donald Kaberuka wahoze ari Umuyobozi wa Banki Nyafurika Itsura Amajyambere [BAD], Francis Gatare uherutse kugirwa Umujyanama wihariye muri Perezidansi ya Repubulika n'abandi.

    Hailemariam Desalegn wabaye Minisitiri w'Intebe wa Ethiopia, akaba yaranafatanyije na Perezida Kagame mu gitekerezo cyo gutangiza ishuri rya 'African School of Governance', yavuze ko ryitezweho kurema abayobozi bumva neza Afurika

    Hailemariam yavuze ko ari kenshi Abanyafurika bagiye kwiga mu mahanga, ariko bakagarukana ibisubizo bitagira icyo bimarira Afurika.

    Ishuri African School of Governance ryatangijwe ku mugaragaro kuri uyu wa 14 Mutarama 2025.

    Umuyobozi Mukuru wa ASG, Prof. Kingsley Moghalu, yavuze ko kuba iri shuri riri i Kigali, byashingiye kuri byinshi byiza ubuyobozi bw’igihugu bwakoze, nyuma y’amateka mabi igihugu cyanyuzemo.

    Igitekerezo cyo gutangiza iri shuri cyazanywe na Perezida Kagame afatanyije na Hailemariam wabaye Minisitiri w’Intebe wa Ethiopie.

    ASG yitezweho gukemura ibibazo bikigaragara mu miyoborere ya Afurika.

    Prof. Kingsley Moghalu wahoze ari Guverineri wa Banki Nkuru ya Nigeria ni we muyobozi mukuru w'iri shuri.

    Minisitiri w’Ubutegetsi bw’Igihugu, Dr. Patrice Mugenzi, ni umwe mu bari bitabiriye itangizwa ry’iri shuri ku mugaragaro.

    Gatare Francis, usanzwe ari Umujyanama wihariye muri Perezidansi ya Repubulika, ni umwe mu bagize Inama y’Ubutegetsi y’iri shuri.

    Dr. Kaberuka Donald ni umwe mu bagize Inama y’Ubutegetsi y’iri shuri.

    Prof. Hajer Gueldich ni umwe mu bagize Inama y’Ubutegetsi ya ASG, akaba yarigishije muri Kaminuza ya Carthage & Legal Counsel.

    Minisitiri w’Ikoranabuhanga na Inovasiyo, Ingabire Paula, ni umwe mu bagize Guverinoma bari bitabiriye itangizwa ry’iri shuri ku mugaragaro.


    Source : http://igihe.com/amakuru/u-rwanda/article/ni-kenshi-twohereje-abahanga-bacu-kwiga-mu-mahanga-bakazana-ibisubizo-bitagira

  • Byari ikiraka cyo gukunda! Uko ibya Shaddyboo… – #rwanda #RwOT

    Amashusho y'aba bombi bishimanye yazengurutse cyane ku mbuga nkoranyambaga mu mpera z'umwaka, ndetse mu biganiro n'itangazamakuru, yaba Shaddyboo na Producer YewëeH bemeje ko bakundana urukundo rwitamuruye, kandi ko igihe kigeze barushinge. 

    N'ubwo byari bimeze gutya ariko, hari bamwe bavugaga ko YewëeH yishyuye Shaddyboo arenga Miliyoni 6 Frw kugirango bahimbe inkuru z'uko bakundana.

    Byabafashe indi ntera, kugeza ubwo Shaddyboo yumvikanye ku ikoranabuhanga, avuga ko uwari 'Cher' we Producer YewëeH yamwambuye.

    Yavuze ko buri wese ashishoje neza, yabona ko nta kintu YewëeH yari kumumarira, kuko ibyo yakoze byo kuvuga ko bakundana, cyari ikiraka yari yahawe kugira ngo akundane na YewëeH, urukundo rutigeze rubaho, ruvugwa gusa mu itangazamakuru.

    Ati 'Ariko se iyo mushishoje mubona YewëeH yamarira iki mu buzima bwanjye? Rero akazi kararangiye! YewëeH gumana amafaranga yawe ntayo nkikeneye kandi azagufashe kuko ubu njye ntayo nkeneye.

    'Ariko kandi n'ikindi gihe n'undi uwo ari we wese, ntazigere yongera kumenyera. Ndi umubyeyi w'abana babiri, rero ngomba kubarera. Gumana amafaranga yawe ntayo nkikeneye.'

    Shaddyboo ntiyigeze avuga amafaranga YewëeH yari amufitiye, ndetse na YewëeH ntiyigeze n'umunsi n'umwe avuga ko hari amafaranga yari yemereye Shaddyboo.

    Ni gute Producer YewëeH yavuzweho kwambura Shaddyboo?

    Mu kiganiro cyihariye na InyaRwanda, Niyitanga Rene [Producer YewëeH] yavuze ko ibyavuzwe y'uko yishyuye Shaddyboo kugirango amukunde bitigeze bibaho.

    Yasobanuye ko bitari gushoboka ko yishyura Shaddyboo, kugeza ubwo uyu mugore yari kujya abyuka amwandikira ubutumwa bwuzuye imitoma.

    Ati 'Reka ngerageze kubisobanuraho gato byumvikane. Ese wakwishyura umuntu ukanamwishyurira kujya abyuka, akanirirwa akwandikira 'message z'urukundo. Njye kuri njye sinakwishyura urukundo reka reka. Ndatekereza ibyo nanditse kuri konti ya Instagram yanjye narabikoze kugirango abantu babone ko ibyo babwirwa barimo kubeshywa.'

    Uyu musore yavuze ko nta mafaranga afitiye Shaddyboo, kuko nawe mu byo yavuze ntiyigeze avuga ayo amufitiye. Ariko kandi ntiyumva ukuntu yari kwishyura Shaddyboo, kugeza ubwo amafoto n'amashusho byasohotse, byerekanaga neza ko baryohewe mu rukundo.

    Yavuze ko nta mafaranga yagombaga kwishyura Shaddyboo, kuko ubwo bari kumwe yabonaga ko bari mu rukundo- Mbese nta kazi yahaye Shaddyboo ko kumukunda.

    Avuga ati 'Ese namwambuye iki? Avuga ko namwambuye angahe? Ese reka tuvuge ko ahari yaba yari ibyo twapanze, none se koko wakoresha umuntu akajya muri 'Social Media' akuvuga neza kuriya yabikoze, agakora 'Posts', tukagaragara ahantu hatandukanye turi kumwe n'urukundo rwinshi, n'ibindi byinshi.'

    'Niyo mwaba mwaravuganye amafaranga koko ubwo wakwanga kumwishyura. Oya mu magambo make ntacyo numvaga njye ngomba kwishyura kuko ntabwo kari akazi.'

    Producer YewëeH niwe wakoze kuri zimwe mu ndirimbo za The Ben, Uncle Austin, Otile Brwon, Eddy Kenzo, Massamba Intore n’abandi banyuranye.

    YewëeH yacuditse na Shaddyboo hashize igihe atandukanye n’umusore witwa Manzi, ndetse benshi mu bo mu miryango ya hafi bari bazi neza ko biteguye iby’ubukwe bwabo.

    Uyu musore amaze imyaka itanu ari mu rugendo rwo gutunganyiriza indirimbo abahanzi. Ni urugendo rwatangiye ubwo yaririmbaga muri korali imwe na Producer The Major, kugeza ubwo agize inyota yo gutangira kwiga ibicurangisho binyuranye by’umuziki.

    Bahuye gute?

    YewëeH yabwiye InyaRwanda ko yamenyanye na Shaddyboo ‘duhuriye hanze y’u Rwanda’, kandi kuva icyo gihe ‘twabaye inshuti mbere ya byose, ibindi nabyo byagiye bikura biza nyuma’.

    Uyu musore yavuze ko yakunze Shaddyboo kubera ko ‘ari umuntu twahuje’. Ati “Nkunda umuntu duhuza cyane, ukuze mu mutwe, yari afite buri kimwe cyose, njyewe kuri njye numva nyuzwe nabyo. Biraza, bigenda gutyo.”

    YewëeH yavugaga ko atakanzwe no kuba Shaddyboo amurusha imyaka ahubwo ‘njyewe iyo ngiye gukunda umuntu ndeba icyiza mubonamo kurusha ikibi’.

    Ati “Kubera ko nshobora kuvuga imyaka cyangwa ikindi, imyaka, imiterere, uburyo umuntu ameze, uko agaragara, ibyo ng’ibyo njyewe sibyo ndebaho, njyewe ndeba ku bindi bintu biri inyuma y’ibyo.

    YewëeH yatangaje ko atigeze yishyura Shaddyboo kugira ngo bakundane, kuko ibihe byabaranze byarimo umunezero wo ku kigero cyo hejuru 

    Shaddyboo aherutse kumvikana ashinja YewëeH kumwambura nyuma y'amezi atatu ashize baducitse

    YewëeH yavuze ko nta kintu azongera kuvuga kuri Shaddyboo, ashingiye ku byo yamutangaje 

    Shaddyboo yagiye asohora amashusho n'amafoto amugaragaza ari mu bihe biza na YewëeH 








    KANDA HANO UREBE IKIGANIRO CYA PRODUCER YEWEEH AVUGA KURI SHADDYBOO

    Source : https://inyarwanda.com/inkuru/150852/byari-ikiraka-cyo-gukunda-uko-ibya-shaddyboo-na-producer-yeweeh-byari-icya-semuhanuka-150852.html

  • Bahavu, Clapton na Bamenya mu barenga 180 bah… – #rwanda #RwOT

    Bihatanyemo abakinnyi ba filime bakomeye muri iki gihe, abanyarwenya, n'abandi bari mu ruganda rw'ubuhanzi hagamije kubashimira ibikorwa by'indashyikirwa bagaragaje. 

    Ibi bihembo byaherukaga gutangwa mu 2020. Ubwo byatangagwa ku nshuro ya mbere, hari ibyiciro byarimo byakuwemo kuri iyi nshuro ya Kabiri.

    Ababitegura bavuze ko bahisemo ubu buryo kuko bashaka ko ibi bihembo byaguka bikaba bigari. Mu 2020 byari 'Inganji Performing Arts Awards' icyo gihe harimo ibyiciro nk'Ikinamico, Urwenya, imbyino zigezweho, imbyino gakondo n'ibindi. 

    Ariko kuri iyi nshuro bahisemo kongeramo igice cya Cinema 'Kuko dutekereza ko umwaka utaha dushobora gukora 'Inganji Music Awards' cyangwa se tugakora 'Inganji Movie Awards''- Umuyobozi wa Inganji Awards, Kalinda niko yatangaje.

    Yabwiye InyaRwanda, ko kuri iyi nshuro ya Kabiri bahisemo kongeramo igice cya Cinema kubera ko 'Cinema ni ikintu kigari kirimo ingeri nyinshi, harimo aba Producer n'abandi, ariko twafashe ako gace k'abakinnyi gusa, kugirango turebe icyo biduha, tubone icyo tuzaheraho umwaka utaha.'

    Kuri iyi nshuro ya Kabiri hazatangwa ibihembo mu byiciro bitanu birimo icyiciro cya Filime, icyiciro cy'urwenya, icyiciro cy'imbyino zigezweho, icyiciro cy'ababyinnyi ndetse n'icyiciro cy'Ikinamico.

    Kalinda yavuze ko mu guhitamo ababyinnyi bahize abandi bazifashisha abantu basanzwe bategura amarushanwa ahuza ababyinnyi nk'abategura amarushanwa ya 'Urutozi Gakondo Challenge'.

    Mu cyiciro cy'umukinnyi w'umugabo wa filime w'ibihe byose (Best All Time Film Actor) harimo Habiyakare Munru, Willy Ndahiro Paul, Gakwaya Celestin wamenyekanye nka Nkaka, Nkota Eugene, Daniel Gaga uzwi nka Ngenzi, ndetse na Rukundo Arnaud wamamaye nka Shaffy, Jean D'Amour wamamaye nka Papa Shaffy ndetse na Rukundo Arnaud uzwi nka Pole Pole muri filime Bamenya.

    Harimo kandi icyiciro cy'umugore w'ibihe byose muri filime (Best All Time Film Actress), aho abahatanye barimo Mukasekuru Fabiola, Mukakamanzi Beata uzwi nka Mama Nick, Nyirabagesera Lea wamamaye muri filime 'Rwasa', Mutoni Asiah wakinnye muri filime 'Intare y'Ingore', Uwamahoro Antoine wamamaye nka Intare y'Ingore ndetse na Ingabire Pascaline wamamaye muri filime y'uruhererekane 'Inzozi Series'.

    Hanashyizwemo kandi icyiciro cy'umukinnyi wa filime utanga icyizere (Best Up Coming Film Actor of the year), aho abahataniye igikombe barimo Gahima Auxil ukina muri filime zirimo 'Bamenya' ndetse na 'Ibanga Series', 'Isimbi' ukina muri fiime 'Igikomere' ndetse na Joyeuse wo muri filime 'Family Affairs', Kagoyire Rebecca uzwi nka Mama Niyori muri filime 'My Heart',

    Bahavu wamamaye muri filime zirimo 'Impanga' ahataniye igikombe mu cyiciro cy'umukinnyikazi wa filime mwiza w'umwaka (Best Film Actress of the year), aho ahatanye na: Igihozo Mireille Nshuti uzwi cyane muri filime 'Behind', Kayonga Gatesi Divine uzwi cyane muri filime 'Kaliza wa Kalisa';

    Joseline Niyonsenga ugezweho muri iki gihe binyuze muri filime 'Ibanga', Nyambo Jesca uzwi muri filime 'Ibanga' n'izindi, ndetse na Irakoze Sandrine Swallah uzwi cyane muri filime 'Inzira y'Umusaraba', Umunyana Analisa uzwi nka Mama Sava, Madederi wo muri Papa Sava, Nkusi Linda uzwi nka 'Keza' muri filime 'Bamenya' n'abandi.

    Abarimo Mugisha Emmanuel [Kibonge], Ishimwe Angelo uzwi nka Muhinde, umunyarwenya 'Pilate', Japhet Mazimpaka ndetse na Tuyishime Senegalais uzwi nka Mushumba, bahataniye igikombe mu cyiciro 'Best Stand Up Comedian of the year/Male) .

    Mu banyarwenya b'abakobwa bahataniye igikombe mu cyiciro 'Best Female Stand Up Comedian of the year) harimo Kaduhire, Benitha Mahrez ndetse na Izabayo Bonette.

    Ni mu gihe Benimana Ramadhan uzwi nka 'Bamenya', Nkundabose Emmanuel [Manu], Musengimana Eugene [Prof Mbata], Kazungu Emmanuel [Mitsutsu], Nsabimana Eric [Dr Nsabi], Nyaxo, Burikantu na Buringuni bahataniye igikombe mu cyiciro (Best Acting Comedian of the year/Male). 

    Kanda hano ubashe kureba urutonde rurambuye rw’abahataniye ibi bihembo

    Usanase Bahavu Jannet wamamaye muri filime 'Impanga', 'Bad Choice 1, 2,3' ahataniye igikombe mu cyiciro cy'umukinnyikazi wa filime w'umwaka 

    Clapton wamamaye muri filime zirimo 'Umuturanyi' ahataniye igikombe mu cyiciro 'Best Stand Up Comedian of the year/Male)    

    Benimana utegura akanatunganya filime 'Bamenya' ahatanye n'abandi mu cyiciro 'Best Acting Comedian of the year/Male' 

    Ingabire Pascaline wamamaye muri filime 'Inzozi' ahataniye igikombe mu cyiciro cy'umugore w'umukinnyi wa filime w'ibihe byose 'Best All Time Film Actress'

      

    Mutoni Asiah wagize izina rikomeye abicyesha filime 'Rwasa' ahatanye mu matora yo kuri internet binyuze mu bihembo 'Inganji Awards'  

    Igihozo Mireille Nshuti uzwi cyane muri filime 'Behind' ari mu cyiciro cy'umugore w'umwaka w'umukinnyi wa filime 

    Source : https://inyarwanda.com/inkuru/150867/bahavu-clapton-na-bamenya-mu-barenga-180-bahataniye-ibihembo-inganji-awards-150867.html

  • Abaturage b'i Ngoma baribaza irengero ry'inzu igeretse yari kubakwa muri gare – #rwanda #RwOT

    Mu 2022 nibwo ubuyobozi bw'Akarere bwatangiye kubaka gare nshya ya Ngoma ku bufatanye na Jali Holdings, ikaba yari kubakwa mu byiciro bibiri.

    Icyiciro cya mbere kwari ukubaka parikingi y'imodoka n'inzu zo gukatiramo amatike, mu gihe icyiciro cya kabiri cyari kubakwamo inzu igeretse rimwe yari gukorerwamo ubucuruzi. Ni inzu yari kugira imiryango ireba muri kaburimbo indi ikareba imbere muri gare.

    Muri Kamena 2023 hatashywe icyiciro cya mbere, gusa ubuyobozi bwizeza abaturage ko n'ikindi cyiciro kigiye guhita gitangira ariko kugeza n'ubu bamwe mu baturage babwiye IGIHE ko batari bamenya amaherezo y'iyi nzu yari kubakwa muri gare kuko hari bamwe mu bacuruzi bari banatangiye kubara ko ariho bazimurira ubucuruzi bwabo.

    Ndacyayisenga Eric yavuze ko ubwo hamanikwaga igishushanyo mbonera cyariho inzu igeretse yari butume iyi gare irushaho gusa neza ndetse ikanatuma abantu benshi bayicururizamo. Yavuze ko bayobewe irengero ry'iyo nzu.

    Ati 'Mu by'ukuri uko igishushanyo mbonera twakibonye hariho inyubako igeretse, nyuma mu kubaka siko byagenze twabonye bahurutura gare gusa duhora tubyibaza, urabona inyubako igeretse ahantu iri hagaragara neza kandi inongera agaciro k'ahantu rero ubuyobozi bwagasobanuye icyatumye iyo nyubako itubakwa.'

    Tuyisenge Emmanuel we yavuze ko inzu igeretse yari yaramanitswe mu gishushanyo mbonera ariko ngo ubwo gare yatahwaga babwiwe ko iyo nzu izubakwa nyuma, barategereza baraheba.

    Undi muturage yavuze ko mu gihe ubuyobozi bwatangaje ibikorwa runaka biba bigiye kubakwa, buba bukwiye kutabeshya Abaturage, ahubwo bugaharanira ko igishushanyo mbonera bwamanitse cyubahirizwa.

    Ati 'Ahantu hari inzu igeretse umujyi ugenda waguka kandi byanatuma gare yacu irushaho kuba nyabagendwa kuko yaba ifite abaturage benshi bayikoreramo ubucuruzi n'abagenzi bikongera urujya n'uruza mu Mujyi wacu. Ikindi nabwira ubuyobozi iyo bamanitse igishushanyo mbonera nticyubahirizwe baba baduhaye urugero rubi.'

    Umuyobozi w'Akarere ka Ngoma, Mapambano Nyiridandi Cyriaque yabwiye IGIHE ko iyi nyubako itari kubakwa na Leta, ahubwo ari umufatanyabikorwa Jali Holdings ari nawe wubatse gare ya Ngoma.

    Yijeje ko ibiganiro bigikomeje kugira ngo iyi nyubako igeretse izubakwe mu minsi ya vuba.

    Ati 'Iriya nzu ntabwo ari Akarere kazayubaka ni inzu izubakwa na Jali Holdings ifite gare mu nshingano. Icyo Akarere kakoze kayeretse igishushanyo mbonera cya gare n'uko gikwiriye kuba kimeze, tukiganiraho umushoramari iyo ashoye imari agenda agira ibyiciro, yabanje kubaka gare nziza. Ubu turi mu biganiro kugira ngo mu cyiciro cya kabiri azahashyire inzu y'ubucuruzi, ntabwo ari amafaranga ya Leta azakoreshwa.'

    Visi Meya Mapambano yavuze ko kuri ubu uyu mushoramari akiri kureba ingengo y'imari izakoreshwa, Banki bakorana n'ibindi byose bizakenerwa, yizeza abaturage ko iyi nzu igeretse izubakwa muri gare ya Ngoma mu minsi mike kandi ngo ibiganiro biracyakomeje.

    Byari biteganyijwe ko gare ya Ngoma izuzura itwaye miliyari 1,7Frw. Ubwo hatahwaga icyiciro cya mbere, ubuyobozi bwavuze ko cyuzuye hakoreshejwe miliyoni 750 Frw.

    Abaturage b'i Ngoma baribaza irengero ry'iyi nzu igeretse yari kubakwa muri gare


    Source : http://igihe.com/amakuru/u-rwanda/article/abaturage-b-i-ngoma-baribaza-irengero-ry-inzu-igeretse-yari-kubakwa-muri-gare

  • Minisitiri Uwimana yahishuriye ababyeyi ibanga ryo kurera neza umwana akavamo umuntu 'nyamuntu' – #rwanda #RwOT

    Yabigarutseho ku wa 13 Mutarama 2025, ubwo yatangizaga icyumweru cyahariwe ubuzima bw'umwana n'umubyeyi mu Karere ka Gasabo, Umurenge wa Gikomero.

    Minisitiri Uwimana yagaragaje ko kwita ku buzima bw'umwana n'umubyeyi biri mu by'ibanze u Rwanda rushyize imbere kuko no muri gahunda ya kabiri y'igihugu yo kwihutisha iterambere, NST2 harimo no kurwanya igwingira.

    Yagaragaje ko nubwo ibarurishamibare rigaragaza ko imibare y'ababyeyi bapfa babyara n'abana bapfa bavuka yagabunyutse, igihugu gikeneye ibirenze ibyo.

    Ati'' U Rwanda twifuza ni urw'umubyeyi ufite ubuzima bwiza mu gihe cye cyo gutwita, kuko nta muntu ukwiye gupfa atanga ubuzima.''

    Yongeyeho ati 'Umwana yabyaye rero na we agomba kwitabwaho, agakura neza mu gihagararo no mu bwenge, bityo bikazamufasha kwiteza imbere we, umuryango n'igihugu cye. Uyu akurana imiterereze n'amarangamutima ahamye, ndetse umwana nk'uwo ni we uba afite amahirwe yo kuzavamo umuntu nyamuntu.''

    Minisitiri Uwimana yashimangiye ko bimwe mu bikunze gutuma imikurire y'abana idindira bikomoka ku mibanire mibi y'ababyeyi, abasaba kwimakaza amahoro mu rugo.

    Yanavuze ko mu gihe cy'iminsi 1000 ya mbere y'umwana, iyo badahawe serivisi ikwiye bigira ingaruka z'igihe kirekire, hakaba n'abahaburira ubuzima.

    Ati “Ibi bibazo byose mvuze, bifitanye isano n'imibanire y'ababyeyi iwabo. Turasaba ababyeyi kwimakaza umuco w'ibiganiro, uburinganire n'ubwuzuzanye kuko bizadufasha kubyara abana tubasha kurera, twiteze imbere ndetse turinde abana bacu ihohotera. Ntimwaba mwaraye murwana, ngo mwibuke kujya gukingiza umwana cyangwa kumubaza amanota yavanye ku ishuri, uretse ko n'umwana aba yahungabanye.”

    Umuyobozi w'Umujyi wa Kigali Wungirije Ushinzwe Imirehero Myiza, Urujeni Martine, yagaragaje ko kutita ku buzima bw'umubyeyi n'umwana bituma hakiri abana bagwingiye.

    Yagize ati'' Imibare yashyizwe ahabona, yagaragaje ko umujyi wa Kigali mu kurwanya igwingira twari kuri 14,1%, twari tuvuye kure, ariko na byo ntibyakagombye kubaho, ni yo mpamvu intego yacu ari ukugira 0% ku igwingira. Ibipimo by'imirire mibi bituma abana bagira ibiro bike twari kuri 5,9% ariko turifuza gukomeza gushyiramo imbaraga kugira ngo bijye hasi.''

    Yanavuze ko gahunda yo kurera neza abana ireba umugabo n'umugore, asaba abaturage kunoza isuku n'imirire y'abana.

    Imibare y'Ikigo cy'Igihugu Gishyinzwe Ubuzima (RBC), igaragaza ko mu 2000, abana 44 ku 1000 bavutse ari bazima bapfaga, mu 2020 baragabanyuka bagera kuri 19 ku 1000. Abana bari munsi y'imyaka itanu, 196 ku 1000 barapfaga, mu gihe mu 2020 bageze kuri 45 ku 1000.

    Insanganyamatsiko y'uyu mwaka igira iti”Hehe n'ingwingira: Twite ku buzima bw'umubyeyi utwite, umwana, umwangavu, imirire n'isuku, dukingiza abana inkingo zose.'

    Iki cyumweru kizarangwa no gupima imikurire y’abana hakoreshejwe kubapima ibizigira, uburebure n’ibilo

    Umuyobozi w’Umujyi wa Kigali wungirije ushinzwe imibereho myiza y’abaturage, Urujeni Martine yakanguriye abanyamujyi kwita ku mirire n’isuku y’abana babo

    Minisitiri Uwimana Consolée agaburira abana bo muri Gasabo

    Minisitiri Uwimana Consolée yibukije abagabo ko na bo uburere bw’abana bubareba


    Source : http://igihe.com/amakuru/u-rwanda/article/minisitiri-uwimana-yahishuriye-ababyeyi-ibanga-ryo-kurera-neza-umwana-akavamo