Author: webrwanda

  • U Burusiya bwarashe Misile 70 muri Ukraine, ibikorwaremezo by'Ingufu z'amashanyarazi birangirika bikomeye #rwanda #RwOT

    Perezida Volodymyr Zelensky wa Ukraine yatangaje ko ingabo z'u Burusiya zagabye ibitero bikomeye byifashishije misile hamwe n'utudege tutagira abapilote (drones), bigateza iyangirika ry'ibikorwaremezo bitandukanye by'igihugu.

    Nk'uko Zelensky yabisobanuye, ibitero byibasiye cyane ibikorwaremezo by'ingufu na gaz, aho misile zirenga 70 zoherejwe muri Ukraine, ndetse u Burusiya bukaba bwarakoresheje drones hafi 200.

    Ibi bitero byateje igihombo kinini, cyane cyane mu duce twa Kharkiv, Kyiv na Lviv, aho ibikorwa remezo byangiritse bikomeye.

    Perezida wa Ukraine yavuze ko ibi bitero byashegeshe abaturage kuko zimwe muri izo misile zagwiriye inzu z'abaturage, harimo imwe mu mujyi wa Kharkiv, aho hari abantu bakomerekeye.

    Ibikorwa by'ubutabazi birakomeje mu gucungura abantu bagwiriwe n'ibyaguye no gusana ibyangiritse.

    Ibitero by'Uburusiya byiyongereye mu mezi ashize, aho Ukraine ikomeje gusaba inkunga y'igisirikare n'ibikoresho bigezweho kugira ngo yibashe kwirwanaho.

    Zelensky yasabye amahanga gukomeza gutera inkunga Ukraine, cyane cyane mu bijyanye n'ikirere, kugira ngo babashe guhagarika ibitero bikomeje kwibasira igihugu cye.

    Ku ruhande rw'u Burusiya, iki gihugu nticyahise gitangaza byinshi kuri ibi bitero, ariko gisanzwe kivuga ko ibitero byoherezwa muri Ukraine biba bigamije kwangiza ibikorwa bya gisirikare no gucogoza ubushobozi bw'iki gihugu bwo kwihagararaho.

    Intambara hagati y'u Burusiya na Ukraine ikomeje gukaza umurego, ndetse hakaba hari impungenge ko hashobora kubaho izindi ngaruka zikomeye mu gihe nta bwumvikane bugerwaho hagati y'impande zombi.

    Uku gukaza ibitero bishimangira ko intambara ikomeje gufata indi ntera, bigashyira abaturage ba Ukraine mu kaga ndetse bikabangamira imishinga y'amahanga yo gufasha iki gihugu kongera kwiyubaka.

    Source : https://kasukumedia.com/u-burusiya-bwarashe-misile-70-muri-ukraine-ibikorwaremezo-byingufu-zamashanyarazi-birangirika-bikomeye/

  • Mudara, umuhanzi Nyarwanda uri kugaragaza ikizere mu ruhando rwa muzika abikesha indirimbo ye 'Osiyaa' #rwanda #RwOT

    Mudara ni umwe mu bahanzi Nyarwanda bari kwitwara neza mu ruhando rwa muzika, cyane cyane abakorera umuziki wabo hanze y'igihugu cy'u Rwanda. Uyu muhanzi, ukorera umuziki we muri Leta Zunze Ubumwe za Amerika, amaze kwigarurira imitima y'abakunzi b'umuziki binyuze mu ndirimbo ze zirimo ubutumwa bwimbitse ndetse n'umudiho ugezweho.

    Nyuma y'igihe gito asohoye indirimbo ye nshya yise Osiyaa, iyi ndirimbo ikomeje gukundwa ku mbuga nkoranyambaga, by'umwihariko kuri channel ye ya YouTube, aho abayumvise bakomeje kuyigarukaho, bayivuga imyato.

    Indirimbo Osiyaa ni imwe mu bihangano by'uyu muhanzi byafashwe neza n'abakunzi b'umuziki, aho benshi bishimira uburyo Mudara akomeje kwiyerekana nk'umwe mu bahanzi bafite impano ikomeye.

    Indirimbo Osiyaa yatangiye gukwirakwira ku mbuga nkoranyambaga no mu binyamakuru bitandukanye, aho abafana benshi bishimiye umwimerere w'iyi ndirimbo.

    Amashusho yayo meza kandi arimo ubuhanga, bigaragaza ko uyu muhanzi afite intego yo gukomeza kwigaragaza ku ruhando mpuzamahanga.

    Ubutumwa buri muri iyi ndirimbo bujyanye n'urukundo, ibyishimo, ndetse no guharanira inzozi, bikaba ari ibintu bikora ku mitima y'abakunzi b'umuziki by'umwihariko urubyiruko.

    Uyu muhanzi si mushya mu ruganda rwa muzika, kuko amaze igihe akorana umuziki we nabandi bahanzi bakomeye mu gihugu cy'u Rwanda nubwo zimwe mu ndirimbo yakoranye na Yampano, B Threy zitari zasohoka. Ni umwe mu bahanzi bafite intego yo gukomeza kuzamura injyana ya muzika Nyarwanda no kuyigeza ku rwego rwo hejuru.

    Mudara avuga ko afite byinshi byo gutegura bizafasha gutuma umuziki we ugera kure kurushaho, ndetse agira ati: 'Ndi umuhanzi uharanira gukora ibihangano byiza kandi bifite ubuziranenge. Nizeye ko Abanyarwanda n'abakunzi b'umuziki muri rusange bazakomeza kunshyigikira mu rugendo rwanjye.'

    Indirimbo ye Osiyaa imaze iminsi mike igiye hanze doreko imaze kunyura abamaze kuyumva cyane cyane ku mbuga nkoranyambaga, aho abafana be bakomeje kuyisangiza abandi, bigaragaza ko imaze kugira igikundiro gikomeye.

    Abasesenguzi b'umuziki bavuga ko Mudara afite amahirwe yo kuzaba umwe mu bahanzi bafite izina rikomeye mu muziki Nyarwanda ndetse no ku rwego mpuzamahanga, bitewe n'impano ye n'imbaraga ashyira mu buhanzi bwe.

    Mu myaka yashize, umuziki Nyarwanda wagize iterambere rikomeye, aho abahanzi benshi batangiye kugera ku rwego mpuzamahanga.

    Mudara, umusore w'umuhanzi Nyarwanda ukorera umuziki we muri Leta Zunze Ubumwe za Amerika, akomeje kwerekana ko afite impano idasanzwe mu ruhando rw'umuziki.

    Mudara, nk'umwe mu bahanzi bakorera muzika yabo hanze y'u Rwanda, ari gutanga icyizere ko injyana Nyarwanda ikomeje gusakara hirya no hino ku Isi.

    Abakunzi b'umuziki barashishikarizwa gukomeza gushyigikira impano z'abahanzi nyarwanda, cyane cyane abakomeje guhesha ishema igihugu cyabo binyuze mu muziki.

    Indirimbo Osiyaa ikomeje gukundwa, kandi bivugwa ko ari imwe mu ndirimbo zizafasha Mudara gukomeza kubaka izina rikomeye mu muziki.

    Mudara ahamya ko afite byinshi ateganyije, harimo no gusohora izindi ndirimbo nshya mu minsi iri imbere, ndetse akemeza ko ateganya gukorana n'abandi bahanzi bazwi kugira ngo akomeze guteza imbere umuziki we. Ku bakunzi b'umuziki, ni igihe cyo gukomeza gukurikirana ibikorwa bye, kuko uyu muhanzi afite intego yo gukomeza kwigaragaza nk'umwe mu bahanzi bazanye impinduka mu muziki Nyarwanda.

    Source : https://kasukumedia.com/mudara-umuhanzi-nyarwanda-uri-kugaragaza-ikizere-mu-muziki-mpuzamahanga/

  • Nta cyo dusigaranye cyo guhomba – Abanya-Gaza… – #rwanda #RwOT

    Mu gihe intambara imaze amezi 16 ihabura Gaza, abatuye aka gace bavuga ko batagifite icyo batinya ku magambo ya Perezida wa Leta Zunze Ubumwe za Amerika, Donald Trump, wababuriye ko “abaturage bose ba Gaza bazapfa” niba imfungwa zitararekurwa. 

    Abaturage bo muri Gaza, baravuga ko nyuma y'intambara imaze igihe kirekire, basigaye ari abantu batagifite icyo baramira kuko ntacyo basigaracye.

    Yasser al-Sharafa, w'imyaka 59, wahoze ari umucuruzi ukomeye, ariko ubu akaba acuruza udukinisho twabana ku muhanda, avuga ko yabuze byose yagize ati: “Nari umucuruzi w'imyenda ukomeye Inzu yanjye y'amagorofa atandatu, imodoka, ubucuruzi bwanjye, byose byarashize. Nta kindi nshigaje,” asobanura ko ibyo yari afite byose byangiritse, kandi nta buryo bwo kongera kubaho ubuzima busanzwe buhari.

    Jamila Mahmoud, w'imyaka 62, avuga ko amagambo ya Trump ashyira gusa igitutu ku baturage ba Gaza kugira ngo bahunge batatanire mu bindi bihugu yagize ati:”Nta muriro, nta internet, nta buryo bwo gutumanaho. Ese koko Gaza ni yo kibazo cy'isi yose?”

    Ayman Abu Dayyeh, w'imyaka 60, na we avuga ko n'ubwo Hamas ikwiye kwemera ubwumvikane kugira ngo intambara ihagarare, ntacyo yizeye ko bizahindura mu by’ukuri yagize ati: “Twabuze abantu 50,000, twatakaje amazu yacu, nta n'umwe udufasha,” asanga ibihugu byose byo ku Isi byarabatereranye nkuko tubikesha Aljazeera.com.

    Wael Abu Ahmed, w'imyaka 75, atangaza ko amagambo ya Trump nta gaciro afite kuri we, kuko abona ko byose byamaze gusenyuka ati: “Twabuze byose, nimutwihorere cyangwa mutwice mwese nta kindi,” agaragaza ko abasigaye muri Gaza barimo kubaho mu buzima butoroshye.

    Gusa, abatuye Gaza bavuga ko batagifitiye icyizere amahanga. Bamwe mu baturage bavuga ko bakomeje kubaho mu buzima bubi, batagifite icyizere cy'iherezo ry'intambara cyangwa ko amahanga azabafasha gukemura ibibazo byabo.

    Yasser al-Sharafa w'imyaka 59, wahoze ari umucuruzi ukomeye, ariko ubu akaba acuruza udukinisho twabana ku muhandaJamila Mahmoud, w'imyaka 62, avuga ko amagambo ya Trump ashyira gusa igitutu ku baturage ba Gaza kugira ngo bahunge Ayman Abu Dayyeh, w'imyaka 60, na we avuga ko n'ubwo Hamas ikwiye kwemera ubwumvikane kugira ngo intambara ihagarare asanga ntakizere gihari ko izahagaragra Perezida wa Leta Zunze Ubumwe za Amerika, Donald Trump, yatanze umuburo avuga ko “abaturage bose ba Gaza bazapfa” Hamas niramuka itarekuye impfungwa igifite

    Source : https://inyarwanda.com/inkuru/153181/nta-cyo-dusigaranye-cyo-guhomba-abanya-gaza-basubiza-umuburo-wa-perezida-trump-153181.html

  • Umunsi Mpuzamahanga wUmugore usanze abo mu R… – #rwanda #RwOT

    Uyu mwaka ku rwego rw’Igihugu, uzizihirizwa mu Karere ka Ngororero mu Murenge wa Hindiro, Akagari ka Gatega. Insanganyamatsiko y'uyu mwaka iragira iti: “Umugore ni uw’agaciro.”

    Ni umwanya wo kuzirikana agaciro k'umugore mu muryango, n'uruhare rwe mu iterambere ry'igihugu, hareberwa hamwe aho abagore bageze, imbogamizi bagihura na zo, n'ingamba zikwiye gufatwa kugira ngo barusheho kwihuta mu iterambere.

    Nyuma ya Jenoside yakorewe Abatutsi mu 1994, kimwe mu bikorwa by'ingenzi Leta y'u Rwanda yashyizemo imbaraga ni uguteza imbere uburinganire hagati y'abagabo n'abagore. Mu 1995, yashyize umukono ku masezerano yo guteza imbere uburenganzira bw'abagore yasinyiwe i Beijing mu Bushinwa.

    Imvugo yabaye ingiro kuko ubu abenshi bari mu nzego nkuru za Leta zifata ibyemezo mu miyoborere y'igihugu, mu Nteko Ishinga Amategeko ndetse baniteje imbere mu bikorera.

    Mu 2008, Inteko Ishinga Amategeko y'u Rwanda, Umutwe w'Abadepite yabaye iya mbere ku Isi mu kugira abagore benshi ugereranyije n'abagabo. Abagore bageze kuri 61,25% mu gihe ku rwego rw'Isi bangana na 26,4%.

    U Rwanda ruri ku mwanya wa mbere hakurikijwe urutonde ngarukakwezi rwa IPU kuva mu myaka icumi ishize.

    U Rwanda kandi rufite abagize Inteko Ishinga Amategeko bakiri mu rubyiruko. Abagera kuri kimwe cya kabiri mu badepite bari munsi y'imyaka 45 ari na yo iherwaho gusubiza hasi ugereranyije na 29,85% ku rwego rw'Isi.

    Abagore kandi bagize 50% bya guverinoma mu gihe inzego z'ibanze zigomba kuba zigizwe na 30% by'abagore, nk'uko amategeko abiteganya.

    Ubwo yari mu Nteko Rusange ya 63 y'Umuryango w'Abibumbye muri Nzeri 2008, Perezida Paul Kagame yavuze ko u Rwanda rwahisemo guteza imbere uburinganire kuko ari intwaro y'iterambere.

    Imibare igaragaza kandi ko abagore batanga umusanzu wa 30% mu bukungu bwose bw'imbere mu gihugu (GDP). Batinyutse kwihangira imirimo kuko ubu bayobora 42% by'amasosiyete y'ubucuruzi yanditse mu gihugu hose na 58% by'ubucuruzi butanditse nk'uko byerekanywe na Raporo y'Ikigo Mpuzamahanga cy'Imari (International Finance Corporation).

    U Rwanda rwateje imbere uburezi cyane cyane ubw'umwana w'umukobwa ndetse imibare igaragaza ko bitabira ishuri cyane ku kigero cya 98% kurusha abahungu, bo bari ku kigero cya 97%.

    Byongeye kandi, abakobwa bashishikarizwa kwiga amasomo y'ubumenyi, ikoranabuhanga n'imibare mbere yafatwaga nk'agenewe basaza babo b'abahungu kandi abatsinze neza bakabona amahirwe yo gukomeza amashuri yabo muri za Kaminuza zikomeye mu gihugu no hanze yacyo.

    U Rwanda kandi rushimwa ndetse rugafatwa na bimwe mu bihugu nk'ishuri ry'imiyoborere myiza no kwimakaza ihame ry'uburinganire.    

    Impuguke mu by’Uburinganire n’Iterambere, Dr Josephine Mukabera, aherutse kubwira RBA ko umugore yateye imbere kuko yahawe ijambo, arigishwa ndetse ashobora kwiteza imbere.

    Ati: “Umugore wo mu Rwanda mu gihe tugezemo ubona yarateye imbere kuko mbere ya Jenoside yakorewe Abatutsi hari ibyo umugore hari yarahejwemo mu burezi, mu kazi no muri politiki.”

    Umuyobozi Mukuru w'Inama y'Igihugu y'Abagore, Nyiramajyambere Belancile, yagaragaje ko ihame ry’uburinganire n’ubwuzuzanye ridatuma umugore asuzugura umugabo, ahubwo rifasha mu iterambere rye.

    Ati: “Ni ugukomeza kwigisha, abantu tukabigisha ku buryo n’urubyiruko ruzamuka rubizi. Ahubwo uburinganire ni ukureshya mu mategeko, tugahabwa uburenganzira bungana.”

    Guverinoma y'u Rwanda yagiye ishyiraho ingamba na gahunda zo guteza imbere umugore yaba mu burezi, ubukungu, imiyoborere n'ibindi.

    Mu rwego rwa politiki, u Rwanda rwashyizeho ingamba zihamye zo kwimakaza ihame ry’uburinganire. Itegeko Nshinga rya Repubulika y'u Rwanda ryo mu 2003 ryavuguruwe mu 2015, rishimangira ko abagore bagira nibura 30% by'imyanya mu nzego zifatirwamo ibyemezo.

    Nubwo hari intambwe yatewe mu nzego za Leta, mu bikorera haracyagaragara icyuho mu kubahiriza ihame ry’uburinganire. Raporo zitandukanye zagaragaje ko abagore bakiri bake mu myanya y’ubuyobozi mu bigo byigenga, bikaba bisaba gushyiraho ingamba zihariye zo guteza imbere ihame ry’uburinganire muri uru rwego.

    Minisiteri y’Uburinganire n’Iterambere ry’Umuryango (MIGEPROF) ivuga ko uburinganire atari imibare gusa, ahubwo ari ugukuraho imbogamizi zibangamira abageze mu myanya y’ubuyobozi. Ibi bisaba guhindura imyumvire, gukuraho imiziro n’imigenzo mibi byabangamiraga abagore mu iterambere ryabo.

    Mu rwego rw’ubuhinzi n’ubworozi, abagore ibihumbi 3 bakora uyu mwuga bahawe telefoni zigezweho binyuze muri gahunda ya ConnectRwanda. Izi telefoni zizabafasha kubona amakuru akenewe no kunoza imikorere yabo, bikazatuma barushaho gutera imbere no guteza imbere imiryango yabo.

    Ubushakashatsi bw'Ikigo cy'Igihugu cy'Ibarurishamibare, NISR, ku miterere y'umurimo mu Rwanda bwagaragaje ko ubushomeri bwagabanyutse bugera kuri 14,7% mu Ugushyingo 2024, bunagaragaza ko abagabo bari ku isoko ry'umurimo ari 71,9% mu gihe abagore ari 57,1%. Icyuho hagati y'ibitsina byombi ku isoko ry'umurimo ni 14,8%.

    Imibare y'inzego z'umurimo mu Rwanda igaragaza ko mu mwaka wa 2023/2024, abagore ibihumbi 29 bitabiriye gupiganira imyanya y'imirimo y'akazi muri Leta, ariko 1.574 gusa ni bo bagitsinze, 716 bahita bashyirwa mu myanya, mu gihe abandi 745 bashyizwe ku rutonde rw'abategereje ahaboneka umwanya.

    Magingo aya ntihazwi impamvu zituma abagore batitabira gupiganirwa akazi mu myanya ya Leta, ariko biteganyijwe ko hazakorwa ubushakashatsi buzashyira hanze izi mpamvu.

    Minisitiri w'Uburinganire n'Iterambere ry'Umuryango, Uwimana Consolée, yavuze ko mu rwego rwo kwzihiza uyu munsi, mu turere twose tw'igihugu hateganijwe ibikorwa bishimangira uruhare rw'umugore n'umukobwa mu iterambere ry'u Rwanda.

    Ati: 'Mu kwezi kwa Werurwe kose hazakorwa ibikorwa byihutisha impinduka mu guteza imbere umugore n'umukobwa, hakurikijwe gahunda zateguwe.'

    Yakomeje agira ati: 'Dukomeze kandi gusigasira ibyo twagezeho mu guteza imbere uburinganire bw'abagore n'abagabo, twubake umuryango ushoboye kandi utekanye.'

    Nubwo hari byinshi byagezweho mu guteza imbere umugore mu Rwanda, haracyari imbogamizi zigomba gukemurwa. Imyumvire idahwitse ikigaragara mu bice bimwe na bimwe, aho abagore bamwe bafatwa nk’abadashoboye, igomba guhinduka. Gukomeza gushyira imbaraga mu burezi, guha abagore amahirwe angana n’abagabo mu nzego zose, no guharanira ko ihame ry’uburinganire ryubahirizwa hose, ni ingenzi mu rugendo rwo kugera ku buringanire nyabwo.

    Umunsi mpuzamahanga w'Umugore washyizweho n'umuryango w'Abibumbye mu mwaka w'1972. U Rwanda rwatangiye kuwizihiza kuva mu 1975. Ubusanzwe uyu munsi wizihizwa buri mwaka ku itariki ya 8 Werurwe.

    Imibare yo mu ibarura rusange ry'abaturage ryo mu 2022, igaragaza ko Abanyarwanda bari 13.246.394. Muri bo 48,5% ni abagabo naho abagore bangana na 51,5%. 

    U Rwanda rugiye kongera kwifatanya n’Isi mu kwizihiza Umunsi Mpuzamahanga w’Umugore

    Source : https://inyarwanda.com/inkuru/153168/umunsi-mpuzamahanga-wumugore-usanze-abo-mu-rwanda-bahagaze-he-153168.html

  • Ibikorwa bya M23 byo gukaza umutekano w'abaturage muri Goma bikomeje kwambika ubusa MONUSCO #rwanda #RwOT

    Mu minsi ishize ingabo za M23 zakoze ibikorwa bya gisirikari byo gusaka ibitaro aho ingabo za FARDC, wazalendo na FDLR zari zahungiye ziyise abarwayi kandi ari abarwanyi. Kugeza ubu abarenga 130 bamaze gufatwa bihishe mu bitaro ndetse n'intwaro zabo. Ibi byabaye nyuma yuko aba barwanyi bihishe bafite intwaro bateza umutekano muke mu mugi wa Goma maze Guverinoma ya Tshisekedi ikabyitirira M23.

    Nyuma yo gukura abarwanyi bose mu bitaro biherereye muri Goma, MONUSCO yatangaje ko ibitaro byatewe kandi M23 yakoze ibikorwa bya gisirikari kuburyo bujyanye n'amategeko mpuzamahanga, ibikorwa kandi byarengeraga abarwayi n'abaganga barimuri ibyo bitaro babatandukanya n'abarwanyi bakora ibikorwa by'iterabwoba.

    Intego nkuko byatangajwe na M23 kwari ugushakira umutekano nyamukuru ibitaro nizindi nzu zihurirwamo n'abandi bantu benshi. Ibi bikorwa kandi byakozwe hamaze kuganirwa n'impande zose cyane cyane abafite ibikorwa remezo nk'ibitaro n'ibindi

    Nyuma yiki gikorwa, MONUSCO, imaze imyaka isaga 26 muri Congo ntacyo yakoze kigaragara, yamaganye iki gikorwa cyo kugarura umutekano mu bitaro byo muriGoma kuko kigaragaza intege nke zayo ko ntacyo imaze mu gihe M23 yigaragaje mu gihe gitoya.

    The post Ibikorwa bya M23 byo gukaza umutekano w'abaturage muri Goma bikomeje kwambika ubusa MONUSCO appeared first on RUSHYASHYA.

    Source : https://rushyashya.net/ibikorwa-bya-m23-byo-gukaza-umutekano-wabaturage-muri-goma-bikomeje-kwambika-ubusa-monusco/?utm_source=rss&utm_medium=rss&utm_campaign=ibikorwa-bya-m23-byo-gukaza-umutekano-wabaturage-muri-goma-bikomeje-kwambika-ubusa-monusco

  • Rwiyemezamirimo yemerewe kugurizwa miliyoni 30 Frw nta nyungu: Urumuri yagarutse mu isura nshya – #rwanda #RwOT

    Mu byiciro byabanje, iyi gahunda yitwaga BK Urumuri ishyigikira ba rwiyemezamirimo bakora imishinga itandukanye bagafashwa no kubona inguzanyo itarenze miliyoni 7 Frw gusa muri uyu mwaka yaje yitwa Urumuri aho yibanda gusa ku bafite imishinga irengera ibidukikije.

    Gutangiza Gahunga ya Urumuri nshya byabereye i Kigali ku mugoroba wa tariki ya 6 Werurwe 2025.

    Abashaka kuba abagenerwabikorwa ba Urumuri bagomba kuba bafite ubucuruzi bwanditse mu Rwego rw'Igihugu rw'Iterambere (RDB), bumaze amezi atandatu bukora kandi imishinga bakora ifite aho ihuriye no kurengera ibidukikije.

    Abagenerwa iyo nguzanyo kandi bagomba kuba bakora imishinga itarengeje agaciro ka miliyoni 500 Frw.

    Abujuje ibisabwa batanga ubusabe bwabo banyuze ku rubuga rwa internet rwa BK Foundation noneho hazatoranywemo abarenga ijana bazahabwa amahugurwa ajyanye n'ibyo bakora mu gihe cy'amezi atatu.

    Nyuma hazabaho itoranya rya kabiri bahitemo ba rwiyemezamirimo 30 ba mbere bazahabwa inguzanyo kuva kuri miliyoni 5 Frw kugeza kuri 30 Frw bitewe n'umushinga.

    Abo ba rwiyemezamirimo GIZ izahita ibishingira ibakire inguzanyo muri BK bazishyura mu myaka itatu nta ngwate kandi bagume no muri porogaramu y'amezi atandatu yo kubaha amahugurwa ajyanye n'ibyo bakora.

    Umujyanama mu bya Tekiniki mu mushinga w'ubukungu bwisubira muri GIZ Rwanda, Ikirezi Anitha yavuze ko impamvu bateye inkunga Urumuri ari uko basanze ihuje na gahunda yabo yo kurengera ibidukikije.

    Yagize ati 'Twari dusanzwe dutanga inkunga mu mishinga yo kurengera ibidukikije ariko tubona ari ngombwa gukorana b'ibigo by'imari kuko twe imishinga tuba dukoraho irarangira kandi byo bihoraho.Twasanze gahunda ya Urumuri ihuje n'ibyo dushaka kuko ifasha mu gutegura ba rwiyemezamirimo bagafata inshingano zo kwaka amafaranga kandi nyuma hari abandi bazayakenera bakayishyura.'

    Umunyamabanga Nshingwabikorwa wa BK Foundation, Karangwayire Ingrid yavuze ko Gahunda ya Urumuri kuri ubu imaze kuba ubukombe mu guteza imbere ba rwiyemezamirimo bato.

    Ati 'Dushaka gufasha abatugana gutera imbere ariko tutabagamijeho inyungu.Muri iyi gahunda tumaze gufasha ba rwiyemezamirimo barenga 200 kandi 60% muri bo ni abagore bishyura neza. Bari badusabye kongera amafaranga tubaha none GIZ yadufashije kuyongera. Twishimira ko abantu bagera kuri 600 bashya babonye akazi muri iyo mishinga twahaye inguzanyo.'

    Umumyamabanga Uhoraho muri Minisiteri y'Ibidukikije, Cyiza Béatrice yavuze ko urumuri ari imwe muri gahunda z'abikorera zifasha iyo minisiteri muri gahunda y'Igihugu yo kurwanya ihindagurika ry'ibihe.

    Yavuze ko Gahunda ya Urumuri ari umusanzu ukomeye cyane w'abikorera mu gukusanya ubushobozi bwo gushyira mu bikorwa gahunda y'Igihugu yo kurwanya ihindagurika ry'ibihe kugeza mu 2030 izakenera miliyari 11$ ariko hakaba hamaze kuboneka miliyari 6$.

    Gahunda ya Urumuri yibanda cyane kuri ba rwiyemezamirimo b'urubyiruko, abagore ndetse n'abafite ubumuga.

    Umunyamabanga Nshingwabikorwa wa BK Foundation, Karangwayire Ingrid yagaragaje ko gahunda ya Urumuri imaze kuba ubukombe mu guteza imbere ba rwiyemezamirimo bato

    Umuyobozi wa GIZ mu Rwanda, Maik Schwarz ni umwe mu batangije Gahunda ya Urumuri

    Umumyamabanga Uhoraho muri Minisiteri y'Ibidukikije, Cyiza Béatrice yavuze ko urumuri ari imwe muri gahunda z'abikorera zifasha iyo minisiteri muri gahunda y'Igihugu yo kurwanya ihindagurika ry'ibihe

    Hasobanuwe uburyo Gahunda ya Urumuri izafasha ba rwiyemezamirimo bato

    Gahunda ya Urumuri izafasha ba rwiyemezamirimo 30

    Ba rwiyemezamirimo b’urubyiruko bari mu bitabiriye gutangiza Gahunda ya Urumuri

    Bafashe ifoto y’urwibutso


    Source : http://igihe.com/amakuru/u-rwanda/article/rwiyemezamirimo-yemerewe-kugurizwa-miliyoni-30-frw-nta-nyungu-urumuri-yagarutse

  • Hagiye gushyirwaho Sosiyete izafasha abahanzi… – #rwanda #RwOT

    Muri rusange iyi nama yari yubakiye ku kureba uburyo iteka rya Minisitiri rigena imikorere n'imitegurire y'ihuriro/Sosiyete ishinzwe gukurikirana no gucunga uburenganzira bw'umutungo mu by'ubwenge (Collective Management Organisation – CMO) ryashyirwa mu bikorwa n'ibisabwa byose bijyanye no gukusanya no gutanga amafaranga y'ingurane (Royalties) agenewe abahanzi. 

    Ibi biteganywa n'itegeko No 055/2024 ryo ku wa 20/06/2024 rigamije kurengera umutungo bwite mu by’ubwenge ko hazashyirwaho iteka rya Minisitiri rizafasha mu ishyirwa mu bikorwa itegeko ryavuzwe haruguru. 

    Muri iyi nama yabereye kuri Serena Hotel kuri uyu wa Kane tariki 7 Werurwe 2025, Minisitiri w’Ubucuruzi n’Inganda mushya, Sebahizi Prudence yavuze ko kurengera umutungo mu by'ubwenge ari ingenzi mu kurinda no gushima imbaraga n'impano z'abahanzi, abahanga mu guhanga ibihangano, ndetse n'abavumbuzi.

    Yongeyeho ko kugira urwego rukomeye rw'uburenganzira ku mutungo mu by'ubwenge ndetse na Sosiyete 'Collective Management Organisation — CMO', ikora neza bizafasha abahanzi kubona inyungu ivuye mu bihangano byabo, bikabageza ku mwuga urambye kandi ubafitiye inyungu.

    Umunyamabanga Uhoraho muri Minisiteri y'Urubyiruko n'Iterambere ry'Ubuhanzi, Ngabo Brave, we yavuze ko iyi sosiyete igiye gushyirwaho ari igisubizo ku mpungenge z'abahanzi, kuko bamaze igihe bagaragaza ko batabona inyungu ikwiye ivuye mu bihangano byabo.

    Perezida w'Inama y'Igihugu y'Abahanzi, Niragire Marie France, yashimiye Leta y'u Rwanda ku mbaraga ishyira mu guteza imbere ubuhanzi no kubuhindura umwuga ubasha gutunga ababukora.

    Amakuru agera kuri InyaRwanda, avuga ko iyi Sosiyete 'CMO' izatangira iri mu biganza by'Ikigo cy'Igihugu Gishinzwe Iterambere (RDB), hanyuma nimara guhabwa ibyangombwa byose ndetse n'ibikoresho byo gukoresha mu kugenzura ahakoreshejwe ibihangano by'abahanzi (System), izegurirwa abikorera.

    Ingingo y'itegeko ya 350 y'itegeko N° 055/2024 ryo ku wa  20/06/2024 ryerekeye kurengera umutungo bwite mu by'ubwenge ivuga ko 'Ubuyobozi bubifitiye ububasha bukusanya ibihembo by'uruhushya byavuye mu gukoresha ibikomoka ku bihangano, uburenganzira bw'abahanzi n'uburenganzira bushamikiyeho kandi bukabisaranganya ku bafite uburenganzira.'

    Rigakomeza rivuga kandi ko 'Iteka rya Minisitiri ufite umuco mu nshingano rigena uburyo bw'ikusanywa n'isaranganya ry'ibihembo by'uruhushya byavuye mu gukoresha ibikomoka ku bihangano, uburenganzira bw'abahanzi, uburenganzira bushamikiyeho rikorwa.'

    Iyi Sosiyete ya 'CMO' izasimbura Sosiyete Nyarwanda y’abahanzi [Rwanda Societey of Authors/RSAU], yari imaze imyaka irenga 15 ifasha abahanzi kubona amafaranga ava mu bihangano byabo.

    Yari igizwe n'abanyamuziki, abanditsi, abakora za Cinema n'abashushanya. Yashinzwe muri 2010 itangira gukora mu mwaka wa 2016 ishyizweho n'itegeko rirebera ubuhanzi n'abahanzi bose bafite ibihangano bifatika bigomba kurindwa ngo birengerwa ku nyungu z'abanyirabyo n'imiryango yabo.

    Iyi sosiyete mu gihe imaze ikora ikurikirana, ikishyuriza abahanzi ndetse ikabagezeho amafaranga avuye mu bihangano byabo kugeza imyaka irenze 50. RSAU yari isanzwe ifite abanyamuryango barenga 600.

    Umuyobozi w'Urugaga rw'Abahanzi, Intore Tuyisenge yabwiye InyaRwanda, ko bishimiye kuba Guverinoma igiye gushyiraho indi sosiyete izafasha abahanzi nyuma ya RSAU.

    Ati 'Byadushimishije cyane nk'abahanzi kuko imbogamizi nyinshi RSAU yahuye nazo, zari zishingiye ku bantu batayumvaga, zizavaho. Kuko iyi izaba ikorera mu kigo cya Leta ari nayo igifasha.'

    Akomeza ati 'Ikindi Leta mu izina rya Minisiteri y'Ubucuruzi n'Inganda, batwemereye kuzakoresha ikoranabuhanga mu kureba ahakoreshwa ibihangano no gusaranganya amafaranga avamo, bityo bifashe abahanzi kurushaho kugirira icyizere iyo sosiyete ya 'CMO'.

    Intore Tuyisenge yavuze ko 'N'ubwo hari ibitaregenze neza ntitwabura gushimira byimazeyo umusanzu wa RSAU yatanze ari nawo musingi uzubakirwaho mu gukosora aho bitagenze neza no gukemura imbogamizi zose RSAU yahuye nazo.'  

    Uhereye ibumoso: Umuyobozi w'Inama y'Igihugu y'Abahanzi, Niragire Marie France washinze Genesis Tv, Minisitiri w’Ubucuruzi n’Inganda mushya, Sebahizi Prudence, Umunyamabanga Uhoraho muri Minisiteri y'Urubyiruko n'Iterambere ry'Ubuhanzi, Ngabo Brave n'umuhanzikazi Butera Knowless mu nama yize ku ishyirwaho rya Sosiyete ya 'CMO'

      

    Abarimo Dj Pius wamamaye mu bihangano binyuranye, umunyamakuru wamamaye nka Prof Mbata (uwa mbere ivuye ibumoso), Abayisenge Christian wa Isibo TV (Uwa Kabiri uvuye ibumoso) ndetse na Valents wamamaye muri filime zirimo ‘Impanga Tv’ (Uwa Gatatu uvuye iburyo)

      

    Umuyobozi w'Inama y'Igihugu y'Abahanzi, Niragire Marie France washinze Genesis Tv

      

    Minisitiri w’Ubucuruzi n’Inganda mushya, Sebahizi Prudence

      

    Umunyamabanga Uhoraho muri Minisiteri y'Urubyiruko n'Iterambere ry'Ubuhanzi, Ngabo Brave 

    Uhereye ibumoso: Umuhanzi Massamba Intore, umuhanzi Justin Nsengimana ndetse n'Umunyamabanga Uhoraho muri Minisiteri y'Urubyiruko n'Iterambere ry'Ubuhanzi, Ngabo Brave

    Source : https://inyarwanda.com/inkuru/153180/hagiye-gushyirwaho-sosiyete-izafasha-abahanzi-kubona-inyungu-mu-miziki-bakora-153180.html

  • RRA yiyemeje kugeza abanyurwa na serivisi z'imisoro kuri 90% bitarenze 2029 – #rwanda #RwOT

    Byatangajwe kuri uyu wa 07 Werurwe 2025, ubwo RRA yamurikaga ku mugaragaro umunsi wahariwe ubushakashatsi bugamije kunoza serivisi z'isoresha.

    Ni umunsi wari ufite insanganyamatsiko igaruka ku cyakorwa kugira ngo ubushake mu gutanga imisoro no kubahiriza amategeko abigenga bwiyongere nta we uhaswe.

    Komiseri Mukuru wa RRA, Ronald Niwenshuti, yavuze ko mu 2022 bari bageze kuri 75% by'abishimiye serivisi bahabwa ku bijyanye n'imisoro n'amahoro, agaragaza ko bakomeje guharanira ko iyo mibare yakwiyongera.

    Ati 'Kugira ngo dukomereze muri uwo mujyo twihaye intego muri gahunda yacu y'igihe kirekire kugira ngo tuzamure iyo mibare, tuve kuri 75% byibuze tugere kuri 90% mu 2028/2029. Twizera ko icyo gihe tuzaba turi ikigo gitanga serivisi by'uzuye aho kuba abashyira mu bikorwa ibyo itegeko riteganya.'

    Imwe mu mishinga itandukanye iri gufasha RRA kuzamura icyo kigero harimo kwimakaza ikoranabuhanga nko guteza imbere urubuga rwayo, kwita kubabagana byisumbuye, guhugura abasora binyuze mu bukangurambaga butandukanye, gutanga serivisi hifashishijwe ikoranabuhanga n'ibindi bijyanye no gutanga amakuru.

    Yashimangiye ko mu gihe usora ahawe serivisi nziza, bizatanga umusaruro mwinshi mu bijyanye n'inshingano zo gusora abikoze ku bushake bidasabye kumubwiriza, ibinatanga umusaruro mu gukusanya imisoro yigashishwa mu bikorwa bitandukanye.

    Umuyobozi Mukuru Ushinzwe Imari muri Banki Nkuru y'u Rwanda, Dr. Thierry M. Kalisa, yagaragaje ko ubushakashatsi nk'ubu ari ingenzi cyane ariko asaba ko hashyirwa n'imbaraga mu bijyanye no kongerera ubushobozi abakora ubushakashatsi.

    Ati 'Nta bushakashatsi bukozwe gahunda yo gufata gushyiraho politiki zitandukanye yashingirwa ku bitekerezo by'umuntu ku giti cye aho gushingira ku kuri kw'ibihari. Niba ushaka ubushakashatsi bufite ireme uba ukeneye n'ababukora b'inzobere bivuze ko kububakira ubushobozi ari ingenzi.'

    Atanze urugero nko muri BNR yavuze ko iyi banki ikomeje gushyira imbaraga mu bushakashatsi aho nko mu myaka 12 ishize yahaye akazi abafite ubumenyi buri hejuru ndetse yohereza abandi gukarishya ubumenyi.

    Muri icyo gihe bavuye ku muntu umwe wari ufite Impamyabumenyi y'Ikirenga, Ph.D, mu bukungu bagera kuri batandatu barimo n'umwe wize imibare ndetse abandi batanu bari mu masomo yabo ya Ph.D, byose hagamijwe kwimakaza ubushakashatsi buteza imbere ubukungu bw'Igihugu.

    Umuyobozi Mukuru Wungirije w'Urwego rw'Igihugu rw'Imiyoborere, RGB, Dr. Félicien Usengumukiza yavuze ko mu bintu umunani bigenderwaho mu bushakashatsi ngarukamwaka ku miyoborere bukorwa na RGB, buzwi nka Rwanda Governance Scorecard (RGS), bitatu muri byo birebana ako kanya n'iyi gahunda ya RRA yo guteza imbere ubushakashatsi.

    Ibyo birimo kurwanya ruswa gukorera mu mucyo, kubazwa inshingano, gutanga serivisi inoze n'ibijyanye n'ubukungu n'imiyoborere ihuriweho.

    Muri ubwo bushakashatsi bwamuritswe mu 2024, inkingi ijyanye no kurwanya ruswa no gukorera mu mucyo yavuye kuri 88.97% yari iriho mu 2023, igera kuri 86.64% mu 2024 na ho iy'imiyoborere abaturage bagizemo uruhare kandi idaheza iri mu zazamutse mu manota kuko kuri ubu ifite 85.84% ivuye kuri 84.04%.

    Umusoro ni wo nkingi y'ubukungu bw'u Rwanda no kwishakamo ibisubizo, bidasabye ko igihugu cyishingikiriza ku nkunga z'amahanga. Mu 2023/2024 RRA yakusanyije imisoro irenga miliyari 2619,2 Frw bingana na 99,3% by'intego yari yahawe, ndetse mu 2024/2025 bigateganywa ko izakusanya miliyari 3061,2 Frw, ibingana na 54% by'ingengo y'imari y'igihugu.

    Komiseri Mukuru wa RRA, Ronald Niwenshuti yavuze ko mu 2029 abishimira serivisi z’imisoro bahabwa bazaba barageze kuri 90%

    Umuyobozi Mukuru Ushinzwe Imari muri Banki Nkuru y'u Rwanda, Dr. Thierry M. Kalisa, yasabye ko RRA yakomeza gushyira imbaraga mu kubakira ubushobozi abashakashatsi bayo

    Umuyobozi Mukuru Wungirije w'Urwego rw'Igihugu rw'Imiyoborere, RGB, Dr. Félicien Usengumukiza aganiriza abashashatsi bitabiriye umunsi RRA yahariye ubushakashatsi

    Haganiriwe ku ngingo zitandukanye zatuma abasora bitabira ku bushake bwabo

    Abantu b’ingeri zitandukanye bitabiriye umunsi RRA yahariye ubushakashatsi

    Amafoto: Rusa Willy Prince


    Source : http://igihe.com/amakuru/u-rwanda/article/rra-yihaye-intego-yo-kuba-abanyurwa-na-serivisi-z-imisoro-bazaba-barageze-kuri

  • Kayonza: Ikigo Nderabuzima cya Kageyo gifite inyubako ziyashije kigiye kwimurwa – #rwanda #RwOT

    Ni icyemezo cyafashwe nyuma y'aho ahari hasanzwe hubatswe iki kigo nderabuzima bigaragaye ko ari hafi y'igishanga, ndetse bikaba byaratumye inyubako zitangira kwiyasa mu buryo buteye ubwoba.

    Ishimwe Yvonne utuye mu Kagari ka Kageyo, yatangaje ko iyo imvura iguye bagiye kwivuza baba bafite ubwoba bw'uko inyubako z'iki kigo nderabuzima zabagwira, kuko inkuta zose zasataguritse kugeza hasi.

    Ati 'Hari nubwo tubura aho twivuriza kubera ko hashaje.''

    Ntawumvayabo we yavuze ko hari abarwayi benshi batinya kurara kuri iki kigo Nderabuzima batinya ko imvura iramutse iguye izi nzu zabagwira.

    Umuyobozi w'Akarere ka Kayonza, Nyemazi John Bosco, yavuze ko gusatagurika kw'inkuta z'Ikigo Nderabuzima cya Kageyo babona ko hari ingaruka bishobora kuzateza ari na yo mpamvu bafashe icyemezo cyo kubaka inyubako nshya.

    Ati 'Ni ikigo Nderabuzima kirimo ibyiciro bibiri, icyiciro cya mbere ni ukubaka inzu y'ababyeyi nyuma hakazubakwa ibindi byumba bitangirwamo izindi serivisi. Iyi nzu y'ababyeyi yubatswe mu buryo yanakwakira izo serivisi mu gihe izindi nzu zitari zubakwa.''

    Meya Nyemazi yavuze ko bazafatanya na Minisiteri y'Ubuzima mu kunoza no kwihutisha serivisi hagendewe ku zizajya zihatangirwa kuko ubu hiyongereyemo iyo kubyaza.

    Iki kigo Nderabuzima gishya kizuzura gitwaye miliyari 1 Frw azatangwa n'Akarere ndetse n'undi mufatanyabikorwa. Hazaba hari inzu y'ababyeyi n'izindi zitangirwamo ubuvuzi busanzwe.

    Magingo aya ikigo Nderabuzima cya Kageyo giha serivisi abaturage ibihumbi 11.

    Inkuta z’ikigo nderabuzima cya Kageyo zariyashije

    Habanje kubakwa inzu y’ababyeyi hakazubakwa izindi nyubako


    Source : http://igihe.com/amakuru/u-rwanda/article/kayonza-ikigo-nderabuzima-cya-kageyo-gifite-inyubako-ziyashije-kigiye-kwimurwa

  • Kamonyi-Karama: Avuga ko yanze ingeso mbi, yanga gusabiriza ashaka iterambere akuye mu budozi #rwanda #RwOT

    Ku myaka 21 y'amavuko, Iradukunda Sofia ni umukobwa wahisemo umwuga w'ubudozi. Avuga ko imyaka itatu yize uyu mwuga nta gihombo abona, ko ahubwo nyuma y'aho, umwaka umwe amaze awukora asanga ari mu nyungu. Ahamya ko byamurinze kwicara mu rugo adakora, bimurinda gusaba ababyeyi buri kimwe, bimurinda ubuzererezi, bimufasha kwigira, aba uwo ariwe none. Asaba abakobwa b'urungano n'abandi gukura amaboko mu mufuka bagakora.

    Umunyamakuru wa intyoza.com amusanze aho akorera Ubudozi muri Koperative BABERWE iherereye mu isantere y'Ubucuruzi ya Karama, Iradukunda amubwira ko guhitamo gukorera muri Koperative aho kujya ku ibaraza, mu masoko cyangwa ngo akodeshe inzu akoreramo ari uko yasanze kuba muri Koperative aribyo birimo inyungu nyinshi.

    Iradukunda Sofia, ni urugero rwiza benshi bakwigiraho. Muganiriye wumva imbaraga iri mu kwigira no kugira ahazaza hafite intego.

    Ati' Kuba muri Koperative bitandukanye no kwikorera ku giti cyawe kuko murahuza, wigiramo byinshi, iyo hari icyo utazi bagenzi bawe bakizi barakwigisha, ntabwo wakwica ikintu kandi mugenzi wawe ahari akizi'. Akomeza asaba bagenzi be baba abato n'abakuru kuva mu bigare bagakura amaboko mu mufuka bagakora, bakiteza imbere, abari mu ngeso mbi bakazivamo.

    Iradukunda, ahamya ko mu gihe kingana n'umwaka amaze akora uyu mwuga amaze kungukiramo byinshi birimo; Inshuti, kumenya neza umwuga ariko kandi ngo n'amafaranga Ababyeyi bamwishyuriye yiga amaze kuyagaruza. Agura amatungo magufi(Ingurube) akazigurisha akunguka, ariko kandi hejuru y'ibyo ngo arimo kwiga Imodoka kuko mu buzima bwe yamye akunda gutwara imodoka kandi byose abikora yiyishyuriye.

    Mu buzima bwe bwa buri munsi, Iradukunda avuga ko ashimishwa no kugira uwo agirira akamaro kuko ubuzima bwamwigishije ko kubaho ari ukubana. Ahamya ko amaze gufasha abana benshi, abishyurira ishuri, ibyo kurya ndetse abadafite inkweto n'imyambaro bamusanze akanezezwa n'uko bamugeraho afite akabafasha kubona ibyo babura bakagana ishuri ntawe ubahutaje.

    Avuga ko muri ubu buzima kwicara nta kintu ukora ubwabyo bimugaza ndetse bigashyira umuntu ahabi kuko kuri we asanga kubaho ubuzima nk'ubwo ariho hava abajya mu bigare bitari byiza, by'abadakora ahubwo baba bashaka gutungwa n'ibyo batavunikiye, abicara bagasaba buri kimwe ababyeyi cyangwa ababarera, abandi bakishora mu ngeso mbi, bakiyambura agaciro nyamara bafite Ubwonko, amaguru n'amaboko bikora neza.

    Iradukunda Sofia, avuga ko ubuzima bwo kubaho afite icyo akora kimwinjiriza bwamwigishije kubaho yiyubaha, bumwigisha Kwigira abaho adasabiriza, atabarizwa mu bigare by'abananiwe gukora, bumwigisha ko gutera imbere biharanirwa kandi ko ikiri icyawe ari icyo waharaniye n'imbaraga zawe zose.

    Abakorera muri iyi Koperative bafite amateka tuzagarukaho.

    Iradukunda, Asaba Abakobwa bagenzi be ndetse n'Abagore muri rusange gukunda gukora cyane ariko kandi by'umwihariko buri wese akagira umwuga kuko ufite umwuga azi neza atawusonzanya, adasabiriza, atandavura, adasuzugurwa na buri wese.
    Munyaneza Théogène

    Source : https://www.intyoza.com/2025/03/07/kamonyi-karama-avuga-ko-yanze-ingeso-mbi-yanga-gusabiriza-ashaka-iterambere-akuye-mu-budozi/