Author: webrwanda

  • Hakenewe kugaruzwa arenga miliyari 16 Frw zivuye ku byaha bya ruswa – #rwanda #RwOT

    Umuvunyi Mukuru, Nirere Madeleine, yabigarutseho kuri uyu wa 14 Werurwe 2025, ubwo yari mu Nteko Ishinga Amategeko y'u Rwanda mu biganiro nyunguranabitekerezo ku ishusho ya ruswa mu Rwanda.

    Yagaragaje ko nubwo u Rwanda rukomeje kwitwara neza mu guhangana n'ibyaha bya ruswa, nk'uko ibipimo by'ubushakashatsi butandukanye bugenda bubigaragaza ariko hakigaragara ibikorwa n'imyitwarire ya ruswa.

    Yakomeje ati 'U Rwanda ruri ku mwanya wa 43 ku Isi n'amanota 57% ruvuye ku manota 53% n'umwanya wa 50 ku Isi mu mwaka wa 2012 (Corruption Perception Index, TI). U Rwanda rwihaye kuba urwa mbere ku Isi mu mwaka wa 2050. Banki y'Isi na yo igaragaza intambwe u Rwanda rwagiye rutera mu kurwanya ruswa, rwavuye ku manota 71.5% mu mwaka wa 2012 rugera ku manota 73.1% mu mwaka wa 2023 (WB, Governance Indicators, Control of corruption).'

    Yagaragaje ko hakiri ibikorwa bya ruswa bikigaragara kandi ko hari ingamba zikomeje gushyirwa mu bikorwa hagamijwe kuyirandura burundu.

    Yavuze ko ku bijyanye no kugaruza umutungo wa Leta, hari hakwiye gushyirwaho abakozi bashinzwe gukurikirana no kugaruza ayo mafaranga ndetse na Minisiteri y'Ubutabera ikiha igihe ntarengwa cyo kuba yagaruje ayo mafaranga.

    Kuva mu 2014 hagombaga kugaruzwa 31.737.175.954 Frw hiyongereyeho amafaranga y'amahanga angana n'amadorali y'Amerika 6.503.629, Amayero angana na 920.150. Gusa kugeza muri Kamena 2024, amafaranga yose yagarujwe ni Frw 14.047.974.056, Amayero 3.729 n'amadoli ya 14.743 ndetse n'ibikoresho bifite agaciro ka 100.994.000 Frw.

    Nirere ati “Bivuze ko hari ingufu zigomba gushyirwa mu gukomeza kugaruza uyu mutungo, kuko igihe umuntu aciriwe urubanza agahanwa umutungo wa Leta wanyerejwe cyangwa se umutungo w'abaturage ugomba kugaruka.”

    Yagaragaje kandi ko hakiri ikibazo mu birebana no gutanga amakuru ku byaha bya ruswa kuko Transparency International Rwanda yagaragaje ko 8% mu batse ruswa ari bo bashobora gutanga amakuru, mu gihe RGB yagaragaje ko 85% by'abayatswe badashobora gutanga amakuru.

    Yasobanuye ko impamvu zishingirwaho zituma amakuru adatangwa harimo gutinya ko bagirirwa nabi; kumva ko ntacyo amakuru azamara, kutamenya uwo amakuru ashyikirizwa n'ibindi.

    Ku rundi ruhande ariko ngo bategereje iteka rya Perezida rigena ishimwe rizajya rihabwa uwatanze amakuru ku byaha bya ruswa kandi ryitezweho kuzatanga umusaruro.

    Birantega mu gukurikirana ibyaha bya ruswa ziracyari zose…

    Mu biyanye no kugaruza umutungo wa Leta, hari aho usanga abakurikiranwa barayandikishije ku bandi bantu.

    Nirere yagaragaje ko iyo amakuru amenyekanye abandikishijweho uwo mutungo bazwi nk'abashumba bakurikiranwa kugira ngo batange amakuru y'inkomoko yawo ababigizemo uruhare bakabiryozwa.

    Umuyobozi Nshingwabikorwa w'Umuryango Urwanya Ruswa n'Akarengane, Transparency International Rwanda, Apollinaire Mupiganyi, yavuze usanga hari abaturage bumva ko ruswa ntacyo itwaye ndetse n'abandi usanga barabyakiriye.

    Yavuze ko hakwiye kubaho ubufatanye bw'inzego zose zaba iza leta, itangazamakuru na sosiyete sivile mu kurwanya no gukumira ruswa.

    Yerekanye kandi ko amakuru atangwa kuri ruswa akwiye kujya ahita akurikiranwa byihuse ndetse hagafatwa ingamba zihariye zo kurinda abatanze amakuru no kutihanganira ruswa na gato.

    Inzego zitandukanye ziri mu rugamba rwo guhashya ibyaha bimunga ubukungu bw’igihugu

    Abagize Inteko Ishinga Amategeko bagaragaje ko hakenewe ingamba zihamye zo kurwanya ruswa


    Source : http://igihe.com/amakuru/u-rwanda/article/hakenewe-kugaruzwa-arenga-miliyari-16-frw-zivuye-ku-byaha-bya-ruswa

  • Perezida Kagame yazamuye mu ntera Col Stanis… – #rwanda #RwOT

    Ibi byatangajwe na RDF mu gitondo cyo kuri uyu wa Gatandatu tariki ya 15 Werurwe. 

    Col Stanislas Gashugi wazamuwe mu ntera akanagirwa Umuyobozi w'Umutwe w'Ingabo zidasanzwe muri RDF, asimbuye Gen Maj Ruki Karusisi wasabwe gusubira gukorera ku Biro bikuru by'Ingabo z'u Rwanda mu gihe agitegereje ko ahabwa izindi nshingano.

    Gashugi wahawe inshingano nshya, yakoze imirimo itandukanye mu gisirikare cy'u Rwanda harimo ko mu 2021 yahawe ipeti rya Colonel, akagirwa n'Ushinzwe ibikorwa bya gisirikare muri Ambasade y'u Rwanda muri Tanzania.

    Gen Maj Ruki Karusisi yari yaragizwe umuyobozi w’umutwe udasanzwe w’Ingabo z’u Rwanda muri 2019.

    Source : https://inyarwanda.com/inkuru/153464/perezida-kagame-yazamuye-mu-ntera-col-stanislas-gashugi-anamuha-kuyobora-umutwe-wingabo-zi-153464.html

  • Ibyo wamenya kuri Karole Kasita uzazana naba… – #rwanda #RwOT

    Ni kimwe mu bitaramo bitegerejwe n'umubare munini ahanini biturutse mu kuba kizahuza abanyarwenya benshi bo mu Karere k'Afurika y'Iburasirazuba bakomeye. Kizabera muri Kigali Conference and Exhibition Village ahazwi nka Camp Kigali, ku wa Kane tariki 27 Werurwe 2025.

    Byitezwe ko hari n'abanyarwenya bo mu Burundi bazagaragara muri iki gitaramo kidasanzwe mu rugendo rwa sosiyete ya CIM isanzwe itegura ibitaramo bya Gen-Z Comedy.

    Karole Kasita ni umuhanzikazi w’umunya-Uganda uzwi cyane mu njyana ya Dancehall na Afrobeat. Yatangiye kwamamara mu mwaka wa 2018 ubwo yashyiraga hanze indirimbo ye yise “Yaka”, yakunzwe cyane ndetse ikamuhesha kumenyekana mu ruhando rwa muzika ya Uganda.

    Uyu mukobwa azahurira ku rubyiniro n'abanyarwenya b'iwabo barimo: itsinda rya Maulana na Reign, Pablo, MC Mariachi, Madrat na Chiko ndetse na Alex Muhangi. Ni mu gihe abo mu Rwanda bazataramana barimo Joshua, Ambasaderi w'Abakonsomateri, Umushumba, Pirate, Kadudu, Mc Kandi na Musa, Muhinde ndetse na Rusine Patrick.

    Umunyarwenya Fally Merci utegura ibi bitaramo, yabwiye InyaRwanda ko imyaka itatu ishize ategura ibi bitaramo 'yaranzwe no kudacika intege no gushyigikirwa'.

    Ati 'Byabaye ibihe bidasanzwe kuri twe kuko byari bishya mu gutangira, ariko uko twagiye turushaho gutegura ibi bitaramo niko abantu bagiye batwumva. Tuzera ko n'indi myaka iri imbere izaba myiza kurushaho.'

    Karole Kasita ugiye gutaramira i Kigali mu Ugushyingo 2022 yakoze igitaramo gikomeye aho yamuritse Album ye yise “Limited Edition”, cyitabirwa n’abakunzi benshi ba muzika, ndetse cyashimangiye umwanya we nk’umwe mu bahanzikazi bakunzwe muri Uganda.

    Azwiho kugira imbaraga nyinshi ku rubyiniro, aho asusurutsa abakunzi be binyuze mu mbyino zidasanzwe no kuririmba mu buryo butuma abafana be bishimira ibitaramo bye.

    Ibi byamuhesheje gukundwa cyane ndetse no kugira igikundiro mu bakunzi ba muzika ya Dancehall na Afrobeat muri Uganda no mu karere k’Afurika y’Iburasirazuba.

    Maulana na Reign bategerejwe i Kigali ni itsinda ry’abanyarwenya b’Abanya-Uganda rizwi cyane mu ruganda rw’imyidagaduro rwa Uganda. Bamenyekanye ku bw’ubushobozi bwabo mu gusetsa, cyane cyane binyuze mu biganiro byabo bya “Soyi Soyi” byakunzwe n’abantu benshi.

    Bakorera cyane ku rubyiniro rwa 'Comedy Store Uganda', aho bakomeje gushimisha abakunzi babo. Ibikorwa byabo by’urwenya biboneka no ku rubuga rwabo rwa YouTube, aho bashyira amashusho y’ibitaramo byabo.

    Mu rwego rwo kwagura impano zabo, Maulana na Reign baninjiye mu muziki, aho basohoye indirimbo nka “Gumizawo” bakoranye na Alien Skin na Lil Pazo, ndetse na “Ondebeza” bakoranye na Gladiator the Emperor.

    Ubuhanga bwabo mu gusetsa, hamwe n’ubushobozi bwo guhanga udushya, byatumye baba bamwe mu banyarwenya bakunzwe cyane muri Uganda no mu karere k’Afurika y’Iburasirazuba.

    Madrat na Chiko bo ni itsinda ry’abanyarwenya b’Abanya-Uganda rizwi cyane mu ruganda rw’imyidagaduro rwa Uganda. Bakunzwe kubera uburyo bwihariye basetsa abantu, bakaba bamaze imyaka irenga icumi mu mwuga w’urwenya.

    Mu rwego rwo kwizihiza isabukuru y’imyaka icumi bakora urwenya, ku itariki ya 9 Kanama 2024, bateguye igitaramo gikomeye cyabereye muri Kampala Sheraton Gardens. Iki gitaramo cyitabiriwe n’abantu benshi, cyashimangiye umwanya wabo nk’abanyarwenya bakunzwe cyane muri Uganda.

    Madrat na Chiko bazwi kandi kubera igitaramo cy’urwenya bise “Nsekobuseko”, aho bamaze gukora ibice bitandukanye byacyo, birimo icya gatatu cyabaye ku itariki ya 2 Kanama 2019, kikabera muri UMA Multipurpose Hall. 

    Uretse ibikorwa by’urwenya, bafite kandi urubuga rwa YouTube rwitwa “Madrat and Chiko Official”, aho basangiza abakunzi babo ibiganiro byabo bishya n’ibitaramo bakoze. 


    Umuhanzikazi Karole Kasita agiye gutaramira i Kigali ku nshuro ye ya mbere nyuma y’igihe kinini ari mu muziki 


    Umunyarwenya akaba n’umushyushyarugamba, MC Mariachi utegerejwe i Kigali mu gitaramo cya Gen-Z Comedy 


    Itsinda ry’abanyarwenya rikomeye muri Uganda, Madrat na Chiko bagiye kwerekana ubuhanga bwabo mu gitaramo kizabera muri Camp Kigali 



    Alex Muhangi watangije ibitaramo bya Comedy Store muri Uganda nawe ategerejwe i Kigali



    Source : https://inyarwanda.com/inkuru/153469/ibyo-wamenya-kuri-karole-kasita-uzazana-nabanyarwenya-7-mu-gitaramo-i-kigali-153469.html

  • Imanza zirenga ibihumbi 19 zarangijwe hisunzwe gahunda ya 'plea-bargaining' – #rwanda #RwOT

    Ni mu gihe kuva mu 2017 kugera mu 2025, imanza 9.087 z'imanza mbonezamubano, ubucuruzi, umurimo n'ubutegetsi zari zaregewe inkiko zakemutse binyuze muri iyo gahunda, harimo enye zifite agaciro ka miliyari 20.9 Frw.

    Ibi byagarutsweho n'Ikigo gishinzwe ishyirwa mu bikorwa rya politiki yo gukemura amakimbirane binyuze mu nzira y'ubuhuza, ADR (Alternative Dispute Resolution), ubwo cyaganiraga n'itangazamakuru ku wa 14 Werurwe 2025.

    Umunyamabanga Uhoraho muri Minisiteri y'Ubutabera, Théophile Mbonera, avuga ko iyi politiki yagiyeho mu rwego rwo kugabanya imanza zijya mu nkiko ndetse n'ibirarane by'imanza inkiko zabaga zifite.

    Avuga ko ibyo birarane byarengaga 60% gusa kuva hatangiye gukoreshwa ubu buryo bwo gukemura imanza hatisunzwe inkiko zimaze kugera kuri 54%.

    Akomeza asobanura ko iyi politiki kandi igabanya umwanya umuntu ata mu nkiko aburana nyuma ugasanga no kubona ibyo yatsindiye na byo bigoranye.

    Yongeyeho ko ishyigikira intego y'igihugu yo kubanisha neza abaturage kuko bituma n'abafitanye amakimbirane badafatana nk'abahanganye.

    Ati ' Ntabwo tugaya uruhare rw'inkiko mu gukemura amakimbirane, ariko iyo zikemura amakimbirane hari utsinda n'utsindwa, biragoye ko wabona uwatsinzwe wanyuzwe, atari uko inkiko zaciye urubanza nabi ahubwo ari uko ari we wifuzaga gutsinda. Ibyo rero bituma ahorana ubwo burakari bigatuma yumva atanakomeza kubana na mugenzi we.'

    Yavuze ko inyungu iri mu gukemura amakimbirane binyuze mu buhuza ari uko mwese mufata umwanzuro mwumvikanyeho bigatuma, ubucuti, ubumwe, imibanire myiza, iba ntamakemwa mu muryango cyangwa hagati y'abo bantu babiri.'

    Mbonera yagaragaje ko ikibazo gihari ari icy'imyumvire y'abaturage bacyumva ko kujya mu nkiko ari byo byiza kurusha kujya mu bunzi nyamara birengagije umwanya n'amafaranga batakaza mu nkiko.

    Avuga ko abandi bifashisha abunzi batabiherewe uburenganzira ndetse batabifiteho ubumenyi buhagije.

    Politiki yo gukemura amakimbirane hatisunzwe inkiko yashyizweho n'inama y'Abaminisitiri mu 2022 ndetse mu 2024 hashingwa Ikigo gishinzwe gushyira mu bikorwa iyi politiki.

    Gahunda ya 'plea-bargaining' ni imwe mu zifasha mu kugabanya ubucucike mu magororero

    Umunyamabanga Uhoraho muri Minisiteri y’Ubutabera, Théophile Mbonera yasabye abanyamakuru guteza imbere politiki yo gukemura amakimbirane hatisunzwe inkiko


    Source : http://igihe.com/amakuru/u-rwanda/article/imanza-zirenga-ibihumbi-19-zarangijwe-hisunzwe-gahunda-ya-plea-bargaining

  • Ubuzima bw'imyororekere ntibukwiriye gufatwa nka kirazira: Uko abo mu madini babyumva – #rwanda #RwOT

    Babigarutseho ku wa 14 Werurwe 2024 ubwo bari mu nama ngarukamwaka ya kane itegurwa n'Umuryango Happy Family Rwanda Organization, igamije kungurana ibitekerezo n'abanyamadini n'izindi nzego ku bikorwa byubaka umuryango mugari.

    Muri uyu mwaka iyo nama yigaga ku buryo amadini n'amatorero ndetse n'itangazamakuru byagira uruhare mu kwigisha ku buzima bw'imyororokere.

    Umuyobozi Mukuru wa Happy Family Rwanda Organization, Nsengimana Rafiki Justin, yavuze ko kuganira n'izo nzego bigamije guhuza na bo imbaraga mu kurwanya inda ziterwa abangavu, Virusi itera SIDA n'ihohoterwa rishingiye ku gitsina.

    Yongeyeho ko impamvu bibanda ku banyamadini ari uko bafite abantu benshi babakurikira kandi babumvira mu buryo bworoshye ku buryo bigishije n'amasomo y'ubuzima busanzwe urubyiruko rubarizwamo yarugirira akamaro.

    Abayobozi b'amadini anyuranye bitabiriye iyo nama bavuze ko na bo babona ari ngombwa ko ijwi bafite rigera kure bakarikoresha mu kwigisha abayoboke babo ubuzima bw'imyororokere kandi ko atari ugutakaza indangagaciro z'iyobokamana.

    Bishop Dr. Nzayisenga Antoine uyobora umuryango ushingiye ku myemerere witwa Anglican Mission Episcopal Church yavuze ko nk'umushumba abona ivugabutumwa bakora ryuzura neza iyo ryitaye no ku buzima busanzwe.

    Ati 'Mu nyigisho zacu dusanzwe dukora ku kuvura abugingo ariko ubwo bugingo tuvura buri muri uyu mubiri kandi ukeneye kugira ngo abantu bawugireho ubumenyi butandukanye. Ni yo mpamvu ubwo bumenyi ku buzima bw'imyororokere ari ngombwa mu bakirisitu bacu.'

    Gasengayire Sabine uyobora Itorero rya Efatha Church yavuze ko ubumenyi ku buzima bw'imyororokere bamaze kubona ko ari ngombwa kubwigisha abayoboke babo ndetse banatangiye inyigisho zabwo zihariye.

    Ati 'Inshuro eshatu mu kwezi tugira gahunda yo kwigisha abana guhera ku myaka 12 ubuzima bw'imyororokere. Tuganiriza abahungu ukwabo n'abakobwa ukwabo tukagira n'amasomo bahuriraho. Bifite akamaro kuko bituma abo bana ibyo bari kubwirwa n'abandi biyobya tubasobanurira.'

    Yongeyeho ko izo nyigisho atari iz'ubuyoboye nk'uko hari bamwe mu banyamadini babyumva uko, ahubwo abashishikariza na bo kuzitanga.

    Ati 'Ni byiza ko amenya neza umubiri we uko uteye n'icyo yakora kikamugiraho ingaruka mbi n'uko yabyirinda kugira ngo azabashe kuba umugore n'umugabo w'ejo ukomeye kandi w'ingirakamaro mu Itorero no mu gihugu.'

    Muri ibyo biganiro itangazamakuru ryasabwe gushyira ingufu mu biganiro byigisha imyororokere kuko hari aho usigaye usanga ibisa n'ibishishikariza abantu ubusambanyi kandi byakabaye bibigisha kwimenya ahubwo.

    Umuyobozi w'ishami ry'ubuzima n'imibereho myiza mu Karere ka Nyarugenge, Nkunda Evariste yashimangiye ko uruhare rw'amadini n'amatorero mu gukemura ibibazo byugarije umuryango ari ingenzi cyane kuko Leta itabikora yonyine.

    Umuryango Happy Family Rwanda Organization ukora ibikorwa bitandukanye byibanda ku buzima, uburezi ndetse n'iterambere ry'ubukungu.

    Uyu mwana abinyujije mu muvugo yasabye ababyeyi kurushaho kuganiriza urubyiruko ubuzima bw’imyororokere

    Uyu mwaka Happy Family Rwanda Organization yibanze ku ruhare rw’amadini n’itangazamukuru mu kwigisha ubuzima bw’imyororokere

    Umuyobozi Mukuru wa Happy Family Rwanda Organization, Nsengimana Rafiki Justin, yavuze ko kuganira n'izo nzego bigamije guhuza na bo imbaraga mu kurwanya ibibazo byugarije urubyiruko

    Pasiteri Habyarimana Désiré ni umwe mu bashyigikiye ko amadini yakwigihsa abayoboke bayo ubuzima bw’imyororokere

    Nkunda Evariste yashimangiye ko uruhare rw'amadini n'amatorero mu gukemura ibibazo byugarije umuryango ari ingenzi cyane kuko Leta itabikora yonyine


    Source : http://igihe.com/amakuru/u-rwanda/article/ubuzima-bw-imyororekere-ntibukwiriye-gufatwa-nka-kirazira-uko-abo-mu-madini

  • Umukozi wo mu rugo wishe mugenzi we amuteye icyuma yarashwe ashaka gutema abandi – #rwanda #RwOT

    Byabaye mu rukerera rwo kuri uyu wa Gatandatu. Uwo mukozi w'umuhungu yitwaga Niyonita Eric, mu gihe umukobwa we yitwaga Bampire Françoise. Ntabwo icyo bapfuye kiramenyekana ku buryo byagejeje aho Niyonita atera mugenzi we icyuma akamwica.

    Umuvugizi wa Polisi mu Mujyi wa Kigali, CIP Wellars Gahonzire, yabwiye IGIHE ko inzego z'umutekano zarashe Niyonita ubwo zari zitabaye zajya kumuta muri yombi akazirwanya.

    Ati 'Yashakaga gutema buri wese umwegereye'.

    Yavuze ko amakuru arambuye ku byabaye, aza kuyatugezaho mu masaha ari imbere.

    Ubu bugizi bwa nabi bwabereye mu Karere ka Kicukiro mu Murenge wa Masaka


    Source : http://igihe.com/amakuru/u-rwanda/article/umukozi-wo-mu-rugo-wishe-mugenzi-we-amuteye-icyuma-yarashwe-ashaka-gutema

  • Col Stanislas Gashugi yazamuwe mu ntera anagirwa Umuyobozi w'Umutwe w'Ingabo zidasanzwe muri RDF – #rwanda #RwOT

    Ni impinduka zatangajwe mu gitondo cyo ku wa Gatandatu tariki 15 Gicurasi. Zirimo kandi ko Gen Maj Ruki Karusisi wayoboraga Special Operations Force yasabwe gusubira gukorera ku Biro bikuru by'Ingabo z'u Rwanda mu gihe agitegereje ko ahabwa izindi nshingano.

    Gashugi wahawe inshingano nshya, yakoze imirimo itandukanye mu gisirikare cy'u Rwanda harimo ko mu 2021 yahawe ipeti rya Colonel, akagirwa n'Ushinzwe ibikorwa bya gisirikare muri Ambasade y'u Rwanda muri Tanzania.

    Special Operations Force ni umutwe w'Ingabo z'u Rwanda uba waratojwe kurwana mu buryo bwihariye


    Source : http://igihe.com/amakuru/u-rwanda/article/col-stanislas-gashugi-yazamuwe-mu-ntera-anagirwa-umuyobozi-w-umutwe-w-ingabo

  • Igihe kirageze ngo amadini yigishe urubyiruko gukoresha agakingirizo – Pasiteri Habyarimana – #rwanda #RwOT

    Ibyo Pasiteri Habyarimana yabigarutseho ubwo yari mu kiganiro cyagarukaga ku ruhare rw'amadini n'amatorero mu kwigisha ubuzima bw'imyororokere. Ni ikiganiro cyarimo amadini n'amatorero anyuranye cyabereye i Kigali kuri uyu wa 14 Werurwe 2025.

    Uwo muvugabutumwa yavuze ko mu minsi ishize aherutse guha amahugurwa urubyiruko rugera kuri 700 ariko atungurwa no gusanga 80% muri rwo rwiyemerera ko rwasambanye urundi rufite ibibazo mu bijyanye n'urukundo.

    Ati 'Ibyo bintu pasiteri ntazigera abimenya kuko iyo baje bakuzura urusengero bakabyina bagataha tugira ngo dufite abantu ariko barimo 80% basambanye kandi bafite n'ibibazo batazi n'uko babyitwaramo.'

    Pasiteri Habyarimana yavuze ko iyo mibare iri hejuru ku buryo hari ibyago byinshi ko aho rusambanira ruhakura indwara zitandukanye n'ibindi byago, agasanga amadini akwiriye kubakangurira gukoresha agakingirizo.

    Ati 'Abanyamadini nubwo tutajya tuvuga ku gakingirizo, njye mbona [urubyiruko] rukwiriye kugira ubwenge bwo kugakoresha kuko twe ntabwo dutanga agakiza turigisha gusa. Dukwiye kubwira urubyiruko ko rukoresheje agakingirizo byibuze umubiri wabaho bakagera igihe cyo kwihana gusambana ariko batarapfuye. Nta bwo ndi bwemeranye n'abanyamadini bose hano […] ariko njye ni ko mbyumva.'

    Uwo muvugabutumwa yongeyeho ko ubusambanyi mu rubyiruko buteye impungenge kuko n'umubare w'urwandura Sida uri hejuru akaba asanga amadini n'amatorero nta cyo yakungukira mu kugira abayoboke bafite iyo ndwara n'ibindi bibazo biterwa n'ubusambanyi kandi yashoboraga kubagira inama.

    Imibare y'Ikigo cy'Igihugu cy'Ubuzima (RBC), igaragaza ko buri mwaka mu Rwanda abantu 3200 bandura Virusi itera SIDA mu gihe abagera ku 2600 bahitanwa na yo.

    Muri abo urubyiruko ruri hagati y'imyaka 15 na 29 ni rwo ruyandura cyane ndetse n'abakobwa bari hagati y'imyaka 10 na 24.

    Ibyo kandi byiyongeraho kuba urubyiruko ari rwo rugize umubare munini w'abatimipimisha ngo bamenye uko bahagze aho nko mu Ntara y'Amajyaruguru yonyine urugera kuri 30% gusa ari rwo ruzi uko ruhagaze.

    Pasiteri Habyarimana Désiré yavuze ko abanyamadini bakwiriye gushishikariza urubyiruko gukoresha agakingirizo


    Source : http://igihe.com/amakuru/u-rwanda/article/igihe-kirageze-ngo-amadini-yigishe-urubyiruko-gukoresha-agakingirizo-pasiteri

  • Abadepite n'Abasenateri basanga hakenewe ingamba nshya mu guhangana na ruswa – #rwanda #RwOT

    Byagarutsweho kuri uyu wa 14 Werurwe 2025 mu biganiro nyunguranabitekerezo ku ishusho ya ruswa mu Rwanda n'ingamba zo kuyirwanya cyateguwe n'Ihuriro ry'Abagize Inteko Ishinga Amategeko baharanira kurwanya ruswa n'ibindi byaha bifitanye isano nayo APNAC Rwanda.

    Perezida wa APNAC-RWANDA, Senateri Ngarambe Télesphore, yavuze ko nubwo hari intambwe nini imaze guterwa mu gukumira no kurwanya ruswa mu Rwanda, APNAC-Rwanda isanga ruswa ari icyaha gihinduranya isura buri munsi, bityo kukirwanya bisaba imitekerereze n'imigirire bidasanzwe.

    Perezida wa Sena y'u Rwanda, Dr. Kalinda François Xavier, yagaragaje ko hakenewe ubufatanye n'izindi nzego nk'Abanyarwanda mu rugamba rwo kurwanya ruswa.

    Ati 'Kurwanya ruswa si inshingano ya Leta gusa cyangwa urwego rumwe. Ni inshingano yacu twese, nk'Abanyarwanda duhuriye ku ntego yo kubaka igihugu kirangwa n'amahoro, imiyoborere myiza, ubutabera, gukunda igihugu ari byo bizana iterambere rirambye duharanira'

    Perezida w'Umutwe w'Abadepite, Kazarwa Gerturde, yashimangiye ko ruswa ari icyaha kimunga ubukungu bw'igihugu kandi ko inzego zitandukanye zikwiye kuyihagurukira.

    Yagaragaje ko hakwiye gushyirwaho ingamba zigamije gukurikirana no kubiryoza ababigizemo uruhare ndetse asaba ko hanozwa imitangire ya serivisi nk'imwe mu nzira yo guhashya ruswa.

    Depite Kalisa Jean Sauver, yagaragaje ko bimwe mu byuho bya ruswa ikigaragara mu mitangire ya serivisi bishingiye ku kutagira indangagaciro na kirazira mu mikorere n'imitangire ya serivisi, kudasobanura bihagije ibisabwa ukeneye serivisi, gukerereza no gusiragiza abashaka serivisi.

    Yerekanye kandi ko harimo kudakurikirana mu buryo bunoze imitangire ya serivisi hagamijwe kubazwa inshingano n'imitangire mibi ya serivisi nk'iz'ubutaka, ishyirwa mu bikorwa by'igishushanyo mbonera ndetse n'impushya zo gutarwara ibinyabiziga.

    Yakomeje ati 'Icyakorwa ni ugukangurira Abanyarwanda cyane cyane abatanga serivisi kugira indangagaciro na kirazira z'umuco nyarwanda, kunoza no kumenyekanisha imikoreshereze y'ikoranabuhanga mu mitangire ya serivisi no mu ikemurwa ry'ibibazo by'abaturage.'

    Yongeyeho ati 'Kunoza imitangire ya serivisi abazikenera bagasobanurirwa uburenganzira bwabo kandi hakirindwa kubasiragiza no gukora ubukangurambaga bwimbitse ku miterere ya ruswa, ibyo igaragariramo n'ingaruka igira ku iterambere ry'igihugu no gushyiraho uburyo buhagije kandi bunoze bwo gutanga amakuru kuri ruswa.'

    Depite Kalisa kandi yagaragaje ko hari hakwiye gushyirwaho uburyo bwo kwigisha urubyiruko mu byiciro byose by'amashuri mu rwego rwo kurutoza gukurana umuco wo kwanga ruswa no kuyirwanya.

    Depite Sibobugingo Gloriose, yagaragaje ko hakwiye gushyirwaho integanyanyigisho yabugenewe kuri ruswa abana bakabitozwa bakiri bato ndetse no gutegura ibiganiro ku ngaruka zayo no kuyirwanya.

    Ati 'Ikindi ni ugutegura ingamba zihariye ku rubyiruko hifashishijwe ibitaramo indirimbo, televiziyo, kunyuza ubutumwa mu biganiro bikunzwe kuri radio na televiziyo… no gukoresha imbuga nkoranyambaga mu kugaragaza ibimenyetso bya ruswa, ingaruka zayo n'ibyo dukwiriye gukora.'

    Yagaragaje kandi ko habaho gukangurira abanyamadini n'amatorero n'imiryango itari iya leta kwigisha Abanyarwanda kurwanya ruswa ndetse no kubyigisha mu nteko z'abaturage.

    Yavuze kandi ko hari hakwiye gushyirwaho imboni zo kurwanya ruswa mu rwego rwo kuyihashya ndetse no gushyira imbaraga mu itorero ry'umudugudu kandi ingamba zashyizweho mu gukumira ruswa zigakurikiranwa uko bikwiye.

    Yasabye ko ikimenyetso cy'ikiganza cyo kurwanya ruswa cyashyizwe kuri Kigali Convention Center cyashyirwa hirya no hino mu gihugu by'umwihariko ahahurira abantu benshi.

    Depite Uwubutatu Marie Therese, yerekanye ko inzego zifite kurwanya ruswa mu nshingano zikwiye gukora neza ndetse abakurikiranyweho ibyaha bya ruswa bakajya batangazwa imyirondoro yabo kugira ngo bibere urugero abatarayifatirwamo.

    Ati 'Ibyo byatanga urugero mu gukumira ruswa no kuyihashya burundu.'

    Yasabye kongera imbaraga mu guhererekanya amakuru n'imikoranire y'inzego zitandukanye ndetse no gukomeza gukoresha ikoranabuhanga mu mitangire ya serivisi no gukuraho amananiza mu mitangire ya serivisi mu nzego zose.

    Depite Murora Beth yagaragaje ko abatanga ruswa bari kugenda bahindura amayeri, aho kuri ubu hari kwimakazwa ikoreshwa ry'ikoranabuhanga rihanitse ndetse namwe mu mayeri agamije kujijisha.

    Ati 'Kuri ubu usanga hari imvugo zirimo kujijisha nk'umuntu akakubwira ngo kanda akanyenyeri, nta cy'ubu cy'ubusa, urasengera cyangwa ngo urazana ikiziriko cyo gutwara inka. Ayo ni amagambo akunze kugaragara mu gihe cyo kwaka ruswa.'

    Yagaragaje kandi ko kuri ubu usanga nta muntu ucyakira amafaranga mu ntoki nka ruswa ahubwo hakoreshwa ikoranabuhanga aho usanga ashobora gushyirwa kuri nimero ya konti cyangwa ya telefoni y'undi muntu.

    Yemeje kandi ko na ruswa y'igitsina ikigaragara mu nzego zose bityo ko hakenewe ingamba zikomeye zigamije kuyihashya.

    Umunyamabanga Mukuru wungirije w'Urwego rw'Igihugu rw'Ubugenzacyaha, RIB, Kamarampaka Consolée, yavuze ko ubugenzacyaha bwashyizemo imbaraga mu gukurikirana ruswa, aho kuri ubu hakorwa iperereza hagamijwe gutahura abantu bose bashobora kugira uruhare mu itangwa ryayo barimo n'abakomisiyoneri badutse.

    Yemeje kandi ko hari gushyirwa imbaraga mu kongera ubumenyi abakozi, kugaruza umutungo wakomotse ku cyaha cya ruswa ndetse no gukora ubukangurambaga bunoze mu baturage.

    Kamarampaka yasabye ko inzego zose zajya zifatira ibyemezo abakozi babyo bagaragaweho imyitwarire iganisha kuri ruswa bakaba bakwirukanwa nubwo baba abere mu nkiko.

    Inteko Ishinga Amategeko yemeje ko hakenewe ingamba nshya kandi zihamye zo gukumira ruswa no kuyirwanya.

    Yasabye kandi gukomeza kwimakaza ubufatanye mu nzego no kubakira ubushobozi abakora mu nzego zishinzwe kuyirwanya ndetse no gukangurira Abanyarwanda kwitandukanye n'imigirire iganisha ku byaha bya ruswa.

    Inteko Ishinga Amategeko yemeje ko hakenewe ingamba nshya kandi zihamye zo gukumira ruswa no kuyirwanya

    Abadepite n’Abasenateri bagiye impaka ku cyakorwa mu kurwanya ruswa

    Abadepite bagaragaje ko hari ibikwiye gukorwa mu kurwanya ruswa

    Perezida wa Sena, Dr. Kalinda François Xavier, yasabye gusenyera umugozi umwe


    Source : http://igihe.com/amakuru/u-rwanda/article/impaka-z-abadepite-n-abasenateri-ku-kurandura-ruswa

  • Rusizi: Ibagiro ryatwaye miliyari 4 Frw rikoreshwa ku kigero cya 30% y'ubushobozi rifite – #rwanda #RwOT

    Ni ibagiro rigiye kumara amezi abiri ritangiye gukora kuko ryatangiye imirimo yo kubaga tariki 23 Mutarama 2025.

    Abaturage b'akarere ka Rusizi bari bamaze igihe bataka kutagira ibagiro ryujuje ibisabwa, bigatuma bagura inyama zirimo umwanda zabagirwaga ahantu hasa nabi.

    Mu rwego rwo gukemura iki kibazo, Leta y'u Rwanda yakoranye n'abari barashoye imari mu ibagiro rya Rusizi, yemera kubishyurira 50% kugira ngo bagire ibagiro rigezweho.

    Mu 2020, ku musozi uri mu marembo y'Umujyi wa Rusizi hatangiye kubakwa ibagiro rigezweho ari na ryo rya mbere rinini mu Rwanda kugeza ubu.

    Iri bagiro rifite ubushobozi bwo kubaga amatungo 350 buri munsi arimo inka 100, ihene n'intama 50 n'ingurube 200.

    Umuyobozi wa Rumeat Processing, Mugambira Jean Baptiste yabwiye IGIHE ko iri bagiro riri gukora ku kigero cya 30% kuko bamaze igihe gito batangiye kubaga ndetse bakaba bataratangira kurangura amatungo yo kubaga.

    Ati Hari n'ikibazo cy'abakiliya bataramenyera, abagura inyama ntabwo baramenyera, ariko mu minsi itaha bazaba bamaze kumenyera.'

    Mugambira avuga ko ibagiro rya Rusizi kuri ubu riri kubaga inyama zifite ubuziranenge kuko bafite ibikoresho bigezweho birimo ibitesha ubwenge itungo mbere y'uko ribagwa kandi rikaba rikorera mu nzu zisa neza.

    Ati “Kubaga ni ibintu bisaba abantu b'abahanga babyize. Kuriya abaturage babikora, itungo bakarikubita ifuni bakaribagira mu rutoki bituma abantu barya itungo ririmo ibinyabutabire'

    Niyongabo Claude, umaze imyaka 10 acuruza inyama avuga ko iri bagiro rya kijyambere riri kubaha inyama zifite isuku mu gihe mbere baranguraga inyama zabagiwe ahantu hadafite isuku.

    Ati “Mbere tutarabona ibagiro risobanutse mu mbogamizi twagiraga harimo umwanda, n'abakiriya ku isoko ugasanga ni bakeya, ariko tugeze hano twahasanze isuku ihagije na serivisi nziza iboneye, uko byasa kose bitandukanye n'aho twaranguraga.'

    Mu rwego rwo korohereza abaturage kubona inyama zujuje ubuziranenge iri bagiro ryashyizeho serivisi yo kubagira umukiliya itungo yizaniye akishyura ikiguzi cya serivisi. Inka kuyibaga ni 16500frw, ingurube ni 7000, ihene cyangwa intamabni 2500.

    Kubaga inka bitwara litilo 200 z'amazi, hagakoreshwa umuriro n'ibyuma bikonjesha kuko inyama zikimara kubagwa zihita zishyirwa mu byuma bikonjesha mu gihe zitegereje abaguzi.

    Kubaga inka imwe bitwara litiro 200 z’amazi

    Ingurube nyuma yo guteshwa ubwenge ishyirwa mu cyuma kiyikuraho ubwoya

    Icyuma gitesha ubwenge ingurube kugira ngo inyama zayo zigumane ubuziranenge

    Ni ibagiro ryubatswe ku gaciro ka miliyari 4 Frw

    Ikusanyirizo ry’imyanda iva mu ruganda


    Source : http://igihe.com/amakuru/u-rwanda/article/rusizi-ibagiro-ryatwaye-miliyari-4frw-rikoresha-30-by-ubushobozi-rifite