Author: webrwanda

  • Mu myaka itanu hanyerejwe miliyari 48 Frw: Ishusho y'ibyaha bimunga ubukungu mu Rwanda – #rwanda #RwOT

    Ni ingingo yagarutsweho n'Umuyobozi mukuru w'uru rwego, Gashumba Jeanne Pauline, ubwo yari mu Nteko Ishinga Amategeko y'u Rwanda.

    Yerekanye ko ibyaha bikunze kugaragara biri muri urwo rwego birimo kunyereza umutungo, kunyereza umusoro, kwihesha ikintu cy'undi, iyezandonke, kwigana no guhindura ibimenyetso by'amafaranga, gutera inkunga iterabwoba no gutera inkunga ikwirakwizwa ry'intwaro za kirimbuzi.

    Yasobanuye ko ibyo ari ibyaha bikorwa bigamije kugira ingaruka zikomeye ku bukungu bw'igihugu n'imari kandi bidakwiye kwihanganirwa.

    Yakomeje ati 'Umuntu umaze kweza ya ndoke yakomoye ku byaha, ajya kuyirira muri sosiyete ajya kubaho ubuzima yifuje ariko buturutse mu buryo bw'uburiganya.'

    Yavuze ko mu bushakashatsi bwakozwe mu 2024 byagaragaye ko ibyago byo kuba habaho iyenzandoke ziri ku kigero cyo hagati.

    Ati 'Niyo twaba turi hasi byaba ari ikibazo kuko twagakwiye kuba tufite zeru, kuko igihe cyose hari ibyaha bimunga ubukungu bw'igihugu n'icyo kibazo cy'iyezandonke kiba gihari.'

    Muri iryo suzuma ngo hashingiwe ku byaha bimunga ubukungu n'imari mu kureba uburemere bw'ingorane zaterwa buri cyaha hitawe ku mubare w'ibyaha byakurikiranyweho n'amafaranga yabigaragayemo.
    Yavuze ko mu byarebweho mu isuzuma hitawe ku kureba kuri dosiye zagaragayemo nibura guhera kuri miliyoni 5 Frw kuzamura nk'uburyo bw'impagararizi mu bushakashatsi.

    Byagaragaye ko mu byaha bimunga ubukungu n'imari, ibiza ku isonga mu myaka itanu (guhera mu 2019-2024), ari ukwihesha ikintu cy'undi hakoreshejwe uburiganya kuko hagaragaye amadosiye 837.

    Kunyereza umutungo hagaragaye amadosiye 737, gucuruza abantu 162, kuvunja no kuvunjisha amafaranga bitemewe amadosiye 160, icyaha cyo kunyereza umusoro hakiriwe amadosiye 116.

    Ibyo bisobanuye ko izo ari dosiye ziregwamo arenga miliyoni 5 Frw kuri buri imwe, bivuze ko atari zo gusa zakiriwe gusa.

    Ku bijyanye n'amafaranga yari muri ibyo byaha nko kunyereza umutungo harimo arenga miliyari 48 Frw, kwihesha ikintu cy'undi harimo miliyari 29 Frw, kunyereza umusoro harimo miliyari 25 Frw, mu gihe ikoreshwa ry'ikoranabuhanga harimo miliyari 15 Frw n'ibindi.

    Ati 'Ibi biratugaragariza uko duhagaze n'aho tugomba gushyira imbaraga. Biragaragara ko imbaraga zigomba gushyirwa mu kurwanya ibyaha byo kunyereza umutungo, mu bijyanye no kwihesha ikintu cy'undi hakoreshejwe uburiganya ndetse no gushyira umwihariko mu byaha bikorwa hifashishijwe ikoranabuhanga ndetse n'ibyaha byo gucuruza abantu. Kuko byo nubwo amafaranga atajyamo ari menshi ariko bigira ingaruka mbi ku bantu.'

    Yavuze ko hakiri icyuho mu gukurikirana ibyo byaha kuko nko mu myaka itanu ishize mu madosiye yari yagaragajwe arenga 2000 y'abakurikiranyweho iyezandonke, hakurikiranywe gusa amadosiye 44 mu gihe umutungo ukomoka kuri icyo cyaha hagaruwe miliyari 4 Frw gusa.

    Yakomeje avuga ko 'Turamutse dushyize imbaraga ibi byaha bimunga ubukungu, nibura Afurika yabasha kuziba icyuho kigera kuri 33% by'umutungo iba ikeneye kugira ngo natwe tugere ku iterambere. Aha bikeneye ko dushyiramo imbaraga twese.'

    Ku bijyanye n'imbogamizi zikigaragara mu guhangana n'ibi byaha zishingiye ahanini ku kwimakaza ikoreshwa ry'ikoranabuhanga, aho usanga abanyabyaha bafite ubumenyi busumbye kure ubw'ababirwanya.

    Ati 'Uwo mwana afite ubushobozi kurenza ubwo inzego zishinzwe kurwanya ibyo byaha ziba zifite. Iyo urebye aho isi igeze ni icyo kibazo kandi noneho iyo urebye umubare w'abagenzacyaha n'abashinjacyaha bashinzwe gukurikirana bya byaha nawo ni muto. Wanareba n'ibikoresho bafite bakeneye ibijyanye n'igihe.'

    Yagaragaje kandi ko ibijyanye n'umutungo utimukanwa biri mu bifite ibyago byinshi byo kwerezamo amafaranga yakomotse ku byaha, yerekana ko binashingiye ku kuba iyo serivisi idafite amategeko ayigenga mu Rwanda.

    Yasabye ko hashyirwaho itegeko rigenga uwo murimo, gukurikirana umutungo ukomoka ku cyaha igihe cyose hari kugenzwa icyaa kimunga ubukungu cyangwa imari no gushyiraho uburyo bwo gucunga umutungo ukomoka ku cyaha, guhera kw'ifatirwa ryawo kugeza utejwe icyamunara kugira ngo agaciro k'uwo mutungo kabungabungwe.

    Umuyobozi Mukuru w'Urwego rushinzwe Ubutasi ku Mari, Gashumba Jeanne Pauline, yagaragaje ishusho y’ibyaha bimunga ubukungu bw’igihugu


    Source : http://igihe.com/amakuru/u-rwanda/article/kunyereza-umutungo-byagaragayemo-arenga-miliyari-48-frw-ishusho-y-ibyaha

  • MTN Rwandacell Plc yungutse miliyari 5.3 Frw mu gihembwe cya nyuma cya 2024 – #rwanda #RwOT

    Ibi yabigararutseho mu kiganiro n'itangazamakuru, cyabaye ku wa 14 Werurwe 2025, ubwo yaragaraza raporo y'igihembwe cya nyuma cy'umwaka 2024.

    Imibare y'iki gihembwe cyasojwe ku wa 31 Ukuboza 2024, igaragaza ko iyi nyungu ahanini yatewe n'izamuka ry'abakiliya ndetse no kwaguka kwa serivisi za Mobile Money n'ibindi.

    MTN Rwanda yerekanye ko yungutse abakiliya bashya bangana na 5.1%, bagera kuri miliyoni 7.6. Iri terambere ryatumye MTN Rwanda iguma ku isonga ku isoko ry'itumanaho.

    Serivisi za Mobile Money zazamutseho ikigero kingana na 30.3%, igira uruhare runini mu izamuka ry'amafaranga yinjiye muri serivisi zose ya 4.6%, bingana na miliyari 257.7 Frw.

    MTN Rwanda kandi yaguye imiyoboro yayo, igera ku bwisanzure bwa 99.7% ku batuye igihugu, na ho internet yihuta (broadband) igera kuri 87%, ubwinshi bw'abakoresha telefoni zigezweho bwazamutse 36.8%, bugera kuri miliyoni 2.7, bigaragaza intambwe ikomeye mu gufasha Abanyarwanda kugera kuri serivisi z'ikoranabuhanga.

    Amafaranga yinjiye mu by'imikoreshereze ya interineti na yo yagize izamuka ryo hasi ringana na 0.2%, rishingiye ku kwiyongera kwa 35.7% mu gukoresha interineti ku mukiliya, bikaba byaratewe n'itangwa ry'ama paki ya interineti ahendutse kugira bageze ku baturage ibyo bifuza bihura n'ubushobozi bwabo.

    Abakoresha Mobile Money Rwanda bageze kuri miliyoni 5.3, bituma amafaranga yinjiye yiyongera ku kigero cya 30.3% ugereranyije n'igihembwe nk'icyo cya 2023.

    MoMo Pay na yo yagize ubwiyongere bugaragara, aho abacuruzi bayikoresha bageze ku bihumbi 520, na ho abayikoresha bagera kuri miliyoni 3.2.

    Umuyobozi wa MoMo Rwanda, Chantal Kagame, yagize ati 'MoMo yagize uruhare mu gufasha Abanyarwanda kwishyura serivisi zitandukanye, kwizigamira no kubona inguzanyo byoroshye.'

    Nubwo MTN Rwanda yungutse mu gihembwe cya nyuma cya 2024, igihombo cy'umwaka wose cyageze kuri miliyari 5.5 Frw, bitewe n'uko mu mezi icyenda ya mbere ya 2024 yahombye agera kuri miliyari 10.9 Frw.

    Umuyobozi mukuru wa MTN Rwanda, Mapula Bodibe yavuze ko impamvu yo guhomba mu mwaka wa 2024 ahanini ari bitewe n'izamuka ry'ibiciro.

    Yagize ati “Igabanuka ry'agaciro k'Amafaranga y'u Rwanda ryatumye haza ibihombo kubera ko ibikoresho byinshi dukoresha bituruka mu mahanga. Ni ikibazo mu by'ukuri kitubangamira, ibyo byose bituma ishoramari twakoreshaga mu myaka ishize rigabanuka, kuko niba waratwaraga idorali rimwe ukazana ibyuma bibiri ubu uritwaza atatu.”

    MTN Rwanda ihamya ko izakomeza gukora ibishoboka byose ikaguma mu murongo wo kuba ikigo gitanga serivisi nziza kandi cyunguka mu buryo burambye nk'uko biri muri gahunda y'ibikorwa ya 2025 ndetse no guhanga udushya mu rwego rwo guteza imbere serivisi z'imari n'ikoranabuhanga mu Rwanda.

    Umuyobozi ushinzwe ikoranabuhanga n’itumanaho muri MTN Rwanda, Mohamed Kiwan, yatangaje ko muri uyu mwaka internet ya 5G izatangira gukoreshwa

    Umuyobozi ushinzwe ibikorwa by’ubucuruzi muri MTN Rwannda, yashimiye abakiliya ku bwo gukoresha Mobile Money

    Umuyobozi Mukuru wa MTN Rwanda, Mapula Bodibe, yijeje abakiliya bayo gukomeza kubaha ibyo bakwiriye kandi bibanogeye

    MTN Rwandacell Plc yagaragarije itangazamakuru ko yungutse miliyari 5.3 Frw mu gihembwe cya nyuma cya 2024

    MTN Rwanda ihamya ko izakomeza gukora ibishoboka byose ikaguma mu murongo wo kuba ikigo gitanga serivisi nziza kandi cyunguka mu buryo burambye

    Amafoto: Isaac Munyemana


    Source : http://igihe.com/amakuru/u-rwanda/article/mtn-rwandacell-plc-yungutse-miliyari-5-3-frw-mu-gihembwe-cya-nyuma-cya-2024

  • Putin yaburiye Ukraine kuva mu gace ka Kursk inzira zikigendwa – #rwanda #RwOT

    Ibi byatangajwe n'Umuvugizi w'Ibiro by'Umukuru w'Igihugu mu Burusiya, Dmitry Peskov ku wa 15 Werurwe 2025. Ati 'Igihe kiracyahari nubwo kiri kuyongonga ku rwego rwo hejuru.'

    Ku wa 14 Werurwe 2025, Putin yijeje abasirikare ba Ukraine bari muri Kursk umutekano, mu gihe baba bamanitse amaboko kuko bazengurutswe.

    Yagize ati “Nibarambika intwaro zabo, bakitanga ku neza, tubijeje ko ntacyo ubuzima bwabo buzaba, tuzabakira mu cyubahiro hakurikijwe amategeko mpuzamahanga n'amahame yacu nk'u Burusiya.”

    Ibi Putin yabitangaje nyuma y'uko Perezida wa Leta Zunze Ubumwe za Amerika, Donald Trump, avuze ko hagomba kurebwa uburyo ubuzima bw'ibihumbi by'abasirikare ba Ukraine baherereye mu gace ka Kursk bwarokorwa kuko bakikijwe n'igisirikare cy'u Burusiya.

    Icyo gihe Trump yanditse ku rubuga rwe rwa Truth Social ati 'Bwaba ari ubwicanyi ndengakamere, ibintu bitigeze bibaho kuva mu Ntambara ya Kabiri y'Isi'.

    Muri Kanama 2024 ni bwo Ukraine yagabye igitero simusiga mu gace ka Kursk aho yafashe umujyi muto wa Sudzha n'utundi duce twinshi.

    Icyo gihe Perezida wa Ukraine, Volodymyr Zelensky, yavuze ko gufata aka gace ari kimwe mu bizabafasha mu biganiro by'amahoro n'u Burusiya.

    Icyakora u Burusiya bwakoze iyo bwabaga mu kwigarurira icyo gice aho ku wa 13 Werurwe 2025, Moscow yari imaze kwigarurira 86% by'ubutaka bwa Kursk byari byarigaruriwe na Ukraine ndetse ko abasirikare ba Ukraine bahari bose bazengurutswe.

    Putin yaburiye abasirikare ba Ukraine kumanika amaboko bakava mu gace ka Kursk inzira zikigendwa


    Source : http://igihe.com/amakuru/u-rwanda/article/putin-yaburiye-ukraine-kuva-mu-gace-ka-kursk-inzira-zikigendwa

  • Uganda yashyikirije u Rwanda Gitangaza uri mu bakekwaho iyicarubozo ryakorewe umunyeshuri w'imyaka 19 – #rwanda #RwOT

    Yafashwe nyuma y'uko Ubushinjacyaha bwari bwamushyiriyeho impapuro zisaba ko yafatwa binyuze mu bufatanye mpuzamahanga mu by'amategeko.

    Mu gikorwa cyo kumwakira cyabereye ku mupaka wa Kagitumba, u Rwanda rwari ruhagarariwe na Jean Bosco Zingiro, Umuhuzabikorwa n'Itumanaho muri INTERPOL i Kigali, naho Uganda yari ihagarariwe na Assistant Superintendant of Police, Otekat Andrew Mike.

    Abandi umunani bakekwaho ubufatanyacyaha kuri iki cyaha barafunzwe mu gihe bategereje itariki izagenwa n'urukiko kugira ngo urubanza rutangire mu mizi.

    RIB yaburiye abibwiras ko bakora ibyaha mu Rwanda bagahungira mu bindi bihugu, ko hashingiwe k'ubufatanye mpuzamahanga bazafatwa bakagarurwa bagashyikirizwa ubutabera nk'uko amategeko abiteganya.

    Byinshi kuri iyi dosiye

    Mu Ukuboza 2024, ni bwo ku mbuga nkoranyambaga hasakaye amashusho y'umusore w'umunyeshuri mu Mujyi wa Kigali, wakubiswe bikabije na bagenzi be, bikavugwa ko bashobora kuba bari bamumaranye iminsi umunani bamutoteza.

    Icyo gihe, IGIHE yifuje kumenya byinshi ku ikorwa ry'icyo cyaha n'icyo inzego ziri kugikoraho, igirana ikiganiro cyihariye n'Umuvugizi w'Urwego rw'Igihugu rw'Ubugenzacyaha RIB, Dr. Murangira B. Thierry.

    Yagaragaje ko abakekwaho kugira uruhare muri ibyo bikorwa bakurikiranyweho ibyaha bibiri birimo iyicarubozo no kwirengagiza gutabara uri mu kaga.

    Yashimangiye ko ibyo bakurikiranyweho mu gihe byaba bibahamye bashobora gufungwa kuva ku myaka 20 kugera kuri 25.

    Umuvugizi wa RIB yavuze ko nyuma y'uko RIB imenye amakuru ko hari umwana uri guhohoterwa na bagenzi be mu nzu bari bakodesheje iherereye mu Karere ka Kicukiro, Umurenge wa Nyarugunga, Akagari ka Kamashashi mu Mudugudu w'Akindege, bahise bagoboka, ku bufatanye bwa RIB na Polisi, hafatwa abasore n'inkumi bari mu kigero cy'imyaka 19-24.

    Bafashwe tariki ya 13 n'iya 14 Ukuboza 2024.

    Dr. Murangira ati 'Ku ikubitiro hafashwe abakekwa 10, hanyuma hakorwa isesengura ry'uruhare buri wese yagize muri ibi bikorwa bigize ibyaha, Iperereza riza kugaragaza ko 8 ari bo bafite impamvu zifatika zituma bakekwaho icyaha. Hari abandi bagishakishwa.'

    Mu bakekwaho kugira uruhare muri icyo cyaha, harimo Uwase Adolphe Emmanuel w'imyaka 24, Ikuzwe Bruce Emery wa 21, Imanzi Kevin wa 21, Kirezi Vanessa w'imyaka 20, Nkubana Joel w'imyaka 20, Mugenzi Jonathan w'imyaka 20, Kirenga Kevin ufite imyaka 19 na Rugema Marembo w'imyaka 19.

    Umuvugizi wa RIB yavuze ko icyo cyaha bagikoreye mu nzu bari bakodesheje iherereye mu Karere ka Kicukiro, Umurenge wa Nyarugunga, Akagari ka Kamashashi mu Mudugudu w'Akindege. Iyo nzu bayikodesheje guhera tariki ya 30 Ugushyingo 2024

    Ati 'Byatangiye ari bimwe by'urubyiruko, bakodesha inzu iminsi runaka, bashaka gukoreramo ibirori byo kwinezeza, bimwe bizwi nka house party, biza kurangira habereyemo ibyaha biremereye. Mu gihe rero bari muri iyo nzu, baje kwibwa telefoni eshatu na laptop imwe, hanyuma baje gukeka umwe muri bo witwa Haberumugabo Guy Divin w'imyaka 19.'

    Dr. Murangira yavuze ko Baje gutangira kumukubita bamuryoza ko ngo ari we wabibye. Iperereza rigaragaza ko bamukoreye urugomo rukabije, bimuviramo gukomereka ku buryo bubabaje.

    Ati 'Ikintu kitumvikana ni uko iki cyaha cyakorewe Divin, cyakozwe n'Inshuti ze, Divin yari mugenzi wabo bari mu mugambi umwe wo gukodesha iyo nzu yo kwishimishirizamo.'

    Ku bahuzaga ihohoterwa ry'uwo mwana n'uko akomoka mu Burundi, Dr. Murangira yavuze ko ari ho akomoka koko yari mu Rwanda kubera kwiga, ariko ko guhohoterwa kwe n'abagenzi be bari inshuti ntaho bihuriye n'igihugu akomokamo.

    Abo batawe muri yombi, bakurikiranyweho ibyaha bibiri birimo Icyaha cy'Iyicarubozo no kwirengagiza gutabara umuntu uri mu kaga.

    Iyicarubozo ni icyaha giteganwa n'ingingo ya 112 y'itegeko N0 68/2018 ryo ku wa 30/08/2018 riteganya ibyaha n'ibihano muri rusange.

    Ivuga ko Iyicarubozo ari igikorwa icyo ari cyo cyose gitera uburibwe cyangwa ububabare haba ku mubiri cyangwa ku bwenge, gikorewe umuntu ku bushake hagamijwe kumushakaho amakuru cyangwa kuyashaka ku wundi muntu cyangwa ukwemera icyaha, kumuryoza igikorwa yakoze cyangwa cyakozwe n'undi muntu cyangwa akekwaho kuba yarakoze, cyangwa kumukangisha cyangwa kumuhatira we ubwe cyangwa undi muntu, cyangwa kubera impamvu iyo ari yo yose ishingiye ku ivangura iryo ari ryo ryose.

    Ugihamijwe n'Urukiko ahanishwa igifungo kitari munsi y'imyaka 20 ariko kitarenze imyaka 25.

    Kwirengagiza gutabara umuntu uri mu kaga ni icyaha giteganwa n'ingingo ya 244 y'itegeko No 68/2018 ryo kuwa 30/08/2018 ritegenya ibyaha n'ibihano muri rusange.

    Ugihamijwe ahanishwa igifungo kuva ku mwaka umwe ariko kitarenze imyaka itatu n'ihazabu y'amafaranga y'u Rwanda kuva ku 300,000 Frw ariko atarenze ibihumbi 500 Frw.

    Ikindi n'uko Icyaha cy'iyicarubozo kidasaza.

    Dr. Murangira yatangaje ko 'RIB iributsa Abaturarwanda ko kwihanira ari icyaha gihanwa n'amategeko. Nta muntu wari ukwiye kwihanira kuko Leta iba yarashyizeho inzego kugira ngo niba hari ukosherejwe yitabaze inzo nzego.'

    Uganda yashyikiriye u Rwanda Gitangaza uri mu bakekwaho iyicarubozo ryakorewe umunyeshuri w'imyaka 19


    Source : http://igihe.com/amakuru/u-rwanda/article/uganda-yashyikiriye-u-rwanda-gitangaza-uri-mu-bakekwaho-iyicarubozo-ryakorewe

  • Ishimwe ry'abaturage ku bikorwa by'iterambere bakomeje kugezwaho na RDF na RNP – #rwanda #RwOT

    Uretse inshingano zitoroshye baba bafite zo gucunga umutekano w'Abanyarwanda, Ingabo na Polisi z'u Rwanda bagira uruhare mu bindi bikorwa by'iterambere harimo ibyo gufatanya n'abaturage kubaka bimwe mu bikorwa remezo nk'amavuriro, imihanda, amashuri, ibiraro, kugeza amazi meza ku baturage, kubakira abatishoboye ndetse n'ibindi byinshi.

    Abaturage mu bice bitandukanye by'igihugu bavuga ko bashimishwa no kubona Ingabo na Polisi baza kwifatanya na bo mu bikorwa bitandukanye nk'umuganda n'ibindi kandi ubusanzwe baba bafite akazi kenshi ndetse katoroshye ko gucunga umutekano w'Igihugu n'uw'Abanyarwanda muri rusange.

    Mukabaranga Marie Rose, ni umuturage wo mu Mujyi wa Kigali, avuga ko bibashimisha kandi bikabatera ishema kubona Ingabo na Polisi baza kwifatanya na bo mu bikorwa by'iterambere.

    Ati 'Kuri njye ni ishema kubona Ingabo na Polisi by'u Rwanda turi kumwe mu bikorwa bitandukanye, tubasabira umugisha ku Mana uko bwije n'uko bukeye.'

    Ngirababyeyi Felix we ati 'Ku ruhande rwacu nk'abaturage bituma turushaho kubiyumvamo iyo tubabona baza mu bikorwa nk'ibyo kubakira abatishoboye kandi ubusanzwe umwanya wabo uba utari munini. Ni icyerekana ko umuturage ari ku isonga koko.'

    Umuvugizi wa Polisi y'u Rwanda, ACP Boniface Rutikanga, avuga ko ibyo bishmira ari byinshi harimo n'uko babona abaturage babisanzuraho bitandukanye no mu myaka yabanje mbere ya 1994 aho wasangaga abaturage batinya inzego z'umutekano.

    ACP Rutikanga yagize ati ' Ibyo twishimira ni byinshi, icya mbere ni uko abaturage bisanzura kandi biyumvamo inzego z'umutekano bitandukanye no mu myaka yabanje mbere ya 1994. Usanga batwiyumvamo kandi bagaha agaciro ibyo tuba twabakoreye ariko natwe bikadutera ishema ko ibyo dukora bibanezeza.'

    Yakomeje avuga ko ari inshingano zabo nyuma y'umutekano usanzwe bacungira abaturage bagomba no kureba ku mutekano wo mu buzima busanzwe n'imibereho yabo.

    Umuvugizi Wungirije w'Ingabo z'u Rwanda Lt Col Simon Kabera, yavuze ko Ingabo z'u Rwanda zifite umwihariko ubatandukanya n'abandi wo kugira uruhare mu iterambere ry'Igihugu.

    Ati 'Dufite umwihariko ntekereza ko ari wo udutandukanya n'abandi wo kugira uruhare mu bikorwa by'iterambere ry'Igihugu. Ibyo tubikura mu ntumbero y'Umukuru w'Igihugu yatanze mu gihe cy'urugamba rwo kubohora igihugu.'

    Yakomeje avuga ko inshingano ya mbere yo kurinda ubusugire bw'igihugu itagerwaho umuturage adafite umutekano kuko na we iyo ameze neza byorohereza ingabo akazi kuko bafatanya.

    Buri mwaka Poilisi n'Ingabo z'u Rwanda bagira ibikorwa byo guteza imbere imiberehomyiza y'abaturage aho iby'uyu mwaka bizatangira ku wa 17 Werurwe 2025, bikazakomeza mu gihe cy'amezi atatu.

    Ibikorwa by'uyu mwaka bizaba bifite insanganyamatsiko igira iti ' Ubufatanye bw'abaturage n'Inzego z'umutekano mu kwizihiza Kwibohora 31 n'imyaka 25 y'imikoranire na Polisi y'u Rwanda.'

    Ibikorwa nk'ibyo mu 2024 byasize hakozwe byinshi birangajwe imbere n'abaturage barenga ibihumbi 10 babazwe indwara zitandukanye, abandi 5000 bari barahumye bongera kureba n'ibindi.

    Uretse kuvura abo baturage hanubatswe inzu 31 zihabwa abatishoboye, hubakwa n'ingo mbonezamikurire (ECD) 15 n'ibiraro 13, hanatangwa ubwato bune ku baturage bo mu Ntara y'Iburengerazuba n'Amajyaruguru.

    Hatanzwe amatungo 800, hakwirakwizwa amazi n'amashanyarazi ndetse ingo 327 zihabwa amashanyarazi y'imirasire, imirenge itanu yahize indi muri buri ntara ihabwa imodoka n'ibindi bikorwa bitandukanye.

    Aha byari mu 2024 ubwo Umuyobozi Mukuru wa Polisi y'u Rwanda, CG Namuhoranye Félix yatahaga inzu zubakiwe abatishoboye mu Karere ka Musanze

    Umwaka ushize hatashywe amarerero 15 yubatswe na Polisi n’Ingabo z’u Rwanda


    Source : http://igihe.com/amakuru/u-rwanda/article/ishimwe-ry-abanyarwanda-ku-bikorwa-by-iterambere-bakomeje-kugezwaho-na-rdf

  • Perezida Kagame yasezeye kuri ba ambasaderi b'u Bushinwa na Angola basoje imirimo yabo – #rwanda #RwOT

    Ni amakuru yatangajwe ku wa 15 Werurwe 2025 n'Ibiro by'Umukuru w'Igihugu mu itangazo ryanyujijwe kuri X.

    Ni itangazo ryagiraga riti 'Kuri iki gicamunsi muri Urugwiro Village, Perezida Kagame yakiriye Ambasaderi w'u Bushinwa mu Rwanda, Wang Xuekun ucyuye igihe na Ambasaderi wa Angola mu Rwanda, Eduardo Filomeno Bárber Leiro Octávio na we ucyuye igihe, agamije kubasezeraho na cyane ko basoje inshingano zabo.'

    Umukuru w'Igihugu yakiriye abo badipolomate nyuma y'uko na Minisitiri w'Ububanyi n'Amahanga w'u Rwanda, Olivier Nduhungirehe aherutse kubakira akabashimira ku ruhare rukomeye bagize mu guteza imbere umubano w'ibihugu byabo n'u Rwanda mu bihe bari bamaze muri izo nshingano.

    Muri Nzeri 2022 ni bwo Perezida Kagame yakiriye impapuro zemereraga Amb. Wang Xuekun guhagararira u Bushinwa mu Rwanda. Icyo gihe Wang Xuekun yari asimbuye Amb. Rao Hongwei, wari uherutse gusoza inshingano ze nka Ambasaderi w'u Bushinwa kuva mu 2016.

    Ni mu gihe mu Ukuboza 2018 ari bwo Umukuru w'Igihugu yakiriye impapuro za Amb Eduardo Filomeno Leiro Octávio guhagararira Angola mu Rwanda.

    Icyo gihe Amb Eduardo Filomeno Leiro Octávio yagaragaje ko icyo cyari ikimenyetso cy'ibihugu byombi mu guteza imbere umubano mu bya politiki, ubukungu n'izindi nzego, agaruka ku bikorwa bishimangira uwo mu bano birimo iby'uko Angola yari yakuriyeho Abanyarwanda gusaba viza y'umukerarugendo n'ibindi.

    Umubano w'ibyo bihugu abo badipolomate bari bahagariye mu Rwanda ugenda ukura uko bwije n'uko bukeye.

    Nk'ubu uyu mwaka ni uwa 54 u Rwanda n'u Bushinwa byinjiye mu mubano ushingiye ku bufatanye, ubwubahane no gushyigikirana, washibutsemo iterambere ku babituye.

    Ni umubano umaze kubyara inyungu zitandukanye, aho nko mu mpera za 2019, abanyeshuri b'Abanyarwanda bagera ku 1600 bigaga muri iki gihugu. Kuva mu 1976, u Bushinwa bwatangaga buruse ku Banyarwanda, ndetse mu myaka ishize, abagera ku 100 babyungukiyemo.

    Mu buvuzi na ho u Bushinwa bufitemo ukuboko aho nibura kuva mu 1982, u Bushinwa bwohereje mu Rwanda abaganga 258 bahageze mu matsinda 21, bavura abaturage ibihumbi 700 birenga abarenga ibihumbi 37 babazwe.

    Rimwe mu ishoramari rishya Abashinwa bafite mu Rwanda ni Uruganda rwa Anjia Prefabricated Construction Rwanda Company Ltd rukorera sima mu Karere ka Muhanga. Rukoresha abakozi barenga 7000 muri icyo gihugu, rukaba ari urwa 23 mu nganda nini kandi zikomeye ku Isi ndetse mu Bushinwa ni urwa cyenda.

    Kuri Angola na ho ni uko, aho nko mu 2022 Guverinoma y'u Rwanda n'iya Angola byatangiye gushyira mu bikorwa amasezerano yo guca burundu gusoresha kabiri ku byerekeye imisoro ku musaruro, ibihugu byombi byari biherutse gushyiraho umukono.

    Angola kandi imaze igihe ari umuhuza w'u Rwanda na Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo ku bibazo byo mu Burasirazuba bw'iki gihugu kiyobowe na Félix Tshisekedi.

    Perezida Paul Kagame yasezeye kuri Ambasaderi w'u Bushinwa mu Rwanda, Wang Xuekun ucyuye igihe

    Perezida Kagame n’Umunyamabanga wa Leta ushinzwe Ubutwererane bw'Akarere muri Minisiteri y'Ububanyi n'Amahanga, Gen (Rtd) James Kabarebe (wa kabiri uhereye ibumoso) bari kumwe n’itsinda ryo muri Ambasade y’u Bushinwa mu Rwanda

    Perezida Paul Kagame yasezeye kuri Ambasaderi wa Angola mu Rwanda, Dr Eduardo Octávio, wasoje inshingano ze

    Perezida Kagame n’Umunyamabanga wa Leta ushinzwe Ubutwererane bw'Akarere muri Minisiteri y'Ububanyi n'Amahanga, Gen (Rtd) James Kabarebe (wa kabiri uhereye ibumoso) bari kumwe n’itsinda ryo muri Ambasade ya Angola mu Rwanda


    Source : http://igihe.com/amakuru/u-rwanda/article/perezida-kagame-yasezeye-kuri-ba-ambasaderi-b-u-bushinwa-na-angola-basoje

  • Amavubi yahamagaye abakinnyi bazacakirana na… – #rwanda #RwOT

    Ni urutonde rwagiye hanze ku mugoroba wo kuri uyu wa Gatandatu tariki ya 15 Werurwe 2025. Aba ni abakinnyi bazakina umukino wa Nigeria tariki ya 21 Werurwe ndetse na Lesotho tariki ya 25 Werurwe muri Stade Amahoro.

    Mu bakinnyi bahamagawe harimo 13 bonyine bakina muri shampiyona y’u Rwanda naho abandi 15 bo bakaba bakina hanze y’u Rwanda muri shampiyona zitandukanye.

    Mu banyezamu harimo Wenseens Maxime Kali Nathan udafite ikipe. Uyu ari kumwe n'abandi ari bo Ntwari Fiacre, Buhake Clement na Ishimwe Pierre.

    Ba myugariro ni Omborenga Fitina, Byiringiro Jean Gilbert, Niyomugabo Claude, Bugingo Hakim, Mutsinzi Ange, Manzi Thierry, Niyigena Clément, Bugingo Hakim na Nshimiyimana Yunusu.

    Mu kibuga hagati harimo Bizimana Djihad, Ruboneka Jean Bosco, Mugisha Bonheur, Rubanguka Steve,Muhire Kevin na Samuel Gueulette.

    Ba rutahizamu ni Kwizera Jojea, Mugisha Gilbert, Iraguha Hadji, Nshuti Innocent, Mugisha Didier, Habimana Yves, Hakim Sahabo, Rafael York, Manishimwe Djabel, Ishimwe Anicet na  Mugisha Gilbert .

    Aba ni abakinnyi ba mbere bahamagawe na Adel Amrouche uheruka guhabwa inshingano zo gutoza Amavubi.

    Biteganyijwe ko ikipe y’igihugu izatangira umwiherero ku wa Mbere w’icyumweru gitaha.

    Kugeza ubu Amavubi ayoboye itsinda C mu gushaka itike y’igikombe cy’Isi cya 2026 kizabera muri Canada, Mexico na Leta zunze ubumwe z’Amerika aho afite amanota 7 anganya na Afurika y’Epfo iri ku mwanya wa kabiri.

    Amavubi ya mbere yahamagawe na Adel Amrouche 

    Source : https://inyarwanda.com/inkuru/153492/amavubi-yahamagaye-abakinnyi-bazacakirana-na-nigeria-na-lesotho-mu-gushaka-itike-yigikombe-153492.html

  • U Rwanda rukeneye iminara irenga 800 yo kongera umubare w'ababona internet – #rwanda #RwOT

    Ibi yabivuze ubwo yerekaga Inteko Ishinga Amategeko gahunda nshya yo kugeza ibikorwaremezo by'ikoranabuhanga ku baturage bose.

    Ingabire yagaragaje ko kuri ubu u Rwanda rufite iminara y'itumanaho 1760, ibasha gutanga internet ku rugero rwa 96% mu bice bituwe no ku rugero rwa 75% ku buso bw'igihugu bwose.

    Avuga ko kugira ngo internet igere mu bice byose by'igihugu, ubushakashatsi bwakoze bwerekanye ko hakenerwa iminara y'itumanaho 2500.

    Minisitiri Ingabire ati 'Turi gukorana n'ibigo by'itumanaho tureba uko muri iyo minara 840 buri kigo cyashyiraho iyayo bijyanye n'uruhushya gifite.'

    Minisitiri Ingabire yavuze ko Guverinoma izakoresha amafaranga acungwa n'Urwego Ngenzuramikorere, RURA, ibigo by'itumanaho bitanga angana na 2% mu kubaka iyo minara.

    Minisitiri Ingabire yavuze ko urwo ruhare rw'ibyo bigo by'itumanaho kuri ayo mafaranga bisobanuye gutera inkunga ibyo gushyira iminara mu bice ibyo bigo bitarangamiye na cyane ko wenda biba bibona ko bitakungukiramo.

    Icyakora agaragaza ko ayo mafaranga atafasha mu gushyiraho iminara myinshi kuko itarenga 60.

    Yagize ati 'Ibyo bivuze ko niba dufite gahunda yo kubaka iminara y'itumanaho 840, bizadutwara imyaka irenga 10 kugira ngo tubigereho nidukoresha ayo mafaranga gusa. Niyo mpamvu twakoze inyigo kugira ngo tubashe gushaka abandi bashoramari bashobora kudufasha kubona inkunga ihagije yo kubaka iminara yose.'

    Akomeza agaragaza ko nubwo mu bice by'igihugu ahagera internet hangana na 75% abayikoresha ari 22% gusa. Avuga ko biterwa n'uko hari aho itagera ahandi bayibona nabi.

    Ingabire kandi avuga ko iyi minara iramutse yubatswe byagabanya igiciro cya internet, ndetse bikongera ibikoresho by'ikorabuhanga nka za telefoni, mudasobwa n'ibindi.

    U Rwanda rukeneye iminara irenga 800 yo kongera umubare w'ababona internet


    Source : http://igihe.com/amakuru/u-rwanda/article/u-rwanda-rukeneye-iminara-irenga-800-yo-kongera-umubare-w-ababona-internet

  • Mu Rwanda hagiye gutangizwa ikigega cy'ibigo by'imari iciriritse kizagabanya inyungu nini ku nguzanyo – #rwanda #RwOT

    Ni umushinga uzaba uhuriweho n'Ishyirahamwe ry'Ibigo by'Imari iciriritse AMIR, n'Ikigo Access to Finance Rwanda ku bufatanye na Minisiteri y'Imari n'Igenamigambi MINECOFIN, aho biteganyijwe ko cyizatangira bitarenze mu mpera z'uyu mwaka wa 2025.

    Umuyobozi wa AMIR, Kwikiriza Jackson, yavuze ko iki kigega kizakemura bimwe mu bibazo bigaragara mu bigo by'imari mu Rwanda harimo n'ikibazo cyikoreshwa ry'amafaranga yo hanze (Amadevize).

    Kwikiriza yagize ati 'Hari ibigo by'imari hano mu Rwanda usanga bikoresha amafaranga ariko byakuye hanze nk'Ama-Euros, Ama-Pound n'Amadorali, bigatuma babanza kuyavunja mu manyarwanda kugira ngo bayatangemo inguzanyo bajya kuyishyura bakayishyura mu Madevize ibyo bigatuma ihenda.'

    Yakomeje avuga ko bagiye gushyiraho ikigega ku rwego rw'Igihugu cyizajya gifasha ibigo by'imari kubona amafaranga mu buryo buhendutse nabyo bikayatanga ahendutse.

    Umuyobozi Mukuru w'Ikigega cy'Imishinga y'Iterambere mu Bucuruzi BDF, Munyeshaka Vincent, yavuze ko ubufatanye bwa buri wese ari ingenzi kugira ngo bafashe abaturage kugera ku mari.

    Yagize ati ' Birasaba ko twese dutangira amahugurwa hamwe tugahitamo abiyitabira twumvikanyeho kuko hari igihe uruhande rumwe rwatoranya abahugurwa ariko byarangira ugasanga kubona serivise z'imari biratinda kubera ko mutabikoreye hamwe.'

    Umuyobozi mukuru muri MINECOFIN ushinzwe Ibigo by'Imari n'ama Banki, yavuze ko icyo Leta ikora ari ugushyiraho umurongo ngenderwaho wo kwigisha abantu gukoresha serivise z'imari bafatanyije n'ibigo bitandukanye by'imari.

    Ati 'Turi gukorana n'ibigo bitandukanye by'imari naguha urugero nk'ikigo cya BDF kirimo kwivugurura cyane kugira ngo kirusheho kwegera abaturage cyane, kibanda ku rubyiruko n'Abagore aho kibafasha kubona inguzanyo zo gukora imishinga yabo.'

    Leta y'u Rwanda ikomeje gushyiraho gahunda zihariye kugira ngo hakurweho imbogamizi zose zikibangamiye abaturage mu kubona serivisi z'imari akaba ari muri urwo rwego hashyizweho iki kigega ngo gikemure zimwe muri izo mbogamizi zikigaragara.

    Bamwe mu bacuruzi ndetse n'ibigo bakunze kugaragaza kenshi ko inyungu ku nguzanyo ihanitse kandi ko ari imbogamizi kuri bamwe bakenera kwaka inguzanyo ngo biteze imbere. Cyane cyane bikunzwe kugarukwaho n'Abagore n'Urubyiruko bifuza gutangiza imishinga y'ubucuruzi buciriritse.

    Kugeza ubu ibigo byinshi by'imari iciriritse bitanga inguzanyo ku nyungu ingana na 18% kugeza kuri 24%.

    Ibigo byinshi by'imari iciriritse bitanga inguzanyo ku nyungu ya 18% kugeza kuri 24%


    Source : http://igihe.com/amakuru/u-rwanda/article/mu-rwanda-hagiye-gutangizwa-ikigega-cy-ibigo-by-imari-iciriritse-kizagabanya

  • Nyuma ya Diamond na Chriss Eazy, Dj Moze yatu… – #rwanda #RwOT

    Chriss Eazy yataramiye muri Suède ku wa 8 Werurwe 2025, hizihizwa Umunsi Mpuzamahanga w’Umugore. Ni igitaramo cyanitabiriwe na Ambasaderi w’u Rwanda muri Suède, Dr. Diane Gashumba, Eric Kabera uzwi cyane mu ruganda rwa Cinema binyuze muri filime yatunganyije n’abandi. 

    Iki gitaramo cyafunguye urugendo rw’ibitaramo uyu muhanzi agomba kuzakorera mu Burayi. Yataramiye muri kiriya gihugu abifashijwemo na Dj Moze usanzwe utegura ibitaramo ku Mugabane w’u Burayi.

    Mu kiganiro na InyaRwanda, Dj Moze yavuze gutumira Chriss Eazy na Spice Diana muri iki gihugu byari mu murongo w’ubusabe bw’abanyarwanda. Ati “Navuga ko Chriss Eazy we yashakwaga n’abanyarwanda benshi, byanatumye nifuza kumutumira agahurira ku rubyiniro na Spice Diana. Nishimira uko igitaramo cyagenze, twabonye abantu n’ubwo batari benshi cyane, ariko twabonye inyungu.”

    Moze yavuze ko ashingiye ku kuntu iki gitaramo cya Chriss Eazy cyagenze, byatumye yiyemeza gutumira Ruger muri Suede. Ati “Ruger ni umuhanzi Mpuzamahanga, kumutumira nyuma ya Chriss Eazy ni mu rwego rwo kwagura ibikorwa byanjye by’umuziki binyuze mu gutegura ibitaramo. Kandi twamaze kwemeranya.”

    Igitaramo cya Ruger kizaba ku wa 23 Gicurasi 2025 mu Mujyi wa Stockholm muri Suede. Cyateguwe na Dj Moze binyuze muri sosiyete ye y’umuziki ya East West asanzwe anyuzamo n’ibindi bitaramo nawe acurangamo cyane cyane ibyitabirwa n’abahanzi Mpuzamahanga.

    Ku wa 4 Ukwakira 2024, binyuze muri sosiyete ya East West Vibes Dj Moze yatumiye umuririmbyi Diamond akorera igitaramo gikomeye mu Mujyi wa Stockholm muri Suede. Uyu muhanzi yataramiye n’abanyarwanda mu gitaramo gikomeye, ndetse amatike yari yashize ku isoko.

    Michael Adebayo Olayinka wamamaye nka Ruger utegerejwe muri iki gitaramo, yavutse ku wa 23 Nzeri 1999, avuka muri Nigeria. Akora Afrobeat, Dancehall, na Afropop.

    Yamamaye mu ndirimbo nka “Dior,” “Bounce,” “Girlfriend,” “Asiwaju,” n’izindi. Ruger, ni izina rifitanye isano n'intwaro, rigaragaza imbaraga n'ubushobozi.

    Ruger azwiho kwambara igipfukamaso ku jisho rimwe, kikaba ikiranga ubuhanzi bwe. Yatangiye umuziki afashijwe na D’Prince, umuvandimwe wa Don Jazzy, binyuze muri label yitwa Jonzing World.

    Uyu musore yatangiye kuririmba akiri muto, ariko yatangiye kumenyekana cyane mu 2021. Ruger akomeje kwigaragaza nk'umuhanzi ufite ejo hazaza heza mu muziki wa Afurika.

    Source : https://inyarwanda.com/inkuru/153481/nyuma-ya-diamond-na-chriss-eazy-dj-moze-yatumiye-ruger-mu-gitaramo-muri-suede-153481.html