Author: webrwanda

  • Kamonyi: Mu mirenge ya Rukoma na Ngamba, Polisi yataye muri yombi 11 bazwi nk'Abahebyi #rwanda #RwOT

    Mu gitondo cyo kuri uyu wa 03 Mata 2025, Abacukuzi b'Amabuye y'agaciro babikora mu buryo butemewe n'amategeko, abazwi nk'Abahebyi bazindukiye ku musozi uriho ishyamba mu butaka bwa Leta mu Mudugudu w'Urugwiro, Akagari ka Murehe, Umurenge wa Rukoma ahazwi nka Nyagahera(amakuru intyoza ikesha abaturage), bari bakurikiranye itini cyangwa se amabuye y'agaciro bamwe baraye bahacukuye bivugwa ko afite agaciro k'agera kuri Miliyoni ebyiri n'igice. Bagiranye amakimbirane, bamwe bazana imihoro, Amacumu, abandi imiheto bararwana Polisi iratabazwa, umwe wakomerekejwe cyane imutwara kwa muganga.

    Ukutumvikana kw'aba bahebyi bari bahuriye ku mari(amabuye y'agaciro) itari iyabo bose, kwatumye bumvana imitsi bararwana, batema bikomeye umwe muri bagenzi babo. Ibi kandi bije bisanga undi watemwe bikomeye mu minsi 2 ishize( Ifoto ye dufite yatemwe ntabwo twayitangaza).

    Umunyamakuru wa intyoza.com wageze aho ibi byabereye ndetse akagera kwa muganga aho bamwe mu bakomerekejwe bagiye kwivuriza, bamwe mu baturage bamubwiye ko ubundi iyi ntambara yo gushyamirana yatangiye kuri uyu wa Gatatu tariki ya 02 Mata 2025 ku mugoroba, ariko bikaza gukomera mu gitindo cyo kuri uyu wa Kane.

    Bamwe mu batawe muri yombi na bimwe mu bikoresho bafatanywe.

    Umuvugizi wa Polisi y'u Rwanda mu Ntara y'Amajyepfo, SP Emmanuel Habiyaremye yabwiye intyoza.com ko hari abantu 11 Police ikorera Rukoma na Ngamba yafashe bakora ubucukuzi bw'amabuye y'agaciro budakurikije amategeko ndetse bagateza umutekano muke.

    SP Emmanuel Habiyaremye, avuga ko abafashwe bafatanywe Ibitiyo, Umunzani n'Amapiki bakoreshaga muri ibyo bikorwa by'ubucukuzi bw'amabuye y'agaciro  bitemewe n'amategeko. Avuga kandi ko abafashwe bafungiye kuri Sitasiyo ya Polisi ya Rukoma.

    Uretse aba 11 bafashwe muri Rukoma na Ngamba, SP Emmanuel Habiyaremye avuga ko no mu Murenge wa Kayenzi Polisi yafashe umugabo ugura amabuye y'agaciro mu buryo butemewe, aho yahise ajyanwa gufungirwa kuri Sitasiyo ya Polisi Kayenzi.

    Uwafatiwe Kayenzi.

    Amakuru yandi intyoza.com yahawe n'abaturage ndetse tugikusanya ni uko ibibazo bikomeje kugaragara ahacukurwa amabuye y'agaciro, bimwe babishyira ku kigo cy'Igihugu gifite ubucukuzi mu nshingano zacyo, RMC( Rwanda Mining Board), aho bayishinja kwanga gutanga ibyangombwa ku birombe bitagira bene byo nyamara ngo hari n'abanditse babisaba.

    Aba baturage kandi, babwiye Umunyamakuru ko gufata aba bazwi nk'Abahebyi atari bibi, ariko ko bidashobora kuba igisubizo nyacyo gikangara ababikora kuko ababijyamo bafite abo bakorera ndetse baba bazwi. Bahamya ko abagiye mu birombe iyo bafashwe n'ubundi ababashoramo bashaka abandi.

    Umunyamakuru wa intyoza.com aherutse gusaba amakuru mu kigo gifite mu nshingano zacyo ibijyanye n'ubucukuzi(RMB), akomoza ku bibazo biterwa n'ubu bucukuzi buteme, ariko abwirwa ko ntacyo iki kigo cyavuga kuri ibi birombe bitagira bene byo nyamara aricyo kigo gifite kubibazwa kuko gifite mu nshingano gukemura ibibazo, kigatanga ibyangombwa, ikirombe kikagira ukibazwa bityo bikarinda kuba hari ababijyamo bitemewe ari nabo bateza ibibazo by'umutekano muke utuma bamwe bahakomerekera, abandi bakahaburira Ubuzima.

    Ku ruhande rwa Polisi y'u Rwanda ikorera mu karere ka Kamonyi, by'umwihariko mu Mirenge ya Rukoma na Ngamba, ishimwa cyane n'abaturage, Umuvugizi wa Polisi y'u Rwanda mu Ntara y'Amajyepfo avuga ko nta na rimwe Polisi izihanganira aba bakora ibi bikorwa bitemewe. Asaba abaturage kuyibera Abafatanyabikorwa beza mu kuyiha amakuru neza kandi ku gihe kugira ngo abakora ibitemewe by'umwihariko ubu bucukuzi bukumirwe n'ababukora bafatwe bashyikirizwe amategeko abakanire urubakwiye.
    Munyaneza Théogène

    Source : https://www.intyoza.com/2025/04/03/kamonyi-mu-mirenge-ya-rukoma-na-ngamba-polisi-yataye-muri-yombi-11-bazwi-nkabahebyi/

  • Elon Musk Arasezera ku Mwanya we muri leta(DOGE)? #rwanda #RwOT

    Ku itariki ya 2 Mata 2025, inkuru yasakaye ivuga ko Perezida wa Leta Zunze Ubumwe za Amerika, Donald Trump, yabwiye abagize guverinoma ye ko Elon Musk azava ku mwanya we wa leta mu mezi ari imbere. Uyu mwanzuro waje nyuma y'uko Musk yari amaze igihe ayobora Departema y'Imikorere Inoze ya Leta (DOGE), yashinzwe mu rwego

    Mu kwezi kwa Munani 2024, Donald Trump, wari umukandida ku mwanya wa perezida, yatangaje ko yifuza gushyiraho departema igamije kunoza imikorere ya leta, maze yifuza ko Elon Musk ayiyobora. Ku itariki ya 12 Ugushyingo 2024, nyuma yo gutsinda amatora, Trump yashyizeho Departema y'Imikorere Inoze ya Leta (DOGE), ayishyira mu maboko ya Elon Musk na Vivek Ramaswamy. Iyi departema yari ifite intego yo kugabanya imyanda y'ingengo y'imari ya leta no kunoza imikorere yayo, ikaba yari iteganyijwe kurangiza inshingano zayo bitarenze ku itariki ya 4 Nyakanga 2026, ku munsi wizihizwaho isabukuru y'imyaka 250 Leta Zunze Ubumwe za Amerika zibonye ubwigenge.

    Nubwo Perezida Trump yashimye uruhare rwa Musk muri DOGE, hari amakuru avuga ko bamwe mu bayobozi ba leta batishimiye imikorere ye, bavuga ko adafatika kandi agira imyanzuro yihuse. Ibi byatumye haba impaka ku bijyanye n'uko DOGE iyobowe ndetse n'icyo yagezeho mu kugabanya imyanda y'ingengo y'imari ya leta. Amakuru aturuka muri Politico avuga ko Trump yamenyesheje abo mu nzego za leta ko Musk azegura ku mwanya we mu byumweru biri imbere.

    Ku ruhande rwe, Elon Musk yanyomoje aya makuru, ayita 'amakuru y'ibinyoma' cyangwa 'fake news'. Yatangaje ko nta mugambi afite wo kuva kuri uwo mwanya muri leta mu gihe cya vuba. Ibi byagaragaye mu kiganiro yagiranye n'abanyamakuru, aho yavuze ko akomeje inshingano ze muri DOGE kandi ko azakomeza gukorana na leta mu rwego rwo kunoza imikorere yayo.

    Perezida Trump, nubwo yanyuzwe n'ibikorwa bya Musk, yavuze ko igihe kigeze ngo asubire mu bikorwa bye byigenga. Ibi bishobora kugira ingaruka ku mikorere ya DOGE ndetse no ku mishinga yari iteganyijwe gukorwa n'iyo departema. Hari impungenge ko uku kuva kwa Musk ku mwanya we muri leta bishobora gutuma bimwe mu bikorwa byo kunoza imikorere ya leta bidindira cyangwa bikagorana gushyirwa mu bikorwa.

    Abasesenguzi batandukanye bagaragaje ibitekerezo bitandukanye kuri iyi nkuru. Bamwe bavuga ko uku kuva kwa Musk muri leta bishobora kuba ari igihombo gikomeye, kubera ubunararibonye bwe mu bijyanye n'ikoranabuhanga no guhanga udushya. Abandi bavuga ko bishobora kuba ari amahirwe yo gutanga umwanya ku bandi bayobozi bashya bafite ibitekerezo bishya byo kunoza imikorere ya leta.

    Abaturage na bo bagize icyo bavuga kuri iyi nkuru. Bamwe bagaragaje impungenge zabo ku bijyanye n'uko imishinga ya DOGE izakomeza gukorwa neza nyuma y'uko Musk avuyeho. Abandi bagaragaje icyizere ko leta izashaka undi muyobozi ushoboye gukomeza iyo mishinga no kugera ku ntego zayo.

    Uku kuva kwa Musk muri leta bishobora kugira ingaruka ku bikorwa bye bwite mu bikoresho by'ikoranabuhanga, nka Tesla na SpaceX. Bishoboka ko azongera gushyira imbaraga nyinshi muri ibyo bikorwa bye bwite, bikaba byatuma bigera ku rwego rwo hejuru kurushaho.

    Abanyapolitiki batandukanye bagize icyo bavuga kuri iyi nkuru. Bamwe bashimye uruhare rwa Musk muri leta, bavuga ko yakoze akazi keza mu kunoza imikorere ya leta. Abandi bagaragaje impungenge zabo ku bijyanye n'uko imishinga ya DOGE izakomeza gukorwa neza nyuma y'uko Musk avuyeho.

    Abanyamakuru na bo bagize icyo bavuga kuri iyi nkuru. Bamwe bagaragaje ko uku kuva kwa Musk muri leta bishobora kugira ingaruka ku mikorere ya DOGE ndetse no ku mishinga yari iteganyijwe gukorwa n'iyo departema. Abandi bagaragaje ko bishobora kuba ari amahirwe yo gutanga umwanya ku bandi bayobozi bashya bafite ibitekerezo bishya byo kunoza imikorere ya leta.

    Abahanga mu bumenyi na bo bagize icyo bavuga kuri iyi nkuru.

    Source : https://kasukumedia.com/elon-musk-arasezera-ku-mwanya-we-muri-letadoge/

  • Ubushakashatsi: Abantu bamara amasaha atandat… – #rwanda #RwOT

    Ni ubushakashatsi bugaruka ku bantu batabyaza umusaruro telephone ahubwo abayirirwaho bakirirwa bareberaho imikino ndetse n'ibindi bibarangaza wasanga muri telefone.

    Ubushakashatsi bwakozwe na The American Psychological Association (APA) bwagaragaje ko amasaha umuntu amara areba mu kirahuri cy'ibikoresho by'ikoranabuhanga birimo mudasobwa, televiziyo bigira indi myitwarire bimuha ishobora kuganisha ku bukene.

    Iyo myitwarire irimo nko kuba umunebwe, ibibazo byo mu mutwe bishobora gutuma adakora cyane harimo gucika intege ku bwo kubona abo muri mu kigero kimwe barateye intambwe ndende n'ibindi byinshi.

    Ubwo bushakashatsi kandi bwunganira ubwakozwe na Pew Research Center bwari bugamije kwiga no kumenya imyitwarire y'abantu bakoresha imbuga nkoranyambaga mu buryo buhoraho.

    The National Bureau of Economic Research (NBER) nayo yakoze ubushakashatsi bugamije kureba ingaruka mbi z'ibikoresho by'ikoranabuhanga nka telefone ku bukungu bw'Isi by'umwihariko ku bukungu bw'abakoresha ibi bikoresho.

    Journal of Economic Psychology nayo ikubiyemo ubushakashatsi bugaragaza ingaruka mbi za telefone n'ibindi bikoresho by'ikoranabuhaga ku bukungu ndetse n'indwara zo mu mutwe.

    Nyamara n’ubwo bimeze bityo, telephone na computer ni kimwe mu bikoresho byiza byo gukoreraho akazi. Ibyo bikoresho bishobora kugukenesha cyangwa se bikagukiza bitewe n’uko wabikoresheje.

    Source : https://inyarwanda.com/inkuru/154234/ubushakashatsi-abantu-bamara-amasaha-atandatu-kuri-telefone-ni-abakene-154234.html

  • Ama G The Black yahawe uburozi mu biryo – #rwanda #RwOT

    Ku wa 1 Nyakanga 2023, Ama G The Black yataramiye abafana be n'abakunzi b'umuziki mu gitaramo yakoreye muri Gift Restaurant iherereye muri Kigali City Tower, abamurikira Album 'Ibishingwe' yari amaze igihe kinini ari gukoraho. 

    Ku rubyiniro yataramanye n'abahanzi barimo Senderi Hit, Young Grace, Rafiki Coga n'abandi. N'ubwo bimeze gutya ariko hari abandi barimo Bruce Melodie, Bosebabireba, Papa Cyangwe, Mico The Best na Riderman batabashije kuririmba.

    Ni igitaramo cyarangiye mu gicuku ahanini bitewe n’uburyo buri muhanzi yakoresheje igihe yari yahawe. Ama G The Black yakoze iki gitaramo agaragaza ko anyuzwe n’umutima we, ndetse yitabaje cyane abahanzi b’inshuti ze z’igihe kirekire.

    Uyu muraperi yumvikanye mu kiganiro yagiranye na None TV, avuga ko yahawe uburozi n’umusore, ariko yirinda kuvuga byinshi kuri iki kibazo. Mu gushaka kumenya amakuru arambuye, InyaRwanda yabajije AmaG The Black uko byagenze kugira ngo uwo musore amuhe uburozi.

    Yavuze ko atari we gusa byagizeho ikibazo, kuko n'abo basangiye amafunguro byabagezeho. Ati 'Nakubwiraga ko ibyo bintu byabaye igihe twari twagiye gufata amafunguro. Buriya baravuga ngo umuntu wakwibye wamumenya, ikintu utamenya ni aho aguhishe. Njyewe rero byarabaye! Impamvu ntabishidikanyaho ni uko abantu twese twagiye gufatana amafunguro icyarimwe, twese twagize ikibazo kimwe.'

    Arakomeza ati 'Ariko hari abo twayafatanye batagize ikibazo. Noneho, hakaba hari n'umuntu wari ushinzwe kutujyana muri iyo gahunda yose muri rusange.'

    Ama G The Black yavuze ko yaje kumenya ko bahawe uburozi kugira ngo amafaranga yavuye muri kiriya gitaramo, yikubirwe n'umuntu umwe.

    Ati 'Noneho gahunda yari ihari, yari iyo kugira ngo Album nitumara gukora, kuko twatangiye gufatwa nyuma y'uko twaririmbye, amafaranga yose bayikubire. Kandi ni ko byagenze.'

    Uyu muraperi yavuze ko yatangiye kumva ameze nabi nyuma yo kuririmba, ariko kandi yumvaga umutima we unyuzwe kuko yari abashije kumurika Album ye.

    Ati: 'Uwo musore ariyizi! Ariko amakuru mfite ni uko nawe yari yatumwe. Rero, ibyo nta kintu byigeze bimpungabanyaho, icya mbere ni uko nari nejeje abafana bari bari aho nshimira n'abahanzi bose bamfashije, aba Dj n'abashyushyarugamba.'

    Uyu muraperi yavuze ko we n'inshuti ze basangiye ariya mafunguro barembye mu buryo bukomeye 'turivuza kugeza dukize'. Ati 'Ni uko byagenze.'

    Ama G The Black yavuze ko yakomeje ibikorwa bye by'umuziki we, ndetse ko yashinze umuyoboro wa 'Podcast' agiye kujya anyuzaho ibiganiro binyuranye, akanaganira n'abafana be. Yungamo ati 'Ubundi iyo isaha yawe itaragera, uba ugihumeka.'

    'Ibishingwe' ni izina yahaye album ye ya gatanu yamuritse. Yahisemo iri zina arikomoye ku gusiragizwa yakorewe n'abanyamuziki batandukanye barimo Producer Piano the Groove Man wamukoreye Album nyuma akamubwira ko yaburiwe irengero.

    Ama G asobanura ko iyi album yahisemo kuyita ‘Ibishingwe’ nyuma yo kubona ko hari ‘ibintu biba bifite agaciro abantu ntibabibone’.

    Abigereranya na Zahabu iyo igitabye mu gitaka abantu baba batarabona agaciro kayo, ariko iyo yogejwe ivuye muri icyo gitaka ivamo ibuye ry’agaciro rihenze kandi ryihagezeho ku Isi yose.

    Uyu muraperi wamamaye mu ndirimbo zitandukanye, anatanga urugero rw’uburyo abantu batajya batekereza ku bakozi bakoresha mu rugo, kenshi usanga ari bo bamara igihe kinini mu nzu, ku buryo utagakwiye kuvuga ko iyo nzu ari iyawe wenyine.

    Ati: “Nubwo wiyemera ngo ni iyawe, ayiraramo kukurusha, ayirirwamo kukurusha,’ akurerera abana wowe wakareze ariko kubera akazi kagutwaye ukanamuhemba, (warangiza) ukamufata nk’ibishingwe.”

    Muri rusange, Ama G avuga ko yatekereje iri zina yahaye iyi album, mu rwego rwo kugaragaza ko nta muntu uri hejuru y’undi muri ubu buzima bushira.

    No gufasha abantu kongera gusubiza amaso inyuma bakareba urugendo rw’ubuzima banyuramo. Ati “Ubuzima ni magirirane.”

    Iyi album iriho indirimbo 10. Hariho indirimbo nka ‘Isi’ yakoranye na Yago, ‘Ibitendo’ yakoranye na Muuv, Trizzie98&Real, hari kandi ‘Irobo’ yakoranye na Roddy n’izindi.

    Ama G The Black yatangaje ko yahawe uburozi mu biryo mbere y'uko ataramira abafana be mu gitaramo yamurikiyemo Album 'Ibishingwe' muri Nyakanga 2023

    Ama G The Black yavuze ko yamenye uwamuhaye uburozi, ndetse ko kuva icyo gihe bacanye umubano


    Ama G The Black yiyongereye ku rutonde rw’abandi bahanzi bagiye bataka ko bahawe uburozi
    KANDA HANO KUMVA INDIRIMBO YA  AMA G THE BLACK, MR KAGAME NA GREEN P


     

    KANDA HANO UREBE AMA G THE BLACK AVUGA UBURYO YAHAYE UBUROZI

    Source : https://inyarwanda.com/inkuru/154221/ama-g-the-black-yahawe-uburozi-mu-biryo-154221.html

  • Serivisi za CANAL+ na CANALBOX zashyizwe ku I… – #rwanda #RwOT

    Ubu bufatanye bwatangiye kugeragezwa kuva muri Mutarama, ariko bwemejwe kuwa 2 Mata 2025, kuri Irembo Campus i Kigali nyuma y’uko Irembo Plus na CANAL+ bamuritse ku mugagararo iyi mikoranire nk'uburyo bworoshye bwo kwishyura no kubona izi serivisi za CANAL+ na CANALBOX aho kuri ubu biri kuboneka ku Irembo.

    IremboPlus ni urubuga ruriho serivisi kandi rucyongerwaho izindi z’ibigo by’ubucuruzi zari zisanzwe zitangwa mu buryo bunyuranye birimo guhamagara. Ni urubuga abaturage bifashisha basaba serivisi za Leta kuri interineti mu gufasha abaturage kubona serivisi mu buryo bworoshye.

    Uru rubuga rukuraho imbogamizi zo gutegereza amasaha menshi ku murongo cyangwa gusiragira ku biro by'amashami y’ibigo bitandukanye, kuko umuntu ashobora kwiyandikisha no kwishyura serivisi atavuye aho ari, agafashwa vuba kubona serivisi.

    Mu rwego rwo kongera uburyo bwo kubona serivisi, IremboPlus yashyizeho uburyo bwo kwishyura no kugura ifatabuguzi rya CANAL+ na CANALBOX, bifasha abakiriya kwirinda gutinda cyangwa kubona imbogamizi mu kwishyura buri kwezi.

    Mu ijambo rye atangiza uyu muhango, Israel Bimpe, Umuyobozi Mukuru wa Irembo, yavuze ko gushyira CANAL+ na CanalBox kuri IremboPlus ari intambwe ikomeye mu iterambere ry'uburyo abanyarwanda babona serivisi.

    Yagize ati: 'Irembo nk'ikigo cyizihije imyaka 10 gishinzwe mu mwaka ushize, cyatangiye cyorohereza abantu kubona serivisi za Leta. Uyu munsi turagenda dukura, tukagera no ku zindi serivisi z'imibereho ya buri munsi.

    Ubufatanye bwa CANAL+ na CANALBOX na IremboPlus ni indi ntambwe ikomeye igamije kugeza serivisi ku baturage mu buryo bworoshye.'

    Ku ruhande rwa CANAL+, Sophie Tchatchoua, Umuyobozi Mukuru wa CANAL+ Rwanda, yavuze ko bishimiye kuba ari bo ba mbere batangiye gukorana na IremboPlus.

    Sophie Tchatchoua yagize ati: 'Twishimiye gukorana na IremboPlus kuko ari urubuga rukomeye rufite abantu benshi barukoresha. Uyu munsi ni intambwe ikomeye, kandi intego yacu ni uko buri rugo mu Rwanda rubasha kubona amashusho n'ibirimo bikurura abantu ku giciro cyiza.'

    Aime Abizera, Umuyobozi Mukuru wa CANALBOX, yagaragaje ko kimwe mu bibazo abakiriya babo bahuraga na cyo ari ukutabona uburyo bworoshye bwo kwishyura buri kwezi. Ubu binyuze kuri IremboPlus, ubwishyu burakorwa byihuse kandi neza.

    'Ikibazo twari dufite ni uko hari abantu batazi uko bishyura buri kwezi. Ariko binyuze kuri IremboPlus, ubu biroroshye cyane. Twizeye ko i Kigali na Rubavu, abakiriya bacu bazajya bishyura batagombye kurenza iminota mike,'

    Ubufatanye bwa IremboPlus na CANALBOX ni intambwe igaragarira buri wese mu iterambere ry'ikoranabuhanga mu Rwanda. Bukemura ibibazo by'imirongo miremire, imbogamizi z'ubwishyu, ndetse bunatanga uburyo bworoshye bwo kubona serivisi zitandukanye.

    Ubu buryo bushya buzafasha abanyarwanda bose by'umwihariko abakoresha CANALBOX na CANAL+, kubona serivisi zabo ku buryo bwihuse, bunoze kandi budasaba gusiragira ku biro. Ni ikimenyetso cy'uko ikoranabuhanga riri gufata umwanya munini mu mibereho ya buri munsi y'Abanyarwanda.

    IremboPlus yazanye agashya ko kubona ifatabuguzi rya CANAL+ na CANALBOX bidasabye kujya gutonda umurongo

    Umuyobozi wa CANAL+ Rwanda ubwo yaganiraga n’abayobozi ba IremboPlus

    Serivisi zitandukanye za Canal+ na CanalBox ziri kuboneka mu buryo bworoshye ku Irembo

    Source : https://inyarwanda.com/inkuru/154220/serivisi-za-canal-na-canalbox-zashyizwe-ku-irembo-mu-kudabagiza-abaturarwanda-amafoto-154220.html

  • Minisiteri y’Uburezi yatanze isezerano ku bab… – #rwanda #RwOT

    Tariki 02 Mata buri mwaka, ni umunsi mpuzamahanga wahariwe kumenya byinshi kuri autism, bityo kuri uwo munsi Minisiteri y'Uburezi ifatanyije n'Urwego rw'Igihugu rushinzwe Uburezi bw'Ibanze (REB), bateguye inama yo ku rwego rw'igihugu iganira ku bana bafite autism, ikaba yabereye muri Kaminuza y'u Rwanda Campus ya Remera.

    Iyi nama yitabiriwe n'abahagarariye inzego zitandukanye zirimo Minisiteri yahagarariwe na Dr Rose Baguma ushinzwe Politiki y'uburezi muri iyi minisiteri, ndetse n'ababyeyi bafite abana bafite autism bibumbiye mu muryango witwa Autism Rwanda.

    Autism ikigora benshi kuyisobanura mu kinyarwanda, ni ubumuga umwana avukana aho agorwa cyane no kwisanga mu bandi, kuganira ndetse no gukora ibikorwa nk'ibyo undi muntu usanzwe akora. Gusa ababyeyi bamwe batazi ibya autism, iyo babonye abana babo bameze gutyo, bakeka ko barozwe kandi atari byo.

    Ababyeyi bafite abana bavukanye autism bagaragaza ko bagorwa cyane n'uburezi bwabo, kuko buba buhenze cyane. Umwe muri aba babyeyi yatangaje ko byibura umwana umwe ashobora kumutwara arenga ibihumbi 150 Frw, utabariyemo kurya no kwambara, kandi we afite abana babiri bafite autism.

    Gusa kuri iki kibazo Dr. Rose Baguma yatangaje ko Minisiteri y'Uburezi yafashe ingamba zitandukanye zo kuborohereza, harimo nko kuba mu myaka itanu buri ntara izaba ifite ikigo cy'abana bafite autism, ubu bikaba bihenda cyane kuko ibigo biboneka i Kigali gusa. Ibyo bigo biri kubakwa ni ibigo icumi mu turere icumi dutandukanye.

    Nta mibare ihari igaragaza neza abana bagiye autism mu Rwanda, dore ko hari benshi bahishwa n'ababyeyi babo ku bw'impamvu zagarutsweho haruguru bakeka ko barozwe, abandi ugasanga nta makuru bafite kuri autisn bigatuma batamenya ko aricyo kibazo bafite.

    Gusa imibare igaragaza ko haba mu Rwanda ndetse no hanze yarwo, umubare w'abana b'abahungu bavukana autism uri hejuru cyane kurusha abakobwa. Nta bushakashatsi buragaragaza impamvu y'ibi, dore ko nta n'uburagaragaza uko wakwirinda kubyara umwana ufite autism.

    Ni gute wamenya ko umwana wawe afite autism?

    Hari ibimenyetso byinshi wareba ku mwana wawe ukiri muto ukaba wakeka ko afite autism, bityo ukagana kwa muganga bakemeza koko niba ari autism.

    Icya mbere ni uko abana bafite autism akenshi ntibakunda kureba umuntu mu maso umwanya munini. Kumwe ushobora kureba umuntu mu maso, ibyitwa 'maintain eye contact' mu cyongereza.

    Aba bana kandi bakunze gukererwa ku kijyanye n'imivugire. Hamwe usanga umwana w'imyaka runaka hari amagambo yagakwiye kuba azi kuvuga kandi neza, gusa we ukabona biragoye.

    Akenshi umwana iyo umusekeye umugaragariza ko wishimye nawe aragusekera, ariko ku bana bafite autism akenshi siko bigenda, yewe no kwitaba izina rye hari igihe bigorana.

    Abana bafite autism kandi bakunze kwitwara mu buryo butandukanye n'ubw'abandi nk'iyo umukozeho, yumvise urusaku cyangwa abonye urumuri, aho rimwe na rimwe bimukanga. Aha nk'iyo ugiye gukora ku mwana ufite autism ugira inama yo kunukoraho cyane niba umufata ukamufata cyane, kuko umufashe byorohereye biramukanga.

    Ibimenyetso byo ni byinshi ariko kwa muganga n'abandi bahuguwe by'umwihariko kuri autism, nibo babasha kuvuga 100% niba umwana afite autism, cyangwa niba ibimenyetso wabonye bitaba biterwa n'ibindi bibazo biri ku ruhande.

    Gusa umwana ufite autism si uwo guhezwa cyangwa kubikwa mu nzu nk'utagize icyo amaze, kuko yitaweho neza agahabwa uburezi bukwiye, ashobora kuba umuntu w'ingirakamaro cyane. 

    Hari abana batandukanye bagiye bavukana autism ariko bakitabwaho bagasanga bafite impano zikomeye mu bintu binyuranye nk'umuziki n'ibindi, abandi bagatsinda mu masomo asanzwe ndetse no kurusha abana basanzwe, ndetse bakagaragaza intsinzi mu bintu binyuranye.


    Iyi nama yitabiriwe n’abo mu ngeri zitandukanye


    Dr. Rose Baguma yijeje ababyeyi bafite abana bavukanye autism ingamba ziborohereza


    Ababyeyi bafite abana bavukanye autism bagaragaje ko bagorwa n’uburezi bwabo


    Abana bavukanye autism bakenera ibikoresho bitandukanye mu burezi 


    Inzego zishinzwe umutekano nazo zitabiriye iyi nama

    Source : https://inyarwanda.com/inkuru/154226/minisiteri-yuburezi-yatanze-isezerano-ku-babyeyi-babana-bafite-autism-bagorwa-cyane-nubure-154226.html

  • Ntabwo twakongera kwemera ko Afurika isigara… – #rwanda #RwOT

    Mu Isi ya none, ibintu hafi ya byose bisigaye bikorerwa kuri murandasi ariko na none bikifashisha ubwenge ikoranabuhanga ry'ubwenge buhagano (Artificial Intelligence AI).

    Mu rwego rwo kurebera hamwe uko Afurika nayo yagendera ku muvuduko ibindi biri kugenderaho mu mikoreshereze ya AI, mu Rwanda hari kubera inama mpuzamahanga yo ku rwego rwa Afurika yiga ku bwenge bukorano.

    Iyi nama yitabiriwe na Perezida Kagame ndetse n'abandi bayobozi batandukanye barimo Perezida Faure Essozimna Gnassingbé wa Togo; Mahmoud Ali Youssouf uyobora Umuryango wa Afurika yunze Ubumwe, Minisitiri w'Ububanyi n'Amahanga wa Kenya, Dr. Musalia Mudavadi n'abandi.

    Mu ijambo rye, Perezida Kagame yavuze ko nta muntu wakongera kwemera ko Afurika isigara inyuma ahubwo igomba gukataza nk'uko amahanga akataje kandi byose bikagirwamo uruhare n'Abanyafurika ubwabo.

    Yagize ati 'Mu ngeri zitandukanye, inyungu zo gukoresha AI zirigaragaza, zitanga umusaruro byagize uruhare mu kugabanya amakosa y'abantu. Afurika ntabwo izemera gusigwa inyuma na none. Dukwiye kujyana n'ibigezweho, ubufatanye no guhangana.'

    Perezida Kagame yagaragaje kandi ko n'ubwo AI ari kimwe mu bintu byoroeje ubuzima bw'abantu, ntabwo iragera hose ku Isi ku rwego rungana akaba ariyo mpamvu abanyafurika bose bakwiye guhagurukira kuyishyiramo imbaraga.

    Yongeye gushimangira kandi ko ubu bwenge buhangano (AI) bushyizwemo imbaraga bugakoreshwa, amahirwe ari muri Afurika yaba menshi kuruta ayari asanzweho.

    Ati 'Amahirwe ari mu guhanga udushya ku mugabane wacu, ni menshi, ni ntagererwanywa kandi hamwe n'ubwege buhangano yakwikuba.'

    Mu rwego rwo kwinjira mu Isi y'ikoranabuhanga ry'ubwege buhangano, mu Rwanda hubatswe ibigo byigisha amasomo agendanye n'iri koranabuhanga bikanakora ubushakashatsi ku rwego rwa Masters na PHD nk'uko byashimangiwe na Perezida Kagame.

    Iki cyerekezo cy'uko Afurika yaba umugabane w'agatangaza, Perezida Kagame agihuriyeho na mugenzi we wa Togo, Faure Essozimna Gnassingbé wavuze ko Afurika yaba ubutaka bwo guhanga udushya ku Isi hose.

    Perezida wa Togo, Faure Essozimna Gnassingbé yagize ati 'Ndizera ko Afurika yaba ubutaka bwo guhanga udushya yaba ubwayo ndetse no ku Isi hose.'

    Iyi nama igamije kwigira no kurebera hamwe ibyakorwa n'inyungu zo gukoresha ubwenge buhangano, yitabiriwe n'abandi benshi bafite ibigo bikomeye mu ikoranabuhanga haba muri Afurika ndetse no hanze yayo.

    Perezida Kagame yagaragaje ko Afurika ikwiye guhagurikira mu ba mbere ku kwiga ikoranabuhanga ry’ubwenge bukorano

    Perezida Kagame yatangaje ko mu Rwanda hubatswe ibigo by’ubushakashatsi ku ikoranabuhanga rya AI biri ku rwego rwa kaminuza mu kiciro cya Masters na PHD

    Iyi nama yitabiriwe n’abashoramari bafite ibigo by’ikoranabuhanga hirya no hino muri Afurika ndetse n’abandi bafite aho bahuriye n’ibikorwa by’ikoranabuhanga ry’ubwenge buhangano


    Source : https://inyarwanda.com/inkuru/154241/ntabwo-twakongera-kwemera-ko-afurika-isigara-inyuma-perezida-kagame-atangiza-inama-mpuzama-154241.html

  • RIB yataye muri yombi Safari wari Perezida wa CDR muri Kabuga – #rwanda #RwOT

    Safari wafashwe ku wa 19 Werurwe 2025, mu gihe cya Jenoside yakorewe Abatutsi mu 1994 yari Perezida w'Ishyaka rya CDR muri Kabuga, ubu ni mu Karere ka Gasabo, Umurenge wa Rusororo, Akagari ka Kabuga I mu Mudugudu wa Kabeza.

    Amakuru agaragaza ko mu bihe bya Jenoside imbere y'urugo rwa Safari hari hari bariyeri yiciweho Abatutsi benshi.

    Mu 2018 ubwo inzego zitandukanye zari mu gikorwa cyo gushaka imibiri y'abazize Jenoside yakorewe Abatutsi 1994 yajugunywe ahantu hatandukanye mu mirima no munsi y'inzu za Safari, habonetse imibiri myinshi y'abazize Jenoside yakorewe Abatutsi mu 1994.

    Aho iyo mibiri yabonetse ni mu mudugudu wa Kabeza, Akagari ka Gako, Umurenge wa Masaka mu Karere ka Kicukiro no mu Mudugudu wa Kabeza, Akagari ka Kabuga I, Umurenge wa Rusororo, Akarere ka Gasabo.

    Iyo mibiri Safari yari yarubakiyeho inzu ntabwo habashijwe kumenywa umubare wayo kuko imyinshi byagaragaraga ko yari yaratwitswe.

    Safari akimara kumenya ko munsi y'inzu ze no mu mirima ye hari kubonekamo imibiri, ndetse ko hamenyekanye amakuru y'uko yubakiye inzu ku mibiri y'Abatutsi bishwe muri Jenoside, yahise acika ahungira mu gihugu cy'abaturanyi.

    Nyuma yaje kugaruka afatwa ku wa 19 Werurwe 2025 afatitwa muri Gare ya Kayonza, bikavugwa ko yari avuye mu gihugu cy'abaturanyi yari yarahungiyemo.

    Safari ubu afungiye kuri Sitasiyo ya RIB ya Rusororo ndetse dosiye ye yamaze gukorwa, yanohererejwe Urukiko ku wa 01 Mata 2025.

    Icyaha cyo kuzimiza cyangwa gutesha agaciro ibimenyetso cyangwa amakuru byerekeye Jenoside gihanwa n'ingingo ya munani y'itegeko nimero 59/2018 ryo ku wa 22 Kanama 2018 ryerekeranye n'icyaha cy'ingengabitekerezo ya Jenoside n'ibyaha bifitanye isano na yo.

    Ugihamijwe akatirwa igifungo kuva ku myaka irindwi ariko kitarenze imyaka icyenda n'ihazabu y'ibihumbi 500 Frw ariko itarenze miliyoni 1 Frw.

    Uretse iki cyaha kandi Safari yanakatiwe n'Inkiko Gacaca mu 2004 igifungo cy'imyaka 30 ajuriye akatirwa imyaka itanu ku cyaha cyo kugira uruhare muri Jenoside yakorewe Abatutsi aza gufungurwa mu 2008.

    Nyuma kandi haje no gukurikiranwa abantu batandukanye bari bazi aya makuru bitewe n'uko muri Jenoside babaga bari kuri za bariyeri zicirwagaho

    Abatutsi muri ako gace.

    Abo barimo Mucyo Jean Népomuscène, Buturutsemwabo Michel, Habyarimana Jean Népomuscène, Karekezi Augustin na Twakizuru Jean Népomuscène.

    Bari barahishe amakuru y'iyo mibiri yajugunywe mu byobo by'ahitwaga CND mu gihe cya Jenoside.

    Ku wa 04 Mata 2019 ni bwo Urukiko rwisumbuye rwa Gasabo rwahanishije abo bantu igihano cy'igifungo cy'imyaka itanu n'ihazabu y'ibihumbi 100 Frw kuri buri umwe ku cyaha cyo guhisha cyangwa kwangiza ibimenyetso bya jenoside cyangwa by'ibindi byaha byibasiye inyokomuntu.

    RIB iributsa abantu bose ko itazihanganira uwo ari we wese ukora icyaha nk'iki cyo kuzimiza cyangwa gutesha agaciro ibimenyetso cyangwa amakuru byerekeye Jenoside ahishira ahari imibiri y'abazize Jenoside yakorewe Abatutsi.

    Yibukije abantu ko batanga amakuru y'aho baba bazi hakiri imibiri y'abazize Jenoside yakorewe Abatutsi hose kugira ngo ishyingurwe mu cyubahiro.

    Uru rwego rwakomeje ruti 'Imyaka 31 Jenoside yakorewe Abatutsi irangiye, birakwiye ko abantu bari bakwiriye kuba bumva neza impamvu yo kugaragaza aho imibiri y'abazize Jenoside yashyizwe kugira ngo ishyingurwe mu cyubahiro kuko n'imwe mu ntambwe iganisha ku bumwe n'ubwiyunge busesuye.'

    Urwego rw'Ubugenzacyaha bwavuze ko bitari bikwiriye kuba hakiri abantu bahishira amakuru nk'ayo kuko ubwabyo ari ibikorwa bihanwa n'amategeko.


    Source : http://igihe.com/amakuru/u-rwanda/article/rib-yataye-muri-yombi-safari-wari-perezida-wa-cdr-muri-kabuga

  • Burera : Abahinzi berekanye inyungu bakuye mu gufata ubwishingizi banakebura abakibukerensa – #rwanda #RwOT

    Ibi aba bahinzi barabivuga nyuma y'aho hegitari zigera kuri 80 bari barahinzeho ibirayi zitwawe n'ibiza ariko aho guhomba bakaba barishyuwe n'ikigo cy'ubwishingizi, bituma babona amafaranga yo kugura izindi mbuto barongera barahinga.

    Umuyobozi wa Koperative COVMB, Ndacyayisenga Theobar, yavuze ko bagannye gahunda ya Tekana Urishingiwe Muhinzi Mworozi mu 2022 nyuma y'aho ibiza byakundaga kubangiriza bagahomba.

    Ati ''Twatangiranye ubuso bwa hegitari 200 ari bwo dushyira mu bwishingizi biza kugenda neza kuko twararumbije baratwishyura, ejo bundi mu 2024 ni bwo habaye ibiza biremereye hegitari 84 ziruma, ikigo cy'ubwishingizi cyaratugobotse kiduha miliyoni zigera kuri 18 Frw tuzigabanya abahinzi. Iyo tutaza kuba muri iyi gahunda y'ubwishingizi rero twari tugiye guhomba.''

    Zirimwabagabo Faustin we yagize ati ''Iyo ibiza bitwaye ibirayi byacu hari abakozi babishinzwe mukorana ukajya kubona ukabona ikigo cy'ubwishingizi kirakwishyuye, wumva wishimye cyane kandi n'abana mu rugo barabimenya bitandukanye na wa muntu uhinga byatwarwa n'ibiza akihanagura burundu.''

    Zirimwabagabo yakebuye abagitinya gushinganisha imyaka yabo avuga ko guhinga nta bwishingizi ari nko kugenda mu muhanda nta bwisungane mu kwivuza kuko iyo ugize ikibazo kwivuza biguhenda cyane.

    Uwanyirigira Marie Jeanne utuye mu Murenge wa Rwerere, yavuze ko bishimiye cyane gahunda Tekana Urishingiwe Muhinzi Mworozi kuko yatumye batongera guhinga ngo nibahomba batahire aho.

    Ati 'Kera warahingaga haza imyuzure ugatahira aho, nta muntu n'umwe wabazaga ngo ko ibirayi byanjye byatwawe n'ibiza, ubu rero tubibaza ibigo by'ubwishingizi Leta yarakoze cyane, icyo nasaba ni uko bakongera nkunganire badutangira nibura ikagera kuri 60%.''

    Umuyobozi wa Gahunda y'Ubwishingizi bw'ibihingwa n'amatungo muri TAB-SPIU, Joseph Ntezimana Museruka, yasabye abaturage bose gushyira ibihingwa n'amatungo byabo mu bwishingizi kuko ibiza biri kwiyongera kubera imihindagurikire y'ikirere kandi ko byajya bibafasha mu kudahomba mu gihe bahuye n'ibiza.

    Koperative COVMB ihinga ibigori, ibirayi ndetse n'imboga bakaba bahinga kuri hegitari 347 ziri mu bishanga bya Nyirabirande na Ndongozi. Kuri ubu iyi koperative ibarizwamo abanyamuryango 2112 barimo abagore 731.

    Gushinganisha ibihingwa n'amatungo ni gahunda yatangijwe mu 2019 aho izwi nka 'Tekana Urishingiwe Muhinzi Mworozi' igamije gufasha abahinzi n'aborozi kwirinda ibihombo bya hato na hato binyuze mu gushumbushwa ibyangiritse, gufashwa gukora kinyamwuga no kwizerwa n'ibigo by'imari.

    Gahunda y'ubwishingizi ishyirwa mu bikorwa n'agashami gashinzwe gukurikirana imishinga mu Kigo cy'Igihugu gishinzwe guteza imbere Ubuhinzi n'Ubworozi (RAB-SPIU) ku bufatanye na MINAGRI. Kugeza ubu abahinzi n'aborozi bamaze gushumbushwa miliyari 6,4Frw.

    Leta y'u Rwanda imaze gutanga arenga miliyari 5 Frw mu kuganira abahinzi n'aborozi kuko buri wese imutangira nkunganire ya 40%.

    Akanyamuneza ni kose ku baturage ba Burera bashinganishije ibirayi bahinga

    Ndacyayisenga uyobora COVMB yavuze ko bishimira ko basigaye bashinganisha ibyo bahinga


    Source : http://igihe.com/amakuru/u-rwanda/article/burera-abahinzi-berekanye-inyungu-bakuye-mu-gufata-ubwishingizi-banakebura

  • Umukecuru w'imyaka 105 yemeza ko kudashaka umugabo no kunywa inzoga ariryo banga rye ryo kurama #rwanda #RwOT

    Kathleen Hennings, umukecuru w'imyaka 105 ukomoka i Cheltenham mu Bwongereza, akomeje kugenda avugwa cyane ku mbuga nkoranyambaga nyuma y'isabukuru ye y'amavuko aherutse kwizihiza. Yatangaje ko ibanga ryamufashije kuramba ari ukunywa inzoga nziza no kuguma ari 'Single' ntashake umugabo.

    Uyu mukecuru akunda cyane inzoga ya Guinness, ikorerwa muri Ireland, ndetse yatangiye kuyinywa afite imyaka 18 ye y'amavuko.

    Kuva icyo gihe, yabaye umukunzi ukomeye wayo kandi yizera ko yamufashije kugumana imbaraga ndetse n'itoto. Kathleen avuga ko iyi nzoga ituma yumva aruhutse kandi ifasha umubiri we gukomeza kuba muzima.

    Uretse kunywa Guinness, Kathleen ashimangira ko kudashaka umugabo byamufashije kwirinda stress, ibintu benshi bavuga ko bishobora kugira ingaruka mbi ku buzima.

    Yemeza ko kutajyana mu rukundo byatumye yitangira umwuga we nk'umubaruramari, bituma abasha kugira umutekano w'imibereho nta nkeke cyangwa guhangayikishwa n'ibibazo by'urushako.

    Kathleen yishimira cyane ubuzima bwe, aho yibanda ku kwidagadura, gusohokera ahantu akunda, kugira inshuti nyinshi no kubaho ubuzima bwuzuyemo ibyishimo.

    Avuga ko kwishimira ubuzima, kwirinda ibitekerezo bibi no kugira ibyishimo biri mu byatumye agera ku myaka 105 ari muzima kandi afite akanyamuneza.

    Inkuru y'uyu mukecuru yakomeje gutangaza benshi ku mbuga nkoranyambaga, aho bamwe bamushimira kuba akomeje kugaragaza urugero rwiza rw'uko umuntu ashobora kugira ubuzima burambye kandi bwiza. Hari n'abamufata nk'icyitegererezo, bagashishikarira kumwigiraho uburyo bwo kubaho ubuzima bworoshye ariko bunogeye nyirabwo.

    Kathleen yishimira cyane ubuzima bwe, aho yibanda ku kwidagadura, gusohokera ahantu akunda, kugira inshuti nyinshi no kubaho ubuzima bwuzuyemo ibyishimo.

    Source : https://kasukumedia.com/umukecuru-wimyaka-105-yemeza-ko-kudashaka-umugabo-no-kunywa-inzoga-ariryo-banga-rye-ryo-kurama/