Mu gihe icyumweru cya kabiri cy'iserukiramuco rya Coachella 2025 rigiye gutangira, hari icyumvikanamo ko imideli iri kugaragaramo itandukanye cyane n'iyo mu myaka yashize. Ubu buryo bushya bwo kwambara bugaragarira cyane kuri Vanessa Hudgens, wahoze azwi nka 'Umwamikazi wa Coachella', wamenyekanye cyane mu myambaro ya boho-chic ijyana n'imiterere y'akarere ka Indio, muri California hashyushye. Uyu mwaka, yahisemo kwambara ibintu bisanzwe kandi bitarangaza cyaneâ”nk'uko benshi mu bitabiriye Coachella ubu babigenza.
Ibi bishobora guterwa n'uko bamwe bifuza kwivanga n'abandi batarangwa cyane. Icyo kigaragarira ku byamamare byinshi nka Timothée Chalamet, Kylie Jenner, ndetse na Justin na Hailey Bieber, bose bagaragaye bigendeye mu bantu basanzwe, nta birangaza byinshi. Nyamara, hari n'abandi b'ibyamamare batatinye kwerekana imideli ikomeye ku rubyiniro no hanze yarwo, ku buryo bayoboye ibiganiro by'abantu bose bahari.
Lady Gaga, nk'urugero, yaserutse mu mwambaro wihariye w'ikirere cy'inyoni wakozwe na kompanyi izwiho kwambika mu buryo bushotorana yitwa Fecal Matter, yambaye n'intoki zisa n'inkweto z'inkoko. Ibi yabikoze asozanya igitaramo gikomeye. Na none, Lisa wo mu itsinda Blackpink, yagaragaye yambaye umwambaro w'uruhu rw'inyamaswa wihariye wateguwe na Asher Levine, mu gitaramo cye cya mbere yitangiye ku giti cye muri Coachella â” umwambaro utandukanye cyane n'uwo twamuziho muri filime The White Lotus.
Ahandi, mugenzi we Jennie nawe wahoze muri Blackpink, ariko ubu akaba yihagazeho, yagaragaye mu mwambaro w'umugore w'umu-cowgirl, yambaye agajipo n'agajipo k'uruhu gakozwe na Georges Hobeika, byose bijyanye. Julia Fox nawe yahisemo kwibumbira mu mwambaro ugaragaza isura y'uburengerazuba bwa Amerika (Wild West), yambaye inkweto za cowboy zifite hakubita, agasengeri k'uruhu gaciye bugufi, n'utwenda two hasi twinshi tutarihoâ”ku buryo yagaragaje ikibuno cye cyose. Ntibyari we wenyine watinyutse kwambara utwenda duto cyane, kuko na Megan Thee Stallion, Ciara, Tyla, na Victoria Monét bose bagaragara bambaye micro-shorts mu bitaramo byabo.
Ariko nyamara, uwabaye icyamamare nyacyo mu mwambaro utunguranye, ashobora kuba ari Bernie Sanders. Nk'uko bimenyerewe kuri we, ntiyigeze ajyana n'amahitamo ya benshi, ahubwo yahisemo ikote rya blazer ryijimye n'ishati y'ubururu bworoshye, yemeza neza ko atari mu birori byo kwidagadura ahubwo ari mu nama cyangwa inama rusange. Nubwo yagaragaraga mu mwambaro utari uwo kwizihirwa, yari afite akazi: gutanga ijambo ku rubyiniro mbere y'uko umuririmbyi n'umwanditsi w'indirimbo Clairo atangira igitaramo cye.
Umucamanza w'Urukiko Rukuru rwa Leta Zunze Ubumwe za Amerika, James Boasberg, kuri uyu wa Gatatu yanzuye ko 'hari impamvu ifatika ihari' ishobora gutuma abayobozi ba Leta ya Donald Trump bakurikiranwa mu buryo bw'ubutabera bwo kuba barabangamiye amabwiriza y'urukiko. Ibyo bijyanye n'uko ayo mabwiriza yahagaritse ikoreshwa ry'itegeko rya Alien Enemies Act ryari rigamije kwirukana bamwe mu bashinjwaga kuba abanyabyaha bakomoka muri Venezuela.
Iri tegeko ryari ryateje impaka ndende mu rwego rwa politiki no mu nkiko, aho ubutegetsi bwa Trump bwari bukomeje ibikorwa bikomeye byo kwirukana abimukira ku butaka bwa Amerika. Muri Werurwe hagati, ubwo indege eshatu zari zimaze koherezwa zitwaye abimukira bajyanwe muri gereza iri muri El Salvador, umucamanza Boasberg yahise ategeka ko ibyo bikorwa bihagarikwa ako kanya, anasaba ko izo ndege zisubizwa muri Amerika.
Mu mwanzuro w'impapuro 46 yasohoye, Boasberg yagize ati:
'Urukiko rwemeje ko ibikorwa by'ubutegetsi kuri uwo munsi bigaragaza ubushake bwo kwirengagiza itegeko ry'urukiko, ku buryo bihagije kugira ngo urukiko rusuzume ko hari impamvu ihamye yo kubakurikirana ku cyaha cyo kutubahiriza amabwiriza y'ubutabera.'
Inyandiko idasanzwe ku rwego rw'ubuyobozi bwa Leta
Nk'uko byatangajwe na Prof. Vladeck wigisha amategeko muri Kaminuza ya Georgetown, ibyo Boasberg yakoze si ibisanzwe:
'Gukurikirana abayobozi bo mu rwego rwo hejuru rwa guverinoma ku cyaha nk'iki si ibintu bisanzwe. Umucamanza Boasberg aragenda buhoro kuko agerageza kwirinda kugwa mu mutego â” ntashaka kurekura ubutegetsi ngo bukomeze gutandukira, ariko nanone ntashaka guhangana n'inkiko zo hejuru nka DC Circuit cyangwa Urukiko rw'Ikirenga.'
Skye Perryman, umwe mu bunganira urubanza ku ruhande rwa Democracy Forward n'umuryango wa ACLU (American Civil Liberties Union), yavuze ko icyemezo cyafashwe kuri uyu wa Gatatu 'kigaragaza ibyo tumaze igihe tuzi: imyitwarire ya leta muri uru rubanza ni mibi kandi ibangamiye uburenganzira bwa muntu ndetse n'itegeko nshinga ry'igihugu.'
Trump n'imikoranire n'inkiko
Iri teka rya Boasberg rije mu gihe ubutegetsi bwa Trump bwakomeje kwerekana uburyo bushobora kudakurikiza neza amabwiriza y'ubutabera igihe budahuye n'ibyifuzo bya Perezida. Mu bindi bibazo nk'ibi, abandi bacamanza batarigeze bagera ku cyemezo gikomeye nk'icyafashwe na Boasberg.
Guverinoma ya Trump yakomeje kuvuga ko inkiko z'icyiciro cya mbere (federal trial-level courts) zidafite ububasha bwo gutambamira ibyemezo bya perezida cyane cyane ku bijyanye n'imyanzuro ku bimukira.
Boasberg, wari washyizweho na Barack Obama, yanditse muri uru rubanza ko:
'Itegeko Nshinga ry'igihugu ntiryemera ko abayobozi b'igihugu barangarana nkana amategeko y'ubutabera â” cyane cyane abayobozi bo mu rwego rwo hejuru biyemeje kuyubahiriza.'
Muri uru rubanza, Urukiko rw'Ikirenga rwari rwavuze ko abimukira bari batanze ikirego barishyikirije urukiko rutari rwo. Ku bw'ibyo, umwanzuro wa 5 kuri 4 w'Urukiko rw'Ikirenga wasabye ko abifuza gutanga ibirego nk'ibi bajya babinyuza mu nzira igoye y'amategeko izwi nka habeas corpus, kandi ikenshi ntitanga umusaruro.
Nubwo Urukiko rw'Ikirenga rwafashe uwo mwanzuro, Boasberg yavuze ko mu rwego rw'ubutabera, umuntu wese wanga kubahiriza itegeko ry'urukiko atari uko ryateshejwe agaciro nyuma, ashobora gukurikiranwa nk'uko biteganywa.
Yakomeje anagaragaza impungenge ku kuba guverinoma yarashatse gukingira amakuru amwe n'amwe ku bijyanye n'izi ndege, ivuga ko ari amabanga y'igihugu (state secrets privilege). Ariko umucamanza yavuze ko ayo makuru atari ngombwa ngo afate icyemezo ku kibazo cyo kutubahiriza amategeko.
Ibyakurikiraho
Boasberg, uyoboye urukiko rw'icyiciro cya mbere mu Mujyi wa Washington DC, yasobanuye uko ibintu bigomba gukurikiraho mu gihe urubanza rukomeje.
Kugeza ubu ntabwo haraboneka ibimenyetso birenze ukwemera kwose byemeza ko ubutegetsi bwa Trump bwakoze icyaha cy'ukutubahiriza itegeko (criminal contempt), ariko hari intambwe ya mbere iteganyijwe.
Boasberg yavuze ko ashaka ko habanza gutangwa ibisobanuro byemewe n'amategeko (sworn statements) bivuye ku bantu bazi neza abafashe icyemezo cyo kudasubiza izo ndege muri Amerika kuwa 15 Werurwe.
Niba ibyo bisobanuro bitamunyuze, umucamanza azasaba ko abatangabuhamya bagera imbere y'urukiko cyangwa bakabazwa mu buryo bw'imvugo zemewe.
Cyangwa, akaba yashyiraho umunyamategeko wigenga uzaba umushinjacyaha wihariye mu rubanza.
Umusozo
Uru rubanza rushobora kugira ingaruka zikomeye mu mateka y'imikoranire hagati y'ubutegetsi bw'igihugu n'ubutabera. Icyemezo cya Boasberg cyashyize ubutegetsi bwa Trump ku mwanya udasanzwe wo gukurikiranwa mu nkiko ku bwo kurenga ku mategeko y'urukiko â” ibintu bidakunze kubaho mu mateka y'Amerika.
Uramutse ushaka ko nkomeza kugukurikiriranira inkuru nk'izi cyangwa nkagufasha gutegura isesengura kuri iyi ngingo mu Kinyarwanda, mbwira gusa.
Umukinnyi w'icyamamare n'umuyobozi w'ikinamico 'Sinners' bamaze imyaka irenga icumi bazamukana mu rugendo rwabo rwa sinema. Mu kiganiro bagiranye, basobanuye uko bafitanye isano yihariye.
Mu mateka ya sinema, ubucuti bukomeye hagati y'abayobora amafilime n'abakinnyi babo b'ibihe byose burazwi cyane â” nka Martin Scorsese na Robert De Niro, Pedro Almodóvar na Antonio Banderas, cyangwa Kelly Reichardt na Michelle Williams. Ariko, ntihigeze habaho ubufatanye bworoshye kandi buhamye nk'ubwa Ryan Coogler na Michael B. Jordan.
Ubufatanye bwabo bwatangiye ubwo bari bari mu bikorwa byo guhitamo abakinnyi ba 'Fruitvale Station' mu 2013. Kuva ubwo, Jordan yakinnye cyangwa akagaragara muri buri filime eshanu Coogler yayoboye, harimo Black Panther ebyiri na Creed. Filime yabo nshya 'Sinners', izajya mu mazu yerekana filime ku wa 18 Mata, yazamuye urwego rw'ubufatanye bwabo, kuko Jordan akinamo impanga ebyiri: Smoke na Stack, abajura b'abahanga bahura n'imbaraga zidasanzwe zibabuza gushinga inzu y'ibyishimo mu gihe cy'ivangura rikabije (Jim Crow) muri Leta ya Mississippi.
Coogler, wahoze ari umukinnyi wa ruhago muri kaminuza, yavuze ko yize agaciro k'ubufatanye buhoraho akiri umukinnyi wa wide receiver:
'Nari nzi ko agiye kuzitwara neza muri filime,' Coogler yavuze kuri Jordan ubwo bakoranaga bwa mbere muri *Fruitvale Station.*
'Hari igihe nagiraga aba quarterback bane cyangwa batanu mu mwaka umwe, kandi byarangoraga cyane,' yagize ati. 'Byatumye menya akamaro k'imikoranire isobanutse iyo wayibonye.'
Mu kiganiro bagiranye mu kwezi gushize muri lounge y'i New York, Coogler na Jordan basubije amaso inyuma ku rugendo rwabo binyuze kuri buri filime bakoze. Ikiganiro cyahindutse amarangamutima cyane ubwo bagarukaga kuri 'Black Panther: Wakanda Forever', bakoze nyuma y'urupfu rwa Chadwick Boseman, wari umukinnyi mukuru wa Black Panther ya mbere.
Muri 'Sinners,' Michael akinamo impanga zifite izina ribi, ariko filime irerekana uko bagerageza gufungura inzu y'ibyishimo izafasha abaturage kubona akazi n'ahantu ho kuruhukira. Ushaka ko babigeraho. Ni ikintu kigenda kigaruka muri buri filime mwakoze: abakinnyi nyamukuru bafite inenge zifatika, cyangwa abanzi bateye impuhwe.
RYAN COOGLER
RYAN COOGLER: Ibyo ni ikimenyetso cy'uburyo afite umwihariko mu gukurura amarangamutima. Iyo gusa umwerekanye kuri kamera, umuntu ahita amwitaho uti 'Yooo, ndamugiriye impuhwe.' Iyo usunitse iyo nzira ukareba kure ushobora kugera, ariko abantu bakamugumaho, ni bwo ubona ubusumbane bushishikaje. Kuri njye, Jordan yaba atari we muntu wakina iyo ari umukinnyi udafite inenge n'imperuka.
'Fruitvale' niyo yari filime ya mbere wayoboye, Ryan, kandi ari nayo Michael yakinnye bwa mbere ari umukinnyi w'imena. Ni iki cyabaye muri ubwo bunararibonye cyatumye mufatanya cyane?
RYAN COOGLER: Nari nzi ko azitwara neza muri filime, ariko hari ibindi byinshi bitari ku isura byantunguye. Uburyo yari umuntu wicisha bugufi, wubaha, wiyubashye, ukunda umuryango, ariko kandi unaharanira ubuhanga no kuba indashyikirwa. Byatangiye turi bombi twiyemeje tuti: 'Reka dukore ikintu gikomeye,' wumva ibyo mvuga? 'Niba turi hano, tuba hano koko.'
MICHAEL B. JORDAN: Gukinira muri sinema ni urugendo rw'ubwigunge. Hari 'oya' nyinshi, n'ibitekerezo byinshi by'umuntu wiyibazaho cyane cyane mu ntangiriro. Natangiye nkiri muto, ugerageza kwimenya â” kwibaza uwo uri we muri uru ruganda, aho igihe kirekire bataguhaga amahirwe yo kuba uwo ushaka kuba we. Mu gihe cy'ingenzi, aho nari mpangayitse cyane nuzuyemo gushidikanya, Ryan yarambwiye ati: 'Yewe Mike, njye nemera ko uri icyamamare muri sinema, kandi nshaka ko n'abandi bose babibona.'
Ibyo byampaye icyizere n'ihumure nari nkeneye. Byatumye ndushaho gushyiraho umwete, binongera umuriro w'icyifuzo cyanjye wo kubyemeza no kubigeraho koko.
'Fruitvale Station' (2013)
'Fruitvale' niyo yari filime ya mbere wayoboye, Ryan 2013
'Fruitvale' niyo yari filime ya mbere wayoboye, Ryan, kandi ari nayo Michael yakinnye bwa mbere ari umukinnyi w'imena. Ni iki cyabaye muri ubwo bunararibonye cyatumye mufatanya cyane?
RYAN COOGLER: Nari nzi ko azitwara neza muri filime, ariko hari ibindi byinshi bitari ku isura byantunguye. Uburyo yari umuntu wicisha bugufi, wubaha, wiyubashye, ukunda umuryango, ariko kandi unaharanira ubuhanga no kuba indashyikirwa. Byatangiye turi bombi twiyemeje tuti: 'Reka dukore ikintu gikomeye,' wumva ibyo mvuga? 'Niba turi hano, tuba hano koko.'
MICHAEL B. JORDAN: Gukinira muri sinema ni urugendo rw'ubwigunge. Hari 'oya' nyinshi, n'ibitekerezo byinshi by'umuntu wiyibazaho cyane cyane mu ntangiriro. Natangiye nkiri muto, ugerageza kwimenya â” kwibaza uwo uri we muri uru ruganda, aho igihe kirekire bataguhaga amahirwe yo kuba uwo ushaka kuba we. Mu gihe cy'ingenzi, aho nari mpangayitse cyane nuzuyemo gushidikanya, Ryan yarambwiye ati: 'Yewe Mike, njye nemera ko uri icyamamare muri sinema, kandi nshaka ko n'abandi bose babibona.'
Ibyo byampaye icyizere n'ihumure nari nkeneye. Byatumye ndushaho gushyiraho umwete, binongera umuriro w'icyifuzo cyanjye wo kubyemeza no kubigeraho koko.
'Creed' (2015)
Ikindi kintu kigaragara mu bikorwa byanyu byose ni abakinnyi bafite ibibazo bijyanye n'ababyeyi, cyane cyane se.
RYAN COOGLER(aseka): Ibyo byinshi biterwa n'ibihangano biba byaranditswe mbere (IP â” Intellectual Property). Muri 'Creed,' nashakaga gukora filime ivuga kuri Apollo Creed, ariko uwo Carl Weathers yakinaga yarapfuye muri 'Rocky IV,' niyo mpamvu twashatse indi nzira y'uburyo bwo kubyinjiramo.
Naho ibya Killmonger? Namujyanye i Oakland, ariko ibindi byose byerekeye ubuzima bwe byavuye mu bitabo bya comics uko byanditswe nta kintu kinini nahinduyeho.
Ku bijyanye na 'Sinners,' kuri njye, impanga zisa nk'inkuru ya Kayini na Abeli. Naratangiye kwibaza nti, 'Ese byagenda bite niba aho Kayini yica Abeli, ahubwo yica Adamu?' Niba abo bavandimwe bombi baba begeranye cyane ku buryo nta kintu cyabatanya?'
[Mu migani ivugwa kuri izo mpanga muri filime harimo n'inkuru y'uko bishe se.] Nifuzaga cyane no kwinjira mu mwuka w'indirimbo za blues n'ibimenyetso by'ibanze byazo, kuko byari bimeze nk'ikintu umuntu w'umuririmbyi wa blues yakwiririmba.
Uburyo mbanye na papa wanjye ni bwiza(aseka). Ntabwo ari bwiza gusa, burakomeye nk'ubw'abantu benshi. Ni umwe mu bantu b'ingenzi cyane mu buzima bwanjye.
Black Panther (2018)
Michael yazanye iki mu mwanya wa Killmonger kitari mu bitabo bya comics?
RYAN COOGLER: Ibyo bitabo byose byanditswe n'abayahudi b'abazungu bakuraga byinshi mu muco wa ba Nyafurika bo muri Amerika, ariko nanjye nifuzaga ko filime yumvikanamo ishingiye ku mugabane wa Afurika.
Killmonger ni we mukinnyi umwe rukumbi uhagarariye imitekerereze y'umwirabura wo muri Amerika 100%. Iyo ageze muri filime, ibintu bihinduka. Avuga uko asanzwe avuga, yambara uko asanzwe yambara, wumva ibyo mvuga? Ako kanya ahita ahinduka ishusho y'iyo mitekerereze isenya ibitekerezo by'abandi bakinnyi.
Black Panther: Wakanda Forever (2022)
Michael, ugira uruhare rumwe muri iyo filime, aho Killmonger abonekera Shuri mu iyerekwa. Uwawe yari yarapfuye ku mpera ya Black Panther ya mbere. Wari warasabye kugira uruhare muri filime ikurikiraho?
MICHAEL B. JORDAN: Yeeh, ibyo biragoye⦠(aceceka gato). Uzi se, twahuye n'igihombo gikomeye. [Boseman yapfuye filime itaranozwa.]
Ariko mbere y'ibyo, hari indi gahunda yari iriho. Nari niteguye kureba aho byari bigiye kugana. (Asuhuza umutima). Coog yari afite akazi katoroshye, cyane cyane mu gutekereza ngo 'Uva he? Ujya he?'
Ni gute wateza imbere iryo shyirahamwe rinini, ariko ukabikora uzi uko abantu bameze, ubyitondeye, ubyumva? Yagize icyo ahanga gikomeye akoresheje ibice bike byari bisigaye, maze abasha kugishyira hamwe. Kugeza n'ubu sinzi uko yabikoze.
'Impinduramatwara ya Chadwick yagiye iduha icyerekezo, no muri Sinners,' Jordan yavuze ku nyenyeri ya Black Panther, Chadwick Boseman. (Ifoto: Dana Scruggs for The New York Times)
RYAN COOGLER: Killmonger yari mu gace ka filime nari naranditse mbere y'uko Chad apfa. Niyo mpamvu nagombaga kumuboneramo umwanya mu buryo bwumvikana mu nkuru nshya.
[Michael] icyo gihe yari i Atlanta arimo kuyobora 'Creed 3,' ari bwo bwa mbere yifatiye kamera. Twamubonye umunsi umwe gusa.
Ariko twatekereje kuri iyo scene kugeza n'ubu ntewe ishema na yo. Byari byiza kongera kuba muri iriya ntebe y'ubwami [aho Shuri yahuriye n'iyerekwa rye, nk'uko byari byagenze muri filime ya mbere].
Ariko uzi se, urupfu rwe rwadushegeshe twese. (Coogler arunama, atangira kurira gahoro. Hashize iminota ibiri, yiyumanganya asubira mu kiganiro.) Kandi wenda we [erekana Jordan] ni we rwose rwagizeho ingaruka kurushaho.
Ikintu kimwe, uyu mwuga ni inzira igoye cyane nk'indi yose, kandi nta muntu wigeze atwitaho nka Chad.
MICHAEL B. JORDAN: Ntituri benshi mu bantu bakora ibyo dukora. Chad yatumye tumeze nk'ikipe yacu bwite, wumva ibyo mvuga? Byavuye ku kuba ari babiri tugahinduka batatu. (Yikanga amarira). Hanyuma bisubira kuri babiri.
Ariko uruhare rwe ruracyari kumwe natwe, ndetse no muri Sinners.
Ndibuka ubwo twakoraga igerageza rya mbere rya kamera, nkiri kwinjira mu myanya y'abakinnyi, Coog yahise anyibutsa uko Chad yigeze kwinjira mu mwanya wa T'Challa â” uburyo yawubayemo nk'uko ari mu buzima busanzwe, kuva batangira gufata amashusho kugeza basoje.
Susan Smith na Marion Calder bo mu muryango For Women Scotland bishimiye insinzi yabo imbere y'urukiko nyuma y'uko ubujurire bwabo bwemejwe.
Urukiko Rukuru rw'u Bwongereza rwatangaje ko ijambo 'umugore' mu mategeko y'uburinganire risobanura 'umugore w'inkomoko n'igitsina cy'inkomoko,' bityo rutangaza ko trans femmes (abagabo biyumva nk'abagore kandi bafite impapuro zibemeza nk'abo) badakubiye muri iyo nsanganyamatsiko. Iki cyemezo cyakiriwe n'ibyishimo n'abaharanira ko igitsina cy'umuntu gishingirwa ku buryo yavutse, ariko giterwa impungenge n'abaharanira uburenganzira bw'abantu b'igitsina kitari icyo bavukanye (transgender), bavuga ko ari intambwe yateye inkeke.
Icyi kibazo cyaturutse ku birebana n'uburenganzira bwo kudakorerwa ivangura nk'uko biteganywa n'Itegeko ry'u Bwongereza ryo mu 2010 ry'Uburinganire (Equality Act 2010). Abatangije urubanza bavuga ko ubwo burenganzira bugenewe abavutse ari abagore gusa, naho Leta ya Skotilande yo ivuga ko trans femmes bafite icyemezo cya GRC (Gender Recognition Certificate) bemererwa ku rwego rw'amategeko kuba abagore, bityo bagomba kurindwa kimwe nk'abandi bagore.
Nubwo uru rubanza rwatangiriye ku mategeko yo muri Skotilande yerekeye kongera umubare w'abagore mu nama z'ubutegetsi z'ibigo, icyemezo cyafashwe ku wa Gatatu kizagira ingaruka ku buryo ikiganiro ku burenganzira bw'abantu ba trans gikunze kuba gikakaye mu Bwongereza.
Ishyaka riri ku butegetsi mu Bwongereza, Labour, ryavuze ko iki cyemezo 'gitanga ibisobanuro bihamye n'icyizere,' mu gihe abatavuga rumwe na ryo, cyane cyane abo mu ishyaka rya Conservative, bakivuzeho nk''intsinzi ishingiye ku bwenge busanzwe,' bakanasaba guhindura amabwiriza asanzwe.
Abacamanza batanu bose bafashe umwanzuro umwe wemeza uruhande rw'itsinda 'For Women Scotland' (FWS), ryari ryatanze ikirego rivuga ko kudahuza igitsina cyemewe n'amategeko n'icyo umuntu yavukanye byateza ikibazo cyane cyane ku bijyanye na serivisi zigenewe igitsina kimwe gusa, nko mu byumba byo kwiyamburiramo, amacumbi rusange cyangwa inkambi.
Abaharanira uburenganzira bishimiye insinzi ku wa Gatatu, nyuma y'uko Urukiko Rukuru rw'u Bwongereza rufashe umwanzuro umwe wemeza ko ijambo 'umugore' mu mategeko y'uburinganire risobanura 'igitsina cy'umwimerere.'
Umucamanza Lord Patrick Hodge yagize ati:
'Amagambo 'umugore' n''igitsina' mu Itegeko ry'Uburinganire ryo mu 2010 bisobanura umugore w'inkomoko n'igitsina cy'inkomoko.' Yongeyeho ati: 'Ibyerekeye ivangura rishingiye ku gitsina bigomba gusobanurwa hashingiwe ku gitsina umuntu yavukanye.'
Mu isesengura ry'icyemezo, urukiko rwavuze ko gusobanura 'igitsina' hashingiwe ku GRC byabangamira ibisobanuro bisanzwe by''umugabo' n''umugore,' bikabangamira uburyo igitsina cyubahirizwa nk'ikiranga umuntu mu bijyanye no kurengerwa n'amategeko. Urukiko rwemeje ko trans femmes bashobora gukumirwa muri serivisi zagenewe igitsina kimwe 'niba bibaye ngombwa kandi bipimye.'
Lord Hodge yakomeje avuga ko guha trans femmes bafite GRC uburenganzira bwuzuye nk'ubw'abagore bavukanye igitsina cy'abagore byabaha 'uburenganzira burenze' ubw'abagore bavukanye ari abagore, nk'iyo bigeze ku mategeko yerekeye gusama n'ikiruhuko cyo kubyara.
Nubwo bimeze bityo, umucamanza yashimangiye ko ubusobanuro bahawe Itegeko ry'Uburinganire 'ritakuyeho uburenganzira bw'abantu ba trans', yaba bafite GRC cyangwa batayifite. Yavuze ko trans femmes bashobora gutanga ikirego kuri ivangura ribabera rishingiye ku ihinduranya ry'igitsina (gender reassignment), cyangwa ku kuba babonwa nk'abagore.
Umuvugizi wa Guverinoma y'u Bwongereza yagize ati:
Nubwo Lord Hodge yagaragaje ko icyemezo cy'urukiko 'kitagomba gufatwa nk'intsinzi y'itsinda rimwe ku rundi', abaharanira ko igitsina gishingirwa ku bavutse batangaje ko batsinze.
Itsinda Sex Matters ryavuze riti:
'Urukiko rwatangaje igisubizo cy'ukuri: ikiranga umuntu ku gitsina â” kuba umugabo cyangwa umugore â” gishingiye ku kuri kw'igitsina, si ku nyandiko.'
Undi muryango, LGB Alliance, na wo wagiye uburana mu rubanza, wavuze ko iki cyemezo ari 'impinduka y'amateka ku bagore.'
Joanna Cherry, wahoze ari Depite mu ishyaka SNP ryo muri Skotilande, akaba ari n'umwe mu barwanashyaka ba kera ku burenganzira bw'abagore, yabwiye itangazamakuru ati:
'Numva nkuweho urusobe rw'ibitutsi n'ishyaka,' anavuga ko 'ubu inshingano ziri mu biganza bya ba politisiye kugira ngo amategeko yubahirizwe.'
Naho ku ruhande rw'abaharanira uburenganzira bwa trans, bagaragaje impungenge.
Mu Bwongereza, ibyaha bishingiye ku ivangura ry'igitsina byazamutse ku kigero cya 112% mu 2023, nk'uko imibare ya Leta ibigaragaza â” muri uwo mwaka kandi, Brianna Ghey, umukobwa muto wa trans, yishwe n'abana babiri biganaga mu busitani bwo hagati mu Bwongereza.
No muri Leta Zunze Ubumwe za Amerika, kuva igihe ubuyobozi bwa Donald Trump bwatangiye, imiryango iharanira uburenganzira bwa muntu yagiye itabaza ku bwiyongere bw'ibitero ku burenganzira bw'abantu ba trans na non-binary.
Amnesty International, yashyigikiye Leta ya Skotilande mu rubanza, yari yarasabye ko amategeko ahindurwa kugira ngo abantu ba trans bagire uburenganzira ku buzima bwite, kubaka urugo, kurushinga no kubona serivisi z'ubuzima, nta ngorane zishingiye ku nyandiko z'icyemezo cy'igitsina.
Kuri uyu wa Gatatu, Amnesty yavuze ko icyemezo cy'urukiko gishobora 'kugira ingaruka ziteye impungenge ku buzima bw'abantu ba trans', ariko inagaragaza ko ari ingenzi kwibuka ko urukiko rwavuze ko 'abantu ba trans bakomeza kurengerwa n'Itegeko ry'Uburinganire mu bijyanye no kutavangurwa no guhungabanywa.'
Umuryango Stonewall, uhagarariye LGBTQ mu Bwongereza, wavuze ko icyemezo cy'urukiko ari 'giteye inkeke cyane ku muryango wa trans.'
Nyuma y'icyemezo, ishyirahamwe ry'abaharanira uburenganzira bwa trans muri Skotilande ryasabye abantu ba trans 'kwitaho no kwitahiriza neza.'
Ryongeyeho riti:
'Turakangurira abantu kudahita bahangayika â” hari amagambo menshi ari bwihute asohoke ashobora kwihutira gutangaza uko iki cyemezo kigiye kugira ingaruka ku buzima bwa buri muntu wa trans, ariko akenshi ari ukubyitirira birenze.'
Leta Zunze Ubumwe za Amerika igiye kuregera urukiko Leta ya Maine kubera itubahiriza iteka rya Perezida Trump rikumira abakinnyi b'igitsina cyahinduwe mu mikino y'abakobwa n'abagore
Ku wa Gatatu, Umunyamategeko Mukuru wa Leta Zunze Ubumwe za Amerika, Pam Bondi, yari ateganyijwe gutangaza ku mugaragaro icyemezo cyo kuregera Leta ya Maine mu rukiko, nk'igice cyiyongereye ku makimbirane amaze igihe hagati ya Perezida Donald Trump n'iyo leta, kubera ko yanze gukurikiza iteka rya Perezida ribuza abakinnyi b'igitsina cyahinduwe gukina mu mikino y'abakobwa n'abagore.
Iyi manza izaba nyuma y'iminsi itanu Guverinoma ya Trump igerageje guhagarika inkunga yose Leta ya Maine yavanaga mu isanduku ya Leta ku bijyanye n'amashuri ya Leta ndetse n'igaburo ry'abanyeshuri, ibi bikaba byarakurikiye inama yabaye tariki ya 21 Gashyantare hagati ya Trump n'abagenga ba leta batandukanye, aho yagiranye amakimbirane na Guverineri wa Maine w'ishyaka ry'Abademokarate, Janet Mills.
Muri iyo nama, Trump yateye ubwoba Mills ko azahagarika inkunga yose Leta ya Maine ihabwa n'Igihugu, niba idakurikije iteka rye rya perezida rikumira abakinnyi b'igitsina cyahinduwe mu gukina imikino y'abakobwa n'abagore.
Mu gihe cyose cy'amatora, Trump akunze kwamagana bikomeye uruhare rw'abakinnyi b'igitsina cyahinduwe mu mikino y'abagore. Iteka yasinye ryashimwe n'abamushyigikiye bavuga ko rizasubiza ibintu ku murongo w'uburinganire mu mikino, mu gihe abarwanya iryo teka bavuga ko rirenganya uburenganzira bw'agatsiko gato cyane k'abakinnyi.
Perezida w'Impuzamashyirahamwe y'Amashuri Makuru n'Universités muri Amerika (NCAA), Charlie Baker, yavuze muri Mutarama ko mu bakinnyi basaga 510,000 bakinira ayo mashuri, batarenze 10 ari bo bemeza ku mugaragaro ko ari ab'igitsina cyahinduwe.
Ku ya 2 Mata, Minisiteri y'Ubuhinzi muri Amerika (USDA) yatangaje ko yahagaritse inkunga yagenerwaga gahunda yo kugaburira abanyeshuri bo muri Maine, ivuga ko iyo leta yishe ibikubiye muri Title IX, itegeko rihana ivangura rishingiye ku gitsina mu mashuri no mu yandi bikorwa bya Leta.
Urukiko Rukuru rwa Leta Zunze Ubumwe za Amerika rwahise rutanga itegeko rihagarika by'agateganyo icyo cyemezo cyo guhagarika inkunga, nyuma y'uko Leta ya Maine iregereye Leta ya Amerika. Mbere yaho gato ku ya 2 Mata, Minisiteri y'Uburezi yari yatangaje ko yahagaritse miliyoni $250 z'amadolari yagenerwaga amashuri y'incuke kugeza ayisumbuye (K-12) muri Maine, mu rwego rw'igenzura rya Leta.
Iyo Minisiteri kandi yatangaje ko iri kohereza dosiye ku Rwego rw'Ubushinjacyaha (Justice Department), kugira ngo harebwe niba hashyirwaho igikorwa cy'ubutabera gishingiye kuri Title IX.
Mu ibaruwa yandikiwe Minisiteri y'Uburezi tariki ya 11 Mata, Umwungirije w'Umunyamategeko Mukuru wa Maine, Sarah Forster, yavuze ko leta ya Maine itazashyira umukono ku mwanzuro wari watanzwe cyangwa indi mvugo iyo ari yo yose isubiwemo.
Yagize ati: 'Nta na kimwe muri Title IX cyangwa amategeko ayishyira mu bikorwa kibuza amashuri kwemera abakobwa n'abagore b'igitsina cyahinduwe gukina mu makipe y'abakobwa n'abagore. Amabaruwa yanyu kugeza ubu nta na rumwe rugaragaza urubanza na rumwe rwemeza ibyo muvuga.'
Niba ushaka ko dukomeza tubikurikirane cyangwa tukabisobanura birambuye, ndahari.
Mu Kwibuka ku nshuro ya 31 Jenoside yakorewe Abatutsi mu 1994, Perezida wa Ibuka mu Karere ka Kamonyi, Benedata Zacharie yibukije Abarokotse Jenoside yakorewe Abatutsi ko bakwiye guhora bibuka kuko mu Kwibuka arimo bakura imbaraga zo gukomeza kubaho. Yasabye imiryango yabuze Ababyeyi, Abavandimwe n'inshuti kwihangana, gukomera ari nako baharanira kubaho kandi neza. Yagize kandi ati' Dukwiye kuba mu kigwi cy'abacu twavukijwe tukibakunze'.
Benedata Zacharie, yasabye Abanyamuryango ba Ibuka cyane cyane ababuze ababo kwihangana, kudaheranwa n'agahinda ariko kandi no guhagarara neza mu rugamba rwo guhangana n'ingaruka mbi zasizwe na Jenoside yakorewe Abatutsi.
Yashimiye Leta y'u Rwanda imbaraga yashyize mu kugarurira icyizere cyo kubaho abarokotse Jenoside yakorewe Abatutsi. Yashimiye kandi n'undi wese wagize icyo akora mu kurengera abahigwaga ngo abarokore ndetse na nyuma ya Jenoside yakorewe Abatutsi agakomeza kumva no kuba hafi abayirokotse.
Akomeza kandi ati' Mu gihe twibuka dukwiye kubona ko nta nyungu n'imwe iyo ariyo yose wakura mu kuvutsa umuntu ubuzima bitewe n'icyo waba ushingiyeho icyo aricyo cyose'. Ashimangira ko nta kabuza abishwe bazakomeza kuzirikanwa no kwibukirwa ku neza n'ibikorwa byabarangaga kugira ngo batazazimangatana kandi hari abariho, barokotse.
Zacharie, yagize kandi ati' By'umwihariko Abarokotse Jenoside dukwiye gukomeza gukaza umurego mu kwibuka kuko ariho dukura imbaraga zo gukomeza kubaho no gusohora agahinda kacu kugira ngo kadahora katumunga Umutima. Bizaturinda gukomeza guhungabana cyane! Kwibuka nyabyo ni inkingi y'Ubumwe bw'Abanyarwanda'.
Benedata Zacharie, avuga ko nk'Abarokotse Jenoside yakorewe Abatutsi bagihangayikishijwe n'Ingengabitekerezo ya Jenoside igenda igaragara hirya no hino mu gihugu idasize n'Akarere ka Kamonyi.
Ahamya ko nk'Abarokotse Jenoside yakorewe Abatutsi bizeye neza badashidikanya ko uwabarokoye azakomeza kuba hafi Abanyarwanda n'undi uwo ariwe wese wahigwa azira icyo aricyo mu bihe bitandukanye.
Ashingiye ku bikorwa bigenda bigaragara, Imvugo ndetse n'ibindi bigize ibyaha bifitanye isano na Jenoside yakorewe Abatutsi, Benedata Zacharie yasabye ababishinzwe by'umwihariko Abadepite mu nteko ishinga Amategeko kugira icyo bakora ku kuvugurura itegeko rihana rikanakumira ingengabitekerezo ya Jenoside.
Ati' Banyakubahwa mugize inteko ishinga amategeko, mu itegeko ryagiyeho rihana, rikanakumira Ingengabitekerezo ya Jenoside, imyaka rimaze guhera muri 2018 biragaragara yuko hari ibikwiye kuvugururwa cyane cyane ku mategeko kugira ngo abakomeza kugaragaza ibyo bikorwa bihembera bikanagera no kungengabitekerezo ya Jenoside bakomeze kugabanuka. By'umwihariko ibyo tukabishingira y'uko mu gihe dutangiye Kwibuka aribwo bigaragara. Mu gihe habaho icyuho rero cyane cyane ku bihano, bishobora kuzafata intera itari nziza bitewe n'ibyo tubona kandi bikadutera impungenge'.
Tariki ya 15 Mata 1994, wari umunsi mubi, umunsi Abatutsi bo mu yahoze ari Komine Runda, Perefegitura ya Gitarama batewe n'igitero kigizwe n'Abasirikare, Interahamwe n'abandi bicanyi babasanze kuri Paruwasi Gatolika ya Gihara aho bari bahungiye, barabica, babapakira imodoka bajya kubajugunya muri Nyabarongo, abakirimo akuka bagafata ibitenge bambuye ababyeyi, abo batishe bakabibazirikisha bagihumeka bakabajugunya muri Nyabarongo, abandi bazanywe mu modoka ari bazima nabo bakahabicira.
Ibi Guverineri Rubingisa yabigarutseho ku wa 15 Mata 2025 ubwo mu Karere ka Bugesera ku Rwibutso rwa Ntarama hashyingurwaga mu cyubahiro imibiri 25 y'abazize Jenoside yakorewe Abatutsi mu 1994.
Gushyingura iyo mibiri byakozwe ubwo hibukwaga ku nshuro ya 31 abishwe muri Jenoside yakorewe Abatutsi bagera kuri 5000 bashyinguye ku Rwibutso rwa Jenoside rwa Ntarama, barimo abarenga 3000 biciwe kuri Kiliziya ya Natarama ku wa 15 Mata 1994.
Guverineri w'Intara y'Iburasirazuba, Rubingisa Pudence yavuze ko bibabaje kuba hakiboneka imibiri y'abazize Jenoside yakorewe Abatutsi itarashyinguwe, ikaboneka mu buryo bw'impanuka kandi hari abafite ayo amakuru.
Yasabye abafite ayo makuru kugira umutima wo kuyatanga kuko biruhura abarokotse, bakumva ko nibura babashije gushyingura abo babuze muri Jenoside.
Ati 'Hari umwe mu bana b'abakobwa warokotse wenyine twari kumwe ejo tuvuye gushyingura abacu mu cyubahiro aratubwira ati 'ubu ndi umukire muri iki gihugu nta muntu ukize nka njye kuko naraye mbonye umubiri wa mukuru wanjye'. Yari yishimye ku rundi rwego ariko avuga ati 'kuwubona ni hamana kuko nta wigeze awunyereke mu bantu bose baciriwe imanza na Gacaca'. N'indi mibiri yabonetse kandi ntabwo ari uwaje ngo atunge agatoki, ni imirimo y'ibikorwaremezo yakorwaga'.
Guverineri Rubingisa yatanze urugero rw'ahantu i Nyamirambo byaje kumenyekana ko hari imibiri y'abishwe muri Jenoside yakorewe Abatutsi biturutse ku kutumvikana k'uwishyuraga n'uwishyurwaga ngo ayo makuru atazatangwa.
Ati 'I Nyamirambo hariya ku Ryanyuma umuntu yari yarubatse hejuru y'imibiri hanyuma aza gushwana n'uwo babanaga kuko hari amafaranga yajyaga amuha buri kwezi ngo atazatanga ayo makuru. Ashobora kuba yaratinze kuyamuha mu kwezi kumwe cyangwa akamushirana bituma [wa muntu [ aduha amakuru'.
Yakomeje avuga ko 'Uko imibiri iboneka buri mwaka turayishyingura ariko ntiba yagaragaye kubera ababigizemo uruhare, ahubwo biva nko ku makimbirane bagiranye cyangwa ibikorwaremezo biri gukorwa. […] Ibyo bisubiza inyuma amahitamo twakoze yo kuba umwe nk'Abanyarwanda no kubabarira abatwiciye.'
Uwera Grâce wari uhagarariye imiryango ifite ababo bashyiguwe mu cyubahiro i Ntarama, yashimye Leta y'u Rwanda uburyo iha agaciro imibiri y'abishwe muri Jenoside yakorwe Abatutsi igashyingurwa mu buryo buhesha agaciro ubuzima bambuwe.
Yagarutse ariko no ku buryo bitera igikomere gikomeye kuba hashize imyaka ingana gutya hari abarokotse Jenoside batarabona ababo bishwe.
Mu Karere ka Bugesera kuva mu gihe cyo kwibuka umwaka ushize hamaze kuboneka imibiri 326 harimo 24 yamaze gushyingurwa mu cyubahiro n'indi 302 ibonetse vuba na yo izashyingurwa muri iki gihe cyo kwibuka ku nshuro ya 31.
Bashyize indabo ku mva
Imibiri yashyinguwe yabanje guhabwa umugisha
Imibiri 25 ni yo yashyinguwe mu cyubahiro mu Rwibutso rwa Jenoside rwa Ntarama
Umuyobozi w'Akarere ka Bugesera, Mutabazi Richard yunamira inzirakarengane zazize Jenoside i Ntarama
Ni Igikorwa cyitabiriwe n'abakora mu nzego z'umutekano z'u Rwanda
Uwera Grace yavuze ko bitera igikomere kuba hashize imyaka 31 hari abarokotse Jenoside batarabona ababo bishwe
Uyu muhango witabiriwe n’abayobozi batandukanye
Guverineri w'Intara y'Iburasirazuba, Rubingisa Pudence yavuze ko bibabaje kuba hakiboneka imibiri y'abazize Jenoside yakorewe Abatutsi itarashyinguwe
Iby'uyu mupadiri byagarutsweho mu gikorwa cyo kwibuka ku nshuro ya 31 Jenoside yakorewe Abatutsi mu 1994 mu cyahoze ari Komini Mabanza na Rutsiro muri Perefegitura ya Kibuye ku musozi wiciweho Abatutsi basaga 9600.
Ku wa 13 Mata 1994 ni bwo ku Musozi wa Nyamagumba wahoze witwa Gitwa hiciwe Abatutsi benshi bigizwemo uruhare na Padiri Mukuru Mendelo Gabriel wayoboraga Paruwasi Crête Congo Nil.
Perezida wa IBUKA mu Karere ka Rutsiro, Niyonsenga Philippe mu kiganiro na IGIHE yagaragaje ko bibabaje cyane kuba Padiri Mendelo ataratabwa muri yombi, kuko yagize uruhare rukomeye mu kwicisha Abatutsi bari bahungiye ku Musozi wa Nyamagumba, no kwicisha Abagogwe bari bahungiye kuri Komini ya Rutsiro mu 1992.
Yavuze ko uyu mupadiri yagize uruhare mu guhatira ko Abagogwe bari bahungiye ubwicanyi kuri Komini Rutsiro mu 1992 kwemera gusinya ko ari imvururu zisanzwe.
Yavuze ko Padiri Mendelo Gabriel yari umunyamuryango w'Ishyaka rya CDR, ibyamuhaga gukorana n'abicanyi ku buryo bweruye, ari na byo byatumye abasaga 9.600 baburira ubuzima ku musozi wa Nyamagumba.
Ku wa 12 Mata 1994 uwo mupadiri yatumye umuntu kujya kumubarira Abatutsi bari bahungiye ku musozi wa Nyamagumba.
Ati 'Byari ukugira ngo bamenye umubare wabo babone uko bajya gushaka izindi mbaraga mu Nterahamwe zo mu zindi komini, babone uko baza kwica Abatutsi kuko bari bakomeje kwirwanaho.'
Ni na ko byagenze kuko hakusanyijwe Interahamwe zo muri komini za Gisenyi, Nyamyumba, Kayove, Rutsiro, Ramba, Satinsyi, Giciye na Mabanza yari ituriye uyu musozi.
Niyonsenga ati 'Nka IBUKA twifuza ko akwiriye kugezwa imbere y'ubutabera kuko yanakatiwe n'Inkiko Gacaca adahari.'
Niyonsenga yasabye ko Leta y'u Rwanda yabafasha uyu mupadiri agashyirirwaho impapuro zimuta muri yombi, akaburanishwa imbona nkubone kuko byatanga ubutabera ku barokotse Jenoside yakorewe Abatutsi.
Uwimana Emmanuel warokokeye ku Musozi wa Nyamagumba yavuze ko uwari Padiri Mendelo Gabriel akwiriye gufatwa akaryozwa ibyaha yakoze muri Jenoside yakorewe Abatutsi.
Ati 'Mendelo Gabriel yari umuntu mubi cyane kuko yanambaye n'ingofero za CDR, ibye birazwi kuko n'Inkiko Gacaca zamukatiye gufungwa burundu gusa yagiye yihinduranya amazina. Kudafatwa ngo abazwe uruhare rwe muri Jenoside yakorewe Abatutsi ni ukunyagwa zigahera. Inzego zitureberera zazadufasha na we agafatwa.'
Urwibutso rwa Jenoside yakorewe Abatutsi rwa Nyamagumba, mu Karere ka Rutsiro rwubatswe ku musozi wahoze witwa Gitwa hanahoze Chapelle ya Kiliziya Gatolika. Ni cyo cyateye Abatutsi bahahungiye kwizera intumwa ya Padiri Mendelo Gabriel bakavuga umubare wabo, icyakora cya cyizere kikaraza amasinde abarenga 9600 barahicirwa.
Perezida wa IBUKA mu Karere ka Rutsiro, Niyonsenga Philippe, yasabye ko Umufaransa wagize uruhare muri Jenoside yakorewe Abatutsi yatabwa muri yombi
Mu Rwibutso rwa Nyamagumba rwatangiye gushyirwamo amateka ya Jenoside yakorewe Abatutsi, usangamo n’ifoto ya Padiri Mendelo Gabriel
Urwibutso rwa Jenoside yakorewe Abatutsi rwa Nyamagumba, mu Karere ka Rutsiro rwubatswe ku musozi wahoze witwa Gitwa, ahahoze Chapelle ya Kiliziya Gatolika
Uwimana Emmanuel warokokeye ku musozi wa Nyamagumba yavuze Padiri Mendelo Gabriel akwiriye gufatwa akaryozwa ibyaha yakoze
Ikigo cy'igihugu gishinzwe ubumenyi bw'ikirere (Meteo Rwanda), cyatangaje ko mu gice cya kabiri cy'ukwezi kwa Mata 2025, mu Rwanda hateganyijwe imvura iri hagati ya milimetero 50 na mm 150, ikaba iri hejuru y'impuzandengo y'isanzwe igwa muri iki gice.
Ni mu gihe Ishami ry'Umuryango w'Abibumbye ryita ku buzima (OMS) rivuga ko buri mwaka, ku Isi yose impanuka zo mu muhanda zihitana ubuzima bw'abagera kuri miliyoni 1.3, aho inyinshi muri zo zituruka ku burangare bw'abatwara ibinyabiziga.
Umuvugizi wa Polisi y'u Rwanda, ACP Boniface Rutikanga yibukije abatwara ibinyabiziga bimwe mu bikunze gutera impanuka mu bihe by'imvura, abashishikariza kwitwararika mu rwego rwo kuzirinda.
Ati 'Mu bihe by'imvura usanga imihanda yanyereye, yaretsemo amazi, yagwiriwe n'inkangu ndetse hariho n'ibihu bituma utwaye adashobora kureba imbere. Murasabwa kugenzura ibinyabiziga byanyu ko nta mbogamizi byabateza kandi mukaba mufite icyemezo cy'ubuziranenge bw'ikinyabiziga mbere y'uko mwinjira mu muhanda.'
ACP Rutikanga yibukije abatwara ibinyabiziga ko udukoresho duhanagura ibirahure (essuie-glaces) tugomba kuba dukora neza, amatara yaka ndetse na feri zikora neza kandi n'amapine adashaje kugira ngo bibarinde ubunyereri no kwirinda umuvuduko ukabije kandi bakibuka gusiga intera ihagije hagati y'ibinyabiziga.
Umuvugizi wa Polisi y'u Rwanda kandi yagiriye inama abatwara ibinyabiziga ko mu gihe imvura ikomeje kuba nyinshi, imihanda ikarengerwa n'amazi menshi, guparika ku ruhande bagategereza ko umuhanda wongera kuba nyabagendwa, ariko na none bakirinda guparika munsi y'ibiti, hafi y'imikingo n'ahanyura imivu y'amazi.
Umuvugizi wa Polisi y'u Rwanda, ACP Boniface Rutikanga yibukije abatwara ibinyabiziga bimwe mu bikunze gutera impanuka mu bihe by'imvura, abashishikariza kwitwararika mu rwego rwo kuzirinda
UTB itanga amasomo cyangwa amahugurwa y'igihe gito mu bya tekiniki, imyuga n'ubumenyingiro, kugira ngo abanyeshuri babone ubumenyi bujyanye n'ibiri ku isoko ry'umurimo, haba ku rwego rw'igihugu, mu karere no ku Isi yose.
UTB yashinzwe mu 2006, iba ikigo cya mbere mu Rwanda gitanga amasomo yihariye mu by'ubukerarugendo n'amahoteli.
Mu myaka yakurikiyeho, yaguye serivisi zayo z'uburezi, itangira no gutanga amasomo ajyanye n'ubucuruzi n'ikoranabuhanga no gutegura abayobozi b'ejo hazaza.
UTB yashyizeho uburyo bwinshi bufasha abanyeshuri burimo kubona akazi n'imenyerezamwuga bahembwa haba mu Rwanda ndetse no mu mahanga.
Ni mu rwego rwo kurushaho guteza imbere sosiyete Nyarwanda muri gahunda y'ubukungu bushingiye ku bumenyi.
Umukozi ushinzwe Inozabubanyi muri UTB, Ndamukunda Isaac, yavuze ko iyi kaminuza igamije gushyira imbere uburezi bufite ireme bw'umwana w'Umunyarwanda, binyuze kubongerera ubumenyi bujyanye n'ibikenewe ku isoko ry'umurimo.
Yavuze ko bigisha abanyeshuri, nyuma bakanabashakira imenyerezamwuga kandi bahembwa cyangwa akazi, haba mu Rwanda no mu mahanga, binyuze mu nzira zizewe.
Ati 'Turi hano nk'igisubizo ku Banyarwanda, twaje gushyira mu bikorwa gahunda ya Perezida Paul Kagame y'uburezi kuri bose kandi buganisha ku iterambere kuri buri Munyarwanda wese.'
UTB kandi yatekereje ku bantu bafite ubushake bwo kwiga ariko ugasanga ubushobozi bwababereye inzitizi, aho yabashyiriyeho amahirwe azabafasha kwigira ubuntu no kubashakira akazi mu gihe basoje kwiga.
Ndamukunda ati 'Turateganya ikizamini cy'Icyongereza kizakorwa ku wa 21 Mata 2025, kwiyandikisha bizarangira ku 18 Mata 2025, aho buri Munyarwanda wabashije gusoza amashuri yisumbuye tumutumiye kuza gukora ikizamini, uzagitsinda akazarihirwa ku buntu.'
Yavuze ko ibyo bizamini biteganyijwe kubera ku mashami yose ya UTB, yaba irya Kigali ku i Rebero, irya Ruhango n'irya Rubavu, aho abazatsinda bazarihirwa ku buntu muri porogaramu zimara umwaka umwe n'ibiri, nta mafaranga y'ishuri basabwe.
UTB ifite amashuri meza, isomero rijyanye n'igihe, inzu zabugenewe zirimo ibikoresho bifasha abanyeshuri kwihugura neza mu bijyanye n'ibyo biga, amacumbi meza ku mashami ya Rubavu na Ruhango, ndetse n'ibibuga by'imyidagaduro.
Igira porogaramu z'igihe kirekire n'iz'igihe gito kuva ku mezi atatu kugeza ku myaka itatu.
Abakenera ibikoresho by’ikoranabuhanga na bo bafite akabugenewe biri kandi hagezweho
Abashinzwe iyamamazabikorwa muri UTB ni aha bakorera
Abakunda gusoma ibitabo bashyizwe igogora kuko usibye gufasha abiga muri UTB n’abatuye hafi aho bemerewe kuza gusoma ku buntu
Abanyeshuri baturuka mu mahanga na bo bahawe ikaze kandi bafatwa neza
Abiga gusasa mu byumba by’amahoteli baguririwe aho kwihugurira
Abiga ibijyanye na tekiniki bahawe ibikoresho byo kubafasha kurushaho gucengerwa n’ibyo biga
Abiga ibijyanye n’amahoteli bateguriwe ahazabafasha kuzinjira mu kazi bafite ubumenyi bwose bwifuzwa
Muri UTB hari n’ikibuga cya Volleyball
Icyumba kirimo mudasobwa zigezweho zifasha abiga muri UTB na cyo cyarateguwe
Ikibuga cya Basketball na cyo kirahari kandi cyubatse mu buryo bugezweho
Inyubako zigiramo abanyeshuri ba UTB zubatse mu buryo bugezweho butangiza ibidukikije