Author: webrwanda

  • Hari abashinjwa gusuzugura abagabo babo babuze akazi kubera Covid-19 – #rwanda #RwOT

    Kuva muri Werurwe umwaka ushize ubwo hafatwaga ingamba zitandukanye zigamije gukumira ikwirakwira rya Covid-19, hari ibikorwa byahagaze bamwe babura imirimo.

    Imibare y'Ikigo cy'Igihugu cy'Ibarurishamibare, NISR, yerekanye ko mu gihembwe cya gatatu cya 2020 ubushomeri mu Rwanda bwari kuri 16% buvuye kuri 22 % muri Gicurasi uwo mwaka.

    Benshi mu batarabonye iko imirimo yabo ikomeza ubuzima bwabo ntibuhagaze neza.

    Bamwe mu baturage baganiriye na IGIHE, bavuga ko muri ibi bihe abagabo batandukanye bagiye bamburwa ijambo mu ngo zabo kubera ko batabasha kuzihahira nk'uko bikwiye cyangwa se gukemura ibibazo bya hato na hato imiryango yabo ihura nabyo.

    Uwamwiza Patricia wo mu Karere ka Nyarugenge, yavuze ko hari abagore basigaye basuzugura abagabo babo kubera ko birirwana mu rugo.

    Ati ' Birahari njye n'abaturanyi bacu byababayeho umugabo atuma umugore kuvoma umugore amubaza impamvu we atajyayo kandi nta kazi ari gukora, batangira guserera nitwe abaturanyi twagiye guhosha intambara ariko bari batangiye gufatana mu mashati umugabo avuga ko yasuzuguwe kuko nta kazi akigira.'

    Uwamahoro Jeanne yavuze asanga igihe umugabo adafite akazi nawe aba akwiye gucisha make.

    Ati ' None se ko iyo umugore nta kazi afite cyangwa nta hantu agira akura agafaranga acisha make ku mugabo kugira ngo ajye amuha icyo akeneye kuko se umugabo we igihe adafite akazi umugabo agafite yakumva ko agomba gukomeza gutegeka? Kuki se yumva atakoze nk'ibyombo igihe umugore yagiye kukazi we yasigaye mu rugo ahubwo akumva ko ari ukumutoteza?'

    Uwamahoro Aline, we avuga ko bitagakwiye ko umugore asuzugura umugabo kuko nta kazi afite kuko bucya bwitwa ejo.

    Ati ' Bibaho ariko siko byakagombye kugenda, abagore bagomba kubaha abagabo mu gihe cyose yaba mu buzima bwiza cyangwa bubi bakubaha abagabo bakuzuzanya kugira ngo ingo zabo zirinde kuzamo amakimbirane cyane ko none ashobora kuba ntacyo afite ariko aje akakigira.'

    Maniraguha Eliab yavuze ko kudahabwa ijambo ku mugabo udafite akazi bitaje uri Covid-19 ahubwo ubwo biba byarahozeho kuva kera.

    Yagize ati 'None se nibwo bwa mbere wumvise koko ko umugabo udafite akazi nta jambo agira mu rugo rwe? Waba se udafite akazi umugore ari we uhaha anakora inshingano zose ariwe uzuzuza akakubaha, ahubwo aho ni naho usanga anaguciye inyuma kugira ngo mubone icyo murya.'

    Yongeyeho ko abagore basuzugura abagabo babo kuko nta kazi babiterwa n'uko kera hari imyumvire y'uko umugabo ariwe uba ugomba gutunga umugore.

    Nubwo hari abagore bashinjwa kutubaha abagabo babo mu gihe nta kazi bafite ,benshi bavuga ko bitari bikwiye kuko ubusanzwe baba barashakanye bemeranije kubana mu buzima bwo se yaba mu bibi n'ibyiza.

    Uwamahoro Jeanne nawe yemeza ko umugabo akwiye kubaha umugore igihe we nta kazi afite

    Uwamahoro Aline, we avuga ko bitagakwiye ko umugore asuzugura umugabo kuko nta kazi afite kuko bucya bwitwa ejo.


    Source : http://igihe.com/amakuru/u-rwanda/article/hari-abashinjwa-gusuzugura-abagabo-babo-babuze-akazi-kubera-covid-19

  • Kim Kardashian na Kanye West bamaze gusaba gatanya #rwanda #RwOT

    Hari hamaze igihe amakuru avuga gutandukana kw'aba bantu kubera umwuka mubi ariko ukuri kwagiye hanze ko uyu mugore Kim Kardashian yamaze gusaba ko yatandukana na Kanye West kuri uyu wa Gatanu.

    Uhagarariye Kim Kardashian niwe wemeje ko uyu mukiriya we yamaze gutanga impapuro zisaba gutandukana n'uyu muraperi w'umuhanga cyane.

    Ikinyamakuru TMZ cyemeje ko uku gutandukanakwabo bari kugerageza kugukora mu buryo bwa gishuti ndetse Kim we arashaka ko bakomeza gufatanya kurera abana babo 4.Icyateye gutuma aba bantu bashwana kugeza ubwo bifuza gutandukana ntabwo kiramenyekana.

    Abahagarariye Kanye West ntibigeze bifuza kugira icyo batangaza kuri uku gutandukana gusa bemeje ko gatanya yo ihari.

    Amakuru kandi avuga ko Bwana West atifuzaga gutandukana n'iki kizungerezi aho uwaganiriye na TMZ yagize ati 'N'ibihe by'akababaro kuri we.'

    Kardashian w'imyaka 40, wakoze izina mu kiganiro cyo kuri TV cyitwa 'Keeping Up with the Kardashians', yashakanye na West w'imyaka 43, Muri Gicurasi 2014,bituma baba abashakanye bavuzwe kurusha abandi muri Hollywood aho couple yabo bayise 'Kimye'.

    Ibinyamakuru byo muri US bivuga ko umwuka mubi muri uyu muryango watutumbye umwaka ushize ubwo Kanye West washinjwe na Kim Kardashian uburwayi bwo mu mutwe yiyamamarizaga kuba Perezida wa Leta Zunze Ubumwe za Amerika yarangiza akamuvuga nabi mu itangazamakuru.

    Kardashian yasohoye itangazo rivuga ko abantu bakwiriye kwihanganira uburwayi bwo mu mutwe bwa Kanye West nyuma y'aho uyu muhanzi yari amaze kuvuga ko yagerageje amezi menshi gutandukana nawe.

    Aba bombi ntibari bakibana mu nzu kuko Kanye West yabaga mu nzu ye iri Wyoming mu gihe Kardashian yabaga mu nzu ye ahitwa Calabasas I Los Angeles.

    Kanye West n'ubwa mbere yari ashatse mu gihe Kim Kardashian bwari ubwa 3 kuko yakundanye na West yaratandukanye n'umukinnyi wa Basketball Kris Humphries bamaranye iminsi 72 n'utunganya umuziki, Damon Thomas.

    Aba bombi batunze za miliyari z'amadolari ndetse ngo ubu hatangiye gahunda yo kugabana ibyo batunze.

    Source : http://umuryango.rw/imyidagaduro/umuziki/article/kim-kardashian-na-kanye-west-bamaze-gusaba-gatanya

  • Umukunzi wa Cristiano Ronaldo yahishuye uko ateta cyane iyo yagiye gukina umupira #rwanda #RwOT

    Ronaldo n'umwe mu bakinnyi bagira indyo yihariye kubera akazi akora bityo uku kwigengesera mu kurya gutuma n'abagize umuryango we babihomberamo.

    Georgina Rodriguez yavuze ko iyo Ronaldo yavuye mu rugo yagiye gukina imikino irimo na Champions League,basigara mu rugo bisanzuye nawe akaboneraho umwanya wo kurya ibiryo birimo injugu atemerewe iyo uyu mukinnyi ari mu rugo.

    Rodriguez ufitanye umukobwa w'imyaka 3 na Cristiano Ronaldo yabwiye ikinyamakuru InStyle ko akunda kwitetesha iyo ari mu rugo wenyine n'abana uyu mukunzi we iyo yagiye mu kazi.

    Uyu mugore w'imyaka 27 yagize ati 'Dukunda kurya ibyokurya bimwe kuko dusangirira hamwe ariko iyo ari kumwe n'ikipe cyangwa yagiye gukina hanze,njye n'abana turitetesha.Dusaba Pizza nk'urugero cyangwa tukirira injugu.'

    Nyina wa Cristiano Ronaldo,Dolores Aveiro,yavuze ko uyu mukinnyi akunda ibyokurya byo muri Portugal byitwa Bacalhau a bras,irimo ibirayi n'amagi.

    Georgina we avuga ko azi guteka ibyokurya gakondo byo muri Espagne nk'inyama ndetse akunze gutungura uyu mukinnyi akamutekera.Ati 'Rimwe na rimwe nkunze guteka ngatungura Cris.'

    Dolores Aveiro yatangaje ko umuhungu we adakunda Pizza ndetse ngo niyo ayifashe ayirya rimwe mu cyumweru mu gihe Ronaldo nawe yigeze gutangaza ko hari igihe asangira Pizza n'umuhungu we Cristiano Jr.n'ubwo ngo bimubangamira.

    Source : http://umuryango.rw/imyidagaduro/imikino/article/umukunzi-wa-cristiano-ronaldo-yahishuye-uko-ateta-cyane-iyo-uyu-mukinnyi-yagiye

  • Gasabo: Umusore washinjwaga gusambanya abana 17 yahanishijwe igifungo cya burundu – #rwanda #RwOT

    Urukiko rukaba rwamuhamije icyaha maze rumukatira igifungo cya burundu.
    Ku itariki ya 19/10/2020 nibwo hamenyekanye ko uwo musore yagiye ashuka abana benshi b'abahungu batandukanye bagera kuri 17, akabasambanya . Kugira ngo abigereho akaba yirifashishaga ibikinisho bikoze mu modoka yakoraga hanyuma bamara kubyishimira akababwira ko kugira ngo abibahe ari ukubanza bakemera ko abasambanya.

    Uyu musore yahamwe n'icyaha cyo gusambanya umwana ahanishwa igifungo cya burundu hashingiwe ku ngingo ya 4 y' Itegeko no 069/2019 ryo ku wa 8/11/2019 rihindura itegeko no 068/2018 ryo ku wa 30/08/2018 riteganya ibyaha n' ibihano muri rusange.


    Source : http://igihe.com/amakuru/u-rwanda/article/gasabo-umusore-washinjwaga-gusambanya-abana-17-yahanishijwe-igifungo-cya

  • Nyamasheke: Umunyarwandakazi yafatanwe ibiro 80 by'urumogi #rwanda #RwOT

    Umuvugizi wa Polisi mu Ntara y'Iburengerazuba, Chief Inspector of Police (CIP) Bonaventure Twizere Karekezi yavuze ko urwo rumogi rwafashwe biturutse ku makuru yatanzwe n'abaturage.

    Yagize ati 'Abaturage batanze amakuru kuri Polisi ko hari urumogi rwinjiye mu gihugu ruturutse muri Repubulika iharanira Demokarasi ya Congo hakoreshejwe inzira yo mu mazi mu kiyaga cya Kivu, hahise hategurwa igikorwa cyo gufata urwo rumogi n'abarwinjizaga mu gihugu,rwafatiwe mu rugo ruhereye mu Murenge wa Kirimbi,Akagari ka Nyarusange.'

    CIP Karekezi yongeyeho ko ibyinshi mu biyobyabwenge bifatirwa mu Ntara y'Iburengerazuba bituruka mu gihugu cya Repubulika iharanira Demokarasi ya Congo.

    Yagaragaje ko Polisi yari imaranye iminsi amakuru ko Nyirahabimana asanzwe acuruza urumogi nubwo yari atarafatwa.

    Yagize ati 'Twari dufite amakuru ko afite abaturage bo muri kiriya gihugu cya Repubulika iharanira Demokorasi ya Congo bakorana na we, afatwa yavuze ko aribo bari bamuzaniye urwo rumogi, bafata ubwato ahurira nabo mu kiyaga cya Kivu abaha ibihumbi 200 abasigaramo andi nk'ayo bigaragara ko bari basanzwe bafitanye imikoranire ya hafi.'

    Umuvugizi wa Polisi mu Ntara y'Iburengerazuba yibukije abaturage ko urugamba rwo kurwanya ibiyobyabwenge barufitemo uruhare rukomeye,abasaba gutanga amakuru y'ababicuruza n'ababikwirakwiza aboneraho gushimira abaturage bakomeje gufatanya na Polisi mu kurwanya ibiyobyabwenge.

    Uwafashwe yashyikirijwe Urwego rw'Igihugu rw'Ubugenzacyaha(RIB)rukorera muri sitasiyo ya Gihombo kugira ngo hakorwe iperereza.

    Iteka rya minisitiri nº 001/moh/2019 ryo ku wa 04/03/2019 rigena urutonde rw'ibiyobyabwenge n'ibyiciro byabyo rishyira ikiyobyabwenge cy'urumogi mu biyobyabwenge bihambaye.

    Itegeko nº68/2018 ryo ku wa 30/08/2018 riteganya ibyaha n'ibihano muri rusange, ingingo ya 263 ivuga ko Umuntu wese ukora, uhinga, uhindura, utunda, ubika, uha undi, ugurisha mu gihugu ibiyobyabwenge cyangwa urusobe rw'imiti ikoreshwa nka byo mu buryo bunyuranije n'amategeko, aba akoze icyaha. Iyo abihamijwe n'urukiko ahanishwa igifungo cya burundu n'ihazabu y'amafaranga y'u Rwanda arenze miliyoni makumyabiri (20.000.000 FRW) ariko atarenze miliyoni mirongo itatu (30.000.000 FRW) ku byerekeye ibiyobyabwenge bihambaye.

    Mu minsi ishize Polisi iri kumwe n'urwego rw'ubushinjacyaha ndetse n'urw'Ubugenzacyaha bakoze igikorwa cyo gutwika ibiyobyabwenge byafatiwe mu gihugu harimo n'ibyafatiwe mu Ntara y'Iburengerazuba.

    Source : http://umuryango.rw/amakuru/mu-rwanda/umutekano/article/nyamasheke-umunyarwandakazi-yafatanwe-ibiro-80-by-urumogii

  • Gasabo: Umusore washinjwaga gusambanya abana 17 yahanishijwe igifungo cya burundu –

    Urukiko rukaba rwamuhamije icyaha maze rumukatira igifungo cya burundu.

    Ku itariki ya 19/10/2020 nibwo hamenyekanye ko uwo musore yagiye ashuka abana benshi b’abahungu batandukanye bagera kuri 17, akabasambanya . Kugira ngo abigereho akaba yirifashishaga ibikinisho bikoze mu modoka yakoraga hanyuma bamara kubyishimira akababwira ko kugira ngo abibahe ari ukubanza bakemera ko abasambanya.

    Uyu musore yahamwe n’icyaha cyo gusambanya umwana ahanishwa igifungo cya burundu hashingiwe ku ngingo ya 4 y’ Itegeko no 069/2019 ryo ku wa 8/11/2019 rihindura itegeko no 068/2018 ryo ku wa 30/08/2018 riteganya ibyaha n’ ibihano muri rusange.


  • Reba ikimero cya Karamira Uwera ugiye kuba umugore wa Patient Bizimana[AMAFOTO] #rwanda #RwOT

    Mu kiganiro yagiriye kuri Kiss fm , Patient Bizimana yagize Ati: 'Ubukwe bwagombaga kuba umwaka ushize ntibwaba ku bw'ikibazo cya COVID-19 ariko uko byagenda kose uyu mwaka ndifuza kubirangiza. COVID-19 yashira itashira ibintu bigomba kuva mu nzira.'

    Uyu mugabo w'imyaka 34 y'amavuko yakomeje avugako ubukwe bwe buzabera mu Rwanda , gusa aho bazabanira n'umugore we utuye muri Amerika ngo bazaba bahareba nyuma.

    Twifashishije urubuga rwa Instagram rero aha twabahitiyemo amafoto 10 ya Karamira Uwera Gentille wanamaze gusezeranira na Patient Bizimana imbere y'amategeko mu muhango wabereye I Gisenyi mu karere ka Rubavu.






    Source : http://umuryango.rw/imyidagaduro/article/reba-ikimero-cya-karamira-uwera-ugiye-kuba-umugore-wa-patient-bizimana-amafoto

  • Zinedine Zidane yavuze amagambo akomeye kuri Mbappe na Haaland #rwanda #RwOT

    Zidane yahishuriye abanyamakuru ko akunda aba bakinnyi bombi ni mu gihe kandi bivugwa ko ikipe ye ya Real Madrid ibifuza ubwo isoko rizaba rifunguye gusa ngo izahitamo umwe muri bo.

    Zidane yagize ati 'Narebye imikino yose kandi nanjye nkunda kureba ibyiza nk'undi mufana wese.Bombi n'abakinnyi beza kandi bakiri bato.N'abakinnyi b'iki gihe no mu gihe kizaza.'

    Kuwa Kabiri w'iki cyumweru nibwo Kylian Mbappe yeretse isi yose ko nta gace na gato ko kumushidikanyaho kagomba kubaho kuko yafashije ikipe ye ya PSG kunyagirira FC Barcelona ibitego 4-1 ku kibuga cyayo ndetse uyu musore yatsinze ibitego 3 wenyine anahusha n'ibindi byabazwe.

    Ku rundi ruhande,Erling Haaland yafashije ikipe ye ya Dortmund gutsindira mu rugo Sevilla ibitego 3-2 birimo 2 by'uyu munya Norway w'umuhanga.

    Mbappe amaze imyaka isaga 2 avugwa mu ikipe ya Real Madrid ndetse hari amakuru avuga ko PSG nibona Messi izagurisha Mbappe ku ikipe yose izishyura miliyoni 174 z'amapawundi.

    Mbappe w'imyaka 22 aho arusha imyaka 2 Haaland we umaze imyaka 2 gusa ari ku rwego rwo hejuru ku isi by'umwihariko muri Champions League.

    Source : http://umuryango.rw/imyidagaduro/imikino/article/zinedine-zidane-yavuze-amagambo-akomeye-kuri-mbappe-na-haaland

  • Biryogo y'Umujyi: Uko ibikorwa remezo byacogoje akajagari kaharangwaga (Amafoto) – #rwanda #RwOT

    Aba bahanzi bashingiye iyi ndirimbo ku mibereho yihariye y'abantu batuye mu bice bya Nyamirambo, birimo Biryogo, Rwampala n'ibindi biri aho hafi, bakavuga ko ubuzima bwaho buhendutse, imyambarire yaho yihariye ndetse bakanagira imyitwarire yabo intandukanye n'isanzwe iba ahandi.

    Iyi Nyamirambo yavugwaga, ifite agace kitwa Biryogo kari mu duce tuzwi cyane mu Mujyi wa Kigali, dore ko kari mu twatuwe mbere y'utundi muri uyu mujyi, kakaba agace k'abasilimu, gatuwe cyane n'abayisilamu, kandi kakagira uburyo bwihariye bw'imibereho ubona ko nyine ifitanye isano no gukerebuka kw'abahatuye, banahamaze igihe.

    Ni hamwe mu hantu hazwiho gukora amasaha 24 ku yandi, hakaboneka ibyo kurya bihendutse igihe cyose, hakaba urujya n'uruza rw'abantu ariko cyane cyane rukaba rwinshi mu ijoro, ndetse hakaba abantu bakunda imyidagaduro cyane, nk'uko babigaragaje ejo bundi ubwo igitego cya Sugira cyatumaga ibyishimo bibasendera bakarenga ku mabwiriza ya Guma mu Rugo yari yashyizweho, bakajya kwishimira insinzi mu mihanda.

    Hejuru y'ibi byose ariko, Biryogo inafite isura itari nziza. Bitewe n'uko aka gace katuwe mbere ubwo imiturire yari itaranozwa, ndetse kagaturwa cyane bitewe n'uko ari ko kavukiyemo umujyi, byatumye gaturwa mu buryo bw'akajagari gakabije.

    Muri aka gace, kimwe n'utundi tuhakikije turimo na Rwampara, hari ubucucike bw'abaturage 220 batuye kuri hegitari imwe (220/ha), kandi bagatura ahantu hatari ibikorwa remezo nk'imihanda n'amatara, bityo ibikorwa birimo ubujura, kugera mu rugo byoroshye, kubona ubutabazi bw'ibanze igihe bibaye ngombwa bikagorana. Utu duce kandi turangwa n'imyubakire y'akajagari, inzu zubatse nabi ndetse zidatafa amazi y'imvura, bityo bikarushaho gutuma n'ubundi abatuye muri utwo duce bagerwaho n'ibiza, umwanda n'ibindi bitandukanye bibangamira ubuzima bwabo.

    Ni muri urwo rwego rero Umujyi wa Kigali watekereje ku buryo burambye wafasha abatuye muri utu duce kugira ubuzima bwiza, bakabona ibikorwa remezo hafi kandi bagakomeza gutura aho bari basanzwe batuye, ariko hakavugururwa inzu zubatswe muri utwo duce.

    Nguko rero uko hatekerejwe umushinga wa 'Agatare Upgrading Project', uri gushyirwa mu bikorwa, ukaba umaze guhindura imiturire y'abatuye mu tugari twa Biryogo, Kiyovu, Rwampara na Agatare twose turi mu murenge wa Nyarugenge, Akarere ka Nyarugenge.

    Kunoza imiturire muri utu duce, bivuze kutwegereza ibikorwaremezo by'ibanze birimo imihanda, inzira z'abanyamaguru, kubaka no gutwikira ruhurura, gushyira amatara yo ku mihanda n'amatara ku nzira z'abanyamaguru ku buryo bimwe byo kwamburwa kw'abaturage bitewe n'uko bari ahantu hatabona byagizwe amateka.

    Bimwe mu byamaze gukorwa mu guteza imbere imiturire myiza muri utu duce harimo kubaka imihanda mishya ireshya na kirometero 6.64, ifite n'inzira z'amazi.
    Harimo kandi kubaka inzira z'abanyamaguru zifite n'amatara, zigahuza abaturage ibihumbi 15.

    Uyu mushinga kandi wubatse ibirometero 2.9 bya ruhurura zegerejwe abaturage barenga ibihumbi bibiri. Ibi byafashije mu kugabanya ingaruka z'imyuzure, guteza imbere isuku no kurinda iyangirika ry'imitungo y'abaturage. Hubatswe kandi ibilometero 6.2 by'inzira z'abanyamaguru zifite ubugari bwa metero imwe n'igice kugera kuri enye, zifashishwa n'abaturage ibihumbi bitatu.

    Impinduka esheshatu zigaragara mu duce twagezwemo n'umushinga wa Agatare Upgrading Project

    1. Agaciro k'umutungo w'abahafite ibikorwa kariyongereye

    Nyuma y'iyubakwa ry'ibi bikorwa remezo, agaciro k'umutungo uri muri aka gace kamaze kwiyongera, bitewe n'uko kuhatura no kuhakorera bisigaye byoroshye. Ibi kandi bijyana n'uko muri utu duce hari kuvugururwa inzu z'abaturage, ndetse Umujyi wa Kigali ukaba warashyize imbaraga mu gutanga ibyangombwa ku baturage bifuza kuvugurura inzu zabo, bakazijyanisha n'igihe.

    2. Imodoka ntizigiparikwa kure ya ba nyirizo

    Bitewe n'imiturire itanoze, ntibyashobokaga ko umuntu yageze imodoka cyangwa moto mu duce two hagati muri utwo tujagari. Wasangaga abazifite bazisiga kure y'aho batuye ndetse bamwe bakishyira ubukode bw'aho ziparikwa, ibyatumaga n'abafite ubushobozi bahatuye binangira kugura imodoka bitewe n'uko batabona aho baziparika.

    Ubu rero ibi byabaye amateka, kuko imihanda yubatswe muri utu duce yatumye abahatuye bashobora guparika imodoka hafi y'ingo zabo.

    Kimwe n'abatarabonaga inyungu zo kugura imodoka, ubu bamaze kuzigura kuko noneho babona ibyiza byo kwegerezwa ibikorwaremezo.

    3. Ruhurura zitwikiriye zifasha mu kunoza isuku no kurinda imyuzure

    Mbere wasangaga abatuye mu duce twavuguruwe bari baturanye na ruhurura zirimo amazi mabi, anuka kandi zituranye n'ingo z'abaturage ku buryo zashoboraga no kuba intandaro y'indwara ziterwa n'umwanda.

    Izi ruhurura kandi zashobora guteza imyuzure kuko zari zubatse nabi, bigatuma amazi asenyera abaturage kuko atabaga ayobowe neza.

    Kuri ubu ibi byose byamaze kuba amateka, kuko hubatswe ruhurura zigezweho, kandi zipfundikiye ku buryo ibibazo by'umunuka n'indi myanda byakemutse.

    4. Inzira z'abanyamaguru zashyizweho amatara arinda umutekano

    Ivumbi, ibyondo n'ubujura ni bimwe mu byabaye amateka mu nzira z'abanyamaguru zubatswe muri utu duce, kuko zatunganyijwe ndetse zishyirwaho amatara ku mihanda, ku buryo n'abajura batakibona aho bamenera.

    5. Abashoramari batangiye kuhabenguka

    Bitewe n'ibikorwaremezo, hari abashoramari batangiye kuhabengukwa ndetse bahashyira amagorofa, ibi bikagaragaza ko hari amahirwe menshi y'iterambere ndetse hazakomeza kugezwa ibindi bikorwa bishya kubera ko havuguruwe. Ibi kandi bijyana n'iterambere ry'ubucuruzi muri aka gace, ryazamuwe cyane n'uburyo imigenderanire yorohejwe muri rusange.

    6. Abana bazashyirirwaho ibikorwaremezo bibafasha kwidagadura

    Nyuma y'uko imihanda ishyizwemo kaburimbo, abana bakiniraga mu muhanda babuze aho bazajya bakinira. Ni muri urwo rwego muri uyu mushinga hateganyijwe ahantu hazashyirwa ibikorwaremezo byagenewe imyidagaduro y'abana.

    Imikino izahajya yemejwe nyuma yo gukusanya ibitekerezo by'abana basanzwe bakinira mu muhanda, ndetse n'ababyeyi babo. Abana benshi basabye ko bahabwa aho bazakinira biye (bille), aho bazakinira ikibariko ndetse n'ikibuga cya basket.

    Ibyifuzo by'aba bana ni byo bizashyirwa mu bikorwa muri aka gace. Ibi bikorwaremezo by'imyidagaduro bizanafasha abana bafite impano mu mikino nk'umupira w'amaguru na basketball kubona aho bazitoreza, bagakuza impano zabo.

    Uyu mushinga watangiye muri 2018 ari igerageza, ukaba ukinakomeje. Nyuma yo kubona impinduka zawo nziza, uyu mushinga uzakomereza mu tundi tugari 10 mu Karere ka Nyarugenge n'Utugari dutatu muri Kicukiro n'utundi tubiri muri Gasabo.

    Ni umushinga uterwa inkunga na Banki y'Isi ku bufatanye na Leta y'u Rwanda, ukaba ufite ingengo y'imari ya miliyoni 10$ (arenga miliyari 9 Frw)

    Abaturage bimuwe mu ishyirwa mu bikorwa ry'uyu mushinga ku bw'inyungu rusange bahawe ingurane ikwiye, bityo bikabafasha ko n'aho bagiye ubuzima bwabo budasubira inyuma ahubwo bugatera imbere.

    Abaturage barabyinira ku rukoma

    Abatuye mu duce turi kugezwamo ibi bikorwa remezo, bavuze ko bishimiye impinduka bari kubona, bakavuga ko ibi ari ibigaragaza uburyo Leta y'u Rwanda yita ku baturage bayo.

    Murekatete Mariam Sidi yagize ati 'Ndashimira cyane Leta y'u Rwanda kuko imiturire dufite ubu iranejeje. Nkanjye wagonzwe n'umuhanda nkimuka, serivisi zo kumbarira imitungo yanjye zagenze neza, nishimira iterambere ryahageze rwose nta kibazo nagiriyemo kuko igenagaciro ryakozwe neza kandi Leta ikomereze aho. Duture neza ku buryo uwagira ikibazo atabarwa vuba kuko inzira ziba zihari.'

    Nturubiko Aime, uhagarariye komite y'abaturage mu mushinga w'Agatare mu Kagali ka Biryogo nawe yunzemo, avuga ko uyu mushinga werekana icyerekezo cy'iterambere igihugu cyiyemeje.

    Yagize ati 'Umushinga wo kuvugurura Agatare, wadufashije kuvugurura imiturire. Ubundi mu Biryogo nta mihanda twagiraga, twari utuyira tutanyuramo n'imodoka, ariko ubu nyuma yo gucishamo imihanda, habaye nyabagendwa, baduhaye amatara mbese harasa neza”.

    “Abaturage begereye umuhanda batangiye gusaba ibyangombwa byo kuvugurura inzu zabo, no mu buryo bw'isuku harasa neza, imodoka zitwara ibishingwe nazo zitugeraho neza, amazi y'imvura yubakiwe ruhurura kandi mbere yanyuraga mu mazu y'abaturage ndetse amwe yaraguye, ariko ubu inzira z'amazi zaratunganyijwe nta mwanda ukiharangwa; Biryogo turimo gutura mu buryo bw'icyerekezo.'

    Iyi mihanda yubatswe mu buryo bugezweho

    Isura y’aka gace yarahindutse

    Abahatuye ntibakigira ipfunwe

    Ibikorwa remezo byatangiye kuhashyirwa ku benshi

    Abatuye muri utu duce bahawe uburenganzira bwo kuvugurura inzu zabo

    Hubatswe ruhurura zipfundikiwe

    Abafite imitungo yegereye umuhanda yahise yiyongera agaciro kubera ibikorwaremezo

    Imihanda iracyakomeje gukorwa muri Rwampala

    Iri shuri ryeregerejwe ibikorwaremezo

    Igishushanyo cy’aho umushinga uri gukorerwa

    Ruhurura zipfundikiye zirinda impanuka n’umwanda

    Umushinga uracyakomeje

    Iyi mihanda ifite isuku ihagije

    Uduhanda dufasha abaturage begereye imihanda kuwinjiramo neza


    Source : http://igihe.com/amakuru/u-rwanda/article/biryogo-y-umujyi-uburyo-ibikorwa-remezo-byahindute-isura-y-utujagari-twa

  • Umubare w’abakoraga muri VUP bamara iminsi batariye wariyongereye muri Covid-19 –

    Ubu ubushakashatsi bwakozwe hagamijwe kureba uko abagenerwabikorwa ba gahunda z’iterambere nka VUP (Vision Umurenge Program) babayeho mu gihe cya Covid-19, no kureba niba inkunga bagenerwa ibageraho uko bikwiye, nta karengane kabayeho.

    Ubu bushakashatsi bwagaragaje ko 23% by’abaturage bahabwaga inkunga y’ingoboka muri VUP batigeze bakira ubutumwa bugufi bubabwira ko bahawe amafaranga.

    Umubare w’abakora muri VUP bashoboraga kumara iminsi batariye biyongereyeho 23.9%, bava kuri 3.9% mbere ya Covid-19, bagera kuri 27.8% mu bihe bya Covid-19.

    Umubare w’abantu bakora muri VUP baryaga rimwe ku munsi mbere ya Covid-19 warazamutse, uva kuri 51.9% ugera kuri 55.8% nyuma ya Covid-19. Uw’abaryaga kabiri nawo waramanutse, uva kuri 42.9% mbere ya Covid-19, ugera kuri 16.2% mu bihe bya Covid-19. Umubare w’abarya gatatu wavuye kuri 1.4% ugera kuri 0.2%.

    Umuyobozi Mukuru wa Transparency International Rwanda, Marie Immaculée Ingabire, yavuze ko Covid-19 yazahaje ubukungu bw’ibihugu byinshi ndetse n’u Rwanda rurimo, cyane ko ari cyo gihugu cya mbere giherereye munsi y’Ubutayu bwa Sahara cyashyizeho gahunda ya Guma mu Rugo, ibyatumye abaturage bakennye bahura n’ingaruka zikomeye zatewe n’ingamba zo kurinda ikwirakwira ry’icyorezo.

    Yagize ati “mu ntego zacu harimo gutanga umusanzu mu kurwanya ikwirakwira rya Covid-19 kimwe no kureba ko gahunda zashyizweho zo kugoboka abaturage bafite ubushobozi buke muri Covid-19 na nyuma yaho, ziri gushyirwa mu bikorwa mu buryo buciye mu mucyo.”

    “Byari iby’ingirakamaro ko tujya no kureba ishusho nyayo y’uko ibintu bimeze, tukareba ingaruka Covid-19 yateje kimwe no kureba uko twagabanya ibibazo by’ubukene yateje.”

    Ubu bushakashatsi bwagaragaje ko 79% by’abaturage bakennye ariko bahabwaga imirimo rusange binyuze muri VUP, batigeze bahabwa amafaranga yo kubafasha kubaho igihe akazi kari karahagaze.

    Umwe mu baturage babagaho babikesheje VUP yagize ati “Nari mfite uruhinja rw’ukwezi kumwe igihe Guma mu Rugo yatangiraga. Imirimo ya VUP igihagarara umugabo wanjye yabuze akazi nk’umuryango bitugiraho ingaruka zikomeye.

    Sinashoboraga kubona ibiryo bihagije, kuko rimwe na rimwe namaraga umunsi wose ntariye. Gusa ku bw’amahirwe nari nturiye ivuriro ntibyangoraga kujya kwivuza.”

    Uretse ibibazo by’ibiryo hari n’abahuye n’ibibazo by’ubuzima, aho bamwe batabonaga ubushobozi bwo kujya kwivuza cyane ko abenshi mu bahabwa inkunga y’ingoboka ya VUP ari abageze mu zabukuru bakunze kuba bafite indwara zitandukanye.

    Umwe muri bo yagize ati “Ndi umupfakazi ufite indwara z’umutima, mbere ya Covid-19 najyaga njya kwa muganga buri kwezi[…] ikibazo nahuye nacyo tugiye muri Guma mu Rugo, ni uko ntashoboraga kujya kwa muganga nk’ibisanzwe kubera ikibazo cy’amafaranga y’urugendo. Kubera iyo mpamvu uburwayi bw’umutima mfite bwaranzahaje.”

    TI Rwanda yasabye ko abajyanama b’ubuzima bahabwa amahugurwa na Minisiteri y’Ubuzima bakajya bafasha aba baturage bafite indwara zitandura ndetse n’abafite ubumuga, bagahabwa ubutabazi bw’ibanze mu ngo zabo igihe badashoboye kugera kwa muganga.

    Ubu bushashakashatsi kandi bwagaragaje ko abagenerwabikorwa ba VUP bahura n’ibibazo byo kuba batazi amategeko abarengera, bigatuma batamenya uburyo bwo kwaka amafaranga yabo mu gihe batayahawe.

    Uyu muryango wasabye ko abayobozi b’inzego z’ibanze n’Ikigo Gishinzwe Gutera Inkunga Ibikorwa by’Iterambere mu Nzego z’Ibanze, LODA, bajya bakora ubukangurambaga muri aba baturage bakamenya kwirengera mu gihe bahuye n’izo ngorone.

    VUP ni gahunda yashyizweho igamije kuvana abaturage mu bukene