Author: webrwanda

  • Igicumbi cy'Intwari z'Imena cya Nyange kigiye guhabwa kaburimbo – #rwanda #RwOT

    Ibi byakomojweho ku wa 10 Gicurasi 2025, ubwo ubuyobozi, abakozi n'abanyeshuri ba Kaminuza Gatolika y'u Rwanda (CUR) basaga 150 basuraga Igicumbi cy'Intwari z'Imena cya Nyange n'Urwibutso rwa Jenoside yakorewe Abatutsi rwa Nyange bituranye.

    Ubutwari bw'abana b'i Nyange, bukomoka ku mutima ukomeye bagaragaje mu ijoro ryo ku wa 18 Werurwe 1997, ubwo abacengezi babagabagaho igitero bakabategeka kwitandukanya, Abahutu ukwabo n'Abatutsi ukwabo, barasubiza ngo “Twese turi Abanyarwanda”.

    Umuyobozi mu Rwego Rushinzwe Intwari z'Igihugu, Imidari n'Impeta z'Ishimwe (CHENO), Rwaka Nicolas, yatangaje ko mu rwego rwo gusigasira iki Gicumbi cy'Intwari z'Imena cya Nyange, CHENO yiyemeje no kuhagira nyabagendwa kurushaho.

    Mu bihateganyijwe gukorwa, harimo kubaka umuhanda wa kaburimbo urenga ikirometero kimwe, uva ku muhanda munini wa Muhanga-Karongi, kubaka parikingi y'abahasura, ndetse no kubaka aho kuruhukira abantu bica isari.

    Rwaka yavuze ko n'ubwo hari ibyakozwe byinshi mu kuhanoza birimo kuvugurura amashuri yari asakaje amategura agashyirwaho amabati akanashyirwamo ibimenyetso by'amateka y'ibyabereye aha i Nyange, ariko bakomeje kubona ko hari ibikwiye gukomeza kuvugururwa mu kurushuhaho kuhaha agaciro birimo umuhanda mwiza ndetse no kuhatandukanya n'ishuri.

    Ati ''Mu kurushaho kunoza imigendere y'abasura aha i Nyange, twatekereje ko Igicumbi cy'Intwari gitandukanywa n'ishuri nyir'izina kuko abasuraga bajyaga barogoya abanyeshuri babarangaza, ubu tugiye kubaka parikingi yihariye izaba inafite ubwiherero, ndetse n'aho abasura bafatira icyo kurya no kunywa (coffee shop).''

    Yakomeje avuga ko ibi bizajyana no kubaka kaburimbo, izaba iva ku muhanda munini, ikazatuma abahasura barushaho kuhagera bitabagoye mu gihe mbere habaga hari ubunyereri.

    Ati ''Gahunda yo gukora umuhanda yo yaratangiye, kuko ubu ibikorwa byo gutanga ingurane w'aho uzanyura biri gukorwa n'abimurwa batangiye kugenda. Umuhanda uzakorwa na RTDA, abari kubaka umuhanda wa Muhanga ni nabo bazanakomeza uyu.''

    Muri rusange ibikorwa bijyanye no gusigasira Igicumbi cy'Intwari z'Imena cya Nyange bigeze kuri 90% ushingiye ku ko bacyifuza, ibindi bigikeneye imbaraga hakavugwamo no kongera ibitabo mu isomero ry'abahasura kugira ngo bajye bahava bungutse byinshi.''

    Abasura iki Gicumbi cy'Intwara z'Imena cya Nyange bahamya ko kibumbatiye amateka y'urugero rwiza rw'umunyarwanda uboneye u Rwanda rw'ubu rukeneye, wuje ingangagaciro y'ubumwe n'ubunyarwanda nyakuri, bagasaba n'abandi banyarwanda kugira umuhate wo kuhasura bakahavoma amasomo yubaka gahunda ya 'Ndi Umunyarwanda'.

    Kuri ubu, abahasura bakomeje kwiyongera biganjemo abanyeshuri, abakozi b'ibigo bitandukanye ndetse n'abanyamahanga.

    Mu minsi ya vuba umuhanda werekeza ku Gicumbi cy’Intwari z’Imena cya Nyange, uzaba watangiye gushyirwamo kaburimbo

    Mu mpinga y’aka gasozi ni ho hubatse Ishuri Ryisumbuye rya Mutagatifu Yozefu rya Nyange ryashibutse intwari 47 zo mu cyiciro cy’Imena

    Mu busitani bw’Ubutwari hagaragaramo ibyapa biriho amwe mu mateka y’abana n’urubyiruko rwagerageje kurwanya ivangura ritandukanye hirya no hino ku Isi

    Kimwe mu byumba bigaragaza amateka aha ku Gicumbi cy’Intwari z’i Nyange hagaragara intwari 39 zarokotse ubwicanyi

    Muri ubu busitani hagaragara ingero z’intwari mu zo mu bindi bihugu zarwanyije ivangura rishingiye ku ruhu, ku bumuga, igitsina n’ibindi

    Rwaka Nicolas wo muri CHENO yabwiye umuryango mugari wa Kaminuza Gatorika y’u Rwanda ko abana b’i Nyange babaye urugero rw’u Rwanda rushya nyuma ya Jenoside

    Ikimenyetso cy’Ubutwari i Nyange

    Ibikorwa byo kwishyura abari bafite ibikorwa ahazanyura umuhanda wa kaburimbo ujya ku Gicumbi cy’Intwari z’Imena za Nyange birarimbanije

    Hari gahunda yo gushyira ibitabo bivuga ku mateka n’ubutwari muri iki cyumba


    Source : http://igihe.com/amakuru/u-rwanda/article/igicumbi-cy-intwari-z-imena-cya-nyange-kigiye-guhabwa-kaburimbo

  • Guverinoma y'u Rwanda yakiranye ibyishimo itorwa rya Papa Leo XIV – Minisitiri w'Intebe Ngirente – #rwanda #RwOT

    Ubwo butumwa yabutangiye mu gitambo cya misa cyateguwe na Kiliziya Gatolika mu rwego rwo kwishimira ko yabonye Papa mushya. Ni igitambo cyaturiwe muri Paruwasi Regina Pacis i Remera ku mugoroba wo kuri uyu wa 11 Gicurasi 2025.

    Cyitabiriwe n'abayobozi batandukanye barimo Minisitiri w'Intebe Dr. Ngirente Édouard, Minisitiri w'Ubutegetsi bw'Igihugu, Dr. Mugenzi Patrice, Minisitiri w'Uburinganire n'Iterambere ry'Umuryango, Uwimana Consolée n'Umunyamabanga wa Leta muri Minisiteri y'Ubutegetsi bw'Igihugu Kayisire Marie Solange.

    Iyo misa kandi yitabiriwe na bamwe mu badipolomate bakorera mu Rwanda, Intumwa ya Papa mu Rwanda, Musenyeri Arnaldo Sanchez Catalan abihayimana ndetse n'abakiristu Gatolika.

    Mu izina rya Perezida Paul Kagame, Minisitiri w'Intebe Dr. Ngirente yavuze ko u Rwanda rwishimiye itorwa ry'umushumba mushya wa Kiliziya Gatolika by'umwihariko kuba umwe mu bamutoye ari Umunyarwanda.

    Ati 'Guverinoma y'u Rwanda yakiranye ibyishimo itorwa rye [Papa Leo XIV] kandi turamwifuriza kuzagira ishya n'ihirwe mu mirimo mishya yo kuyobora Kiliziya. By'umwihariko turashima ko bwa mbere mu mateka y'Igihugu cyacu umwe mu bakaridinali batoye Papa ari Umunyarwanda. Nyir'icyubahiro Antoine Cardinal Kambanda na we twongeye kumushima cyane.'

    Minisitiri w'Intebe yakomeje agaragaza ko u Rwanda rwishimira intambwe nziza umubano warwo na Kiliziya ugezeho kandi ko rwiteguye gukomeza gukorana n'ubuyobozi bushya bwayo.

    Ati 'Guverinoma y'u Rwanda irashima intambwe nziza imaze kugerwaho mu konoza umubano mwiza uranga Kiliziya Gatolika n'Igihugu cyacu cy'u Rwanda. Turizera ko nyir'ubutungane Papa Leo XIV azakomereza aho Papa Francis yari agejeje kandi natwe nka Guverinoma y'u Rwanda tumwijeje gukomeza gukorana neza na Kiliziya Gatolika nk'uko bisanzwe.

    Dr. Ngirente yashimangiye ko ubutumwa Papa Leo XIV yatanze agitorwa bwo gusaba amahoro na bwo bwakiriwe neza kandi bushyigikiwe n'u Rwanda kuko nta terambere rishoboka abaturage badatekanye.

    Intumwa ya Papa mu Rwanda, Musenyeri Arnaldo Sanchez Catalan, yashimye uburyo Papa Leo XIV yasohoje neza inshingano yari afite mbere yo gutorerwa kuyobora Kiliziya ndetse asaba abandi kumusabira no kwifatanya na we mu rugendo yatangiye rw'ubutumwa bushya.

    Yagize ati 'Mu ntangiriro y'ubutumwa bwa Papa Leo XIV twifatanye na we tubaho neza mu mihamagaro yacu itandukanye haba mu miryango yacu n'aho dukorera.'

    Visi Perezida w'Inama y'Abepisikopi Gatolika mu Rwanda, Musenyeri Harolimana Vincent, yavuze ko Kiliziya Gatolika y'u Rwanda yifatanyije n'Isi yose mu kwishimira itorwa rya Papa mushya Leo XIV kandi ko bamusabira kugira ngo asohoze inshingano ze.

    Ati 'Umushumba wa Kiliziya ku Isi hose ahamagariwe guhagarira Kiristu no gukomeza abakiristu bose mu kwemera no kuba inkomoko y'ishingiro ry'ubumwe mu kwemera no mu rukundo.'

    Musenyeri Harolimana kandi yashimiye Perezida Paul Kagame na Leta y'u Rwanda muri rusange uburyo bababaye hafi mu rupfu rwa Papa Francis.
    Papa Leo XIV ni Umunyamerika w'imyaka 69 woterewe kuyobora Kiliziya Gatolika ku itariki 8 Gicurasi 2025 asimbuye Papa Francis witabye Imana ku itariki 21 Mata 2025.

    Minisitiri w'Intebe Dr. Ngirente Édouard yavuze ko ari icyubahiro n'ishema kuba bwa mbere mu mateka Umunyarwanda ari mu batoye Papa

    Abakirisitu Gatolika bari babukereye

    Abayobozi batandukanye bari bitabiriye iyi misa

    Visi Perezida w'Inama y'Abepisikopi Gatolika mu Rwanda, Musenyeri Harolimana Vincent yavuze ko Kiliziya Gatolika y'u Rwanda yifatanyije n'Isi yose mu kwishimira itorwa rya Papa mushya Leo XIV

    Intumwa ya Papa mu Rwanda, Musenyeri Arnaldo Sanchez Catalan yashimye uburyo Papa Leo XIV yasohoje neza inshingano yari afite mbere yo gutorerwa kuyobora Kiliziya

    Amafoto: Nzayisingiza Fidele


    Source : http://igihe.com/amakuru/u-rwanda/article/guverinoma-y-u-rwanda-yakiranye-ibyishimo-itorwa-rya-papa-leo-xiv-minisitiri-w

  • Yatangiye iby'ubukerarugendo bamwita umuseriveri, none ayobora ishami ryabwo muri PSF: Inkuru ya Ngenzi – #rwanda #RwOT

    Avuga ko urwo rugendo yarwigiyemo byinshi byamugejeje kuri uwo mwanya ndetse hari n'amasomo asangiza abandi.

    Ngenzi yize 'Management' mu yahoze ari KIST ariko kubera uburyo yakuze akunda ubukerugendo byatumye mu 2002 abibangikanya no gukora muri Hotel Okapi ashinzwe abakiliya basabye umwanya (reservations).

    Yakoze kandi muri Intercontinental Hotel Kigali ubu yabaye Serena Hotel no muri Kivu Sun.

    Ngenzi avuga ko muri urwo rugendo abantu bamuciye intege, bamubwira ko ibyo bintu yagiyemo bisuzuguritse umuntu wiga kaminuza adakwiye kubikora.

    Ati 'Abantu barambwiraga ngo ugeze muri kaminuza none ugiye kwiga gutanga amafunguro? Imyaka yose wize ni byo ugiyemo kandi biriya ari iby'abaswa bananiwe ibindi.'

    Mu rugendo rwe mu by'amahoteli n'ubukererugendo ntiyacitse intege kuko ubwo muri KIST batangizaga iryo shami ari na ryo ryonyine ryari mu Rwanda yahise arikomerezamo.

    Ntibyagenze neza ariko, kuko rya shami ryaje guhagarara ahize umwaka umwe bituma akomereza muri Afurika y'Epfo kurirangiza ndetse yongeraho n'icyiciro cya gatatu cya kaminuza.

    Yahize na bwo abibangikanya no gukora mu mahoteli muri Afurika y'Epfo kugeza mu 2010 atashye mu Rwanda.

    Ageze mu Rwanda yigishije igihe gito muri kaminuza iby'amahoteli n'ubukerarugendo, aza gukomereza muri RwandAir akora mu byo kwamamaza ubukerarugendo no kwagura ingendo zayo ndetse akora no mu Rwego rw'Igihugu rw'Iterambere (RDB), mbere yo kujya gukora mu ishami ry'ubukerarugendo mu rugaga rw'abikorera.

    Yavuze ko muri urwo rugendo hari benshi bamucaga intege bamubwira ko atahabwa imyanya ikomeye nta bantu baziranye nyamara we yizereye mu bushobozi bwe no kubugaragaza.

    Ati 'Hari abambwiraga ngo nta hantu nagera ntafite umuntu unsunika. Muri RwandAir abantu bumvaga ngo ntahabona umwanya w'ubuyobozi gutyo gusa no muri RDB. Abandi batinyaga kugasaba ngo nta muntu ukomeye bahazi. Umuntu utigiriye icyizere ngo asabe akazi aba yibuza amahirwe. Naba umuhamya ko ushobora kuzamuka nta muntu ugusunitse kubera ubushobozi gusa.'

    Ngenzi avuga ko mu myaka icyenda yamaze muri RDB, itanu muri yo yari ayoboye ishami ryo kwakira abantu neza aho by'umwihariko yishimira umusanzu yatanze mu guteza imbere gahunda yiswe Na Yombi hirya no hino mu gihugu.

    Indi myaka ine yayimaze muri RDB akora mu ishami ryo kwamamaza ubukerarugendo bw'u Rwanda by'umwihariko gahunda ya Visit Rwanda n'ubukererugendo bushingiye ku nama n'ibindi bikorwa (MICE).

    Muri Tourism Chamber yahageze mu 2020 aho yari akuriye umushinga wa TradeMark Africa w'ubukerarugendo muri Afrurika y'Iburasirazuba (East Africa Tourism Platform).

    Mu 2023 nibwo yahahawe akazi nk'umukozi wungirije umuyobozi mukuru, inshingano yakoze kugeza agizwe umuyobozi mukuru.

    Ngenzi avuga ko urwego rw'amahoteli n'ubukerarugendo mu Rwanda ubu rumaze kugira ishusho ifatika ku buryo harimo amahirwe menshi yo kubyaza umusaruro haba mu gushoramo imari no gushaka akazi.

    Yibukije urubyiruko by'umwihariko ko hari uburyo bwinshi Leta irworohereza kwisanga muri urwo rwego, arusaba kudatera inyoni ayo mahirwe.

    Ngezi Yves avuga ko kwigirira icyizere biri mu byamugejeje ku gukora mu myanya ikomeye mu by’amahoteli n’ubukerarugendo

    Kubera inkuru ye, Ngezi Yves ni umwe mu bari kugira uruhare mu bukangurambaga 'Empower30' bwatangijwe na Carcarbaba


    Source : http://igihe.com/amakuru/u-rwanda/article/yatangiye-iby-ubukerarugendo-bamwita-umuseriveri-none-ayobora-ishami-ryabwo

  • Umupaka wa Rusizi II ugiye kwimukira mu nyubako nshya – #rwanda #RwOT

    Ni umupaka umaze igihe uvugururwa kugira ngo ujyanishwe n'igihe, muri gahunda ya Guverinoma y'u Rwanda yo gutangira serivisi ahantu heza.

    Umujyi w'Akarere ka Rusizi ufite umwihariko wo kuba ukora ku bihugu bibiri u Burundi na Repubulika ya Demukarasi ya Congo.

    Umuyobozi w'Akarere ka Rusizi, Sindayiheba Phanuel, mu kiganiro na IGIHE, yavuze ko mu byo barimo gushyiramo imbaraga mu rwego rwo kwihutisha iterambere ry'abaturage n'imibereho myiza yabo harimo n'ibikorwaremezo by'umwihariko ibikorwa byoroshya ubuhahirane hagati y' u Rwanda na Congo.

    Ati “Mu mishinga yatangiye harimo icyambu cya Rusizi (Kivu Port), bigaragara ko kizadufasha mu kuzamura imibereho myiza y'abaturage binyuze mu kongera urujya n'uruza rw'abantu n'ibintu binyuze mu kiyaga cya Kivu. Umushinga wa kabiri ni uriya mupaka wa Rusizi II nawo ugiye kuzura mu minsi 45. Mu minsi ishize twari twahasuye uzaba utangiye gukora”.

    Meya Sindayiheba avuga ko umupaka wa Rusizi II uzaba ufite umwihariko wo gukora mu buryo budahagarara.

    Ati “Nawo rero uzadufasha mu kongera urujya n'uruza rw'abantu n'ibicuruzwa”.

    Serivisi zizatangira muri izi nyubako nshya ni izisanzwe zitangirwa mu nyubako zikuze ziri kuri uyu mupaka. Muri zo harimo ibijyanye n'imisoro n'amahoro, Polisi y'igihugu, no kwakira abinjira n'abasohoka.

    Umupaka wa Rusizi II ufite umwihariko wo kuba ariwo unyuraho inka nyinshi u Rwanda rugurisha muri Repubulika ya Demukarasi ya Congo ari nabyo byatumye ushyirwaho inzira yihariye y'amatungo.

    Imirimo yo kuvugurura no kongerera ubushobozi umupaka wa Rusizi ya kabiri uhuza u Rwanda na RDC irarimbanyije, aho izatwara miliyari zirenga 8 Frw.

    Mu Banyarwanda bakoresha cyane umupaka wa Rusizi harimo abagore basaga 3000 bibumbiye mu makoperative 96 acuruza imboga hagati y'u Rwanda na Congo.

    Izi nyubako zizuzura zitwarenga arenga miliyari 8Frw

    Imwe mu nzu nshya zigiye gukoreramo serivisi zitangirwa ku mupaka wa Rusizi II


    Source : http://igihe.com/amakuru/u-rwanda/article/umupaka-wa-rusizi-ii-ugiye-kwimukira-mu-nyubako-nshya

  • Imishinga y'ubwubatsi Umujyi wa Kigali uhanze amaso mu 2025/2026 – #rwanda #RwOT

    Umujyi wa Kigali wagaragaje ko mu mishinga ihanzwe amaso muri uyu mwaka w'ingengo y'imari uzatangira muri Nyakanga 2025, harimo uwo kubaka gare ya Nyabugogo, kunoza imyubakire mu duce dutandukanye tw'Umujyi ndetse n'izafasha mu kuzamura imibereho myiza y'abatuye mu kajagari.

    Muri uyu mwaka w'ingengo y'imari biteganyijwe ko Umujyi wa Kigali uzakoresha arenga miliyari 251 Frw, umwaka ukurikiraho agere kuri miliyari 263 Frw naho mu 2027/2028 izagezwa kuri miliyari 306 Frw.

    Kuvugurura imiturire ya Mpazi, Nyabisindu, Nyagatovu na Gatenga

    Umujyi wa Kigali ukomeje gahunda yo kuvugurura no kunoza imiturire mu bice bitandukanye by'Umujyi, wagaragaje ko binyuze mu mushinga wiswe RUDPII uzakomeza kuvugurura imiturire kuri Mpazi muri Nyarugenge, Nyabisindu na Nyagatovu muri Gasabo ndetse na Gatenga muri Kicukiro.

    Ni umushinga byitezwe ko uzatwara arenga 53.973.178.547, gusa muri uyu mwaka w'ingengo y'imari ukaba waragenewe arenga miliyari 26,9 Frw.

    Uyu mushinga uwuhuriyeho na Minisiteri y'Ibikorwaremezo ukaba witezweho kunoza no kuvugurura imiturire muri Kigali.

    Kuvugurura Gare ya Nyabugogo

    Umwe mu mishinga ikomeye kandi ihanzwe amaso na benshi ni uwo kuvugurura gare ya Nyabugogo no gushyiraho igice cy'umuhanda cyagenewe bisi (Dedicated bas lane).

    Biteganyijwe ko uwo mushinga uzatwara 288,616,295,040 Frw, ukazarangira gushyirwa mu bikorwa muri Kamena mu 2030.

    Biteganyijwe ko agera kuri miliyari 13 Frw azashyirwa muri uyu mushinga mu mwaka w'ingengo y'imari ya 2025/2026 mu gihe uzakomeza kwambukiranya imyaka kugeza urangijwe.

    Ni umushinga wagombaga kuba watangiye gushyirwa mu bikorwa ariko Umujyi wa Kigali wagaragaje ko hari hakirimo imbogamizi ishingiye ku mafaranga angana na 18% (miliyari 1.2 Frw) y'imisoro agomba gutangwa na Guverinoma y'u Rwanda ataraboneka.

    Kurangiza kubaka imihanda mu mushinga wa KIP

    Umushinga wa 'Kigali Infrastructure Project' wagombaga kubakwamo imihanda ireshya na kilometero 215 watangiye gushyirwa mu bikorwa mu 2020.

    Biteganyijwe ko uzarangira gushyirwa mu bikorwa mu mwaka w'ingengo y'imari wa 2030/2031 aho biteganyijwe ko uzatwara $404,000,000.

    Kuri ubu hamaze gukoreshwa miliyari 299 Frw, muri uyu mwaka w'ingengo y'imari ukaba warateganyirijwe miliyari 15 Frw.

    Zimwe mu mbogamizi zagiye zigaragazwa muri wo, harimo umwenda w'inguzanyo ya miliyoni 150$ ndetse na miliyari 88 Frw Umujyi wagaragaje ko ari gushakwa.

    Kuvugurura imiturire ya Rwezamenyo na Kagugu

    Undi mushinga w'ubwubatsi witezwe ni ujyanye no kuvugurura imiturire ya Rwezamenyo muri Nyarugenge na Kagugu muri Gasabo.

    Umushinga wose ugenewe miliyari 92 Frw, ukazarangira mu 2029. Muri uyu mwaka w'ingengo y'imari wa 2025/2026 wagenewe miliyari 20 Frw.

    Mu bigikenewe ngo utangire gushyira mu bikorwa harimo amafaranga angana na miliyari 2 Frw ni ukuvuga 18% y'imisoro agomba gutangwa na Guverinoma y'u Rwanda akaba ataraboneka ndetse n'ingengo y'imari ya miliyari 9 Frw y'ingurane itaraboneka.

    Kubaka imihanda y'imigenderano ku bufatanye n'abaturage

    Umujyi wa Kigali wagaragaje ko mu mishinga ufite muri uyu mwaka harimo n'uwo kubaka imihanda y'imigenderano ku bufatanye n'abaturage.

    Nubwo iyi gahunda isa naho yagoranye cyane bitewe n'uko abaturage bashakaga kwiyubakira imihanda batangaga uruhare rwa 30% naho Leta igatanga 70%.

    Umujyi wa Kigali wagaragaje ko hari imihanda izubakwa aho hari haramaze gukusanywa ingengo y'imari ingana na miliyari 1,1 Frw izatangwa mu mwaka w'ingengo y'imari ya 2025/2026.

    Nubwo bimeze bityo ariko Umujyi wa Kigali watangaje ko uyu mushinga wagiye ukomwa mu nkokora n'ubushobozi bukiri buke bw'Umujyi mu kunganira uruhare rw'abaturage basaba gukorerwa imihanda ari benshi.

    Mu bindi Umujyi wa Kigali uteganya harimo kuvugurura no guteza imbere imibereho y'abatuye mu utujagari mu bice bya Mpazi na Nyabisindu wagenewe ingengo y'imari ya 1.473.525.000 Frw.

    Hateganyijwe kandi gushira ku mihanda amatara yikoresha biteganyijwe kuzatwara arenga miliyari 5 Frw. Mu ngengo y'imari y'umwaka utaha habonetse miliyoni 502 z'ama-Yene (arenga miliyari 4,9 Frw).

    Imyubakire y’Umudugudu wa Mpazi izakomeza gutezwa imbere

    Umushinga wo kubaka imihanda wa KIP nawo ugiye gukomeza gushyirwa mu bikorwa

    Kunoza ibijyanye n’imiturire mu bice bitandukanye biteganyijwe mu mwaka wa 2025/2026

    Hari amatara yikoresha agiye gushyirwa mu mihanda ya Kigali

    Meya w’Umujyi wa Kigali, Dusengiyumva Samuel, yagaragaje ko hari na gahunda yo gutera ibiti

    Umujyi wa Kigali urateganya gukoresha arenga miliyari 251 Frw

    Gare ya Nyabugogo igiye gutangira kuvugururwa

    Imihanda yahariwe bisi nayo iri mu biteganyijwe kubakwa

    Gahunda yo kubaka imihanda y’imigenderano igiye gukomeza

    Imiturire ya Kagugu iri mu bigiye kwitabwaho


    Source : http://igihe.com/amakuru/u-rwanda/article/imishinga-umujyi-wa-kigali-uhanze-amaso-mu-2025-2026

  • Umusore yashyingiranywe n'ihene nyuma yo guterwa indobo agahishyi – YEGOB #rwanda #RwOT

    Inkuru dukesha ikinyamakuru News 18 Hindi ivuga ko umusore wo mu Buhinde, utatangajwe amazina, yahisemo gusezerana n'ihene nyuma yo gukundwa inshuro nyinshi ariko bikarangira abakobwa bamutereranye.

    Uyu musore ngo yahuye n'ibibazo bitandukanye mu rukundo, aho abakobwa bamwe bamwanze, abandi bakamwanga nyuma y'igihe gito bakundana. Ibyo byatumye agira igitekerezo cy'uko nta muntu ushobora kumukunda bya nyabyo, afata icyemezo cyo gushaka urukundo mu bindi biremwa, ahitamo kubana n'ihene nk'umugore n'umugabo.

    Iyi nkuru yakwiriye ku mbuga nkoranyambaga, aho bamwe babifashe nk'igitekerezo kidasanzwe, mu gihe abandi bavuga ko ari uburyo bwihariye bwo kwihangana nyuma yo gucibwa intege n'urukundo.

     

    Source : https://yegob.rw/umusore-yashyingiranywe-nihene-nyuma-yo-guterwa-indobo-agahishyi/

  • MTN Group yashimangiye uruhare rwayo mu guteza imbere ikoranabuhanga muri Afurika – #rwanda #RwOT

    Yabigarutseho mu kiganiro yagiranye na Minisitiri w'Ikoranabuhanga na Inovasiyo, Ingabire Paula mu ruzinduko aherutse kugirira mu Rwanda.

    Ibiganiro byabo byagarutse ngingo zitandukanye zigamije guteza imbere ikoranabuhanga.

    Byibanze by'umwihariko ku mpinduka zimaze kugaragara nyuma y'inama yiga ku guteza imbere ikoranabuhanga ry'ubwenge buhangano (AI), yabereye i Kigali muri Mata 2025.

    Iyi nama yerekanye uruhare rukomeye Afurika ishaka kugira mu mpinduramatwara ya Kane mu by'Inganda.

    Muri ibi biganiro, Mupita yongeye gushimangira ko MTN Group izagira uruhare rugaragara mu nama mpuzamahanga yiga ku ikoranabuhanga rya telefoni ngendanwa n'ibijyanye na ryo, Mobile World Congress Africa 2025, izabera i Kigali mu mpera z'uyu mwaka.

    Iyo nama izahuza abayobozi ba mu nzego zinyuranye, abikorera, n'ibigo by'itumanaho, n'abandi bahanga mu by'ikoranabuhanga mu rwego rwo guteza imbere ikoranabuhanga rya telefoni.

    Mupita uherutse kugirwa Visi-Perezida w'Umuryango Udaharanira inyungu wa Global System for Mobile Communications Association (GSMA), yagaragaje ko MTN Group izakomeza guteza imbere ikoranabuhaga rya Afurika binyuze mu mikoranire n'ibindi bigo, ndetse no gukoresha AI.

    Yavuze ko MTN Group kandi izakomeza kuba umufatanyabikorwa ukomeye mu guteza imbere ubukungu bushingiye ku ikoranabuhanga, ndetse no guteza imbere abaturage muri Afurika.

    Sosiyete ya MTN Rwanda ikomeje gutera imbere umunsi ku wundi aho iherutse gutangaza ko inyungu yayo y'igihembwe cya mbere cya 2025 yageze kuri miliyari 1,6 Frw nyuma yo kwishyura imisoro, bivuze izamuka rya 228,6% ugereranyije n'igihembwe nk'icyo mu 2024.

    Mu gihembwe cya mbere cya 2025, abakoresha MTN Rwanda bazamutseho 2,8% ugereranyije n'umwaka ushize, bagera kuri miliyoni 7,6, mu gihe abakoresha serivisi za MoMo bageze kuri miloni 5,3.

    MTN Group yashimangiye uruhare rwayo mu guteza imbere ikoranabuhanga rya Afurika


    Source : http://igihe.com/amakuru/u-rwanda/article/mtn-group-yashimangiye-uruhare-rwayo-mu-guteza-imbere-ikoranabuhanga-rya

  • Inseko abakora muri hoteli bahorana bayigerana imuhira? – #rwanda #RwOT

    Utereye ijisho mu rusisiro cyangwa ahari umujyi kuva ku kabari, restaurant na hoteli ujya ku kandi nta minota bigusaba, ndetse nta gushidikanya ko ibi bikorwa biha akazi abantu benshi.

    Raporo y'Ikigo cy'Igihugu cy'ibarurishamibare igaragaza uko umurimo mu Rwanda uhagaze, yerekana ko mu gihembwe cya mbere cya 2025, uru rwego rwahaye akazi abarenga 42% by'abafite akazi mu Rwanda.

    Ibikorwa bijyanye no kwakira inama n'ibirori bitandukanye mu 2024 byinjirije u Rwanda miliyoni 84,4$. Abantu basuye igihugu bo bageze kuri miliyoni 1,3.

    Uwamurera Grace ushinzwe amasuku n'ubwiza muri hotel ONOMO yabwiye IGIHE mu myaka irindwi amaze ahakora bahawe amaserano y'akazi n'umushahara mwiza.

    Ati 'Numva ko abakozi ba hoteli hari ikintu bakwiriye guhabwa ku buryo umuntu avuga ngo uyu muntu akora aha hantu kuko kugeza ubu byinjiza amafaranga menshi cyane, rero numva ko mu kuyinjiza natwe bikwiye kutugaragaraho.'

    Uwamurera yahamije ko abona umushahara kandi, buri kwezi we n'abandi bakozi bagahabwa amafaranga y'ishimwe ku buryo amake yakiriye yari ibihumbi 30 Frw mu gihe amenshi ari ibihumbi 100 Frw.

    Mu bandi bahiriwe n'umwuga w'amahoteli n'ubukerarugendo harimo Ndacyayisenga Constantin ushinzwe ibinyobwa n'ibiribwa muri Lemigo Hotel. Yavuze ko akazi kamufashije kwiyubaka no gutangira ubucuruzi.

    Ati 'Uyu munsi ndimo gutekereza kuba rwiyemezamirimo, mfite coffee shop Sonatubes'

    Uyu mugabo watangiye akazi akiri ingaragu, yarubatse kandi atangira ibikorwa by'ubucuruzi byose bivuye mu gukora muri hoteli.

    Abakora mu gikoni bahorana imvune

    Chef Ramadhan Sindayigaya wamenyekanye nka Chef Rama yatangaje ko mu myaka 17 amaze muri uyu mwuga ntacyawumurutira.

    Gusa yahamije ko kuwukora bisaba kwitanga kandi abakoresha bagaha agaciro aba-chefs kuko igikoni ari nk'urutirigongo rwa hoteli na restaurant.

    Ati 'Hariho ibyiza abandi babona twebwe tutabona kubera ko mu gihe abandi bari mu byishimo twe ni bwo tuba dufite akazi haba mu mpera z'icyumweru mu gihe abandi baruhutse twe ni bwo tuba dufite akazi […] gusa ni ko akazi kubatse ntawavuga ngo ni ugufatwa nabi ahubwo icyo navuga, ibyo abandi babona mu bindi byiciro by'akazi abatetsi na bo barabibona?'

    Chef Rama yavuze ko mbere abantu babonaga abatetsi nk'abakozi bo mu rugo ariko ubu ari umwuga buri wese yishimira kujya kwiga.

    Hari abakicira isazi mu jisho…

    Umunyarwanda yavuze ko bamwe baba barira abandi baseka. Uwimana Pascal ubu ukorera Ste Famille Hotel, yavuze ko aho yabanje gukorera hari ibibazo gusa ku buryo ntacyo umukozi yahasize azabasha kwigezaho.

    Ati 'Hari aho nakoze usanga amafaranga amwe bayaguhembera mu ntoki andi ugasanga bayashyize kuri banki ku buryo usanga rimwe na rimwe umuntu ahomba na bya bintu bya ngombwa nko guteganyirizwa igihe cy'izabukuru, kumutangira ubwisungane mu kwivuza…hari aho usanga harimo isumbana ry'ishimwe ry'umukozi kandi bose bakora akazi kamwe. Urumva ko rero bituma hamwe hari abaseka ahandi ugasanga hari abaseka imbere y'umukiliya ariko bakagera mu rugo mu mufuka nta kintu kirimo.'

    Umubare munini wa hoteli zikora nabi zitanga amasezerano y'akazi atanga amezi, umushahara w'intica ntikize n'ibindi bituma abakozi badashobora kwiteza imbere.

    Umunyamabanga Mukuru wa Syndicat y'Abakozi bakora muri Hoteli, utubari na restaurant, Flora Nyiratsinda yavuze ko hakwiye gushyirwaho umushahara rusage ugenewe abantu bakora mu myanya imwe kuko usanga abakozi babiri bakora muri hoteli z'inyenyeri eshanu ariko badahabwa ibingana cyangwa n'uburenganzira bwabo ntibwubahirizwe kimwe.

    Ati 'Mba numva RDB uko ishyira mu byiciro hoteli igendeye ku nyenyeri yakagiye ishyiraho n'imishahara y'abakozi. Niba ushinzwe abakozi aha ahembwa aya n'abandi bakayagenderaho utabishoboye akajya mu nyenyeri zo hasi.'

    Ikindi kibangamiye abakora mu mahoteli, ni uko abigira ku murimo hashize imyaka ine batarahabwa 'certificat' nyamara mu zindi nzego Ikigo cy'igihugu gishinzwe imyuga n'ubumenyi ngiro.

    Nyiratsinda yavuze ko batanze ibyangombwa byose ku nzego zishinzwe gukoresha ibizamini abigira ku murimo ariko ntibitange umusaruro, ahubwo bakabona itangazo risaba ko umunyeshuri kujya mu ishyirahamwe rya ba rwiyemezamirimo cyangwa mu ry'abakozi.

    Ati 'Umukozi aba mu ishyirahamwe rya ba rwiyemezamirimo gute?'

    Basaba kandi ko mu gihe umukoresha yemeye gutangira abakozi ubwishingizi bwo kwivuza buzwi nka RAMA bwagumishwaho kugira ngo abakozi barusheho kugira ubuzima bwiza.


    Source : http://igihe.com/amakuru/u-rwanda/article/serivisi-zitunze-benshi-agatwenge-basanganwa-muri-hoteli-bakagerana-imuhira

  • Rubavu: Barasaba ubuyobozi kwimura uwo bashinja kuroga bataramwica – #rwanda #RwOT

    Umwe muri aba baturage bashaka ko mugenzi wabo yimuka, mu kiganiro na IGIHE, yavuze ko 'Yahaye umwana uburozi baramumuzanira yanga kubumuvanamo, biba ngombwa ko tumujyana ku Murenge na Gitifu ahari yemera kubumuvanamo arikata amusiga amaraso ndetse amuvugiraho n'amagambo, umwana wari warabye arazanzamuka. Dusaba ubuyobozi ko nibatazadukiza umurozi tuzamutwikira mu nzu.'

    Yakomeje avuga ko abarimo Gitifu w'Akagari baje bagakora inyandiko ko uyu muturage agomba gusubira iwabo, ariko ko arimo kwihishahisha ku manywa akitwikira ijoro akabagarukamo, kandi ko nihatagira igikorwa bazamwicisha amabuye.

    Undi muturage witwa Mukaniyonsenga Adelphine ahamya ko haciyeho ukwezi umwana we ahawe uburozi, amera nk'uwapfuye kuko umwuka wari wahagaze biba ngombwa ko amumuzanira amubwira ko akeneye kubona umwana we ari muzima, agira ibyo amukoreraho umwana yongera guhaguruka aragenda.

    Mukaniyonsenga yakomeje avuga ko umwana we iyo adakira, we n'abaturanyi be bari bafashe umwanzuro wo gutwikira mu nzu uyu mugenzi wabo bashinja kuroga.

    Tuyishime Joshua ati 'Uyu mugore yaratuzambije cyane muri uyu mudugudu, nimba tuzamukubita tukamwica twarumiwe, kuko aroga n'amatungo (inka n'intama), turasaba ko yimuka muri uyu mudugudu kuko tutamushaka.'

    Tuyishimire Jean Paul ukora akazi ko gutwara igare nawe ahamya ko nabo bahabwa uburozi butuma amagare abagusha hasi imbere y'urugo rw'uyu bita umurozi, agahamya ko amaze kuhagwa ubugira gatatu bamwe bagakeka ko arwaye igicuri.

    Bosenibamwe Elayo ati 'Uyu mugore yaturutse ahandi, araza agafata uburozi akabuha abana, ku buryo hari n'abo amaze kwicira, abandi arabubaha ababyeyi bakurikirana akabubakuramo. Turasaba ko yavanwa muri uyu mudugudu akajya gutura ahandi mu gihe agikomeje ingeso zo guhekura abana.'

    Yakomeje avuga ko uyu bita umurozi natimuka bizarangira bamwishe kuko batazakomeza kumurebera.

    Umunyamabanga Nshingwabikorwa w'Umurenge wa Cyanzarwe mu kiganiro na IGIHE, yahakanye ibivugwa n'aba baturage ko uyu bita umurozi yakijije umwana yari yahaye uburozi mu maso ye.

    Ati 'Abaturage bavuga ko nari mpari akuramo umuntu uburozi barabeshya, gusa abaturage bavuga yabarogeye abana nyuma akabakiza, iwabo ni Rutsiro kandi Umunyarwanda yemerewe gutura aho ashaka, yahise ajya iwabo gusa nimba azagumayo simbizi. Ibintu by'amarozi ntabwo tubyemera, kuko hari ubwo usanga ari inzangano.'

    Tariki 02 Ukuboza 2023 abaturage bo mu Murenge wa Cyanzarwe, Akagari ka Makurizo bishe bateye amabuye umukecuru w'imyaka 60 bamukekaho amarozi, icyo gihe Polisi y'u Rwanda yafunze batanu bakekwagaho kugira uruhare muri urwo rupfu.


    Source : http://igihe.com/amakuru/u-rwanda/article/rubavu-barasaba-ubuyobozi-kwimura-uwo-bashinja-kuroga-bataramwica

  • RIB yasabye abanyeshuri n'abarimu kwirinda icyaha cy'ingengabitekerezo ya Jenoside – #rwanda #RwOT

    Ibi Umuvugizi wa RIB yabigarutseho mu kiganiro yahaye abanyeshuri n'abarezi ba Lycée de Kigali mu gikorwa cyo kwibuka ku nshuro ya 31 Jenoside yakorewe Abatutsi cyateguwe n'iri shuri.

    Ikigo cya Lycée de Kigali cyahoze ari icy'abana b'abayobozi. Mu gihe cya jenoside cyari kirinzwe cyane bikaba byaratumye nta Mututsi washoboraga kugihungiramo nubwo hari mu gihe cy'ibiruhuko by'amashuri.

    Amateka agaragaza ko mu cyumba mberabyombi cya Lycée de Kigali haberaga inama z'ibitero no gukora amalisiti y'Abatutsi bagombaga kwicwa.

    Mu kiganiro cye cyibanze ku itegeko ryerekeranye n'icyaha cy'ingengabitekerezo ya jenoside n'ibyaha bifitanye isano nayo, Umuvugizi wa RIB, yibukije abanyeshuri n'abarezi ko kwibuka atari ukubika inzika, ahubwo bifasha kumenya amateka kandi bigatanga umukoro wo kurwanya no gukumira ihakana n'ipfobya rya jenoside.

    Dr Murangira yanagaragaje ingaruka mbi ibi byaha bigira ku wabikoze ndetse n'uwabikorewe, asaba abanyeshuri ba Lycée de Kigali ubufatanye mu gukomeza guhangana n'abashaka kugarura amacakubiri mu Banyarwanda cyane cyane abifashisha imbuga nkoranyambaga.

    Yatanze umukoro ku barimu n'abarezi wo gukomeza kwihugura ku mateka y'igihugu kugira ngo bitaba intandaro yo kuyobya abo barera.

    Kwibuka byatangijwe n'urugendo ndetse no gucana urumuri rw'icyizere. Ibiganiro, ubuhamya ndetse n'ubutumwa bunyuze mu mivugo n'ikinamico byose byagarutse ku mateka yaranze igihugu n'ubutwari bw'ingabo zari iza RPA-Inkotanyi mu guhagarika jenoside.

    Umuvugizi wa RIB, Dr. Murangira B. Thierry, yasabye abanyeshuri n'abarimu kwirinda icyaha cy'ingengabitekerezo ya Jenoside


    Source : http://igihe.com/amakuru/u-rwanda/article/rib-yasabye-abanyeshuri-n-abarimu-kwirinda-icyaha-cy-ingengabitekerezo-ya