Author: webrwanda

  • Covid-19: Bamwe mu bacuruza mu masoko abiri yo mu mujyi wa Huye bahagaritswe ibyumweru bitatu – #rwanda #RwOT

    Ni icyemezo cyafashwe n'inzego z'ubuyobozi ku bufatanye n'iz'abikorera mu Karere ka Huye kuri uyu wa Kane tariki ya 8 Mata 2021 hagamijwe gukumira ikwirakwira ry'icyorezo cya Covid-19.

    Imibare y'inzego z'ubuzima igaragara ko imibare y'abandura Covid-19 mu Karere ka Huye ikomeje kwiyongera kurusha ahandi. Iyo kuri uyu wa Gatatu yerekana ko handuye abantu bashya 62 mu gihe ku munsi wawubanjirije hari handuye 45. Mbere yaho hari handuye abantu bashya 75.

    Umunyamabanga Nshingwabikorwa w'Umurenge wa Ngoma aho ayo masoko aherereye, Mutsindashyaka Alphonse yabwiye IGIHE ko izo ngamba zigamije guhagarika ikwirakwira rya Covid-19.

    Ati 'Ni ingamba zigamije gukumira Covid-19 zireba abakorera mu masoko yombi, Ingenzi , cyane cyane ko n'ibipimo twahafatiye byagaragaje ko harimo ubwandu. Ni yo mpamvu rero twafashe izo ngamba.'

    Abacururiza mu maduka yo hanze y'isoko bazakomeza gukora ariko amaduka yegeranye ntabwo azajya afungurira rimwe. Yahawe nimero ku buryo azajya asimburana.

    Ati 'N'amaduka nayo azajya asimburana kuri 50%. Hari abazajya bakora ku wa Mbere ku wa Kabiri ntibagaruke. Nabwo ni uburyo bwo kugira ngo abantu baze ari bakeya mu mujyi kuko n'ubundi bahahurira baturutse imihanda inyuranye kandi uko baza hashobora kuzamo abanduye.'

    'Ariko iyo abantu basimburana haba harimo amahirwe ko hagize abandura uyu munsi ab'ejo baba ari bazima, nabyo bikatwongerera amahirwe ko dushobora kurwanya iki cyorezo kikaba cyagenda kigabanya ubukana.'

    Yavuze ko no mu bakarani naho hafashwe ingamba ko bazajya bakora ku kigero cya 30% kuko ubusanzwe bakoraga ari benshi bacucitse batanubahiriza ingamba zashyizweho mu gukumira covid-19.

    Muri Salon de coiffure aho bagosha bakanatunganya imisatsi, restaurant na alimentation bazakomeza gukora ariko bagabanye abakozi bagere kuri 30% ndetse n'abo bakira babe ari bakeya.

    Abacuruza serivise z'itumanaho ku muhanda bazwi nk'aba Agents hazajya bakora ari 50%.

    Abacuruza imiti muri Farumasi; banki n'ibigo by'imari bazakomeza gutanga serivise nk'uko bisanzwe ariko bubahiriza ingamba zisanzwe zo kwirinda Covid-19.

    Izi ngamba zifashwe mu Mujyi wa Huye nyuma y'uko tariki ya 6 Mata 2021 Minisiteri y'Ubutegetsi bw'Igihugu ifashe umwanzuro wo gushyira muri gahunda ya Guma mu Rugo imirenge itandatu yo mu turere twa Huye, Nyaruguru na Gisagara.

    Byatewe n'uko iyo mirenge yari ikomeje kugaragaramo abanduye Covid-19 benshi kurusha ahandi.

    Uretse amasoko azasigara akoreramo abacuruza ibiribwa, amaduka yo mu mujyi wa Huye nayo iryafunguye uyu munsi ejo rizajya rifunga hakore irindi

    [email protected]


    Source : http://igihe.com/amakuru/u-rwanda/article/covid-19-bamwe-mu-bacuruza-mu-masoko-abiri-yo-mu-mujyi-wa-huye-bahagaritswe

  • #Kwibuka27: Igihe cyo gufatana mu mugongo no kwimakaza ubumwe n'ubwiyunge – #rwanda #RwOT

    Usibye igikorwa cyo gufatana mu mugongo, kwibuka Jenoside yakorewe Abatutsi ni imwe mu nkingi za mwamba ubumwe n'ubwiyunge bwegamiyeho.

    Kwibuka Jenoside yakorewe Abatutsi ni ugushyira imbaraga mu kuyirwanya no kurandura ingengabitekerezo yayo haharanirwa ko itazongera kuba ukundi. Kugira ngo ibi bigerweho ni ngombwa gushyira imbere Ubunyarwanda n'inyungu z'Abanyarwanda bose mbere yo kwibonamo amoko, amasano, idini, akarere n'ibindi himikwa 'Ndi Umunyarwanda'.

    Nyuma ya Jenoside yakorewe Abatutsi, Leta y'Ubumwe yiyemeje kubakira ku bumwe n'ubwiyunge mu kongera guhuza Abanyarwanda bari bamaze igihe kirekire muri Politiki y'amacakubiri n'ivangura , kuri ubu Abanyarwanda babanye neza mu mahoro, nta vangura n'amacakubiri. Igipimo cy'ubumwe n'ubwiyunge giheruka kigaragaza ko ubwiyunge bugeze 92.5%.

    Intero y'Ubumwe n'ubwiyunge yakiriwe n'imiryango itandukanye. Mu rugendo rw'ubumwe n'ubwiyunge habayeho ubufatanye bw'inzego za Leta, imiryango itari iya Leta, ishingiye ku myemerere, abikorera n'Abanyarwanda muri rusange bafashe iya mbere mu kwihutisha uru rugendo.

    Imiryango ishingiye ku myemerere yagize uruhare rukomeye mu kunga ubumwe bw'Abanyarwanda, urugero ni muri Paruwasi Umwamikazi w'Intumwa Nyamata yakoze ibikorwa by'isanamitima no gufasha abishe n'abiciwe kunga ubumwe.

    Padiri mukuru wa Paruwasi Umwamikazi w'Intumwa, Nsengiyumva Emmanuel, yabwiye IGIHE ko bakoze ibikorwa byo gutega amatwi abacitse ku icumu, kubomora ibikomere no kubahuza n'ababahemukiye.

    Yagize ati 'Dukora ibikorwa bitandukanye byo gushyigikira ubumwe n'ubwiyunge muri byo harimo gutega amatwi abafite ibikomere no kubyomora, tugaherekeza ababuze ababo kwibuka mbere ya Coronavirus.'

    'Ibi tubiherekeresha isengesho no gutanga inyigisho zitanga ihumure, hari n'igikorwa cyatangiye mu 2016 cyo guhuza abakoze Jenoside n'abayikorewe hagakorwa urugendo rw'isanamitima urwicyekwe rukavaho.'

    Yakomeje avuga ko ibi bikorwa byatanze umusaruro kuko hakozwe amatsinda ahuriwemo n'impande zombi yo kwiteza imbere ndetse hashyirwaho n'agasanduku ko gufasha abacitse ku icumu batishoboye.

    'Ibi biganiro by'isanamitima byageze ku basaga 600 nyuma yo kubana neza twabakoreye amatsinda 13 bakoreramo ibikorwa byo kubateza imbere. Hashyizweho kandi agaseke twise 'Mwihoreze' kabereyeho gufasha uwarokotse wahuye n'ikibazo, hakozwe ibintu byinshi byiza.'

    Usibye imiryango ishingiye ku myemerere n'imiryango itari iya Leta (sosiyete sivile ) nayo ntiyasigaye, kuko Umuryango w'Urubyiruko 'Rwanda We Want' ukora ibikorwa byinshi byo guhuza urubyiruko rwarokotse n'urukomoka ku bakoze Jenoside.

    Umuyobozi wa Rwanda We Want, Murenzi Tristan, yabwiye IGIHE ko kuva mu 2018 bashyizeho gahunda yo kwigisha urubyiruko gahunda ya 'Ndi Umunyarwanda', ituma barushaho kwiyumvamo Ubunyarwanda kurusha ibindi bibatandukanya.

    Yagize ati 'Kuva mu 2018 twashyizeho gahunda yo kwigisha urubyiruko 'Ndi Umunyarwanda', iki gikorwa gihuriza hamwe abarokotse n'abana bavutse nyuma ya Jenoside n'abavutse ku bayikoze bose bagahana ubuhamya.'

    'Uru rubyiruko buri wese avuga icyo azi nta ngingimira hakaba gutanga ubuhamya no komorana ibikomere ndetse bakigishwa ibibahuza nk'Abanyarwanda bigatuma bashyira hamwe batishishanya.'

    Iyi gahunda imaze gutanga umusaruro kuko imaze kunyuramo n'urubyiruko rusaga 1500 rukaba rwiganjemo urwiyumvisemo Ubunyarwanda no kurenga ibyo rwibwiraga ko birutanya.

    Murenzi yakomeje agaragaza ko urubyiruko rubyumva ariko inyigisho ruhabwa zibangamirwa n'ingengabitekerezo yo ku ishyiga.

    Ati 'Umwana ava aha yabyumvise ariko tugenda duhura n'imbogamizi z'ababyeyi bagifite ya ngengabitekerezo ya Jenoside, za nyigisho zose twamuhaye akazimukaramo bikadindiza urugendo rwe.'

    Yakomeje avuga ko bafite intego yo kujya bigishiriza hamwe ababyeyi n'abana mu gukemura ikibazo cy'ingengabitekerezo yo ku ishyiga.

    Ati 'Ubu dufite gahunda yo kuzajya twigisha abana bari kumwe n'ababyeyi kuko nibafatira amasomo hamwe, ntawe uzasubiza undi inyuma.'

    Mu gukomeza gushyigikira no kurinda ibyagezweho, haharanirwa gukomeza ubumwe bw'Abanyarwanda, Komisiyo y'Igihugu y'Ubumwe n'Ubwiyunge (NURC) irashishikariza Abanyarwanda gukomeza kwibuka biyubaka, birinda amacakubiri no gupfobya.

    Umunyamabanga Nshingwabikorwa wa Komisiyo y'Igihugu y'Ubumwe n'Ubwiyunge, Ndayisaba Fidèle, yibukije abantu bose kurwanya ingengabitekerezo ya Jenoside.

    Yagize ati 'Ndibutsa Abanyarwanda n'undi uwo ariwe wese uzi u Rwanda ko muri iki gihe cyo kwibuka yashishikarira kurwanya ingengabitekerezo ya Jenoside, akirinda kandi akarwanya amagambo ahembera ingengabitekerezo, apfobya ndetse n'asesereza.'

    'Kuko iyo ijambo rikoreshejwe neza rirarema ariko ryakoreshwa nabi rigasenya kandi rikagira ingaruka ku warisohoye. Birakwiye ko abantu bitwararika muri ibi bihe byo kwibuka.'

    U Rwanda ruribuka ku nshuro ya 27 mu bihe bikomeye birimo icyorezo cya COVID-19, ku buryo bisaba buri Munyarwanda wese kwibuka ariko anatanga umusanzu mu gukumira abapfobya Jenoside ariko yirinda n'iki cyorezo.

    Kwibuka ni imwe mu nkingi ya mwamba mu rugendo rwo gushyigikira ubumwe n’ubwiyunge


    Source : http://igihe.com/amakuru/u-rwanda/article/kwibuka27-igihe-cyo-gufatana-mu-mugongo-no-kwimakaza-ubumwe-n-ubwiyunge

  • #Kwibuka27: Ibigwi n’amateka by’umunyamakuru… – #rwanda #RwOT

    Uretse indirimbo ze zakunzwe cyane, Sebanani Andre yari azwi cyane mu makinamico akinanye ubuhanga n'ubu agikundwa n'abanyarwanda benshi. 'Nzashira ingurugunzu nkiri Ngangi', 'Icyanzu cy'Imana (Uwera)’ n'izindi ni zimwe mu makinamico yamenyekanyemo cyane ndetse ubuhanga yazikinanyemo bituma benshi badashobora kumwibagirwa.

    Sebanani André yavutse mu 1952, avukira mu cyahoze ari Komini Kigoma, Perefegituraya Gitarama, ubu akaba ari Akarere ka Nyanza, Intara y'Amajyepfo. Amashuri yisumbuye yayize i Shyogwe nyuma aza gukomereza muri 'Collège Officiel de Kigali: COK' aho yaje kwirukanwa hagati ajya gukora nk'umucungamari muri TRAFIPRO i Kabgayi.

    Nk'uko tubikesha icyahoze ari Inama y'Igihugu y'Itangazamakuru, Sebanani yaje gukora kuri Radiyo Rwanda muri gahunda zitandukanye zirimo: 'Discothèque-Phonotèque' ya Radiyo Rwanda, Urwenya' Ubuvanganzo bw'umwimerere Nyarwanda', Umukinnyi w'ikinamico mu itorere 'Indamutsa'.

    Tariki ya 01 Nzeli 1979 ni bwo Sebanani Andre yashakanye na Mukamulisa Anne Marie, babyarana abana bane ari bo: Sheja Eliane, wavutse mu 1981, Damarara Diane, wavutse mu 1984, Shyengo Frida, wavutse mu 1985 na Songa Aristide ariwe bucura wavutse mu 1988, ndetse uyu bucura nyina akaba yaravugaga ko atazi se neza kuko agize imyaka ibiri mu 1990, Sebanani yahise afungwa mu bo Leta yariho yitaga ibyitso by'inkotanyi.

    Ubwo yafungurwaga mbere y'uko yicwa mu gihe cya Jenoside yakorewe Abatutsi, ubuyobozi bwa ORINFOR bwanze kumusubiza mu kazi ngo ntibakorana n'ibyitso. Nyina w'aba bana bose we yagize amahirwe yo kurokoka Jenoside gusa yaje kwitaba Imana azize indwara muri Nzeli umwaka wa 2015.

    Kubera urukundo rwamurangagwaho byatumye umufasha we amutura indirimbo y'urwibutso yise 'Uracyariho'. Mukakalisa wari wagize amahirwe yo kurokoka Jenoside ariko akaba yaraje guhitanwa n'indwara muri Nzeli 2015, yavugaga ko iyi ndirimbo yayikoze mu rwego rwo kugaragaza ko n'ubwo Sebanani yavuye mu bamukunda, ariko ko bakimuzirikana kandi ko umuhanzi adapfa kuko ibihangano bye bituma aguma mu mitima y'abari bamuzi aho usanga abantu benshi bamwibukira mu ndirimbo ze ndetse n'amakinamico atandukanye.

    Uyu mufasha we yakomezaga avuga ko kuba Sebanani atakiriho bitavuze ko yazimye kuko yasize abana baseruka mu izina rye, kandi ngo yapfuye mu buryo bw'umubiri ariko roho ye iracyari kumwe n'umuryango we ari na yo mpamvu yamutuye iyo ndirimbo.

    Sebanani kandi yari afite impano yo kwicurangira akoresheje ibyuma bya kizungu nka piano, gitari kuvuza ingoma n'ibindi. Mu mwaka wa 1973 ni bwo yinjiye mu itsinda (orchestre) ryitwaga 'Vox Populi' nyuma yaho Sebanani na bagenzi be batangije orchestre 'Impala' yakunzwe ndetse kugeza n'ubu igikungwa na benshi, kuva icyo gihe ngo banahise bamuha akazina k'akabyiniriro ka 'Pépé la Rose'.

    Nyakwigendera Sebanani ni we wabaye umuhanzi mu muryango w'iwabo ari na yo mpamvu Mukamulisa yemezaga ko inganzo ye nta handi yayikomoye uretse kuba yarabyiyumvagamo gusa. Sebanani yari afite ibihangano by'umwimerere we, kandi yibandaga cyane ku buzima busanzwe, kwerekana ibitagenda iyo yabonaga ibintu bizamba mu muryango Nyarwanda ndetse no ku rukundo. 

    Mukamulisa yagize ati 'Sebanani iyo yajyaga guhanga yarabanzaga akitegereza uko umuryango Nyarwanda uhagaze ku gihe cye ahereye ku baturanyi be ba hafi, yaririmbaga urukundo rwa kivandimwe agamije kurubyutsa kuko urwa benshi rwari rwarakonje ndetse n'urw'abasore n'inkumi'.

    Nyakwigendera Sebanani Andereya yari umuntu urangwa n'urugwiro ndetse ugasanga arangwa no gususurutsa abo bari kumwe akoresheje ibiganiro bisetsa. Sebanani yakundaga kwegera abana be akabigisha kwanga umugayo n'umushiha nk'uko mu buhanzi bwe habaga higanjemo amagambo yamagana urwango, amatiku, kwivanga, munyangire, n'ibindi.

    Sebanani yagiraga abantu inama nk'uko byumvikana cyane mu butumwa bukubiye mu ndirimbo ye yise 'Karimi ka shyari', aho yakanguriraga abantu kurangwa n'umutima ukunda batababazwa n'ibyiza abandi bagezeho. Nyakwigendera Sebanani yararirimbaga akaba n'umuyamakuru wa Radiyo Rwanda, akaba yarishwe muri Jenoside yakorewe Abatutsi mu Rwanda muri Mata 1994.

    Umunyamakuru akaba n’umuhanzi Sebanani yishwe muri Jenoside yakorewe Abatutsi muri Mata 1994

    Source : https://inyarwanda.com/inkuru/104635/kwibuka27-umunyamakuru-numuhanzi-sebanani-andre-wishwe-muri-jenoside-yari-muntu-ki-104635.html

  • #Kwibuka27: Igihe cyo gufatana mu mugongo no kwimakaza ubumwe n’ubwiyunge –

    Usibye igikorwa cyo gufatana mu mugongo, kwibuka Jenoside yakorewe Abatutsi ni imwe mu nkingi za mwamba ubumwe n’ubwiyunge bwegamiyeho.

    Kwibuka Jenoside yakorewe Abatutsi ni ugushyira imbaraga mu kuyirwanya no kurandura ingengabitekerezo yayo haharanirwa ko itazongera kuba ukundi. Kugira ngo ibi bigerweho ni ngombwa gushyira imbere Ubunyarwanda n’inyungu z’Abanyarwanda bose mbere yo kwibonamo amoko, amasano, idini, akarere n’ibindi himikwa ‘Ndi Umunyarwanda’.

    Nyuma ya Jenoside yakorewe Abatutsi, Leta y’Ubumwe yiyemeje kubakira ku bumwe n’ubwiyunge mu kongera guhuza Abanyarwanda bari bamaze igihe kirekire muri Politiki y’amacakubiri n’ivangura , kuri ubu Abanyarwanda babanye neza mu mahoro, nta vangura n’amacakubiri. Igipimo cy’ubumwe n’ubwiyunge giheruka kigaragaza ko ubwiyunge bugeze 92.5%.

    Intero y’Ubumwe n’ubwiyunge yakiriwe n’imiryango itandukanye. Mu rugendo rw’ubumwe n’ubwiyunge habayeho ubufatanye bw’inzego za Leta, imiryango itari iya Leta, ishingiye ku myemerere, abikorera n’Abanyarwanda muri rusange bafashe iya mbere mu kwihutisha uru rugendo.

    Imiryango ishingiye ku myemerere yagize uruhare rukomeye mu kunga ubumwe bw’Abanyarwanda, urugero ni muri Paruwasi Umwamikazi w’Intumwa Nyamata yakoze ibikorwa by’isanamitima no gufasha abishe n’abiciwe kunga ubumwe.

    Padiri mukuru wa Paruwasi Umwamikazi w’Intumwa, Nsengiyumva Emmanuel, yabwiye IGIHE ko bakoze ibikorwa byo gutega amatwi abacitse ku icumu, kubomora ibikomere no kubahuza n’ababahemukiye.

    Yagize ati “Dukora ibikorwa bitandukanye byo gushyigikira ubumwe n’ubwiyunge muri byo harimo gutega amatwi abafite ibikomere no kubyomora, tugaherekeza ababuze ababo kwibuka mbere ya Coronavirus.”

    “Ibi tubiherekeresha isengesho no gutanga inyigisho zitanga ihumure, hari n’igikorwa cyatangiye mu 2016 cyo guhuza abakoze Jenoside n’abayikorewe hagakorwa urugendo rw’isanamitima urwicyekwe rukavaho.”

    Yakomeje avuga ko ibi bikorwa byatanze umusaruro kuko hakozwe amatsinda ahuriwemo n’impande zombi yo kwiteza imbere ndetse hashyirwaho n’agasanduku ko gufasha abacitse ku icumu batishoboye.

    “Ibi biganiro by’isanamitima byageze ku basaga 600 nyuma yo kubana neza twabakoreye amatsinda 13 bakoreramo ibikorwa byo kubateza imbere. Hashyizweho kandi agaseke twise ‘Mwihoreze’ kabereyeho gufasha uwarokotse wahuye n’ikibazo, hakozwe ibintu byinshi byiza.”

    Usibye imiryango ishingiye ku myemerere n’imiryango itari iya Leta (sosiyete sivile ) nayo ntiyasigaye, kuko Umuryango w’Urubyiruko ‘Rwanda We Want’ ukora ibikorwa byinshi byo guhuza urubyiruko rwarokotse n’urukomoka ku bakoze Jenoside.

    Umuyobozi wa Rwanda We Want, Murenzi Tristan, yabwiye IGIHE ko kuva mu 2018 bashyizeho gahunda yo kwigisha urubyiruko gahunda ya ‘Ndi Umunyarwanda’, ituma barushaho kwiyumvamo Ubunyarwanda kurusha ibindi bibatandukanya.

    Yagize ati “Kuva mu 2018 twashyizeho gahunda yo kwigisha urubyiruko ‘Ndi Umunyarwanda’, iki gikorwa gihuriza hamwe abarokotse n’abana bavutse nyuma ya Jenoside n’abavutse ku bayikoze bose bagahana ubuhamya.”

    “Uru rubyiruko buri wese avuga icyo azi nta ngingimira hakaba gutanga ubuhamya no komorana ibikomere ndetse bakigishwa ibibahuza nk’Abanyarwanda bigatuma bashyira hamwe batishishanya.”

    Iyi gahunda imaze gutanga umusaruro kuko imaze kunyuramo n’urubyiruko rusaga 1500 rukaba rwiganjemo urwiyumvisemo Ubunyarwanda no kurenga ibyo rwibwiraga ko birutanya.

    Murenzi yakomeje agaragaza ko urubyiruko rubyumva ariko inyigisho ruhabwa zibangamirwa n’ingengabitekerezo yo ku ishyiga.

    Ati “Umwana ava aha yabyumvise ariko tugenda duhura n’imbogamizi z’ababyeyi bagifite ya ngengabitekerezo ya Jenoside, za nyigisho zose twamuhaye akazimukaramo bikadindiza urugendo rwe.”

    Yakomeje avuga ko bafite intego yo kujya bigishiriza hamwe ababyeyi n’abana mu gukemura ikibazo cy’ingengabitekerezo yo ku ishyiga.

    Ati “Ubu dufite gahunda yo kuzajya twigisha abana bari kumwe n’ababyeyi kuko nibafatira amasomo hamwe, ntawe uzasubiza undi inyuma.”

    Mu gukomeza gushyigikira no kurinda ibyagezweho, haharanirwa gukomeza ubumwe bw’Abanyarwanda, Komisiyo y’Igihugu y’Ubumwe n’Ubwiyunge (NURC) irashishikariza Abanyarwanda gukomeza kwibuka biyubaka, birinda amacakubiri no gupfobya.

    Umunyamabanga Nshingwabikorwa wa Komisiyo y’Igihugu y’Ubumwe n’Ubwiyunge, Ndayisaba Fidèle, yibukije abantu bose kurwanya ingengabitekerezo ya Jenoside.

    Yagize ati “Ndibutsa Abanyarwanda n’undi uwo ariwe wese uzi u Rwanda ko muri iki gihe cyo kwibuka yashishikarira kurwanya ingengabitekerezo ya Jenoside, akirinda kandi akarwanya amagambo ahembera ingengabitekerezo, apfobya ndetse n’asesereza.”

    “Kuko iyo ijambo rikoreshejwe neza rirarema ariko ryakoreshwa nabi rigasenya kandi rikagira ingaruka ku warisohoye. Birakwiye ko abantu bitwararika muri ibi bihe byo kwibuka.”

    U Rwanda ruribuka ku nshuro ya 27 mu bihe bikomeye birimo icyorezo cya COVID-19, ku buryo bisaba buri Munyarwanda wese kwibuka ariko anatanga umusanzu mu gukumira abapfobya Jenoside ariko yirinda n’iki cyorezo.

    Kwibuka ni imwe mu nkingi ya mwamba mu rugendo rwo gushyigikira ubumwe n’ubwiyunge

  • Covid-19: Bamwe mu bacuruza mu masoko abiri yo mu mujyi wa Huye bahagaritswe ibyumweru bitatu –

    Ni icyemezo cyafashwe n’inzego z’ubuyobozi ku bufatanye n’iz’abikorera mu Karere ka Huye kuri uyu wa Kane tariki ya 8 Mata 2021 hagamijwe gukumira ikwirakwira ry’icyorezo cya Covid-19.

    Imibare y’inzego z’ubuzima igaragara ko imibare y’abandura Covid-19 mu Karere ka Huye ikomeje kwiyongera kurusha ahandi. Iyo kuri uyu wa Gatatu yerekana ko handuye abantu bashya 62 mu gihe ku munsi wawubanjirije hari handuye 45. Mbere yaho hari handuye abantu bashya 75.

    Umunyamabanga Nshingwabikorwa w’Umurenge wa Ngoma aho ayo masoko aherereye, Mutsindashyaka Alphonse yabwiye IGIHE ko izo ngamba zigamije guhagarika ikwirakwira rya Covid-19.

    Ati “Ni ingamba zigamije gukumira Covid-19 zireba abakorera mu masoko yombi, Ingenzi , cyane cyane ko n’ibipimo twahafatiye byagaragaje ko harimo ubwandu. Ni yo mpamvu rero twafashe izo ngamba.”

    Abacururiza mu maduka yo hanze y’isoko bazakomeza gukora ariko amaduka yegeranye ntabwo azajya afungurira rimwe. Yahawe nimero ku buryo azajya asimburana.

    Ati “N’amaduka nayo azajya asimburana kuri 50%. Hari abazajya bakora ku wa Mbere ku wa Kabiri ntibagaruke. Nabwo ni uburyo bwo kugira ngo abantu baze ari bakeya mu mujyi kuko n’ubundi bahahurira baturutse imihanda inyuranye kandi uko baza hashobora kuzamo abanduye.”

    “Ariko iyo abantu basimburana haba harimo amahirwe ko hagize abandura uyu munsi ab’ejo baba ari bazima, nabyo bikatwongerera amahirwe ko dushobora kurwanya iki cyorezo kikaba cyagenda kigabanya ubukana.”

    Yavuze ko no mu bakarani naho hafashwe ingamba ko bazajya bakora ku kigero cya 30% kuko ubusanzwe bakoraga ari benshi bacucitse batanubahiriza ingamba zashyizweho mu gukumira covid-19.

    Muri Salon de coiffure aho bagosha bakanatunganya imisatsi, restaurant na alimentation bazakomeza gukora ariko bagabanye abakozi bagere kuri 30% ndetse n’abo bakira babe ari bakeya.

    Abacuruza serivise z’itumanaho ku muhanda bazwi nk’aba Agents hazajya bakora ari 50%.

    Abacuruza imiti muri Farumasi; banki n’ibigo by’imari bazakomeza gutanga serivise nk’uko bisanzwe ariko bubahiriza ingamba zisanzwe zo kwirinda Covid-19.

    Izi ngamba zifashwe mu Mujyi wa Huye nyuma y’uko tariki ya 6 Mata 2021 Minisiteri y’Ubutegetsi bw’Igihugu ifashe umwanzuro wo gushyira muri gahunda ya Guma mu Rugo imirenge itandatu yo mu turere twa Huye, Nyaruguru na Gisagara.

    Byatewe n’uko iyo mirenge yari ikomeje kugaragaramo abanduye Covid-19 benshi kurusha ahandi.

    Uretse amasoko azasigara akoreramo abacuruza ibiribwa, amaduka yo mu mujyi wa Huye nayo iryafunguye uyu munsi ejo rizajya rifunga hakore irindi

    [email protected]


  • Umunyamakuru wa televiziyo y’igihugu yarasiwe iwe #rwanda #RwOT

    Betty Barasa umunyamakuru wa televiziyo w’igihugu cya Kenya (KBC), yarasiwe iwe mu rugo avuye ku kazi n’abantu bataramenyekana.

    Uyu munyamakuru akaba yasanzwe iwe mu rugo aho atuye mu Mujyi wa Nairobi muri Kenya mu gace ka Ngong yishwe.

    Nk’uko ikinyamakuru Citizen cyo muri Kenya kibitangaza, Betty yarashwe tariki ya 7 Mata 2021 ni ku munsi w’ejo hashize.

    Uyu mugore yarashwe n’abagabo bari bitwaje imbunda zo mu bwoko bwa AK47 aho bivugwa ko bari bashimuse umugabo we n’abana mu rugo iwe ariho bafungiye.

    Uyu muryango wari utuye mu igorofa, umugore bamuzamukanye hejuru maze babiri basigara barinze umuryango we ngo udatoroka ugatabaza maze uwazamukanye umugore ahita amurasa amasasu abiri ahita apfa.

    Aba bagabo bakaba barahise basohoka muri iyi nzu batwaye telefoni y’umugore na mudasobwa ye.

    Kugeza ubu ntiharamenyekana icyateye urupfu rw’uyu munyamakurukazi, ni mu gihe Urwego rw’Ubugenzacyaha muri Kenya rugikomeje iperereza ku cyatumye Barasa yicwa.

    Betty Barasa yarasiwe iwe mu rugo

    Source : http://isimbi.rw/andi-makuru/article/umunyamakuru-wa-televiziyo-y-igihugu-yarasiwe-iwe

  • #Kwibuka27: Twibuke twiyubaka, dusenge byose… – #rwanda #RwOT

    Uyu muhanzikazi mu kiganiro kihariye yahaye inyaRwanda, twamubajije ubutumwa bwe muri ibi bihe turimo byo kwibuka Jenoside yakorewe abatutsi muri Mata 1994 aho yahise anasobanura kuri we kwiyubaka icyo bivuze. Yagize ati: “Bivuze byinshi Harimo gukunda igihugu no gusigasira ibyiza tugezeho kandi tugakomeza kwihesha agaciro kuko ari twe rumuri rwigihugu''.

    Aline Gahongayire abajijwe ku musanzu we nk'umuhanzi yavuze ko ari ukubaka igihugu n'imbaraga zose'


    Ku cyo uyu muhanzikazi asaba urubyiruko ni ugukomeza gusigasira ibyagezweho no guharanira ko Jenoside itazongera ukundi, gukunda igihugu, gukora no kwihangira imirimo. Asoza asaba abanyarwanda gufatanya kurwanya abapfobya n'abahakana Jenoside yakorewe Abatutsi mu 1994. Yagize ati “Dusenge byose tuzabishobozwa n'Imana”.

    Uyu muhanzi aherutse guhuza imbaraga na Serge Rugamba bakorana indirimbo yanditswe na Alex Dusabe, imaze imyaka 10. Ni indirimbo yitwa ‘Umwami Yesu’.

        ‘UMWAMI YESU’ INDIRIMBO NSHYA YA ALINE GAHONGAYIRE NA SERGE RUGAMBA

    Source : https://inyarwanda.com/inkuru/104648/kwibuka27-twibuke-twiyubaka-dusenge-byose-tuzabishobozwa-nimana-aline-gahongayire-104648.html

  • Gicumbi: Abarokotse Jenoside basabye ko inzibutso zishyinguyemo ababo zubakirwa zikanasakarwa –

    Ni icyifuzo batanze kuri uyu wa Kane, tariki ya 8 Mata 2021, ubwo hibukwagwa ku nshuro ya 27 Abatutsi bishwe muri Jenoside yakorewe Abatutsi mu 1994.

    Uyu muhango wabaye hari abantu bake mu rwego rwo kubahiriza amabwiriza ajyanye no kwirinda COVID-19, wabereye ku Rwibutso rwa Mukeri ruherereye mu Murenge wa Byumba ndetse n’urwa Gisuna.

    Munyakazi André ufite abe bashyinguye mu Rwibutso rwa Mukeri, yavuze ko bigiteye isoni kubona hari inzibutso zidasakaye bituma amazi yinjiramo imbere, asaba leta kugira icyo ikora zigasakarwa.

    Ati “Urabona nk’aha hari kunyagirwa, buriya baje bakahubaka byaba ari amahoro kuko imvura iragwa ikinjiramo imbere mu mva. Iyo amazi yinjiyemo byangiza imibiri y’abacu ariko iyo hubakiye amazi abura aho aca.”

    Munyemana Augustin utuye mu Murenge wa Kageyo we yavuze ko hakwiriye kubanza gukorwa imiferege y’amazi ituma amazi yinjiramo imbere, asaba leta kubakira izi nzibutso ngo imibiri y’ababo itazangizwa n’amazi.

    Umuyobozi wa IBUKA mu Karere ka Gicumbi, Kamizikunze Anastase, yavuze ko mu nzibutso esheshatu bafite izigera kuri eshatu arizo zidasakaye.

    Yavuze ko izi nzibutso zose bateganya kuzihuriza muri rumwe ruzaba ari urw’akarere kandi ngo rukazaba rwubatse neza.

    Umuyobozi w’Akarere ka Gicumbi, Ndayambaje Félix, yavuze ko kuri ubu bari gushaka uko bakemura iki kibazo hubakwa urwibutso rumwe rwahurizwamo imibiri iri mu nzibutso eshanu zitandukanye ziri muri aka karere.

    Yagize ati “Hari gahunda yuko hagomba kubaho Urwibutso rw’Akarere bivuze ko inzibutso zishobora guhuzwa hakabaho Urwibutso rw’Akarere, ariko twe nk’Akarere ka Gicumbi mu biganiro twagiranye na CNLG twabasabye ko twagira inzibutso ebyiri zirimo urw’Abatutsi bishwe muri Jenoside yakorewe Abatutsi ndetse n’urundi rw’umwihariko rw’abazize kuba ibyitso.”

    Meya Ndayambaje yavuze ko urwo rwibutso bateganya kuzarugira urwibutso rwa Mutete aho ngo inyigo yagaragaje ko ruzatwara arenga miliyoni 800 Frw mu kurwubaka no kurutunganya mu buryo bujyanye n’igihe.

    Yavuze ko kuri ubu bakiri mu biganiro hamwe na CNLG, IBUKA n’abarokotse Jenoside yakorewe Abatutsi muri aka karere bafite ababo muri izo nzibutso eshanu.

    Mu Karere ka Gicumbi habarurwa inzibutso esheshatu, eshatu muri zo zishyinguyemo Abatutsi 1541. Izo nzibutso zirimo urwa Mutete rushyinguyemo imibiri 1042, urwa Rutare rushyinguyemo 268, urwa Nyarurama ruherereye mu Murenge wa Ruvube rushyinguyemo 202, urwa Mukeri rushyinguyemo 16, urwa Mugina rushyinguyemo 13 n’Urwibutso rwa Gisuna rushyinguyemo abishwe mu gihe cy’ibyitso.

    Abarokotse Jenoside basabye ko inzibutso zishyinguyemo ababo zubakirwa zikanasakarwa

    Umuhango wo kwibuka wabaye hubahirizwa amabwiriza yo kwirinda Coronavirus

  • Gicumbi: Abarokotse Jenoside basabye ko inzibutso zishyinguyemo ababo zubakirwa zikanasakarwa – #rwanda #RwOT

    Ni icyifuzo batanze kuri uyu wa Kane, tariki ya 8 Mata 2021, ubwo hibukwagwa ku nshuro ya 27 Abatutsi bishwe muri Jenoside yakorewe Abatutsi mu 1994.

    Uyu muhango wabaye hari abantu bake mu rwego rwo kubahiriza amabwiriza ajyanye no kwirinda COVID-19, wabereye ku Rwibutso rwa Mukeri ruherereye mu Murenge wa Byumba ndetse n'urwa Gisuna.

    Munyakazi André ufite abe bashyinguye mu Rwibutso rwa Mukeri, yavuze ko bigiteye isoni kubona hari inzibutso zidasakaye bituma amazi yinjiramo imbere, asaba leta kugira icyo ikora zigasakarwa.

    Ati 'Urabona nk'aha hari kunyagirwa, buriya baje bakahubaka byaba ari amahoro kuko imvura iragwa ikinjiramo imbere mu mva. Iyo amazi yinjiyemo byangiza imibiri y'abacu ariko iyo hubakiye amazi abura aho aca.'

    Munyemana Augustin utuye mu Murenge wa Kageyo we yavuze ko hakwiriye kubanza gukorwa imiferege y'amazi ituma amazi yinjiramo imbere, asaba leta kubakira izi nzibutso ngo imibiri y'ababo itazangizwa n'amazi.

    Umuyobozi wa IBUKA mu Karere ka Gicumbi, Kamizikunze Anastase, yavuze ko mu nzibutso esheshatu bafite izigera kuri eshatu arizo zidasakaye.

    Yavuze ko izi nzibutso zose bateganya kuzihuriza muri rumwe ruzaba ari urw'akarere kandi ngo rukazaba rwubatse neza.

    Umuyobozi w'Akarere ka Gicumbi, Ndayambaje Félix, yavuze ko kuri ubu bari gushaka uko bakemura iki kibazo hubakwa urwibutso rumwe rwahurizwamo imibiri iri mu nzibutso eshanu zitandukanye ziri muri aka karere.

    Yagize ati 'Hari gahunda yuko hagomba kubaho Urwibutso rw'Akarere bivuze ko inzibutso zishobora guhuzwa hakabaho Urwibutso rw'Akarere, ariko twe nk'Akarere ka Gicumbi mu biganiro twagiranye na CNLG twabasabye ko twagira inzibutso ebyiri zirimo urw'Abatutsi bishwe muri Jenoside yakorewe Abatutsi ndetse n'urundi rw'umwihariko rw'abazize kuba ibyitso.'

    Meya Ndayambaje yavuze ko urwo rwibutso bateganya kuzarugira urwibutso rwa Mutete aho ngo inyigo yagaragaje ko ruzatwara arenga miliyoni 800 Frw mu kurwubaka no kurutunganya mu buryo bujyanye n'igihe.

    Yavuze ko kuri ubu bakiri mu biganiro hamwe na CNLG, IBUKA n'abarokotse Jenoside yakorewe Abatutsi muri aka karere bafite ababo muri izo nzibutso eshanu.

    Mu Karere ka Gicumbi habarurwa inzibutso esheshatu, eshatu muri zo zishyinguyemo Abatutsi 1541. Izo nzibutso zirimo urwa Mutete rushyinguyemo imibiri 1042, urwa Rutare rushyinguyemo 268, urwa Nyarurama ruherereye mu Murenge wa Ruvube rushyinguyemo 202, urwa Mukeri rushyinguyemo 16, urwa Mugina rushyinguyemo 13 n'Urwibutso rwa Gisuna rushyinguyemo abishwe mu gihe cy'ibyitso.

    Abarokotse Jenoside basabye ko inzibutso zishyinguyemo ababo zubakirwa zikanasakarwa

    Umuhango wo kwibuka wabaye hubahirizwa amabwiriza yo kwirinda Coronavirus


    Source : http://igihe.com/amakuru/u-rwanda/article/gicumbi-abarokotse-jenoside-basabye-ko-inzibutso-zishyinguyemo-ababo-zubakirwa

  • Uko 'Igiti cy'Amahoro' cyatumye abarokotse Jenoside n'ababiciye bunga ubumwe – #rwanda #RwOT

    Iyi gahunda y'Igiti cy'Amahoro imaze gufasha abasaga 72, yatangiye mu 2016 binyuze mu mahugurwa y'ubumwe n'ubwiyunge, aho yahuje imiryango 26 y'abarokotse jenoside n'indi miryango 15 y'ababiciye hamwe n'ababakomokaho ubu bakaba babanye mu mahoro nta rwikekwe.

    Bamwe mu bahujwe n'iyi gahunda baganiriye na Radio Rwanda basobanuye ko Igiti cy'Amahoro cyabaye isoko y'ubumwe n'ubwiyunge kigaca inzigo y'urwango hagati yabo.

    Gakara Jean De Dieu warokotse jenoside yasobanuye uko gahunda y'Igiti cy'Amahoro yatumye yiyunga na Turatsinze Elie wamwiciye, ubu bakaba babanye mu mahoro ndetse bakagenderanirana.

    Ati 'Igiti kugira ngo kidutinyure twebwe ubwacu kuko twatinyanaga […] nafashe igiti ngitera kwa Elie, Elie nawe araza agitera iwanjye kugira ngo wa muryango ujye ugikurikirana ucyuhire hanyuma nawe abashe kugera muri rwa rugo rwa wa muntu wo muri wa muryango, abana be n'abanjye n'abadukikije babone ko twiyunze'.

    Elie wamwiciye abo mu muryango we nawe yavuze ko Igiti cy'Amahoro cyamubereye inzira nziza yo gusaba imbabazi.

    Ati 'Nakoresheje uko nshoboye kose mbasubiza ibyabo ndangije kandi nabisubizaga mbasaba imbabazi kugira ngo nawe yumve ko aruhutse ubu ni uko njyewe tumeranye.'

    'Ubu niwe tubana iyo ngize ikibazo araza mu rugo, yaba afite ikibazo akampamagara nanjye nkajyayo, ubu rwose iki giti cyatubereye igiti cyiza'

    Umuyobozi w'Akarere ka Gatsibo aba baturage batuyemo yavuze ko kubera umusaruro iyi gahunda yatanze mu Murenge wa Kiramuruzi bifuza ko yagera no mu yindi mirenge yose y'aka karere ndetse ko hari imwe yamaze kugeramo.

    Ati 'Byatanze umusaruro mwiza […] muri uwo Murenge wa Kiramuruzi ubu bikaba byaratangiye no kugera mu yindi mirenge, mu Murenge wa Murambi mu Murenge wa Kiziguro, aho hose icyo giti cy'amahoro cyatangiye guterwa kandi turashaka kugira ngo gikomeze kigere no mu yindi mirenge, abanyarwanda bongere bakundane ari nawo muti urambye njye numva kugira ngo duhamye ko jenoside itazongera.'

    Kuva Jenoside yahagarikwa mu mpera za 1994, imibanire y'abanyarwanda ntiyari imeze neza na gato kuko abishe n'abiciwe byari nk'ikizira kuvugana, kugenderanirana cyangwa gusabana kubera ikimwaro n'urwikekwe ku bishe ndetse n'umujinya uvanze n'ubwoba abarokotse jenoside babaga bafitiye ababiciye.

    Kugeza ubu nyuma y'imyaka 27, intambwe imaze guterwa irashimishije mu mibanire y'abanyarwanda ndetse Komisiyo y'Ubumwe n'Ubwiyunge yakoze uko ishoboye ngo biyunge, ubu benshi bahumeka umwuka umwe ndetse bagafatanya muri byose.

    Abatuye mu Karere ka Gatsibo bageze ahashimishije muri gahunda y’ubumwe n’ubwiyunge


    Source : http://igihe.com/amakuru/u-rwanda/article/uko-igiti-cy-amahoro-cyatumye-abarokotse-jenoside-n-ababiciye-bunga-ubumwe