Author: webrwanda

  • Imva zo mu irimbi rya Busanza zirarangaye –

    Umwe mu baturage bahaye IGIHE amakuru, yavuze ko bibangamye kuko usanga ahashyinguwe abantu babo amasanduku ari hanze.

    Ati “Iyo urebye ukuntu imva zirangaye ntibyabura kugutera impungenge, biteje ikibazo gikomeye cyane kuba isanduku ziri hanze.”

    Yavuze ko uretse no guteza ikibazo abaturage, atari n’ishema kubona aharuhukiye abantu harangaye ibintu, bishobora no guteza intugunda mu miryango yahashyinguye abayo.

    Ati “Nkibaza nti ko abantu bacu iyo tubajyanye hariya tuba dushaka ko baruhukira mu mahoro biriya ni ibiki? Mbese ubuyobozi burebera aha hantu ntabwo bubizi?”

    Uyu mugabo wavuganaga agahinda, yavuze ko ubuyobozi bukwiye kugira icyo bukora mu maguru mashya.

    Umunyamabanga Nshingwabikorwa w’Akagari ka Busanza, Habimana Bosco, yabwiye IGIHE ko byaba bibabaje kubona irimbi rishanguka bene ako kageni kandi rifite rwiyemezamirimo uricunga wahawe n’amasezerano y’akazi.

    Ati “Ubwo duheruka kurisura rwiyemezamirimo yari yatweretse gahunda ihamye yo gusana ahangiritse kandi twabonaga n’imirimo yo kuhavugurura iri gukorwa. Bashobora kuba babona nta muyobozi uherutse kuhagera bagaterera agati mu ryinyo ariko tugiye kubikurikirana.”

    Rwiyemezamirimo ushinzwe ibikorwa byo kubaka imva muri iri rimbi yabwiye IGIHE ko icyo kibazo batari bakizi ariko ko bagiye kubikurikirana.

    Ati “Ubundi bijya bikunda kubaho nk’iyo imvura yaguye ari nyinshi ugasanga ziguyemo imbere, ariko tujya duhita tuzisana, icyo kibazo cyo ntabwo twari tukizi ariko ngiye kujyayo ndebe kandi niba zarangiritse turahita tuzisana.”

    Umuyobozi ushinzwe imiyoborere myiza mu Karere ka Kicukiro, Muhikirwa Aaron, yabwiye IGIHE ko nk’Akarere batarabona raporo igaragaza ko iryo rimbi ryangiritse kugira ngo bishyirwe mu bigomba kwitabwaho mu maguru mashya.

    Ati “Navuganye n’umuyobozi w’umurenge ngo niba hari imva zangiritse bijye bikorerwa raporo bigezwe ku karere, hanyuma turebe niba bishobora gukorwa na rwiyemezamirimo bitewe n’amasezerano yagiranye n’ubuyobozi cyangwa se niba ari akarere kagomba gutanga amafaranga yo kuhasana natwe tugahita tubimenyesha Umujyi wa Kigali. Kugeza ubu nta raporo yabyo ndabona kandi yaraje naba narayibonye”

    Muhikirwa yavuze ko nk’Akarere bagiye kuvugana n’ubuyobozi bw’umurenge kugira ngo bamenye neza uko ikibazo giteye hanyuma kivugutirwe umuti mu maguru mashya.

    Abaturage barasaba ubuyobozi kugira icyo bukora kuri izi mva zirangaye

    Nyinshi mu mva zo muri iri rimbi zarasenyutse

    Hamwe biragaragara ko hashize igihe kinini zisenyutse ku buryo hameze n’ibyatsi

    Hari aho amasanduku agaragara hejuru

  • Raporo y’u Rwanda yerekanye ‘uruhare rufatika rw’u Bufaransa’ muri Jenoside yakorewe Abatutsi –

    Iyi raporo yamuritswe kuri uyu wa 19 Mata 2021, nyuma yo gusobanurirwa Guverinoma y’u Rwanda. Yakozwe n’Ikigo cy’Abanyamerika gitanga ubufasha mu by’Abanyamategeko, Levy Firestone Muse.

    Umunyamategeko Bob Muse uri mu bayikoze ni we wayisobanuriye Guverinoma y’u Rwanda mu Nama y’Abaminisitiri idasanzwe yateraniye muri Village Urugwiro.

    Iyi raporo ifite amapaji agera kuri 600 yiswe “A Foreseeable Genocide: The Role of the French Government in Connection with the Genocide against the Tutsi”, bishatse kuvuga “Jenoside yatutumbaga: Uruhare rwa Guverinoma y’u Bufaransa muri Jenoside yakorewe Abatutsi’’.

    Yibanze ku ruhare rw’u Bufaransa mbere ya Jenoside, igihe yakorwaga na nyuma yayo kugeza uyu munsi.

    Iyi raporo ivuga ko “ntacyo u Bufaransa bwakoze ngo buhagarike’’ Jenoside yakorewe Abatutsi ndetse ko mu myaka yakurikiyeho bwakomeje guhishira uruhare rwabwo no gucumbikira abagize uruhare muri Jenoside.

    Yerekana ko mu myaka yagejeje kuri Jenoside, uwari Perezida w’u Bufaransa, François Mitterrand n’ubutegetsi bwe bari bazi neza imyiteguro yakorwaga ya Jenoside ariko bakomeza gufasha Leta ya Juvénal Habyarimana.

    Abanditsi bayo bavuga ko “Guverinoma y’u Bufaransa yari izi neza iby’umugambi wategurwaga.’’

    Raporo y’u Rwanda yagiye hanze nyuma y’iminsi 25 u Bufaransa na bwo bushyize hanze raporo yabwo yakozwe n’abanyamateka n’abashakashatsi 13 b’Abafaransa.

    Iyo raporo yitiriwe Duclert yagaragaje ko u Bufaransa bwagize “Uruhare rukomeye kandi ntagereranywa” mu mateka ashaririye u Rwanda rwanyuzemo hagati ya 1990-1994.

    Umunyamateka Vincent Duclert wayoboye Komisiyo yakoze raporo, yashyizweho na Perezida Emmanuel Macron ku wa 9 Mata 2021 ni bwo yayishyikirije Umukuru w’Igihugu Paul Kagame.

    Iyi raporo yiswe “France, Rwanda and the Genocide against the Tutsi”, Kagame yashyikirijwe na Vincent Duclert, impuguke mu mateka yari iyoboye komisiyo y’abantu 13 bakoze iyo raporo, bashyizweho na Perezida w’u Bufaransa Emmanuel Macron mu 2019.

    Igaragaza ko u Bufaransa bwari bufite amakuru ko Jenoside yakorewe Abatutsi yari irimo gutegurwa, ariko ikarenga igashyigikira “buhumyi” Leta y’u Rwanda icyo gihe.

    - Raporo nshya, icyizere ku mubano mwiza w’ibihugu byombi

    Raporo z’ibihugu byombi zifite ingingo nyinshi zihuriyeho ndetse zishimangira intambwe nshya ku mubano w’u Rwanda n’u Bufaransa.

    Minisitiri w’Ububanyi n’Amahanga, Dr Vincent Biruta, yabwiye AP ko u Rwanda rwiteguye kwinjira mu mubano mushya n’u Bufaransa.

    Yagize ati “Ikintu cy’ingenzi muri uru rugendo, ni uko komisiyo zombi zasesenguye ibihamya bishingiye ku mateka, inyandiko zo mu bubiko zashyizwe ku karubanda zigira imyumvire imwe zihurizaho.’’

    Yakomeje ati “Aho ngaho dushobora kuhubakira umubano uhamye.’’

    Raporo y’u Rwanda yakozwe na Levy Firestone Muse, ifatanyije n’ibigo byo mu Rwanda birimo MRB ATTORNEYS (MRB), Trust Law Chambers na Certa Law.

    Yatangiye gukorwa mu 2017, yifashishije inyandiko zirimo izakuwe muri Guverinoma, ibigo by’abikorera, abarimu ba kaminuza, ibyegeranyo, amashusho ndetse n’inkuru. Abayikoze bakoresheje ibiganiro abatangabuhamya barenga 250 barimo abakada ba FPR Inkotanyi, abahoze muri FDLR, abayobozi bakuru, abakoraga muri Loni n’abandi.

    Mu ikorwa ryayo hifashishijwe bimwe mu nyandiko zikubiye muri Raporo Mucyo yamuritswe mu 2008, yagarutse ku ruhare rw’u Bufaransa mu bya Gisirikare mu gihe inshya yarebye cyane no ku bijyanye na Politiki yakoreshejwe.

    Raporo y’u Rwanda yibanze ku bihe bitandukanye kuva mbere ya Jenoside, mu gihe yakorwaga ndetse na nyuma yayo.

    Ishinja u Bufaransa ko “Mbere ya Jenoside, abayobozi b’Abafaransa batoje, bagira inama, baha ibikoresho, banarinda Guverinoma y’u Rwanda yari iyobowe na Habyarimana yari ifite gahunda yo kwambura ubumuntu, kwangiza no kwica Abatutsi mu Rwanda.’’

    Ni ibikorwa yerekana ko bishingiye ku nyungu za politiki u Bufaransa bwashakaga kugira mu Karere no muri Afurika muri rusange.

    Raporo ivuga ko hagati ya Mata na Gicurasi 1994 ubwo Jenoside yakoranwaga ubukana cyane abayobozi b’Abafaransa “ntacyo bakoze ngo bahagarike’’ ubwicanyi.

    Iyi raporo kandi yerekanye ko Opération Turquoise, yoherejwemo ingabo z’Abafaransa yari igamije gutabara Abatutsi bicwaga.

    Abanditsi bayo bavuga ko ‘nta gihamya babonye ko abayobozi b’Abafaransa bagize uruhare mu kwica Abatutsi muri kiriya gihe.’’

    Iyi raporo y’u Rwanda kandi inakomoza ku ruhare rw’u Bufaransa nyuma ya Jenoside aho mu myaka 27 ishize “bwakomeje guhisha uruhare rwabwo no gukingira ikibaba’’ abakoze Jenoside.

    Ivuga ko abayobozi b’Abafaransa bagenze biguru ntege mu kugeza mu butabera abakekwaho uruhare muri Jenoside. Kugeza ubu abantu batatu ni bo baburanishijwe ku cyaha cya Jenoside.

    U Bufaransa kandi bunanengwa ko butigeze bushyira ahagaragara inyandiko kuri Jenoside. Raporo ivuga ko ubusabe u Rwanda rwohereje mu 2019, 2020 no mu 2021, Guverinoma y’u Bufaransa yabwirengagije.

    Perezida w’u Bufaransa, Emmanuel Macron, ku wa 7 Mata ubwo hatangizwaga Icyunamo cyo kwibuka Jenoside yakorewe Abatutsi, yategetse ko inyandiko za Perezidansi na Minisitiri w’Intebe zo hagati ya 1990 na 1994 zifungurirwa abantu bose.

    Iyi raporo ntivuga ku bantu ku giti cyabo ahubwo igaruka ku ruhare rw’u Bufaransa na politiki yabwo muri rusange. Yashyizwe hanze nyuma y’imyaka itatu, yibanze ku ngingo 10 zirimo ubufasha Leta y’u Bufaransa yahaga Habyarimana, ubufasha bwayo ku gisirikare mu guca intege FPR Inkotanyi mu rugamba rwo kubohora igihugu, ukwirengagiza umugambi wategurwaga wo kurimbura Abatutsi n’uruhare rwabwo mu gukingira ikibaba abagize uruhare muri Jenoside.

    Nyuma yo gutangazwa kw’izi raporo biteganyijwe ko Perezida Kagame azagirira urugendo mu Bufaransa hagati ya tariki ya 18 na 19 Gicurasi, aho azitabira Inama yiga ku Bukungu mu Bihugu bya Afurika yo Munsi y’Ubutayu bwa Sahara. Nyuma y’uru rugendo kandi mugenzi we w’u Bufaransa, Emmanuel Macron azasura u Rwanda.


  • Rayon Sports ikomeje imyitozo, abakinnyi bahawe inkuru nziza #rwanda #RwOT

    Rayon Sports ikomeje imyitozo yitegura shampiyona y’icyiciro cya mbere mu Rwanda izatangira mu kwezi gutaha, ni mu gihe abakinnyi babwiwe ko mbere y’uko itangira bazaba bamaze kwishyurwa ibirarane bafitiwe.

    Rayon Sports iri mu itsinda B kumwe na Kiyovu Sports, Gasogi United na Rutsiro.

    Iyi kipe ikaba irimo gukorera imyitozo ku kibuga cyo mu Nzove ndetse ni n’aho irimo gukorera umwiherero yitegura shampiyona, ni umwiherero yatangiye tariki ya 12 Mata 2021.

    Amakuru ISIMBI yamenye yavuye mu bakinnyi b’iyi kipe ni uko mbere y’uko bajya mu mwiherero abakinnyi babanje kugeza ku bayobozi bayo impungenege z’uko batava mu rugo ntacyo basigiye umuryango, ni mu gihe bamwe bishyuza ikipe n’amafaranga baguzwe batarabona.

    Ubuyobozi bw’iyi kipe bukaba bwarabwiye aba bakinnyi ko bakwihangana kuko bazajya gutangira shampiyona amafaranga yabo barayabonye yaba ibirarane ndetse n’abatarabonye ayo baguzwe.

    Biteganyijwe ko shampiyona izatangira tariki ya 1 Gicurasi isozwe tariki ya 29 Kamena 2021.

    Rayon Sports ikomeje imyitozo, abakinnyi bategereje inkuru nziza bahawe n’abakinnyi

    Source : http://isimbi.rw/siporo/article/rayon-sports-ikomeje-imyitozo-abakinnyi-bahawe-inkuru-nziza

  • Sobanukirwa byinshi ku bayobozi 13 bamaze kuyobora ferwafa mumyaka 45 ishize kuva yashingwa. #rwanda #RwOT

    1. Dr Gasarasi: 1976-1978

    Gasarasi ni we wabimburiye abandi kuyobora Ferwafa, gusa yayoboye mu bihe bikomeye, icyo gihe umupira w'amaguru warangwaga no gukinwa bishimisha gusa, kuko nta mategeko yari ahari ndetse nta n'amakipe yashoboraga guhatana yari ahari icyo gihe.

    Uyu mugabo ntabwo yakoze byinshi mu mupira w'u Rwanda mu myaka ibiri kuko na we yari ataragira aho agera mu gihe cy'imyaka ibiri mu kumenyekana ndetse n'umupira wari utaragira aho ugera aho wasangaga nta byangombwa n'imiyoborere ishikamye ku bijyanye n'iterambere ry'umupira w'amaguru.

    2. Mudenge Canisius: 1978-1982

    Ubuyobozi bwa Mudenge bwaranzwe no kwivanga bikomeye kw'abayobozi b'igihugu mu mupira w'amaguru bitewe nuko bamwe mu bari bazi iby'umupira wasangaga n'ubundi ari bo bayobozi ahanini b'amashyaka ndetse no mu nzego zitandukanye za Leta.

    Mu myaka ine yayoboye, nta bigwi bikomeye ikipe y'igihugu yari ifite, kuko habagaho gukundwakaza amakipe bitewe n'inkomoko y'aba bayobozi ndetse no gukorerwamo kuko wasanga nta cyemezo cyafatwaga abayobozi muri Leta batabigizemo uruhare.

    Ikindi, wasangaga ahanini hakoreshwa igitugu mu bijyanye no kuyobora umupira ndetse n'ibyemezo byafatwaga ku buryo akenshi hifashishwaga izindi mbaraga kugira ngo hafatwe ibyemezo mu mukino runaka.

    3. Félicien Ngango 1982-1986

    Yamaze imyaka ine ku buyobozi, yamenyekanye ahanini kubera yari mu buyobozi bw'ishyaka rya PSD akaba yaraje kujya mu buyobozi bwa Ferwafa.

    Ngango nta kintu gihambaye yakoze kuko n'ikipe y'igihugu nta mikino myishi yakinaga, gusa amwe mu makipe y'ibigugu muri icyo gihe yari atangiye kuryoshya umupira w'amaguru.

    Aha twavuga nka Kiyovu Sports, Rayon Sports, Mukura n'inzindi aho zari zifite abafana benshi muri iyo myaka ndetse n'amazina amwe y'abakinnyi yari atangiye kujya amenyekana cyane ariko ugasanga kwivanga bikomeza kwiyongera.

    4. Mayuya Stanislas 1986-1987

    Mayuya yayoboye umwaka umwe gusa muri Ferwafa aho yaranzwe ahanini no gushaka gutegekesha igitugu. Mayuya yaje kwitaba Imana mu mwaka wa 1987 bivugwa ko yazize impamvu za Politiki.

    Iyo urebye Mayuya na we nta gikomeye yigeze amarira umupira w'u Rwanda.

    5. Faustin Twagiramungu 1987-1988

    Twagiramungu, ahanini wamenyekanye muri politiki, yayoboye Ferwafa kuva mu mwaka wa 1987 kugera 1988. Bivugwa ko muri icyo gihe, Ferwafa yaranzwe no gutonesha ikipe ya Stir fc(ikipe ya Sosiyete y'ingendo Stir) ari na yo Twagiramungu yaturutsemo aza kuyobora Ferwafa.

    Bivugwa kandi ko Twagiramungu yaranzwe no kwirengangiza nkana amategeko, ari na byo byaje gutera umwuka mubi hagati ye n'uwari umunyamabanga we Jean Kabanda bishobora kuba ari yo ntandaro yo kuyobora umwaka umwe muri iyi nzu ya Ferwafa.

    6. Dr Emmanuel Ndagijimana 1988-1991

    Ndagijimana yayoboye Ferwafa mu gihe kuri we byasaga nk'ibikomeye kuko muri iyi myaka abantu benshi bari batangiye gufunguka mu mutwe ndetse no kumenya iby'umupira kurusha mbere.

    Mu gihe cye, ikipe y'igihugu Amavubi yagerageje gukina imikino itari myinshi dore ko yasaga n'itabaho kandi shampiyona yarangwaga no kutagira amategeko ahamye igenderaho.

    Gusa, muri iki gihe ni bwo abakinnyi b'Abanyarwanda batangiye kuvugwa cyane ndetse no mu ruhando mpuzamahanga.

    Dr. Ndagijimana Emmanuel(wambaye ikoti ry'umukara)

    7. Mvuyekure Viateur 1992-1993

    Ku buyobozi bwa Mvuyekure, na bwo nta mikino myinshi Amavubi yakinnye ndetse Ferwafa yaranzwe no gutonesha ikipe ya Etincelles ari nayo uyu muyobozi yaturukagamo, nubwo rimwe na rimwe amakipe nka Pantheres Noirs, Eclairs FC nayo yatoneshwaga kubera ko yari amakipe y'ingabo.

    Mvuyekure yavuyeho mu wa 1994 ubwo mu Rwanda habaga Jenoside yakorewe Abatutsi muri Mata mu 1994.

    8. Gasasira Ephraim 1994-1995

    Gasasira wari usanzwe ari umunyamategeko akaba yari yaranavuye mu ikipe ya Mukura, mu gihe cye nta bintu byinshi byakozwe mu mupira w'amaguru kubera ibihe igihugu cyari kivuyemo.

    Uyu mugabo yayoboye Ferwafa amezi 6 nyuma ya Jenoside yakorewe Abatutsi mu mwaka wa 1994 ndetse ategura amatora aribwo hatorwaga Gen Caesar Kayizari.

    9. Lt. Gen. Caezar Kayizari, 1995-2005

    Gen Kayizari yinjiye muri Ferwafa, ayiyobora imyaka icumi yose aho muri iki gihe yakozemo ibikorwa bikomeye.

    Kayizari yayoboye Ferwafa kuva mu mwaka wa 1995 kugeza muri 2006.

    Mu gihe cye, Amavubi yatwaye igikombe kimwe cya Cecafa (1999) ari nacyo cyonyine u Rwanda rwatwaye. U Rwanda kandi rwegukanye igikombe cya Comessa ndetse rwitabira igikombe cya Afurika(CAN) cyakiniwe i Tunis muri Tunisia muri 2004 ku nshuro yarwo ya mbere ari nayo nshuro yonyine u Rwanda rwitabiriye.

    Ingoma ya Lt. Gen. Caezar Kayizari, yaranzwe n'umuco wo kubatiza abanyamahanga cyane bagakinira ikipe y'igihugu Amavubi ndetse no muri shampiyona y'u Rwanda bagaragaragamo ari benshi. Ibi byatumye ahanini shampiyona y'u Rwanda iba imwe mu mashampiona avugwa ndetse anakomeye cyane bitewe n'uko ahanini habagamo amafaranga menshi.

    Lt. Gen. Kayizari, kandi yagerageje kuzamura umupira w'abakinnyi batandukanye barimo Jimmy Gatete, Olivier Karekezi, Eric Nshimiyimana,n'abandi.

    10. Maj Gen. Kazura Jean Bosco 2006-2011

    Igihe umupira w'amaguru wari umaze kuba kimwe mu bishimisha abanyarwanda by'ibanze ndetse n'amakipe y'u Rwanda atangiye guhangana n'amakipe akomeye ku mugabane w'Afurika, Ferwafa yagombaga gukomeza gushyiraho ingamba ndetse n'ingufu nyishi ngo umupira w'amaguru ukomeze utere imbere.

    Maj Gen Kazura yayoboye mu gihe yagombaga gushyira ku murongo zimwe mu ngamba ndetse no gutanga icyerekezo ku mupira wo mu Rwanda dore ko izina ryawo ryari rimaze kuzamuka.

    Ku ngoma ya Maj Gen Kazura Jean Bosco, u Rwanda rwakiriye igikombe cya Afurika cy'abatarengeje imyaka 20 muri 2009, n'icy'abatarengeje imyaka 17 muri 2011 aho rwakinnye umukino wa nyuma.

    Muri manda ya Kazura kandi, Amavubi yitabiriye igikombe cy'isi cy'abatarengeje imyaka 17 cyabereye i Mexico muri 2011 banakina umukino wa nyuma w'igikombe cya Afurika.

    Maj Gen Kazura ayobora Ferwafa, yaranzwe no kuzamura umupira w'amaguru w'Abanyarwanda uhereye mu bana bato, ndetse haba ivugurura ry'amasitade kandi hubakwa ibibuga bishya.

    11. Ntagungira Céléstin Abega 2011-2013

    Izina 'Abega' ryamenyekanye cyane ubwo yari umusifuzi muri shampiyona y'u Rwanda ndetse akaza kuba mpuzamahanga aho yasifuye amarushanwa akomeye muri ruhago y'isi harimo igikombe cy'isi ndetse n'icya Afurika.

    Abega yaje kwinjira muri FERWAFA nk'Umuyobozi wayo kuva mu mwaka wa 2011 kugera mu mpera za 2013.

    Ibyo Abega yari ategerejweho n'abakunzi b'umupira w'u Rwanda byari byinshi bitewe n'uko kuva FERWAFA ibayeho ari bwo yari iyobowe n'umuntu usanzwe ukora akazi kajyanye n'umupira w'amaguru.

    Nubwo Abega yagerageje kuzana abaterankunga bavuye hanze no mu Rwanda ndetse ku ngoma ye bikaba bivugwa ko nta gutonesha amakipe byabayeho,ikipe y'igihugu nta musaruro ugaragara yagize.

    12. Nzamwita 'De Gaulle' Vincent 2014-

    Nzamwita yaje gutorwa kuyobora Ferwafa mu mwaka wa 2014 gusa ubuyobozi bwe ntibwigeze bwishimirwa na gato bitewe n'ibintu byinshi byagiye bivugwa hirya no hino.

    Hari n'abemeza ko mu mwaka umwe uyu mugabo ayobora Ferwafa yakoze amokosa menshi aruta ibyiza nko guterwa mpaga no gusezererwa ku ikipe y'igihugu amavubi kubera gukinisha Birori Daddy w'umunyamahanga kandi abizi ko bishobora kubakoraho, kwiha uduhimbazamusyi n'ibindi.

    Mu bindi avugwaho, harimo ko kuba yaragize ubwumvikane buke n'itangazamakuru ry'imikino, gutanga akazi ku bunyamabanga bukuru bitanyuze mu mucyo, ndetse no kwirukana abakozi benshi muri Ferwafa.

    Mu ntangiriro z'uyu mwaka wa 2015 Ferwafa yatangije shampiyona y'abana bari munsi y'imyaka 15 mu ntara zose z'igihugu bagamije kuzamura zimwe mu mpano z'abana batabasha kugaragara, gusa byaje guhagarara.

    Ikindi Nzamwita yakoze, ni uko ku ngoma ye yashishikarije amakipe gushaka ubuzima gatozi ndetse na Ferwafa irabubona kuko na yo ntabwo yagiraga.

    Ikindi, ni umubano na Morocco, Gabon ndetse no gahunda yo kubaka Hoteli no gushaka imikino ya gicuti myinshi ku ikipe y'igihugu.

    13.Rtd Gen Sekamana 

      Sekamana winjiye muri frerwafa atorewe kumajwi 45 atsinze Luis wagize 7 agatorerwa kuyobora manada y'imyaka bitunguranye akaza gusezera kumpamvu ze bwite nkuko yabyanditse mwibaruwa yandikiye Ferwafa 

    Ni manda ye itarigeze igira icyo ihindura cyane ko yaje yitezweho guhundura byinshi nko kutumvikana hagati mubuyobozi.

    Ntawashidikanya kuvuga ko imiyoborere munyubako ifite umupira wamaguru munshingano kugeza kurubu ntamuyobozi uragaragaza itandukaniro rigaragara.

    The post Sobanukirwa byinshi ku bayobozi 13 bamaze kuyobora ferwafa mumyaka 45 ishize kuva yashingwa. appeared first on .

    Source : https://kigalinews24.com/2021/04/19/sobanukirwa-byinshi-ku-bayobozi-13-bamaze-kuyobora-ferwafa-mumyaka-45-ishize-kuva-yashingwa/

  • Ubwoko bw’Abanyarwanda batuye muri Uganda bamaganye itsinda ry’Abandimwe ryabiyitiriye –

    Mu kiganiro n’itangazamakuru mu Mujyi wa Kampala, Inama Nkuru y’ubwoko bw’Abanyarwanda batuye muri Uganda, bukuriwe na Gad Gasatura wahoze ari umudepite, bwavuze ko budahagarariwe n’itsinda ryiyise ‘Abavandimwe’, rigakurirwa na Frank Gashumba, baburira buri wese uzakorana naryo kuzirengera ingaruka zishobora kugurikiraho.

    Yagize ati “Turitandukanya na ririya tsinda ndetse n’ibikorwa byaryo. Turanaburira buri wese uri gukorana ubucuruzi n’iri tsinda, kuzirengerera ingaruka zaturuka muri iyo mikoranire”.

    Ubwoko bw’Abanyarwanda muri Uganda bwemewe n’Itegeko Nshinga rya Uganda ryo mu 1995, gusa abagize ubwo bwoko bakomeje guhura n’ibibazo by’ihohoterwa, ririmo kubuzwa kwitabira ibikorwa bya politiki, kwimwa impapuro z’inzira, uburenganzira bwo gutunga ubutaka n’ibindi bitandukanye.

    Ibi byatumye hari abakomoka muri ubwo bwoko bagerageje guhindura umwirondoro wabo, kugira ngo birinde iryo hohoterwa bakorerwa.

    Aha kandi niho itsinda ry’Abavandimwe ryahereye risaba guhindurirwa amazina, rikava ku kwitwa Abanyarwanda bikaba Abavandimwe.

    Umuyobozi w’itsinda ry’ubwoko bw’Abanyarwanda bo muri Uganda ariko yasabye ko abantu bakwiye kwirinda guha agaciro ibikorwa by’itsinda ry’Abavandimwe.

    Yongeyeho ko ibyo bikorwa bigamije gucamo ubwoko bw’Abanyarwanda ibice, ku buryo bishobora no kuganisha ku macakubiri yarema urwango rushobora kubyara amakimbirane, intambara n’ibindi byago bitandukanye.

    Ati “Abanyarwanda batuye muri Uganda ntibifuza gufatwa mu buryo butandukanye n’ubw’abandi baturage ba Uganda n’ubwo hakiri ibikorwa by’ihohoterwa byakorewe Abanyarwanda kubera amateka yo kurenganywa yaturutse ku ngengabitekerezo y’urwango yazanywe n’ubukoloni”.

    Gasatura kandi yasabye inzego z’iperereza muri Uganda gukurikirana impamvu yihishe inyuma y’ibikorwa by’itsinda ryiyita ‘Abavandimwe’, kuko bashobora kuba bagamije imigambi mibisha ikwiye kwitonderwa.

    Yagize ati “Impamvu iri inyuma y’ibi bikorwa iteye inkeke. Inama Nkuru irifuza kwizeza Abanyarwanda bo muri Uganda ko ibibazo bihari byose byaganiriweho ndetse bishyikirizwa inzego z’ubuyobozi bireba kandi ibisubizo birambye birimo gushakwa”.

    Ku ruhande rwa Gashumba, yavuze ko intego ye atari uguhindura umwimerere w’ubwoko bw’Abanyarwanda, ahubwo ari uguhindura izina ryabo rikaba Abavandimwe, ibintu byakuruye uburakari bw’abo mu bwoko bw’Abanyarwanda, babifashe nko kwimwa uburenganzira bwabo bwo kugira ubwoko.

    Ubwoko bw’Abanyarwanda bwamaganye itsinda ry’Abavandimwe ryabiyitiriye

  • Ubwoko bw'Abanyarwanda batuye muri Uganda bamaganye itsinda ry'Abandimwe ryabiyitiriye – #rwanda #RwOT

    Mu kiganiro n'itangazamakuru mu Mujyi wa Kampala, Inama Nkuru y'ubwoko bw'Abanyarwanda batuye muri Uganda, bukuriwe na Gad Gasatura wahoze ari umudepite, bwavuze ko budahagarariwe n'itsinda ryiyise 'Abavandimwe', rigakurirwa na Frank Gashumba, baburira buri wese uzakorana naryo kuzirengera ingaruka zishobora kugurikiraho.

    Yagize ati 'Turitandukanya na ririya tsinda ndetse n'ibikorwa byaryo. Turanaburira buri wese uri gukorana ubucuruzi n'iri tsinda, kuzirengerera ingaruka zaturuka muri iyo mikoranire'.

    Ubwoko bw'Abanyarwanda muri Uganda bwemewe n'Itegeko Nshinga rya Uganda ryo mu 1995, gusa abagize ubwo bwoko bakomeje guhura n'ibibazo by'ihohoterwa, ririmo kubuzwa kwitabira ibikorwa bya politiki, kwimwa impapuro z'inzira, uburenganzira bwo gutunga ubutaka n'ibindi bitandukanye.

    Ibi byatumye hari abakomoka muri ubwo bwoko bagerageje guhindura umwirondoro wabo, kugira ngo birinde iryo hohoterwa bakorerwa.

    Aha kandi niho itsinda ry'Abavandimwe ryahereye risaba guhindurirwa amazina, rikava ku kwitwa Abanyarwanda bikaba Abavandimwe.

    Umuyobozi w'itsinda ry'ubwoko bw'Abanyarwanda bo muri Uganda ariko yasabye ko abantu bakwiye kwirinda guha agaciro ibikorwa by'itsinda ry'Abavandimwe.

    Yongeyeho ko ibyo bikorwa bigamije gucamo ubwoko bw'Abanyarwanda ibice, ku buryo bishobora no kuganisha ku macakubiri yarema urwango rushobora kubyara amakimbirane, intambara n'ibindi byago bitandukanye.

    Ati 'Abanyarwanda batuye muri Uganda ntibifuza gufatwa mu buryo butandukanye n'ubw'abandi baturage ba Uganda n'ubwo hakiri ibikorwa by'ihohoterwa byakorewe Abanyarwanda kubera amateka yo kurenganywa yaturutse ku ngengabitekerezo y'urwango yazanywe n'ubukoloni'.

    Gasatura kandi yasabye inzego z'iperereza muri Uganda gukurikirana impamvu yihishe inyuma y'ibikorwa by'itsinda ryiyita 'Abavandimwe', kuko bashobora kuba bagamije imigambi mibisha ikwiye kwitonderwa.

    Yagize ati 'Impamvu iri inyuma y'ibi bikorwa iteye inkeke. Inama Nkuru irifuza kwizeza Abanyarwanda bo muri Uganda ko ibibazo bihari byose byaganiriweho ndetse bishyikirizwa inzego z'ubuyobozi bireba kandi ibisubizo birambye birimo gushakwa'.

    Ku ruhande rwa Gashumba, yavuze ko intego ye atari uguhindura umwimerere w'ubwoko bw'Abanyarwanda, ahubwo ari uguhindura izina ryabo rikaba Abavandimwe, ibintu byakuruye uburakari bw'abo mu bwoko bw'Abanyarwanda, babifashe nko kwimwa uburenganzira bwabo bwo kugira ubwoko.

    Ubwoko bw’Abanyarwanda bwamaganye itsinda ry’Abavandimwe ryabiyitiriye


    Source : http://igihe.com/amakuru/u-rwanda/article/ubwoko-bw-abanyarwanda-batuye-muri-uganda-bamaganye-itsinda-ry-abandimwe

  • Ishyano ryacitse umurizo! European Super League yateje impagarara #rwanda #RwOT

    Nyuma y’uko amakipe 12 akomeye ku mugabane w’u Burayi yihuje agakora irushanwa ryayo 'European Super League’, byateje impagarara aho na Minisitiri w’intebe w’u Bwongereza, Boris Johnson yavuze ko bazakora ibishoboka byose kugira ngo iri rushanwa ritazaba.

    Ku mugoroba w’ejo hashize nibwo amakipe 12 arimo 6 yo mu Bwongereza Manchester United, Manchester City, Chlesea, Arsenal, Liverpool na Tottenham Hotspurs, atatu yo mu Butaliyani AC Milan, Juventus na Inter Milan ndetse n’atatu yo muri Espagne ari yo FC Barcelona, Real Madrid na Atletico Madrid zatangaje ko zashinze irushanwa ryayo ndetse bakaba ari abanyamuryango nshingiro.

    Iri rushanwa rikaba rigomba kuba rigizwe n’abanyamuryango shingiro 15 aho byari biteganyijwe ko Bayern Munich na Paris Saint Germain zizamo ariko zikaba zitarasubiza. Biteganyijwe ko iri rushanwa rizajya rikinwa n’amakipe 20 ariko 5 akaba azajya aba yatumiwe.

    Uyu muryango ukaba uyobowe Florentino Perez usanzwe ari perezida wa Real Madrid.

    Ibinyamakuru bitandukanye byo ku mugabane w’u Burayi byabyutse byandika ko amakipe yo mu Butaliyani yamaze no kwikura ku kuba abanyamuryango ba UEFA ndetse hakurikiyeho abo mu Bwongereza aho bivugwa ko n’umuyobozi wungirije wa Manchester United, Ed Woodward yamaze kwegura ku mirimo yari afite mu ishyirahamwe ry’umupira w’amaguru ku mugabane w’u Burayi (UEFA).

    Iki cyemezo ntabwo cyashimishije impuzamashyirahamwe y’umupira w’amaguru ku Isi(FIFA) ndetse n’impuzamashyirahamwe y’umupira w’amaguru ku magabane w’u Burayi(UEFA) aho byafashwe nk’intambara igiye gutangizwa mu mupira w’amaguru.

    Mbere gato y’uko aya makipe atangaza ko agiye gushinga irushanwa ryayo, UEFA ibinyujije kuri Website yayo, yatangaje ko bo batazahungabanywa na Super League (izajya ikinwa iminsi imwe na Champions League) ndetse ko ikipe izaryitabira nk’uko FIFA yabitangaje izahita ihagarikwa gukina amarushanwa yose.

    Hari aho bagize bati'nk’uko biherutse gutangazwa na FIFA na mashyirahamwe 6(yo ku mugabane w’u Burayi), amakipe azajyamo azahita ahagarikwa gukina irindi rushanwa iryo ari ryo ryose yaba imbere mu gihugu, ku mugabane w’u Buryayi ndetse no ku rwego rw’Isi kandi n’abakinnyi bayo bashobora kwangirwa kongera gukinira ibihugu byabo.'

    Nk’uko inkuru y’ikinyamakuru cyo mu Bwongereza cya Daily Mail ibivuga, Minisitiri w’intebe w’u Bwongereza Johnson Boris yasabye aya makipe yo muri iki gihugu yagiye muri Super Legue kubanza gusobanurira abafana bayo mbere y’uko bafungura iri rushanwa yise ko rigiye kwangiza umupira w’amaguru kuko European Super League atari nziza ku bafana.

    Yavuze kandi ko azakorana n’abayobozi ba ruhago kugira ngo iri rushanwa ntirizakinwe nk’uko ryateguwe ndetse nibiba ngombwa bazakora ibishoboka byose iri rushanwa ntirizakinwe.

    Umuyobozi wa shampiyona y’u Bwongereza, Richard Masters yandikiye amakipe yose uko ari 20 ayamenyesha ko amakipe 6 yagiye muri Super League ashobora guhura n’ingaruka kuko nta burenganzira babiherewe na Premier League nk’uko amategeko abivuga.

    Sir Alex Feruson watoje Manchester United akaba ari no mu buyobozi bw’iyi kipe ndetse na Gary Neville wayikiniye bitandukanyije n’iki gitekerezo cya Super League.

    Aya makipe bivugwa ko yafashe umwanzuro gushinga iri rushanwa mu rwego rwo gutesha agaciro UEFA Champions League kuko bavuga ko bahabwa amafaranga make atagize icyo abamariye ugerereranyije n’ibyo baba bashoye cyane ko abaherwe bayo ari bo bihishe inyuma y’ishingwa rya Super League.

    Super League si igitekerezo gishya kuko mu 1990, ariko ucibwa intege no kwagurwa ku irushanwa rya UEFA Champions League.

    Muri Nyakanga 2009, Perezida wa Real Madrid, Florentino Pérez, yavuze ko 'Byaba byiza hashyizweho Super League yajya ikinwa n’amakipe akomeye kuko muri Champions League atari ko bikimeze.'

    Abandi bagiye bagaragaza ko umushinga w’iri rushanwa uhari barimo umutoza Arsenal, Arsène Wenger, wavugaga ko rishobora kuzatangira mu myaka 10 uhereye mu 2009, mu gihe Clarence Seedforf na we yarikomojeho ndetse akerekana ko arishyigikiye mu 2012.

    Mu 2016, Impuzamashyirahamwe y’Umupira w’Amaguru ku mugabane w’u Burayi (UEFA) yize uburyo hashyirwaho irushanwa ryihariye ku makipe 16 akomeye, akagabanywa mu matsinda abiri. Nyuma y’imikino 56, buri kipe yagiye ihura n’indi biri mu itsinda, ayabaye hagati y’iya mbere n’iya kane, akajya muri ¼.

    Iki gitekerezo byarangiye gitewe utwatsi na UEFA ubwayo, mu rwego rwo kwirinda ishyirwaho rya Super League, ahubwo yemeza ko havugururwa uburyo UEFA Champions League na Europa League bikinwamo.

    Amakipe 12 yamaze gutangaza ko ari muri Super League

    erezida wa FIFA, Gianni Infantino (ibumoso) na Perezida wa UEFA, Aleksander Čeferin, amashyirahamwe bayobora yamaganye European Super League

    Source : http://isimbi.rw/siporo/article/ishyano-ryacitse-umurizo-european-super-league-yateje-impagarara

  • Hagiye kwandikwa igitabo ku mateka ya Jenoside muri Caraes Ndera ahiciwe abarwayi bo mu mutwe – #rwanda #RwOT

    Ibyi byatangajwe n'umuyobozi w'ibi bitaro by'Indwara zo mu mutwe, Charles Nkubiri, ku wa Gatandatu tariki ya 17 Mata 2021 ubwo bibukaga ku nshuro ya 27 Jenoside yakorewe Abatutsi mu 1994.

    Muri ibi bitaro nta mubare nyir'izina uzwi w'abarwayi bo mu mutwe bahiciwe muri Jenoside yakorewe Abatutsi mu 1994 bitewe n'uko n'amadosiye yose yariho amazina yabo yatwitswe akanangizwA n'amasasu yakoreshwagwa mu kwica abari bahahungiye.

    Charles Nkubiri yabwiye IGIHE ko bigoye kumenya umubare w'Abatutsi biciwe muri iki kigo bitewe n'abantu benshi bahiciwe anashimangira ko ariyo mpamvu bagiye gusohora igitabo cy'amateka ya Jenoside yakorewe Abatutsi muri iki kigo.

    Ati 'Imibare no kuyimenya biragoye bitewe n'uko uko dukora ntabwo tubaza umuntu ngo ese uri Umuhutu cyangwa uri Umututsi kandi kuva na kera ikiganga niko gikora.'

    'Umuntu ureba uburwayi bumuzanye nta kindi ureba, haguye abantu benshi ntashobora kumenya cyane cyane umubare kubera ko iyo bicwagwa bajugunywaga ahantu hatandukanye ku buryo kubimenya byari binagoye cyane ko amafishi y'abarwayi icyo gihe yahise anatwikwa.'

    Yakomeje avuga ko kuba bigoye kumenya imibare y'abazizize Jenoside muri ibi bitaro aribyo byatumye bahitamo gukora ubushakashatsi ku mateka y'Abatutsi babyiciwemo.

    Ati ' Twarabitangiye, hari abo dufite n'amazina yabo twarayanditse hariya ku rwibutso ku buryo turacyakomeje ubushakashatsi, duteganya no kwandika igitabo kirimo amateka ya Jenoside hano ku bitaro ni inzira igikomeza kuko hari umushakashatsi uhugukiwe cyane ku by'amateka isoko yararisindiye ndetse nkeka ko uyu mwaka agomba gutangira.'

    Komiseri ushinzwe kwibuka no kwita ku nzibutso muri Ndera, Murenzi Télesphore yavuze ko iki gitabo nigisohoka kizafasha abantu benshi kumenya amateka y'ubwicanyi bwahabereye muri ibi bitaro.

    Ati ' Hano habereye ubwicanyi ndengakamere kandi turacyafite ikibazo cyo kumenya aho abacu bashyinguwe kuko no mu minsi ishize hari imibiri twagiye tubona ku nkengero za Ndera rero nihasohoka igitabo kigaragaza uburyo ubwicanyi burenze bwakorewe muri ibi bitaro bizafasha abantu benshi kumenya amateka ye Jenoside yakorewe Abatutsi muri ibi bitaro.'

    Ntihigeze hatangazwa igihe iki gitabo kizashyirirwa hanze gusa imirimo yo ku cyandika izatangira muri uyu mwaka.

    Ibitaro bya Caraes Ndera bicumbikira abarwayi bagera kuri 400 mu gihe byivurizwamo abagera kuri 250 ku munsi. U Rwibutso rwa Jenoside yakorewe Abatutsi mu 1994 rwa Ndera rubiherereyemo rushinguwemo imibiri irenga ibihumbi 21.

    Umuyobozi wa Caraes Ndera, Charles Nkubiri yavuze ko bagiye kwandika igitabo kuri Jenoside yakorewe muri ibi bitaro

    Nkubiri Charles ashyira indabo ku bashyinguye mu rwibutso rwubatse muri ibi bitaro

    Komiseri ushinzwe kwibuka no kwita ku nzibutso muri Ndera, Murenzi Télesphore, yavuze ko iki gitabo nigisohoka kizafasha abantu kumenya ubukana bwa Jenoside yakorewe muri Ndera


    Source : http://igihe.com/amakuru/u-rwanda/article/hagiye-kwandikwa-igitabo-kuri-jenoside-yabereye-muri-caraes-ndera-ikagwamo-n

  • Queen Cha na Aristide batandukanye na The Mane isigaranye abahanzi babiri gusa #rwanda #RwOT

    Umuhanzikazi nyarwanda Queen Cha na Aristide Gahunzire wari ushinzwe abahanzi muri The Mane Music bamaze gutandukana n’iyi nzu itunganya umuziki.

    Mu itangazo uyu muhanzikazi yasohoye, Queen Cha yavuze ko yamaze gusesa amasezerano n’iyi nzu itunganya umuziki yagiyemo muri 2018.

    Yashimiye The Mane uburyo yamufashije mu bikorwa bya muzika mu myaka 3 itambutse ariko bakaba bahisemo gutandukana uyu munsi tariki ya 19 Mata 2021.

    Uretse uyu muhanzikazi na Aristide Gahunzire wari ushinzwe abahanzi muri The Mane na we yamaze gusezera ku mirimo ye.

    Nyuma y’uko Queen Cha asezeye muri The Mane iyi nzu itunganya umuziki isigaranye abahanzi 2 ari bo Marina na Calvin Mbanda.

    Queen Cha abaye umuhanzi wa 3 utandukanye na The Mane nyuma ya Safi Madiba na Jay Polly.

    Queen Cha yatandukanye na The Mane

    Source : http://isimbi.rw/imyidagaduro/article/queen-cha-na-aristide-batandukanye-na-the-mane-isigaranye-abahanzi-babiri-gusa

  • Hagiye kwandikwa igitabo ku mateka ya Jenoside muri Caraes Ndera ahiciwe abarwayi bo mu mutwe –

    Ibyi byatangajwe n’umuyobozi w’ibi bitaro by’Indwara zo mu mutwe, Charles Nkubiri, ku wa Gatandatu tariki ya 17 Mata 2021 ubwo bibukaga ku nshuro ya 27 Jenoside yakorewe Abatutsi mu 1994.

    Muri ibi bitaro nta mubare nyir’izina uzwi w’abarwayi bo mu mutwe bahiciwe muri Jenoside yakorewe Abatutsi mu 1994 bitewe n’uko n’amadosiye yose yariho amazina yabo yatwitswe akanangizwA n’amasasu yakoreshwagwa mu kwica abari bahahungiye.

    Charles Nkubiri yabwiye IGIHE ko bigoye kumenya umubare w’Abatutsi biciwe muri iki kigo bitewe n’abantu benshi bahiciwe anashimangira ko ariyo mpamvu bagiye gusohora igitabo cy’amateka ya Jenoside yakorewe Abatutsi muri iki kigo.

    Ati “Imibare no kuyimenya biragoye bitewe n’uko uko dukora ntabwo tubaza umuntu ngo ese uri Umuhutu cyangwa uri Umututsi kandi kuva na kera ikiganga niko gikora.”

    “Umuntu ureba uburwayi bumuzanye nta kindi ureba, haguye abantu benshi ntashobora kumenya cyane cyane umubare kubera ko iyo bicwagwa bajugunywaga ahantu hatandukanye ku buryo kubimenya byari binagoye cyane ko amafishi y’abarwayi icyo gihe yahise anatwikwa.”

    Yakomeje avuga ko kuba bigoye kumenya imibare y’abazizize Jenoside muri ibi bitaro aribyo byatumye bahitamo gukora ubushakashatsi ku mateka y’Abatutsi babyiciwemo.

    Ati “ Twarabitangiye, hari abo dufite n’amazina yabo twarayanditse hariya ku rwibutso ku buryo turacyakomeje ubushakashatsi, duteganya no kwandika igitabo kirimo amateka ya Jenoside hano ku bitaro ni inzira igikomeza kuko hari umushakashatsi uhugukiwe cyane ku by’amateka isoko yararisindiye ndetse nkeka ko uyu mwaka agomba gutangira.”

    Komiseri ushinzwe kwibuka no kwita ku nzibutso muri Ndera, Murenzi Télesphore yavuze ko iki gitabo nigisohoka kizafasha abantu benshi kumenya amateka y’ubwicanyi bwahabereye muri ibi bitaro.

    Ati “ Hano habereye ubwicanyi ndengakamere kandi turacyafite ikibazo cyo kumenya aho abacu bashyinguwe kuko no mu minsi ishize hari imibiri twagiye tubona ku nkengero za Ndera rero nihasohoka igitabo kigaragaza uburyo ubwicanyi burenze bwakorewe muri ibi bitaro bizafasha abantu benshi kumenya amateka ye Jenoside yakorewe Abatutsi muri ibi bitaro.”

    Ntihigeze hatangazwa igihe iki gitabo kizashyirirwa hanze gusa imirimo yo ku cyandika izatangira muri uyu mwaka.

    Ibitaro bya Caraes Ndera bicumbikira abarwayi bagera kuri 400 mu gihe byivurizwamo abagera kuri 250 ku munsi. U Rwibutso rwa Jenoside yakorewe Abatutsi mu 1994 rwa Ndera rubiherereyemo rushinguwemo imibiri irenga ibihumbi 21.

    Umuyobozi wa Caraes Ndera, Charles Nkubiri yavuze ko bagiye kwandika igitabo kuri Jenoside yakorewe muri ibi bitaro

    Nkubiri Charles ashyira indabo ku bashyinguye mu rwibutso rwubatse muri ibi bitaro

    Komiseri ushinzwe kwibuka no kwita ku nzibutso muri Ndera, Murenzi Télesphore, yavuze ko iki gitabo nigisohoka kizafasha abantu kumenya ubukana bwa Jenoside yakorewe muri Ndera