Author: webrwanda

  • Politiki nshya y’uburezi irakomanga: Kaminuza n’Amashuri Makuru bizasabwa gushyira imbere ibyinjiza amafaranga – #rwanda #RwOT

    Ku bw’iyo mpamvu mu 1998 hashyizweho politiki igenga uburezi yari igamije muri rusange kongera guha umurongo uru rwego rufatwa nk’ishingiro ry’iterambere mu gihugu gito, gikennye, kidakora ku nyanja kandi kidafite umutungo kamere.

    Iyi politiki yahinduwe mu 2003 hagamijwe guhuza uburezi na gahunda zo kurwanya ubukene (Vision 2020), kwegereza abaturage ubuyobozi no kwinjiza ikoranabuhanga mu myigishirize.

    Hari kandi gushyiraho umurongo wagombaga gutuma igihugu cyesa imwe mu mihigo ku rwego mpuzamahanga irimo ‘uburezi kuri bose’, kwitabira amashuri abanza ku bana bose bagejeje igihe no kuzamura ibyiciro by’uburezi byari bikiri hasi.

    Mu byiciro byari byari bitaratera imbere harimo n’icy’amashuri makuru na kaminuza aho kugeza mu 2003, abanyeshuri biyandikishije muri iki cyiciro bari ku kigereranyo cya 1%.

    Leta yakoze byinshi mu kuzahura uru rwego, amashuri agenda yiyongera yaba aya leta n’ayigenga by’umwihariko.

    Nubwo bimeze bityo, kuva mu myaka mike ishize amwe mu mashuri makuru na kaminuza yakubitiwe ahareba i Nzega; hari ayafungiwe amashami andi yamburwa uburenganzira bwo gukorera ku butaka bw’u Rwanda.

    Aya vuba arimo Indangaburezi College of Education, Kaminuza ya Kibungo (UNIK) ndetse na Christian University of Rwanda (CHUR), yafunzwe burundu muri Kamena 2020 ariko ni umwitozo watangiye muri Werurwe 2017 hakorwa ubugenzuzi bw’Inama Nkuru y’Amashuri Makuru na Kaminuza (HEC), bwatumye Nile Source Polytechnic of Applied Sciences (NSPA), Rusizi International University na Singhad Technical Education Society Rwanda (STES) zifungwa.

    Muri ubu bugenzuzi hagaragaye ibibazo bijyanye n’imiyoborere, ibikoresho bidahagije, ubukungu butifashe neza aho wasangaga zimwe zidahemba abakozi n’abarimu ndetse n’ibindi bibazo bikoma mu nkokora ireme ry’uburezi n’imyigishirize.

    Politiki y’uburezi isimbura imaze imyaka 18 igenderwaho iri hafi

    Minisiteri y’Uburezi itangaza ko politiki igenga uburezi mu Rwanda yashyizweho mu 2003 yatangiye guhindurwa kubera impinduka zitandukanye zagiye ziba zigasaba ko haba umurongo mushya mu burezi.

    Umuyobozi Mukuru ushinzwe Politiki n’igenamigambi muri Minisiteri y’Uburezi, Rose Baguma, yatangaje ko politiki y’Uburezi yo muri 2003 yashyizweho ishingiye ku cyerekezo 2020 n’ingamba zo kuzamura ubukungu no kurwanya ubukene (EDPRS II), byarangiranye na 2020.

    Ati “Ubu intego nshya ziri mu cyerekezo 2050, Gahunda yo kwihutisha Iterambere (NST1, 2017-2024) n’izindi gahunda nshya zatumye hatekerezwa kuvugurura politiki y’uburezi.”

    Itegurwa ryayo ryagizwemo uruhare na Minisiteri y’Uburezi, ibigo biyishamikiyeho, Uturere, abikorera, abaterankunga mu burezi, inzego z’abagore n’urubyiruko n’abayobozi b’amashuri makuru na za Kaminuza. Hari kandi abahagarariye abafite ubumuga, Minisiteri n’ibindi bigo bya Leta n’abandi.

    Muri rusange ikigamijwe ni ugutanga imirongo migari ku ngingo zitandukanye ziganisha ku kuzamura ireme ry’uburezi cyane cyane kuzamura imyigire y’umunyeshuri ishingiye ku munyeshuri.

    Impinduka nshya

    Rose Baguma yavuze ko mu by’ingenzi bizahinduka muri politiki nshya ugereranyije n’iyagenderwagaho mu myaka 18 ishize, harimo ko amashuri makuru na kaminuza azajya aha imbaraga ibikorwa biyinjiriza amafaranga.

    Ntibirasobanurwa uko gahunda izatuma Amashuri Makuru na Kaminuza abasha kugira ibikorwa byinjiza amafaranga izaba iteye. Icyakora byafasha ayakomwaga mu nkokora n’ibibazo by’ubukungu bishingiye ku gutega amaramuko kuri ‘minerval’ z’abanyeshuri byakunze kugaragara ku mashuri yigenga, byaba bigiye kubonerwa umuti.

    Usibye mu yigenga ibibazo nk’ibi byanagaragaye muri Kaminuza y’u Rwanda aho nko mu isesengura rya Raporo y’Umugenzuzi Mukuru w’Imari ya Leta mu mwaka warangiye ku wa 30 Kamena 2019, yari ifite amadeni agera kuri miliyari umunani z’amafaranga y’u Rwanda n’ibindi bibazo bikomeye.

    Mu bindi bizahinduka harimo ibijyanye n’imitegurire y’abarimu, uburyo abanyeshuri bakorerwa amasuzuma kandi hazashyirwa imbaraga mu mashuri y’incuke.

    Kuri ubu hari abarimu bagaragaza ko ingengabihe y’amasomo atangwa ku munsi ari ndende cyane aho isomo rya mbere ritangira saa moya n’iminota 20 irya nyuma rigasozwa saa kumi n’imwe ku buryo binaniza abanyeshuri utaretse n’abarimu. Ikiruhuko kimara isaha imwe uhereye saa tanu n’iminota 40.

    “Abana biga umunsi wose ntibabona umwanya wo kuruhuka. Biviramo bamwe gusiba bya hato na hato kuko kugira ngo umwana abe yakwiga icyumweru cyose ni ibintu bidapfa gushoboka. Ugera mu rugo agafashwa kuruhuka ni we witabira neza amasomo na ho ab’amikoro make biragoye.”

    Rose Baguma yavuze ko politiki nshya y’uburezi igaragaza ko ingengabihe y’umunsi ‘workload’ izagabanuka, hakazashyirwaho izindi ngamba zigaragaza uburyo bizakorwa, uretseko na gahunda yo kwiga ingunga imwe izagenda ikemura iki kibazo buhoro buhoro.

    Ku bijyanye n’indimi mu mashuri, Icyongereza kizahabwa imbaraga nk’ururimi rwigishirizwamo ariko izindi ndimi nk’Ikinyarwanda, Igifaransa n’Igiswahili bizahabwa umwihariko.

    Mu gihe havugwa ibibazo by’imyitwarire mibi mu banyeshuri hirya no hino mu gihugu birimo ubusinsi, urugomo n’izindi ngeso zigayitse, Rose Baguma avuga ko muri politiki nshya, uburezi buzaba bushingiye ku nkingi ya mwamba y’indangagaciro nyarwanda, gutoza abana kwifata neza no guhana bikwiriye.

    Imibereho ya mwarimu na yo ngo izitabwaho ku buryo izakomeza kuzamurwa nk’abandi bakozi ba leta, ‘career path’ yabo na yo igahabwa imbaraga kuko na yo ituma bazamuka mu mibereho.

    Ntiharamenyekana igihe politiki nshya y’uburezi mu Rwanda izarangira gutegurwa ikanatangarizwa Abanyarwanda.

    Umuyobozi Mukuru ushinzwe Politiki n’Igenamigambi muri Minisiteri y’Uburezi, Rose Baguma

  • Perezida Kagame yakiriye ba Ambasaderi b’u Bufaransa, u Bwongereza na Nigeria (Amafoto na Video) – #rwanda #RwOT

    Ba Ambasaderi batatu bakiriwe n’Umukuru w’Igihugu ku gicamunsi cyo kuri uyu wa Gatatu, tariki 28 Nyakanga 2021, muri Village Urugwiro; bose bazaba bafite icyicaro i Kigali.

    Muri bo harimo Antoine Anfré uje guhagararira u Bufaransa mu Rwanda nyuma y’imyaka itandatu, iki gihugu nta ambasaderi gifite mu Rwagasabo. Ni intambwe ifatwa nk’iy’ingenzi mu cyerekezo gishya cyo kuvugurura umubano w’ibihugu byombi.

    Antoine Anfré ni umudipolomate umenyereye cyane ibibera muri Afurika, yahagarariye igihugu cye muri Niger, aba Umunyamabanga wa mbere muri Ambasade y’u Bufaransa muri Uganda mu myaka ya 1990 ndetse yanayoboye Ishami rishinzwe Imibanire na Afurika muri Minisiteri y’Ububanyi n’Amahanga.

    Kuba u Bufaransa bwongeye kugira ubuhagarariye mu Rwanda bije ari ikimenyetso cy’ubushake bwa Politiki mu gushimangira icyerekezo gishya cy’imibanire n’ubuhahirane ibihugu byombi byahisemo.

    Ibi byanashimangiwe na Perezida Emmanuel Macron ubwo yari mu ruzinduko rw’amateka yagiriye mu Rwanda ku wa 27 Gicurasi 2021.

    Michel Flesch ni we ambasaderi w’u Bufaransa waherukaga mu Rwanda aho yavuye muri Nzeri 2015.

    Kuva mu 2019 inyungu z’u Bufaransa mu Rwanda zakurikiranwaga na Chargé d’affaires Jérémie Blin wahawe inshingano zo kugira uruhare mu kwihutisha urugendo rwo kuzahura imibanire hagati y’ibihugu byombi.

    Mu kiganiro yagiranye n’itangazamakuru, Ambasaderi Antoine Anfré yavuze ko n’ubwo umubano w’ibihugu byombi utabaye mwiza mu myaka yashize ariko nyuma ya Raporo Duclert n’uruzinduko rwa Perezida Macron i Kigali ibintu biri kugana heza.

    Ati “Turi hano kugira ngo dukorane n’u Rwanda mu rwego rw’umuco, ubucuruzi n’ubukungu. Ibiganiro byarabaye, imyanzuro yarafashwe igisigaye ni ugukorana mu kubishyira mu bikorwa.’’

    Yavuze ko muri rusange umubano w’u Bufaransa n’u Rwanda ukomeje gutezwa imbere ndetse azakomereza aho ugeze mu kuwushimangira no kuwagura hashingiye ku bwubahane.

    Yakomeje agira ati “U Rwanda rukeneye abafatanyabikorwa mu iterambere ariko n’u Bufaransa bukeneye umufatanyabikorwa nka Afurika.”

    U Rwanda n’u Bufaransa byatangiye paji nshya y’umubano ku butegetsi bwa Perezida Macron haba mu bijyanye na dipolomasi, politiki, ubutabera, ubuhahirane n’ishoramari muri rusange.

    Uruzinduko rwa Emmanuel Macron mu Rwanda rwafunguye amarembo y’imibanire myiza hagati y’ibihugu byombi, nyuma y’imyaka 27 yo kurebana ay’ingwe kuko icyo gihugu kitemeraga uruhare rwacyo muri Jenoside yakorewe Abatutsi.

    Ubutwererane bushingiye ku cyerekezo gishya bwatumye hari imishinga y’iterambere itangira hagati y’ u Rwanda n’u Bufaransa harimo nk’amasezerano y’inkunga ya miliyari hafi 46 Frw yasinywe ku wa 30 Kamena 2020 mu rwego rwo gufasha u Rwanda guhangana n’ingaruka z’icyorezo cya Covid-19.

    U Rwanda n’u Bufaransa binyuze mu Kigo cy’Iterambere cy’Abafaransa (AFD) byashyize umukono ku masezerano y’inkunga ya miliyoni 60 z’amayero, akabakaba miliyari 71,8 Frw, azafasha mu guteza imbere ibikorwa byo mu nzego z’ubuzima no gufasha abatishoboye.

    Kugeza ubu AFD imaze gutanga inkunga ya miliyoni 40 z’amayero kandi ibihugu byombi biri gushaka uko bifatanya mu nzego zitandukanye zirimo ingufu, uburezi, ubuzima, urwego rw’abikorera n’izindi.

    Mu yindi mishinga u Bufaransa bwateye inkunga harimo iyo gukwirakwiza amashanyarazi yashyizwemo miliyoni 80 z’amayero na miliyoni 5.8 yo guteza imbere uburezi mu mashuri y’imyuga n’ubumenyingiro.

    Kuri ubu kandi Ikigo Ndangamuco cya Centre Culturel Francophone cyamaze gufungurwa i Kigali ndetse hakaba n’indi mishinga itandukanye y’Abafaransa bashoye imari mu Rwanda.

    Ambasaderi w’u Bufaransa mu Rwanda, Antoine Anfré, yavuze ko umubano w’ibihugu byombi ugana mu cyerekezo kizima

    -  Aishatu Aliyu Musa wa Nigera yijeje imikoranire myiza n’u Rwanda

    Ambasaderi Aishatu Aliyu Musa yahawe guhagararira Nigeria mu Rwanda mu gihe ibihugu byombi bisanzwe bifitanye umubano watangiye mu myaka ya 1962.

    Ibihugu byombi bifatanya mu bya dipolomasi, politiki n’ibindi. Kugeza uyu munsi bifitanye amasezerano mu ngeri eshatu z’ingenzi zirimo imikoranire mu by’umutekano na gisirikare, ibijyanye no gutwara abantu n’ibintu mu ndege n’ay’ubufatanye mu bya tekinike aho abaganga baho baza gufasha aba hano mu Rwanda.

    Ambasaderi Aishatu yagize ati “Turi ibihugu bibiri byo muri Afurika, twiteguye gukorana neza, umubano wacu wari usanzwe uhagaze neza kandi nizeye ko hariho inyungu ku mpande zombi.”

    Ambasaderi Aishatu yavuze ko ibyo agiye gushyiramo imbaraga muri manda ye ari ukwagura ishoramari rihuriweho.

    Ati “Abacuruzi bo mu Rwanda bakajya muri Nigeria ndetse n’abo muri Nigeria bakaza mu Rwanda, ni byo ngiye kwibandaho, ubukungu, niyo mpamvu ndi hano.”

    Ambasaderi wa Nigeria mu Rwanda, Aishatu Aliyu Musa, yijeje kunoza umubano w’ibihugu byombi

    -  U Bwongereza nabwo bwagennye ambasaderi mushya

    Ambasaderi Omar Daair yavuze ko yagiranye ibiganiro na Perezida Kagame ku ngingo zitandukanye zirimo ubufatanye hagati y’ibihugu byombi mu bijyanye no guhangana n’imihindagurikire y’ikirere, uburezi n’ibindi.

    Ati “Dufitanye amasezerano ku bintu byinshi, hari Inama yiga ku burezi iteganyijwe kuba muri iki cyumweru, izakirwa n’u Bwongereza, kandi turi gukorana bya hafi na Guverinoma y’u Rwanda by’umwihariko ku burezi bw’abakobwa.”

    Yakomeje agira ati “Ariko tunahuriye ku myumvire imwe ku bijyanye n’umutekano wo mu Karere, imihindagurikire y’ikirere n’ibindi.”

    Ambasaderi Omar Daair avuga ko ibihugu byombi bizakomeza ibiganiro no kureba izindi nzego n’uburyo byakoranamo mu bindi bikorwa birimo gutegura inama ya CHOGM iteganyijwe mu mwaka utaha.

    Ati “Ndatekereza ko inama ya CHOGM ari igikorwa cy’ingirakamaro twitegura umwaka utaha. Turi gukorana na guverinoma kandi ni n’umwanya mwiza wo kugira ngo abakuru b’ibihugu byacu na za guverinoma ngo bongere bahurire hamwe baganire ku ngingo zirimo imihindagurikire y’ikirere, uburezi n’ibindi.”

    “Ndatekereza ko ari inama y’ingirakamaro kandi tuzakomeza gukorana na Guverinoma y’u Rwanda kugira ngo imyiteguro izagende neza.”’

    U Bwongereza ni umufatanyabikorwa ukomeye w’u Rwanda mu iterambere, aho nko mu 2011 bwaruhaye inkunga ya miliyoni 330£ mu myaka ine. Ni amafaranga yari agenewe gufasha gahunda zirimo uburezi, ubuvuzi, guteza imbere imibereho y’abaturage n’ubuhinzi.

    Mu 2014 nabwo u Bwongereza bwemeje indi nkunga ya miliyoni 330£ mu myaka ine. Amasezerano aheruka ni ayo muri Nyakanga 2017, ubwo u Rwanda n’u Bwongereza byasinyanaga amasezerano y’inkunga y’imyaka ibiri, afite agaciro ka miliyoni 64£ mu mwaka w’ingengo y’imari wa 2017/18 na miliyoni £62 mu wa 2018/19.

    Kugeza ubu hari ibigo bikomeye byo mu Bwongereza byashoye imari mu Rwanda, birimo Unilever yinjiye mu Rwanda mu 2016; icyo gihe impande zombi zasinyanye amasezerano y’imyaka ine yo gushora miliyoni 30$ mu gutunganya imirima y’icyayi n’inganda zacyo mu Mirenge ya Kibeho na Munini mu Karere ka Nyaruguru.

    Hari Piran Resources Ltd mu 2015 yashoye miliyoni 22$ mu bucukuzi bw’amabuye y’agaciro, BBOX yashoye imari mu kugeza ku baturage ingufu zikomoka ku mirasire y’izuba n’ikigo Metalysis UK giheruka gutangaza ishoramari rya miliyoni 16$ (asaga miliyari 14.7 Frw) mu kubaka uruganda rutunganya gasegereti mu Bugesera.

    Uretse iyi mishinga, kugeza ubu impande zombi zirimo kuganira ku nkunga yo mu gihe kiri mbere, harebwa ibyo buri gihugu gishyize imbere n’inkunga ishoboka. Nibura kuva mu 1998 kugeza ubu, u Bwongereza bumaze gushora mu Rwanda asaga miliyari 1.2£.

    Ambasaderi Omar Daair ni we uhagarariye u Bwongereza na Ireland y’Amajyaruguru mu Rwanda

    Uhereye ibumoso: Ambasaderi w’u Bufaransa mu Rwanda, Antoine Anfré; Aishatu Aliyu Musa wa Repubulika ya Nigeria na Omar Daair w’u Bwongereza na Ireland y’Amajyaruguru bafata ifoto y’urwibutso

    Ambasaderi w’u Bwongereza na Ireland y’Amajyaruguru, Omar Daair, yakiriwe muri Village Urugwiro ku Kacyiru

    Perezida Kagame na Ambasaderi w’u Bufaransa mu Rwanda, Antoine Anfré

    Ambasaderi wa Nigeria mu Rwanda, Aishatu Aliyu Musa, ubwo yageraga muri Village Urugwiro

    Perezida Kagame yakiriye impapuro zemerera Aishatu Aliyu Musa guhagararira Nigeria mu Rwanda

    Omar Daair yakiriwe mu cyubahiro gikwiye Ambasaderi ​uhagarariye u Bwongereza na Ireland y’Amajyaruguru mu Rwanda

    Perezida Kagame yafashe ifoto y’urwibutso ari kumwe na Ambasaderi Omar Daair uhagarariye u Bwongereza na Ireland y’Amajyaruguru

    Amafoto: Niyonzima Moïse na Village Urugwiro

    Video: Hakizimana Alain


  • IGP Munyuza yasuye Ishuri rikuru rya Polisi ya Malawi – #rwanda #RwOT

    Urugendo IGP Munyuza yagiriye muri iri shuri kuri uyu wa Gatatu, tariki ya 28 Nyakanga 2021, ni rumwe mu bikorwa azakorera mu ruzinduko rw’icyumweru ari kugirira muri iki gihugu, rugamije gushimangira ubufatanye hagati ya Polisi y’u Rwanda n’iya Malawi.

    Muri Werurwe 2019 ni bwo inzego zombi zasinyanye amasezerano y’ubufatanye, yashyiriweho umukono mu Murwa Mukuru wa Malawi, Lilongwe.

    Aya masezerano akubiyemo ubufatanye mu bintu bitandukanye birimo guhanahana amahugurwa, ibikorwa, gushaka no guhererekanya abanyabyaha, kurwanya iterabwoba, kurwanya icuruzwa ry’ibiyobyabwenge, guhanahana amakuru ajyanye n’abanyabyaha bahungira mu bihugu byombi no guhanahana amakuru ajyanye n’umutekano muri rusange.

    Mu biganiro Umuyobozi wa Polisi y’u Rwanda, IGP Dan Munyuza yagiranye na mugenzi we wa Malawi, Dr George Kainja, yavuze ko Polisi z’ibihugu byombi hari intambwe zimaze gutera kuva zinjiye mu mikoranire.

    Polisi z’ibihugu byombi zishimira ko abazigize bahura bakaganira, guhanahana amakuru, kugira ibyo urwego rumwe rwigira ku rundi no gusangira ubunararibonye kugira ngo bahurize hamwe mu kureba ibibazo by’umutekano bishobora kubangamira imibereho myiza y’abaturage b’ibihugu byombi n’akarere muri rusange.

    IGP Munyuza yagize ati “Urebeye hamwe ibibazo by’umutekano byugarije Isi n’Akarere duherereyemo, duha agaciro ingufu Malawi ishyira mu gukorana n’ibindi bihugu mu gushaka umuti urambye w’imbogagamizi ku mutekano mu Karere n’ahandi.”

    “U Rwanda rwifatanyije na Malawi n’ibindi bihugu bya Afurika mu gukemura ibibazo by’umutekano muke uturuka ku mitwe itemewe iri ku Mugabane wa Afurika by’umwihariko imitwe y’intagondwa.”

    Mugenzi we wa Malawi, Dr George Kainja yavuze ko ubufatanye ari ingenzi by’umwihariko mu bijyanye no kurwanya imitwe ya Kiyisilamu irimo guhungabanya Mozambique.

    Yagize ati “Leta ya Malawi muri rusange by’umwihariko Polisi ya Malawi tuzakora ibishoboka byose n’imbaraga zose kugira ngo dushyigikire itsindwa ry’iriya mitwe. Byongeye kandi inzego z’umutekano za hano zirakorana bya hafi kugira ngo igihugu cyacu kitazakoreshwa mu buryo ubwo aribwo bwose mu guhungabanya umutekano wo mu Karere.”

    Tariki ya 27 Nyakanga 2021, IGP Dan Munyuza yari yasuye igice cy’Amajyepfo ashyira Iburengerazuba bwa Malawi ahari Icyicaro cya Polisi mu Ntara ya Blantyre.

    Umuyobozi Mukuru wa Polisi y’u Rwanda, IGP Dan Munyuza, yasuye Ishuri rikuru rya Polisi ya Malawi rya Zomba

    Umuyobozi wa Polisi y’u Rwanda, IGP Dan Munyuza, yashimye umubano uri hagati y’ibihugu byombi mu mikoranire y’igipolisi

    Abayobozi bahanye impano zitandukanye bijyanye n’umuco n’imiterere y’igipolisi cya buri gihugu

  • Ruhango: Abakerensa amabwiriza yo kwirinda Covid-19 bamaze gucibwa miliyoni 120 Frw – #rwanda #RwOT

    Ubuyobozi bw’Akarere ka Ruhango butangaza ko muri rusange ku munsi umwe hafatwa abantu bari hagati ya 30 na 80 barenze ku mabwiriza yo kwirinda icyo cyorezo gikomeje gutigisa Isi.

    Umuyobozi w’Akarere ka Ruhango, Habarurema Valens, avuga ko abafashwe barenze ku mabwiriza bigishwa bagacibwa n’amande nk’uko Inama Njyanama yabiteganyije.

    Ati “Ubu tumaze kugeza muri miliyoni 120 kuva Covid-19 yagera mu Rwanda. Mu Ntara y’Amajyepfo iyo urebye ubona turi mu turere tumaze guca amafaranga menshi ariko ntabwo ari cyo twifuzaga. Twifuza ko abaturage ubundi bakagombye kuba bumva noneho ntibageze igihe cyo gucibwa amafaranga.”

    Abafatwa barimo abafungura utubari kandi tutemewe, abajya gusengera ahatemewe, abanywera inzoga mu tubari, abakoresha ibirori, abatinda gutaha ku masaha yateganyijwe n’abandi.

    Kugeza ubu imirenge itandatu muri icyenda igize Akarere ka Ruhango iri muri gahunda ya Guma mu Rugo kubera ubwinshi bw’abanduye Covid-19 bayibonekamo.

    Habarurema yasabye abatuye mu mirenge iri muri Guma mu Rugo kubyakira neza, bakumva ko ikigamijwe ari ukurengera ubuzima bwabo.

    Yakomeje ati “Twirinde cyane ni umwanya tuba duhawe wo kugira ngo twirinde Guma mu Rugo yaziyongera kuri iyi. Iminsi 14 dufite irahagije kugira ngo uwari urwaye akire ndetse n’uwakwandura uyu munsi mu minsi 14 yaba yakize ku buryo nyuma yayo twaba tudafite umurwayi n’umwe, noneho ikiruta ibindi tukabona ko nta muntu ucyandura, abaturage bagasubira mu mirimo yabo nk’uko isanzwe.”

    Mu minsi ishize abantu 239 bafatiwe ku musozi wa Kanyarira mu Murenge wa Byimana mu Karere ka Ruhango bari gusenga barenze ku mabwiriza yo kwirinda icyorezo cya Covid-19.

    Abafashwe bagaragaje ko bari bafite ibyifuzo baje gusengera birimo gusaba Imana ngo ibakize Covid-19, gusaba amafarannga y’ishuri n’ibindi. Bemeye ko bakoze amakosa bavuga ko batazabisubira.

    Kuri ubu imirenge itandatu yo mu Karere ka Ruhango iri muri Guma mu Rugo

    Ibiribwa biri mu byakomeje gucuruzwa muri ibi bihe bya Guma mu Rugo

    Ukeneye kugira aho ajya ari kubanza gutanga ibisobanuro

    Umuyobozi w’Akarere ka Ruhango, Habarurema Valens, avuga ko muri rusange ku munsi umwe hafatwa abantu bari hagati ya 30 na 80 barenze ku mabwiriza yo kwirinda Covid-19

    Abatanga serivisi z’ubucuruzi bw’ibiribwa n’ibindi by’ibanze bakomeje gucuruza

    [email protected]


  • Karosi araje! Bushali wahishuye ko yabaye Pas… – #rwanda #RwOT

    Mu kiganiro kirambuye Bushali yagiranye na INYARWANDA, yavuze ko ubu ari mu myiteguro yo gushyira hanze EP (Extended Play) irimo ubutumwa bukomeye yageneye abantu bose by'umwihariko abakunzi b'umuziki nyarwanda ndetse ko ubu yabaye Pasiteri akaba ari guha abantu ubutumwa.

    Bushali yavuze ko ubwo yabaga ari guca mu bibazo hari abatarifuzaga ko yabivamo ahubwo bumvaga yavuyemo, bakumva yongeye yasubiye muri Gereza aho kugira ngo bamusabire bamusengere ahubwo bakamuha inkwenene.

    Umuraperi Bushali yavuze ko iyi Ep ari igikurankota kibanziriza imizingo itatu afite ariko akomeza gukomoza ku buzima bwe aho we yabugereranyije n'ubuzima bwo muri Bibiliya buboneka mu Itangiriro 37:19. Yagize ati “Kivuruga mu magambo macye ni ikintu kitari hamwe gihora kirukanka ejo ukakibona ahandi”.

    “Igitekerezo ahantu cyavuye ni ubuzima bwanjye nahoze kera mbwira abanyarwanda ubundi nkunda kuririmba ku buzima bwanjye gusa nyine rimwe na rimwe bijya biba ugasanga hari abantu duhuje ubuzima bakabwisangamo”.

    Bushali yavuze ko yabaye Pasiteri

    InyaRwanda: Ni gute wanditse Kivuruga: 

    Bushari: “Urabona mu kwandika kivuruga hari ubuzima bwanjye mbere nari ndimo bwari bumeze nk'aho butandukanye bumeze nk'aho butari hamwe ni ho igitekerezo cya Kivuruga cyaturutse.

    Muri bya bihe Bushali nguwo yafashwe, yongeye yafashwe hahiye, ejo nkagaruka ibyo ntakekaga bikaba ibintu nagereranyaga na wa murongo wo muri Bibiliya ugira uti “Nguwo Karosi araje” ariko kubera nyagasani we wenyine uba ufite urufunguzo rugomba kudukorera ibyo twe tuzifuza aranatubwira ngo gushaka niko gushobora.”

    Yakomeje ahamya ko yabaye Pasiteri, ati “Ubu nabaye Pasiteri nsigaye mbwiriza abantu batandukanye ni nayo mpamvu ubu nabazaniye Ep y'indirimbo esheshatu yitwa Kivuruga zizaba zirimo ubutumwa butandukanye kandi bwigisha abantu nakoreye mu Budage”.

    Ati: “Ubu nsigaye nitwa Pastor Bishop Contre la meitro Bushido ariko ubutumwa bwose buzagaragarira ndetse bunumvikane mu ndirimbo zizaba ziri kuri iyi Ep cyane ko hari ubuzima naciyemo nshaka gusangiza abantu. Ubu tuvugana mfite Album eshatu zarangiye noneho ubu haje n'igikurankota cyije kuzishyigikira kitwa Kivuruga”.

    InyaRwanda: Iyi EP wayikoreye he? 

    Bushali: “Nagiriye amahirwe nyagasani angirira ubuntu ampa amahirwe yo kuba nazitunganyirizwa mu Budage ariko zikozwe n'umunye-Ghana witwa Ghanaian_Stallion, ni umusore ufite umubyeyi umwe w'umunye-Ghana n'undi mubyeyi umwe w'umudage.

    Yunzemo ati “Rero byari ibintu bikomeye cyane kuko yaramfashije cyane dore ko nari ndi no kuva mu bintu bikomeye mfungwa cyane araza aramfasha. Hariho abo twafatanyije babiri hariho uwo bita Nelwest guturuka muri antikdust dukunze kumwita Zimabrue kuko ytwese tuva mu muryango w'abazima, hariho kandi umukobwa wo muri Ghana ukorera umuziki we mu Budage.''

    EP yitwa Kivuruga agiye gushyira hanze, Bushali yavuze ko yitezweho kwerekana icyo afite ndetse n’icyo yahereyeho ajya gushinga Kinyatrap kandi ubu ikaba yarabyaye amashami menshi ndetse ko ari umuzingo bafashe umwanya n'igihe wo kuyitegura.'

    Bushali ni umwe mu bahanzi b'abahanga bakunze gukora indirimbo zikora ku mutima w'abantu batandukanye bitewe n'ubuzima bwa buri munsi bacamo n'ubwo baciyemo bikamuha imbaraga yo gukoeza kubwira ubuzima abantu be cyane ko baba babusangiye. Ni umuhanzi wamamaye cyane mu mpera za 2019 ndetse aza no guhirwa yitabiria ibitaramo byinshi kandi bikomeye muri iki gihe.

    KinyaTrap ni injyana ya Trap ariko iri mu Kinyarwanda nkuko Bushali akunda kubivuga. Ubusanzwe iyi njyana mbere y’umwaka wa 2019 benshi ntabwo bari bayizi, gusa nyuma haje kumvikana imirindi y’abasore babarizwaga mu nzu itunganya umuziki ndetse ikanareberera inyungu za bahanzi 'GreenFerry' yabarizwagamo Bushali n’abandi banyuranye.

    Bushali yavuze ko yaciye mu bibazo byatumye abantu bamwe bamwamaganira kure

    Iyi njyana yaje imeze nk’ije gukorera mu ngata injyana ya Hiphop benshi bari bamaze iminsi bakunda, gusa iyi njyana ikimara kwaduka yabaye nk'icubije Hip Hop. Iyi njyana yakomeje gukundwa n'urubyiruko ku buryo abandi bahanzi amaso bayerekeje kuri iyi njyana cyane ko ariyo yariri gucuruza kugeza na nubu.

    Benshi batangiye kwiyita abami b’iyi njyana kugeza n’aho intambara z’abahanzi zagiye zivugwa cyane, hagenda haduka abahanzi bashya bagiye bakundwa bitewe n’iyi njyana. Iyi njyana ikomeje gukundwa mu buryo budasanzwe abenshi bakunda kuvuga ko yigaranzuye Hiphop.

    REBA HANO INDIRIMBO ‘UMWALI’ YA BUSHALI FT ARIEL WAYZ

    Source : https://inyarwanda.com/inkuru/108069/karosi-araje-bushali-wahishuye-ko-yabaye-pasteri-agiye-gusohora-ep-yitwa-kivuruga-yatungan-108069.html

  • Abubatse gusa: Ibyagufasha mu gihe cyo gutera… – #rwanda #RwOT

    Igikorwa cyo gutera akabariro ni cyo cy'ingenzi gihuza umugabo n'umugore, byinshi bibera mu ngo yaba ibyishimo cyangwa ishavu byose bihera kuri iyi ngingo, iyo yagenze neza akamwenyu aba ari kose, buri umwe atangira ubuhamya urukundo rwe. Iyo byagenze nabi nabyo ntibitinda kumenyekana kuko ntihabura intonganya zishingira ku gucana inyuma bitari ingeso ahubwo ari ukujya gushaka ikiba cyarakuye umuntu iwabo akakibura aho yaje agana.

    Abataha ubukwe hari ubwo umusaza ahaguruka akagira ati “Umukobwa wacu ni ‘muzirankoni’ ariko kandi hari iyo akwiye kubona, ibi niba bizashoboka turemera inkwano bidakunda ntagiye kwicirwa n'agahinda iwabandi”, ngayo nguko abazi umuco wa kinyarwanda baba babyumvise.

    Hari imiryango itangira inkwano umusore kuko akuze nyamara akaba nta bugabo agana atari uko ariwe wabyigize ahubwo byaraturutse ku mpamvu zinyuranye, mutima w'urugo yamara kurutaha kuryama bikanga ijoro n'amanywa agahora akubitwa izo atakorewe nyamara izakiwe n’iwabo bakaba baranazitangiye indongoranyo atajya azibona agahora mu marira adashira umwaga n'ibindi akitwa amazina mu muryango yashatsemo.

    Nyamara atariwe ahubwo ari ibibazo by'umugabo byo kuba atabasha kwijajara mu buryo bukwiye arangiza mbere yo mu gikorwa cy'imibonano muzabitsina yaba agerageje bikaba amadakika. Ni agahinda gakomeye, umugore siwe wenyine uba afite ikibazo kuko n'abagabo nabo baba batorohewe bagatangira kwijandika mu bikorwa bidashobotse byo kwandavura kunywa ibiyobyabwenge kuko baba nta cyizere bakigirira ahubwo baba bumva basuzuguwe.

    Igisubizo wakibona ugannye ivuriro rya Healthcare Rwanda Ltd rihereye mu itaje yo kwa Ndamage hafi ya T-2000 mu nyubako ya 3 rivura indwara zinyuranye ariko by'umwihariko bakaba bafite imiti ifasha abashakanye kuba babasha kongera kwigarurira icyizere n'ibyishimo mu buzima bw’abakuze. 

    Uyu munsi tukaba tuza kwibanda ku muti ufasha abagabo cyane bafite ibibazo nk'ibyo twavuze haruguru byo kurangiza vuba mu gihe cy'imibonano muzabitsina, ni umuti witwa Revive ukomeje gufasha benshi mu bagabo bawukoresheje aho abatari bacye bawuvuga imyato.

    Revive capsule ni umuti ufite akamaro kanini cyane ku bagabo batagira ubushake cyangwa bagira buke mu gihe cyo gutera akabariro, hari ababa baragiye kwa muganga ariko ikibazo ntigikemuke, uyu muti wa Revive capsule ukoze mu bimera gakondo uwukoresheje asezera ibibazo bikomeje gutandukanya imiryango myinshi akongera kwigirira icyizere ndetse ibyishimo bikongera kugaruka mu muryango.

    Mu kiganiro InyaRwanda.com twagiranye n'Umuyobozi wa Healthcare Rwanda Ltd, Bwana John yadutangarije ko benshi mu babagana bagarutse kubashimira ku bwo kubafasha. Mu magambo ye yagize ati: 'Ubundi twe dukurikirana umurwayi n'uko afata imiti. Abagabo twagiye duha uyu muti benshi bagarutse kudushimira”.

    “Kuko ahanini bazaga ingo zabo zirimo ibibazo kubera kugira ubushake buke mu gihe cyo gutera akabariro, kurangiza vuba, gutinda kongera kugira ubushake n'ibindi bibazo binyuranye. Ni umuti mwiza kuko nta ngaruka mbi ugira ku mubiri w'umuntu. Utangira kugira ingaruka nziza k’uwukoresheje.'

    Akomeze agaruka ku kamaro rusange ka Revive Capsule n'uburyo ifashamo abagabo

    -Ifasha kongerera abagabo imbaraga

    -Yongera umubare w'intanga ku bagabo ukanazifasha gukomera

    -Ituma umwuka mwiza wa oxygen utembera neza mu mubiri no ku gitsina

    -Izibura imitsi yo ku gitsina bigatuma ushyukwa neza

    -Itera apeti no kugira ubushake ku bagabo

    -Irinda udusabo tw'intanga ngabo kwangirika

    -Ifasha abafite ikibazo cy'impyiko n'indwara ya prostate

    -Ni umwimerere uyinyweye nta ngaruka igira ku buzima bwe.

    Ukeneye serivisi za Health Rwanda Ltd wabandikira cyangwa ukabahamagara kuri +250783086262 na +250722086262 kimwe n’uko wakwifashisha E-mail yabo ariyo [email protected], baragira bati 'Ibanga ry'ubuzima ni uguhorana ubuzima buzira umuze kandi ubwirinzi bw'umubiri ku isonga”. Aho waba uri hose serivis zabo zakugeraho yaba muri Kigali, mu ntara no mu mahanga.

    Bafite n’izindi serivis zinyuranye z’ubuzima.

    KANDA HANO WUMVE IKIGANIRO TWAGIRANYE N’ABO MURI HEALTHCARE RWANDA LTD

    Source : https://inyarwanda.com/inkuru/108065/abubatse-gusa-ibyagufasha-mu-gihe-cyo-gutera-akabariro-mugahorana-ibyishimo-108065.html

  • IFOTO Y'UMUNSI: Umwana w'imfura wa Platini n'umugore we – YEGOB #rwanda #RwOT

    Kuri uyu tariki ya 28 Nyakanga 2021 twabazengurukiye imbuga nkoranyambaga zitandukanye kugirango tubategurire ifoto y'umunsi. Ifoto twabahitiyemo ni iy'umwana w'imfura wa Platini Nemeye n'umugore we, Olivia Ingabire.

    Source : https://yegob.rw/ifoto-yumunsi-umwana-wimfura-wa-platini-numugore-we/

  • Kera kabaye Meddy avuze ku byo kugura views yavuzweho – YEGOB #rwanda #RwOT

    Hashize iminsi havugwa ko Meddy yaguze views z'indirimbo My vow kugirango yerekane ko ariwe muhanzi wa Mbere mu Rwanda. Ibi byagiye binyomozwa na benshi mu bafana be nyamara Meddy we yakomeje kwinumira ntiyagira icyo atangaza.

    Ubwo iyi ndirimbo yuzuzaga umubare w'abantu basaga miliyoni 2 bamaze kuyireba, Meddy yashimiye abantu bose barebye iyi ndirimbo maze yongeraho amagambo agira ati ” Si njyewe ni Imana ibikora ” asubiza abantu bose bagiye bavuga ko views ariwe uzigura.

    Source : https://yegob.rw/kera-kabaye-meddy-avuze-ku-byo-kugura-views-yavuzweho/

  • IGP Munyuza yasuye ishuri rikuru rya Polisi ya Malawi #Rwanda #RwOT via @kigalitoday #rwanda #RwOT

    Tariki ya 27 Nyakanga 2021, yari yasuye igice cy’Amajyepfo ashyira Iburengerazuba bw’Igihugu ahari icyicaro cya Polisi mu Ntara ya Blantyre.

    Uru ruzinduko IGP Munyuza yakoze uyu munsi rukubiye muri bimwe mu byo azakorera mu ruzinduko arimo rw’icyumweru muri icyo gihugu, ni uruzinduko rugamije gushimangira ubufatanye buri hagati ya Polisi y’u Rwanda n’iya Malawi. Muri Werurwe 2019, izo nzego zombi zasinyanye amasezerano y’ubufatanye, amasezerano yasinyiwe mu murwa mukuru w’iki gihugu, Lilongwe.

    Ayo masezerano akubiyemo ubufatanye mu bintu bitandukanye, twavuga nko guhanahana amahugurwa, ibikorwa, gushaka no guhererekanya abanyabyaha, kurwanya iterabwoba, kurwanya icuruzwa ry’ibiyobyabwenge, guhanahana amakuru ajyanye n’abanyabyaha bahungira mu bihugu byombi ndetse no guhanahana amakuru ajyanye n’umutekano muri rusange.

    Mu biganiro Umuyobozi wa Polisi y’u Rwanda, IGP Dan Munyuza yagiranye na mugenzi we wa Malawi, Dr George Kainja, yavuze ko Polisi z’ibihugu byombi hari intambwe zimaze gutera harimo kuba bahura bakagirana ibiganiro, guhanahana amakuru, kugira ibyo urwego rumwe rwigira ku rundi no gusangira ubunararibonye kugira ngo bahurize hamwe mu kurebera hamwe ibibazo by’umutekano bishobora kubangamira imibereho myiza y’abaturage b’ibihugu byombi n’akarere muri rusange.

    IGP Munyuza yagize ati “Urebeye hamwe ibibazo by’umutekano byugarije isi n’akarere duherereyemo, duha agaciro ingufu igihugu cya Malawi gishyira mu gukorana n’ibindi bihugu mu gushaka umuti urambye w’imbogagamizi ku mutekano mu karere n’ahandi. U Rwanda rwifatanyije na Malawi ndetse n’ibindi bihugu bya Africa mu gukemura ibibazo by’umutekano muke uturuka ku mitwe itemewe iri ku mugabane wa Afurika, by’umwihariko imitwe y’intagondwa”.

    Mugenzi we wa Malawi, Dr George Kainja yavuze ko ari ingenzi cyane by’umwihariko mu bijyanye no kurwanya imitwe ya kiyisilamu irimo guhungabanya igihugu cya Mozambique.

    Yagize ati “Leta ya Malawi muri rusange, by’umwihariko Polisi ya Malawi tuzakora ibishoboka byose n’imbaraga zose kugira ngo dushyigikire itsindwa ry’iriya mitwe. Byongeye kandi inzego z’umutekano za hano zirakorana bya hafi kugira ngo igihugu cyacu kitazakoreshwa mu buryo ubwo ari bwo bwose mu guhungabanya umutekano wo mu Karere”.

  • Fresh Kid arashima Imana ku mpano yagabiwe n… – #rwanda #RwOT

    Patrick Ssenyonjo  wamenyekanye  nka Fresh Kid muri muzika, yamamaye  cyane mu ndirimbo 'Bambi' yamenyekanye cyane muri 2019, ubwo aheruka kwizihiza isabukuru y’imyaka 10 Tariki  26 Nyakanga, yavuze amagambo akomeye kuri we, aho icyambere ari gushima Imana yamutije kuramba imyaka  afite akabyita urugendo rurerure kuri we.

    Uyu mwana Fresh Kid wavukiye mu cyaro cya Masaka akaza kwisanga mu mujyi wa  Kampala ajyanweyo  n’umwe mu bantu wari wifuje kumufasha mu bya muzika ababyeyi be bakamumuha, yanyarukiye ku rukuta rwe rwa Instagram maze agira ati :”Nujuje Imyaka 10 y’amavuko , Warakoze Mana kubw’uru rugendo rushimishije rw’ubuzima, Imigisha myinshi no gukora muzika cyane “ 

    Fresh Kid yizeza abakunzi be muzika iri ku rwego rushimishije

    Source : https://inyarwanda.com/inkuru/108046/fresh-kid-arashima-imana-ku-mpano-yagabiwe-no-kuba-amaze-imyaka-10-ku-isi-yizeza-abantu-um-108046.html