Author: webrwanda

  • Dr. Justin Nsengiyumva yagizwe Minisitiri w'Intebe – #rwanda #RwOT

    Dr Nsengiyumva yari asanzwe ari Visi Guverineri wa Banki Nkuru y'Igihugu, umwanya yagiyeho ku wa 25 Gashyantare 2025. Asimbuye Dr Edouard Ngirente wari kuri izi nshingano kuva mu 2017.

    Mbere yaho, yabaye Umunyamabanga uhoraho muri Minisiteri y'Uburezi kugeza mu 2008. Mbere yaho yari Umunyamabanga Uho muri Minisiteri y'Ubucuruzi n'Inganda.

    Afite impamyabumenyi y'ikirenga yakuye muri Kaminuza ya Leicester.

    Minisitiri w'Intebe mushya afite ubunararibonye mu bijyanye n'ubukungu. Yakoze imirimo ijyanye no guteza imbere za politiki, amategeko ajyanye n'ubukungu n'ibindi bijyanye nabyo.

    Mbere yo kuba Visi Guverineri wa Banki Nkuru y'Igihugu, yakoze mu Bwongereza aho yari Umujyanama Mukuru mu by'Ubukungu muri Guverinoma y'u Bwongereza mu biro bishinzwe imihanda na gari ya moshi (Office of Rail and Road) kuva muri Mata 2016.

    Yakoze kandi nk'ushinzwe ubukungu mu Ishami rishinzwe Abakozi n'izabukuru muri Guverinoma y'u Bwongereza kuva muri Mata 2014 kugera muri Mata 2016.

    Yabaye kandi Umunyamabanga Uhoraho muri Minisiteri y'Uburezi hagati ya Werurwe 2008 na Ugushyingo 2008. Yabaye ndetse Umunyamabanga Uhoraho muri Minisiteri y'Inganda n'Ubucuruzi hagati ya Kamena 2005 na Werurwe 2008.

    Yakoze kandi nk'Ushinzwe gahunda n'Umushakashatsi muri Refugee Action hagati ya Kamena 2009 na Ukuboza 2013.

    Afite Impamyabushobozi y'Ikirenga mu bukungu yakuye muri Kaminuza ya Leicester hagati ya 2011 na 2015. Afite kandi Masters mu bijyanye n'ingamba z'ubukungu n'imicungire yabwo yakuye muri Kaminuza ya Nairobi n'Impamyamenyi y'Icyiciro cya Kabiri cya Kaminuza mu bucuruzi yakuye muri Catholic University of Eastern Africa.

    Bigenda bite iyo Minisitiri w'Intebe asimbuwe?

    Itegeko Nshinga risobanura ko iyo Minisitiri w'Intebe yeguye cyangwa avuyeho ku mpamvu iyo ari yo yose, bituma n'abandi bagize Guverinoma begura. Perezida wa Repubulika yakira ukwegura kwa Guverinoma iyo Minisitiri w'Intebe akumushyikirije.

    Guverinoma yeguye ikora gusa imirimo ya buri munsi kugeza igihe hashyiriweho indi Guverinoma.

    Iyo Minisitiri w'Intebe avuyeho, biba bivuze ko na guverinoma igomba kongera kurahira.

    Dr. Justin Nsengiyumva ni we Minisitiri w’Intebe mushya w’u Rwanda

    Ba Minisitiri b'Intebe u Rwanda rwagize kuva mu 1994

    1. Faustin Twagiramungu: Kuva tariki 19 Nyakanga 1994 kugeza tariki 31 Kanama 1995

    2. Pierre-Célestin Rwigema: Kuva tariki 31 Kanama 1995 kugera tariki 08 Werurwe 2000

    3. Bernard Makuza: Kuva 08 Werurwe 2000 kugera ku wa 07 Ukwakira 2011

    4. Pierre-Damien Habumuremyi: Kuva ku wa 07 Ukwakira 2011 kugera kuwa 23 Nyakanga 2014

    5. Anastase Murekezi: Kuva tariki 23 Nyakanga 2014 kugeza ku wa 30 Kanama 2017

    6. Dr. Édouard Ngirente: Kuva ku wa 30 Kanama 2017 kugera ku wa 23 Nyakanga 2025

    7. Dr. Justin Nsengiyumva: Kuva ku wa 23 Nyakanga 2025 –


    Source : http://igihe.com/amakuru/u-rwanda/article/dr-justin-nsengiyumva-yagizwe-minisitiri-w-intebe

  • Amerika yaciye ku Bwongereza mu bihugu u Rwanda rwoherezamo ibicuruzwa byinshi – #rwanda #RwOT

    Mu gihembwe cya mbere cy'uyu mwaka, u Rwanda rwohereje muri Leta Zunze Ubumwe za Amerika ibicuruzwa bifite agaciro ka miliyoni 10,73$, mu gihe rwohereje mu Bwongereza ibifite agaciro ka miliyoni 9,26$ muri icyo gihembwe.

    Mu gihembwe cya kane cy'umwaka ushize, u Rwanda rwari rwohereje mu Bwongereza ibicuruzwa bifite agaciro ka miliyoni 9,31$ mu gihe ibyo rwohereje muri Amerika byari bifite agaciro ka miliyoni 8,97$.

    Ibi ni nako byari byagenze mu bihembwe bine by'umwaka ushize wose, dore ko Amerika yaherukaga kwakira ibicuruzwa biruta ibyoherejwe mu Bwongereza mu gihembwe cya kane cya 2023.

    Icyo gihe, u Rwanda rwohereje muri Amerika ibicuruzwa bifite agaciro ka miliyoni 8,78$, mu gihe mu Bwongereza hoherejwe ibifite agaciro ka miliyoni 7,95$.

    Ibicuruzwa birimo ikawa n'imyenda ni bimwe mu byo u Rwanda rwakunze kohereza ku isoko rya Amerika mu bihe bya vuba, icyakora ubu bucuruzi bwitezweho kwiyongera mu minsi iri imbere cyane cyane nyuma y'ishyirwa mu bikorwa ry'amasezerano y'ubukungu hagati y'ibihugu byombi, ashobora guca inzira yo kugeza umutungo kamere w'u Rwanda, ukarushaho kugana kuri iryo soko.

    Mu minsi ishize, Perezida Kagame yakiriye itsinda ry'abayobozi b'ikigo gikora ubucukuzi bw'amabuye y'agaciro, Rio Tinto, baganira ku bufatanye u Rwanda rufitanye na cyo muri uru rwego rw'ubucukuzi bw'amabuye y'agaciro.

    Muri Nyakanga 2024 nibwo Guverinoma y'u Rwanda ku bufatanye na Rio Tinto Minerals Development Limited, ikigo gisanzwe kibarizwa muri Rio Tinto byatangije umushinga mugari wo gushaka ahari amabuye y'agaciro no guteza imbere ubucukuzi bwayo by'umwihariko aya lithium, tin, tungsten na tantalum hifashishijwe ikoranabuhanga rigezweho ry'ibyuma bimenya aho amabuye yose aherereye.

    Ni nyuma y'uko muri Mutarama 2024, u Rwanda na Rio Tinto Minerals Development Limited byasinyanye amasezerano yo gufatanya mu bucukuzi bw'amabuye y'agaciro ya Lithium mu Ntara y'Iburengerazuba.

    Perezida Kagame yakiriye abayobozi ba Rio Tinto mu gihe ubu bufatanye bwatangiye gutanga umusaruro kuko ku wa 10 Nyakanga 2025 byatangajwe ko ubushakashashatsi bumaze iminsi bukorwa bwagaragaje ko mu Rwanda hari amabuye ya 'Lithium' ya mbere meza.

    Ni ubushakashatsi bwatangajwe n'ikigo Aterian PLC ariko cyafatanyijemo Rio Tinto isanzwe ikora ubucukuzi bw'amabuye y'agaciro mu Rwanda.

    Rio Tinto ni ikigo cy'Abongereza n'Abanya-Australia cyashinzwe mu 1873. Ni icya kabiri kinini ndetse gikomeye mu bijyanye no gushakisha, gucukura no gutunganya amabuye y'agaciro mu Isi hifashishijwe ikoranabuhanga rihambaye.

    Ubucuruzi hagati ya Amerika n’u Rwanda bushobora kwiyongera cyane kubera umutungo kamere urimo amabuye y’agaciro


    Source : http://igihe.com/amakuru/u-rwanda/article/amerika-yaciye-ku-bwongereza-mu-bihugu-u-rwanda-rwoherezamo-ibicuruzwa-byinshi

  • I Kigali hari kubakwa 'observation wheel' izarangira itwaye miliyoni 2,7$ bitarenze 2025 – #rwanda #RwOT

    Observation wheel ni igikoresho gifite ishusho y'uruziga runini rufashe ku byuma bikomeye biba bishinze mu butaka. Uru ruziga ruba rufite imyanya abantu bicaramo rukabazengurutsa.

    Ibi bituma babasha kubona neza ishusho rusange y'ibibakikije mu buryo butangaje. Akenshi izi 'observation wheels' zishyirwa ahantu nyaburanga hashobora gukurura amarangamutima y'abahagenda.

    Iyi iri kubakwa i Kigali yiswe Kigali Sky Wheel, ikazarangira itwaye miliyoni 2,7 z'Amadolari ya Amerika, ikaba izaba iri ahari kubakwa Inzovu Mall, hafi na Kigali Convention Centre. Izaba ifite uburebure bwa metero 55.

    Iri kubakwa n'Ikigo cy'Abanya-Canada cyitwa Mo Gashi and Partners, binyuze muri Kigali Ferris Wheel Limited.

    Kigali Sky Wheel izaba ari inyongera ku bindi bice bitandukanye muri Kigali bukurura ba mukerarugendo, byatumye iza ku mwanya wa gatatu, ku rutonde rw'ahantu hakunzwe cyane n'abakerarugendo muri Afurika mu 2024, nk'uko byatangajwe na Travel + Leisure.

    Mu gihe izaba yatangiye gukoreshwa, abantu bazajya bishyura babashye kuryoherwa n'umunyenga wayo mu gihe cy'iminota iri hagati ya 15 na 20.

    Kigali Sky Wheel izarangira itwaye miliyoni 2,7 z'Amadolari ya Amerika, ikaba izaba iri ahari kubakwa Inzovu Mall

    Iyi Kigali Sky Wheel izaba ifite uburebure bwa metero 55


    Source : http://igihe.com/amakuru/u-rwanda/article/i-kigali-hari-kubakwa-observation-wheel-izarangira-itwaye-miliyoni-2-7

  • Musanze: Polisi yerekanye batatu bibaga ibikoresho by'ikoranabuhanga – #rwanda #RwOT

    Binyuze mu makuru yatanzwe n'abaturage bibwe bimwe mu bikoresho birimo televiziyo, mudasobwa, radiyo n'ibindi, tariki ya 15 kugera ku wa 19 Nyakanga, Polisi yakoze ibikorwa byo gufata abakekwaho ubwo bujura ndetse no gushaka ibyibwe.

    Hagaragajwe abakekwa batatu, bikekwa ko batoboraga inzu z'abaturage ndetse n'abacuruzi bane bafatanywe bimwe muri ibyo bikoresho byibwe.

    Mu byafashwe harimo televizio 10, mudasobwa enye, radiyo ebyeri na tablet imwe.

    Bamwe mu baturage basubijwe ibintu bari baribwe, bashimiye umuhate n'ubunyamwuga Polisi yagaragaje mu kubashakira ibyabo no gufata abari babibye.

    Nishimwe Antoinette ni umunyeshuri muri kaminuza, yasubijwe mudasobwa, yagaragaje ko yibwe babanje kumena ibirahuri.

    Ati 'Baje aho mba bamena ikirahure, bafungura urugi ubundi bantwarira mudasobwa. Nahise mbibwira Umuyobozi duturanye angira inama yo kujya gutanga ikirego ni bwo najyagayo, none bampamagaye ngo nze mfate mudasobwa yanjye yabonetse”

    Yakomeje avuga ko “Ndishimye cyane kuko nari ndi kuyandikiramo igitabo, nibazaga uburyo ngiye kubura ibyo nakoraga. Nubwo nakererewe ariko ndishimye ngiye gukomereza aho nari ngeze kandi birampa imbaraga kuba nongeye kuyisubirana.”

    Umuvugizi wa Polisi mu Ntara y'Amajyaruguru, IP Ignace Ngirabakunzi, yaburiye abishora muri ibi bikorwa by'ubujura ko batazihanganirwa kandi ko ku bufatanye n'abaturage, ababikora bazakomeza gufatwa bityo bakagirwa inama yo kubizibukira.

    Ati 'Polisi izakomeza gukora ibikorwa byo gufata abajura n'abandi bagizi ba nabi bahungabanya umutekano bityo uwishora muri ibyo bikorwa bibi wese, akwiye kubireka, agakora ibindi byamuteza imbere.”

    Polisi ishimira uruhare rw'abaturage mu gukumira no kurwanya ibyaha, ibasaba gukomeza gutangira amakuru ku gihe y'icyo babona gishobora kubahungabanyiriza ituze, kugira ngo bakomeze gutekana.

    Abafatiwe muri ibyo bikorwa by'ubujura barashyikirizwa inzego zishinzwe kubakurikirana.

    Igingo ya 166 mu gitabo cy'amategeko ahana ibyaha ivuga ko umuntu wese uhamijwe n'urukiko icyaha cyo kwiba, ahanishwa igifungo kitari munsi y'umwaka umwe ariko kitarenze imyaka ibiri, ihazabu y'amafaranga y'u Rwanda atari munsi ya miliyoni imwe 1 Frw ariko atarenze miliyoni 2 Frw, imirimo y'inyungu rusange mu gihe cy'amezi atandatu cyangwa kimwe gusa muri ibyo bihano.

    Mu ngingo ya 167, ibihano ku cyaha cyo kwiba byikuba kabiri iyo uwibye yakoresheje guca icyuho, kurira cyangwa yakoresheje igikoresho icyo ari cyo cyose gifungura aho utemerewe kwinjira; kwiba byakozwe mu nzu ituwemo cyangwa isanzwe ibamo abantu cyangwa mu nyubako ziyikikije; kwiba byakozwe nijoro; kwiba byakozwe n'abantu barenze umwe.

    Batatu bakekwaho kwiba ibikoresho by’ikoranabuhanga batawe muri yombi

    Ibikoresho byagaruwe byari byaribwe

    Umwe mu basubijwe ibyo bari bibwe


    Source : http://igihe.com/amakuru/u-rwanda/article/musanze-polisi-yerekanye-batatu-bibaga-ibikoresho-by-ikoranabuhanga

  • Musonera waketsweho ibyaha bya Jenoside yenda kuba umudepite yaburanishirijwe mu muhezo – #rwanda #RwOT

    Musonera akurikiranyweho icyaha cy'ubufatanyacyaha ku cyaha cya Jenoside n'icyaha cya Jenoside, bikekwa ko yakoreye mu yahoze ari Komini ya Nyabikenke.

    Urukiko rwafashe icyemezo cyo kumuburanisha mu muhezo nyuma yo kubisabwa n'Ubushinjacyaha bwifuje ko iburanisha ry'ibanze ribera mu muhezo kubera umutekano w'abatangabuhamya.

    Uruhande rw'uregwa narwo rwagaragaje ko rushyigikiye ubusabe bw'Ubushinjacyaha.

    Abamwunganira babwiye urukiko ko hari inzitizi ishingiye ku kuba batabasha kubona dosiye yose y'Ubushinjacyaha, bagaragaza ko urubanza rwasubikwa bakabanza bakabona dosiye nubwo Ubushinjacyaha bwavuze ko ibyo nta shingiro bifite.

    Umunyamategeko uhagarariye abaregera indishyi muri uru rubanza, Me Bayingana Janvier na we yavuze ko nta mpamvu yatuma iburanisha risubikwa kandi urubanza rwari ruzwi nta we rwatunguye.

    Nyuma y'impaka z'urudaca, Urukiko rwahise rutegeka ko iburanisha ry'ibanze rikomereza mu muhezo, rutegeka abari mu cyumba cy'iburanisha batari abanyamategeko gusohoka.

    Ubushinjacyaha bwavuze ko muri Jenoside yakorewe Abatutsi, Musonera yari atunze imbunda. Bwagaragaje kandi ko yagize uruhare mu rupfu rw'umwe mu bo bikekwa ko yaguye mu kabari ka Musonera.

    Musonera afungiwe mu Igororero rya Muhanga, guhera muri Nzeri 2024 ubwo Urukiko rw'Ibanze rwa Kiyumba rwategekaga ko afungwa iminsi 30 y'agateganyo ngo kuko hari impamvu zikomeye zituma akekwaho icyaha.

    Icyaha cya Jenoside giteganwa n'ingingo ya 5 y'itegeko Nº 059/2023 ryo ku wa 04/12/2023 rihindura itegeko Nº 68/2018 ryo ku wa 30/08/2018 riteganya ibyaha n'ibihano muri rusange.

    Itegeko riteganya ko icyaha cya Jenoside ari igikozwe kigambiriwe, kigamije kurimbura abantu bose cyangwa bamwe muri bo, bahuriye ku bwenegihugu, ku bwoko, ku ibara ry'uruhu cyangwa ku idini, bazira icyo bari cyo, haba mu bihe bisanzwe cyangwa mu bihe by'intambara.

    Ibi bikubiyemo kwica abo bantu, kubatera ubumuga bw'umubiri cyangwa bwo mu mutwe, kubashyira ubigambiriye mu mibereho ishobora gutuma barimbuka bose cyangwa harimbuka igice cyabo, gufata ibyemezo bibabuza kubyara, kubambura ku ngufu urubyaro rwabo ukaruha abandi bantu badahuje.

    Iyo umuntu abihamijwe n'urukiko ahanishwa igifungo cya burundu kidashobora kugabanywa kubera impamvu nyoroshyacyaha.

    Urukiko rwategetse ko urubanza rwa Musonera rubera mu muhezo

    Musonera Germain wari ugiye kuba umudepite agakurwa ku rutonde kubera ibirego byatanzwe akekwaho ibyaha bya Jenoside


    Source : http://igihe.com/amakuru/u-rwanda/article/urubanza-rwa-musonera-wari-ugiye-kuba-umudepite-agakekwaho-ibyaha-bya-jenoside

  • Inzego z'ibanze muri EAC zasabwe gufatanya mu kuvugutira umuti ubushomeri mu rubyiruko – #rwanda #RwOT

    Yabigarutseho ubwo yatangizaga inama yateraniye i Kigali, yahuje abahagarariye inzego z'ibanze mu bihugu byo muri EAC izwi nka East African Local Government Forum EALGF.

    Ni inama ifite insanganyamatsiko igira iti 'Kongerera imbaraga uruhare rw'inzego z'ibanze mu kwihuza kw'Akarere no guteza imbere imikoranire yambukiranya imipaka.'

    Dr. Patrice Mugenzi yagaragaje ko inzego z'ibanze zifite uruhare runini mu guteza imbere ubufatanye bw'Akarere ndetse n'imikoranire nyambukiranya mipaka mu bihugu binyamuryango bya EAC.

    Yakomeje ashimangira ko izo nzego zigira uruhare mu gukemura ibibazo bitandukanye bibangamiye imibereho myiza y'abaturage, asaba ko hashyirwa imbaraga mu gufatanya gushakira umuti ibibazo birimo ubushomeri mu rubyiruko rwa EAC.

    Ati 'Inzego z'ibanze zigira uruhare rukomeye mu miyoborere, mu kurandura ubukene no mu bufatanye bw'akarere. Ni yo mpamvu, binyuze mu bufatanye n'imikoranire ihamye, inzego z'ibanze zigomba guhabwa ubushobozi bukwiye kugira ngo zibashe guhangana neza n'ibibazo birimo ubushomeri mu rubyiruko, uruhare rw'abaturage mu miyoborere, ndetse n'imihindagurikire y'ibihe.'

    Imibare y'ubushomeri mu bihugu bigize EAC iratandukanye, ariko byose bifite intego yo guhanga imirimo no gushyiraho ingamba zinyuranye zigamije kurwanya ubushomeri mu rubyiruko.

    Minisitiri Dr. Mugenzi yavuze kandi ko izo nzego zikwiye kugira uruhare mu iterambere ry'Akarere, ubukungu n'umutekano urambye bikiyongera kandi ko u Rwanda rwiyemeje kubigiramo uruhare.

    Ati 'Ubufatanye n'ihuriro ry'uturere ni ingenzi cyane mu kugera ku iterambere rirambye, ubukungu buzamuka ndetse n'umutekano urambye mu karere. U Rwanda rwiyemeje kubigiramo uruhare binyuze mu bikorwa nko kuba amasoko rusange yambukiranya imipaka n'iterambere ry'ibikorwaremezo bigamije guteza imbere imibereho myiza y'abaturage bacu.'

    Yatanze urugero rw'uko inzego z'ibanze zishobora kugira uruhare mu bikorwa by'iterambere bigamije kuzamura imibereho myiza y'abaturage nk'umudugudu wa Mpazi ugamije gufasha mu buryo bwo kuvugurura imiturire mu Mujyi wa Kigali.

    Uyu mudugudu wiswe Ubwiza Modern Village, uzatuzwamo abarenga 680. Ugizwe n'inzu 18 z'amagorofa, aho buri imwe igeretse gatatu (G+3), witezweho kuba icyitegererezo cy'imyubakire ihendutse, ijyanye n'igihe kandi itangiza ibidukukije.

    Minisitiri w'Ubutegetsi bw'Igihugu, Dr. Patrice Mugenzi, yasabye inzego z'ibanze zo mu bihugu bigize Umuryango wa Afurika y'Iburasirazuba gushyira hamwe mu kuvugutira umuti ibibazo birimo n'ubushomeri mu rubyiruko

    Umunyamabanga Uhorahora muri Minisiteri y’Ubutegetsi bw’Igihugu muri Uganda, Ben Kumumanya, agaragaza ko ubufatanye ari inkingi ikomeye

    Guverineri w’Intara y’Iburasirazuba, Rubingisa Pudence mu bitabiriye iyi nama

    Umunyamabanga Mukuru w’Ishyirahamwe rihuza Inzego z'ibanze n'Umujyi wa Kigali (RALGA), Habimana Dominique, yitabiriye iyo nama

    Abayobozi batandukanye bahagarariye ibihugu byabo muri iyi nama

    Inzego z'ibanze muri EAC zasabwe gufatanya mu kuvugutira umuti ubushomeri mu rubyiruko


    Source : http://igihe.com/amakuru/u-rwanda/article/inzego-z-ibanze-muri-eac-zasabwe-gufatanya-mu-kuvugutira-umuti-ubushomeri-mu

  • U Rwanda ruhakana rwivuye inyuma kubyo RDC itangaza, ko ari ibinyoma #rwanda #RwOT

    Ku itariki ya 21 Nyakanga 2025, Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo (RDC) ibinyujije kuri Minisitiri w'Umutekano, Jaquemin Shabani, wari mu bitabiriye ibiganiro by'i Doha, yagiranye ikiganiro n'abanyamakuru i Kinshasa.

    Muri icyo kiganiro, Shabani yatangaje ko Minisitiri w'Ububanyi n'Amahanga w'u Rwanda, Dr. Vincent Biruta, yitabiriye ibiganiro by'i Doha nka kimwe mu bayobozi b'umutwe wa AFC/M23, ndetse anavuga ko nawe ubwe yabigiyemo nk'ushigikiye intumwa za RDC.

    Aya magambo yahise yamaganwa n'u Rwanda, binyuze kuri Minisitiri w'Ububanyi n'Amahanga, Olivier Nduhungirehe, wavuze ko ari ibinyoma bidafite ishingiro.

    Minisitiri Nduhungirehe yasobanuye ko ku itariki ya 27 Kamena 2025, ubwo u Rwanda na RDC byahuriraga i Washington DC muri Leta Zunze Ubumwe za Amerika bikemeza amasezerano y'amahoro, Umunyamabanga wa Leta ya Qatar ushinzwe ububanyi n'amahanga yasabye impande zombi n'ababashyigikiye ko bahurira kuri Ambasade ya Qatar i Washington DC, kugira ngo baganire ku ntambwe ikurikiraho.

    Ati: 'Muri ibyo biganiro byitabiriwe na ba Minisitiri b'Ububanyi n'Amahanga ba RDC, u Rwanda na Togo, hamwe na Massad Boulos, Umunyamabanga Wihariye wa Amerika, Minisitiri wa Qatar yasabye impande zombi kohereza intumwa zikurikirana ibiganiro bya Doha, hashingiwe ku kuba izi gahunda zombi zuzuzanya.'

    Yakomeje avuga ko u Rwanda rwitabiriye ibyo biganiro ku busabe bw'igihugu cya Qatar, kandi ko rwabyitabiriye nk'indorerezi kimwe na Leta Zunze Ubumwe za Amerika ndetse n'Umuryango wa Afurika Yunze Ubumwe. Ibi rero ngo biratandukanye n'ibivugwa na Minisitiri Shabani.

    Ikindi cyagarutsweho ni uko no mu biganiro byabanjirije ibi biheruka, byitabiriwe na Minisitiri Biruta n'uwo wa RDC Jaquemin Shabani. Ariko bitandukanye n'uko byagombaga kumera, Shabani ngo yari yagiye nk'ushyigikiye uruhande rwa RDC aho kwitwara nk'indorerezi, nk'uko byari biteganyijwe.

    U Rwanda ruhakana rwivuye inyuma kubyo RDC itangaza, ko ari ibinyoma

    Source : https://kasukumedia.com/u-rwanda-ruhakana-rwivuye-inyuma-kubyo-rdc-itangaza-ko-ari-ibinyoma/

  • Sisitemu ya Kaminuza y'u Rwanda imaze gutwara arenga miliyari 2,8 Frw yateje impaka mu Nteko – #rwanda #RwOT

    IEBMIS yaguzwe n'iyari Kaminuza Nkuru y'u Rwanda mu 2011, iyigura na Adapt Alt Rtd igenda ikorerwa amavugurura mu gufasha Kaminuza kugera ku ntego zayo mu bihe bitandukanye.

    Mu 2019 Umugenzuzi Mukuru w'Imari ya Leta yakoze ubugenzuzi kuri iyo sisitemu agaragaza ko itatanze umusaruro yari yitezweho.

    Muri Mutarama 2025, yongeye gukora igenzura ricukumbuye agaragaza ko umusaruro yari yitezweho yari itarawutanga kand harimo n'ibindi bibazo.

    Bimwe mu byagaragaye harimo kuba IEBMIS yari ifite ibice 14 bigomba gukoreshwa ariko ubwo igenzura ryakorwaga byagaragaye ko izikora ari eshatu gusa bikagira ingaruka ku mikorere ya Kaminuza.

    Kuba UR ikishingikirije abayigurishije iyo sisitemu ku buryo iyo ishatse gushyiramo amakuru mashya bisaba guhamagara uwayikoze cyangwa uwayibagurishije kandi bidindiza Kaminuza no kuba nta bundi bubiko bw'amakuru ifite mu gihe haba habaye impanuka cyangwa ibiza byakwibasira ububiko bwayo.

    Perezida wa Komisiyo y'Uburezi Ikoranabuhanga, Umuco Siporo n'Urubyiruko, Depite Rubagumya Furaha Emma, yavuze Ubuyobozi bwa Kaminuza bwagaragaje ko bimwe muri ibyo bibazo byari byakemutse kuko nk'ibice 11 muri 14 biyigize byatangiye gukora neza ndetse ko yanongerewe ubushobozi ihuzwa n'izindi sisitemu ikuramo amakuru.

    Hagaragajwe ko Minisiteri y'uburezi yari iri kubaka ububiko buzajya bwifashishwa binyuze mu mushinga wa Smart education Network ifite uburyo bwo kuba yabika amakuru ya Kaminuza zo mu Rwanda ku buryo yakwifashishwa mu gihe haba habaye ikibzo mu ikoranabuhanga ryazo.

    Ubwo Komisiyo yaganiraga n'ubuyobozi bwa RISA, bwagaragaje ko Kaminuza y'u Rwanda itahawe ububasha bwo kugenzura sisitemu, kandi ko hakwiye gushakishwa ingengo y'imari hagakorwa sisitemu nshya yakoreshwa.

    Inteko yasabye Minisiteri y'Uburezi gukemura ibibazo bikiyigararamo kandi bigakorwa mu gihe cy'amezi 24.

    Depite Mukabalisa Germaine yagaragaje ko iyo sisitemu yaguzwe miliyari 1,7Frw nubwo kuri ubu imaze gutwara miliyari zirenga 2,8 Frw kubera gukomeza kuyitaho.

    Ati 'Iyo ndebye igihombo iyi sisitemu iri gutera Leta mbona gihangayikishije cyane kandi hakwiye kugira igikorwa. Urebye amafaranga atangwa buri mwaka mu kuyitaho ni menshi, hatagize igikorwa ayo mafaranga arakomeza gutangwa kandi atari gutanga ibisubizo bikwiye. Ese ubu RISA n'izindi mpuguke ziri mu gihugu ntabwo zabasha kuyicunga no kuyitaho?'

    Murora Beth ati 'Systeme ifite ibibazo byinshi ku buryo nagize impungenge ko ibibazo byatumye ijyaho itaba yarabikemuye uko byari byitezwe. Ntabwo nsubira ku mafaranga yatanzwe n'ateganywa gutangwaho.'

    Yavuze ko ibibazo birimo UR yonyine itashobora kubikemura.

    Bakundufite yagaragaje ko aho kuvuga ko hakwiye gukosora amakosa yagaragaye kandi hari guteganywa ko hashyirwaho indi sisitemu nshya bitari bikwiye ahubwo hakwiye kwihutisha iyo nshya.

    Amafoto: Kwizera Herve


    Source : http://igihe.com/amakuru/u-rwanda/article/sisitemu-ya-kaminuza-y-u-rwanda-imaze-gutwara-arenga-miliyari-2-8-frw-yateje

  • Gatsibo: Abaturage bakirije RIB ibibazo uruhuri baterwa n'abacukura amabuye y'agaciro mu buryo butemewe – #rwanda #RwOT

    Ibi bibazo babigejejweho kuri uyu wa Kabiri tariki ya 22 Nyakanga 2025, ubwo Urwego rw'Ubugenzacyaha ku bufatanye n'Urwego rw'Igihugu rushinzwe Mine, Peteroli na Gazi baganirizaga abaturage bo mu Murenge wa Remera mu Karere ka Gatsibo ku byaha bikorwa n'abangiza ibudukikije n'uburyo byarwanywa.

    Abaturage baganirijwe ni abo mu tugari twa Bushobora na Rwarenga aho hanakunze gukorerwa ubucukuzi bw'amabuye y'agaciro butemewe bukorwa n'abiganjemo insoresore zanze ishuri.

    Gakwerere Jean Damascene utuye mu Murenge wa Remera mu Kagari ka Rwarenga mu Mudugudu wa Kabuye, yavuze ko yari afite ishyamba rya hegitari enye ariko ko ryose ryarimbuwe n'iabacukura amabuye y'agaciro mu buryo butemewe.

    Ati 'Bakorana n'abakire babagurira ayo mabuye mu buryo butemewe bakabatera inkunga yo kubona ibikoresho, njyewe nakoresheje igenagaciro ubwo bari bamaze kwangiza hegitari imwe n'igice nsanga bamaze kunyangiriza ibingana na miliyoni 20 Frw ariko ubu tuvugana noneho ryose barishyize hasi kandi nari nashoye miliyoni 18 Frw mu gutera ishyamba.''

    Nyirampakaniye Gaudence utuye mu Kagari ka Bushobora we yagize ati 'Iyo abayobozi bagiye kubareba abenshi babirukankaho n'ibisongo bigatuma batinya gusubirayo, iyo umurima wawe bawatatse ntabwo wabavuga kuko bakwica. Hakwiriye gushyirwamo imbaraga bagashaka abo basore bakabahana kuko inaha birakabije.''

    Uwizeyimana Oliver we yavuze ko koko iki kibazo cy'abacukura amabuye y'agaciro gihari, agaragaza ko akenshi gituruka ku kuba muri aka gace hari ibice birimo amabuye y'agaciro ariko hakaba nta kompanyi ihacukura ihari ngo itange akazi kuri uru rubyiruko.

    Umuyobozi w'Urwego rw'Ubugenzacyaha,RIB, mu Ntara y'Iburasirazuba, Rutaro Hubert, yavuze ko abakora ibyaha byangiza ibidukikije harimo abibasira amashyamba ya Leta, n'ay'abaturage bagatuma hirema ubutayu, batazihanganirwa.

    Ati 'Turakangurira abo bantu bose ko uretse no kuba wahanwa ukajyanwa muri gereza kubera ibyo byaha, ariko hari no gushyira ubuzima bwawe mu kaga. Ubusanzwe abantu bakora ubucukuzi bwemewe hari ibyo basabwa kuzuza birimo ubwishingizi bwa ba bantu, bagira n'ibyo bagena bishobora kurinda ba bantu kugerwaho ingaruka n'impanuka.''

    Rutaro yasabye abaturage bacukura mu buryo butemewe kumva ko bahatakariza ubuzima ndetse ko hari n'ibihano bikakaye bibategereje. Kubijyanye n'ibyaha by'inzaduka bikorerwa ku ikoranabuhanga, yasabye abaturage kwirinda kubwira umubare w'ibanga ababahamagaye biyita abakozi ba sosiye z'ikoranabuhanga, anakebura ababyeyi bareka abana babo bakajya mu mahanga mu bintu batazi kuko ngo bashobora gupfirayo.

    Umuyobozi w'ishami rishinzwe ubugenzuzi mu Urwego rw'Igihugu rushinzwe Mine, Peteroli na Gazi, Bagirijabo Jean D'Amour, yavuze ko abaturage bishobora mu gucukura amabuye y'agaciro mu buryo butemewe n'abacukura kariyeri bari mu bangiza ibidukikije. Yavuze ko ingaruka zikunze kubaho ari ukwangiza imirima y'abandi, amashyamba ndetse no gutuma ubutaka butwarwa n'isuri.

    Abaturage batuye RIB agahinda baterwa no kwangirizwa n’abacukura amabuye y’agaciro mu buryo butemewe n’amategeko

    RIB yaburiye abacukura amabuye y'agaciro mu buryo butemewe bakangiza ibidukikije ivuga ko hari ibihano biremereye bibategereje


    Source : http://igihe.com/amakuru/u-rwanda/article/hari-uwangirijwe-ibya-miliyoni-20-frw-abaturage-b-i-gatsibo-bakirije-rib

  • Abapolisi b'u Rwanda 240 bagiye gusimbura bagenzi babo muri Sudani y'Epfo – #rwanda #RwOT

    Aba bapolisi bagize itsinda RWAFPU1-10, bayobowe na ACP Corneille Murigo, bagiye gusimbura bagenzi babo bari basanzwe bakorera ahitwa Malakal mu Ntara ya Upper Nile, mu gihe kingana n'umwaka aho bari bafite inshingano zo gucungira umutekano abaturage bakuwe mu byabo n'intambara, abakozi b'Umuryango w'Abibumbye ndetse n'ab'indi miryango mpuzamahanga ikorera muri icyo gihugu.

    DIGP Ujeneza yabasabye kuzarangwa no gushyira imbere akazi bubahiriza inshingano zabo, kuba maso no gukurikiza inyigisho bahawe, kugira ngo babashe kugasohoza neza uko bikwiye.

    Ati “Akazi mugiyemo ni akazi ko gucungira umutekano abaturage mubarinda kugirirwa nabi no guhuguzwa ibyabo. Murasabwa kuzakoresha ibyo mwize no gufatanya n'abaturage mu bikorwa by'umutekano n'ibyo guteza imbere imibereho myiza yabo, mubana neza nabo kugira ngo babashe kubaha amakuru y'ibishobora guteza umutekano muke kuko biri mu bizabafasha kuzuza inshingano zanyu neza'.

    DIGP Ujeneza yabibukije kandi ko ikizabafasha mu kazi ari ukuba bari aho bagomba kuba mu gihe nyacyo, bagaragaza imyitwarire myiza no gukorera hamwe kandi imbaraga nyinshi bakazishyira mu gukora no gutanga urugero rwiza ku bandi.

    Ati “Mugiye gutanga umusanzu wanyu mu kubungabunga amahoro n'umutekano ku rwego mpuzamahanga, uko muzitwara nibyo bizatuma mugaruka mutewe ishema n'uko mwakoze mu kuzuza inshingano zanyu uko bikwiye.”

    Yasoje abasaba kuzakorera hamwe nk'ikipe, kubahana no gufashanya, kurangwa n'isuku no gufata neza ibikoresho bazifashisha mu kazi.

    Mu mwaka wa 2015 nibwo u Rwanda rwatangiye kohereza abapolisi mu bikorwa byo kubungabunga amahoro muri Sudani y'Epfo, aho kuri ubu habarizwa amatsinda abiri y'abapolisi akorera Malakal no mu murwa mukuru Juba.

    Abapolisi b’u Rwanda 240 bagiye gusimbura bagenzi babo muri Sudani y’Epfo

    DCG Jeanne Chantal Ujeneza yasabye aba bapolisi kuzakorana neza n'abaturage


    Source : http://igihe.com/amakuru/u-rwanda/article/abapolisi-b-u-rwanda-240-bagiye-gusimbura-bagenzi-babo-muri-sudani-y-epfo