Author: webrwanda

  • Kigali: Uwahoze ari umubikira yahishuye ubut… – #rwanda #RwOT

    Uyu mubyeyi ntituri bugaruke ku myirondoro ye, gusa yahamije ko mu kibikira hakorerwamo ubutinganyi kandi yabyiboneye n’amaso ye ubwo yari we ati; “Bibaho narabyibonye n’amaso yanjye ibyo mvuga ntabwo ari ibintu nagiye numvana umuntu. Njye ni byo niboneye n’amaso yanjye, gusa wenda nshobora guhishira uwo nabibonye ho kwanga kumuteza Isi!”.

    Yashimangiye ko yabyibonye n’amaso ye

    Yongeye kubishimangira ati: “Narabyiboneye mbibona, umuntu naryamye ku gitanda, ndyamye ku cyo hejuru nawe aryamye ku cyo hasi afite ibikoresho byose yarabyiteguye abikora mbireba kandi yari umuyobozi. Yari umuyobozi wanjye kandi nawe arabizi kuko n’uyu munsi arankurikira, iyo duciye inyuma aranyandikira tukaganira nkamubirwa nti ibi uzabivemo”.

    Uyu mubyeyi yavuze ko hari benshi babiretse yagiye yigisha mbese abagira inama ati “Ndashima Imana ko kuva natangira kuvuga ubutumwa hari ababikoraga babiretse n’ubwo harimo abatabyumva ariko abatabyumva ni abakirisitu kuko bahishwe byinshi bazi ko bitabaho”. Agaruka ku cyatumye ava mu kibikira yagize ati: “Kubivamo si uko nasambanye. Hari n’abagiye bavuga ngo wenda mvuga ubutinganyi bwo mubihaye Imana nkabagutinze. Ntawantinze ariko narabibonye”.

    Yakomeja gira ati: “Kandi namwe muba mwandika komanteri mwigiza nkana murabizi hari n’amakuru n’abagenda babivuga ni ukuvaga rero ibyo byose n’ibigenda bikorwa hari uburyo ugera mu kintu, icyo wagiye ugiye gushaka ntube aricyo ubona uko wigishwa ijambo ry’Imana ntabe ariko urihabwa”.

    Yakomeja abisobanura neza ati: “Ni nyota nari mfite yo gusenga ndebye nsanga uburyo basengamo imbere birutwa n’uko nabaho ndi umukirisitu Gatolike, ndi umukirisitu wo ku Cyumweru usanzwe”. Yongeyeho ko hariya bagira inshingano nyinshi zitabemerera gusenga ibi rero bikaba byaratumye afata umwanzuro wo kuva mu kibikira ubu akaba ari umu pantekote.

    Mu gipantekote yagiyemo yari amaze imyaka itanu ari umukirisitu. Yongeye gushimangira ko atavuye mu kibikira atagiye gushaka umugabo nk’uko wenda hari abashobora kubitekereza. Yabajijwe uko yakira kuba yarigeze kuba umubikira ubu akaba yitwa mama w’abana, asobanura byinshi ashimangira ko anyuzwe no kuba yaravuye mu kibikira ubu akaba yubatse afite n’abana b’abahungu batatu.

    Yagize ati: “Imana ijya ihamagara, igahamagara kandi ikanatoranya ariko hari n’igihe umuntu agutoranya Imana itagutoranyije kuko gushaka ni isezerano Imana yatanze, yaravuze ngo mubyare mwororoke, kandi kubyara ukororoka ni uko habaho Adam na Eva. Imaze kurema Adam yaravuze ngo si byiza ko abaho wenyine”.

    Yakomeje avuga ko no mu iremwa ry’isi, Imana yashyizeho Adam na Eva nyuma hakazaho abana, ibi bikaba bifite igisobanuro gikomeye. Aha niho yahereye avuga ko kuba yavuga ko yubatse ndetse afite n’abana ari ishema kuri we. Ibi byose yabigarutseho mu kiganiro yagiranye na BigTown TV ikorera kuri Youtube.

    REBA HANO IKIGANIRO CYOSE

    Source : https://inyarwanda.com/inkuru/110270/kigali-uwahoze-ari-umubikira-yahishuye-ubutinganyi-bukorwerwamo-yiboneye-anatangaza-icyatu-110270.html

  • Rafael York ashobora kudakina umukino wa Uganda #rwanda #RwOT

    Umukinnyi w’umunyarwanda ukina muri Sweden, Rafael York ashobora kudakina umukino wa Uganda kwishyura kubera uburwayi.

    Rafael York ukinira AFC Eskilstuna, yakinnye umukino we wa mbere mu Mavubi ku wa Kane tariki ya 7 Ukwakira u Rwanda rutsindwa na Uganda 1-0 mu gushaka itike y’igikombe cy’Isi cya 2022.

    Umukino wo kwishyura uzakinwa ku munsi w’ejo ku Cyumweru tariki ya 10 Ukwakira 2021, uyu mukinnyi akaba ashobora kudakina uyu mukino nyuma y’uko yarwaye ibicurane.

    Uyu mukinnyi yakoze imyitozo y’ejo ku wa Gatanu, ariko akaba atagaragaye mu myitozo ya nyuma itegura uyu mukino bitewe n’uko yarwaye ibicurane.

    Andi makuru avuga ko uyu mukinnyi atishimiye uburyo yasimbujwe ku mukino ubanza wabereye mu Rwanda ndetse nyuma y’uyu mukino yifuje kuba yasubira muri Uganda adakinnye wo kwishyura.

    Rafael York ashobora kudakina umukinonwa

    Source : http://isimbi.rw/siporo/article/rafael-york-ashobora-kudakina-umukino-wa-uganda

  • Miss Nishimwe Naomie yitabaje RIB n’urwego rw… – #rwanda #RwOT

    Nishimwe Naomie, yanyarukiye ku rukuta rwe rwa Twitter asaba RIB n’Urwego rw’Umuvunyi  gusoma ibyo yabandikiye, iibintu byakomeje gutera urujijo abakoresha imbuga nkoranyambaga kuko uyu mukobwa yirinze kwerura ngo avuge icyo yabaye, ariyo mpamvu bamwe bamubazaga niba yibwe, cyangwa yahohotewe.

    Nishimwe Naomi yagize ati: “Mwaramutse RIB, mwareba ubutumwa nabandikiye mu gikari”. RIB yahise imuzubiza byihuse iti “Urakoze Naomie reka tubikurikirane”. Miss Naomi yahise abashimira ati “Murakoze”. Ubu butumwa bwa Nishimwe Naomie yabuhaye n’Urwego rw’Umuvunyi, uru rwego rwamusubije rugira ruti: “Muraho Miss, ubutubwa bwawe bwakiriwe murakoze”.

    Abantu batari bacye bibajije icyo Miss Naomie yabaye. Nyampinga w’u Rwanda w’umwaka wa 2016, Mutesi Jolly yahise agwa mu kantu agira ati “Ehhh Miss, barakwibye??”. Aha yahise amusuza ati “Reka”. uwitwa Mufasha yagize ati; “Bakwibye amanota?”. Uwiyita Kigalighost kuri Twitter we yagize ati “Ninde wagusagariye?”. 

    Naho uwitwa Naonesho yamubajije impamvu yabigize ubwiru, ati: “Kuki wabigize ubwiru c?”,n’abandi batari bacye bibajije ku cyo Naomie yabaye kitaramenyekana. N’ubwo Miss Naomie yagize ubwiru ikibazo cye, gishobora kuba gikomeye cyane bitewe n’inzego yitabaje. Turacyagerageza kumuvugisha.

    Miss Jolly yabajije mugenzi we Miss Naomi niba yibwe

    Source : https://inyarwanda.com/inkuru/110265/miss-nishimwe-naomi-yitabaje-rib-nurwego-rwumuvunyi-avugisha-benshi-barimo-na-miss-mutesi–110265.html

  • Umujyi watitiye Perezida wa Kiyovu Sport ny… – #rwanda #RwOT

    Ku wa Gatanu, tariki ya 8 Ukwakira 2021, Kiyovu Sports yerekanye rutahizamu akanaba kapiteni w'ikipe y'igihugu ya Uganda 'Uganda Cranes', Emmanuel Arnold Okwi, wasinye amasezerano y'umwaka umwe nk'umukinnyi mushya.

    Okwi yerekeje muri Kiyovu Sport nyuma yo gutandukana na Ittihad of Alexandria yo mu Misiri yari amazemo imyaka ibiri. Uyu mukinnyi wanarebye umukino wa gicuti Kiyovu yatsinzwemo na APR FC 4-2 i Shyorongi kuri uyu wa Gatanu, yasinye amasezerano y'umwaka umwe.

    Mu muhango wo kwerekana uyu mukinnyi ufite izina rikomeye mu karere ka CECAFA, Perezida wa Kiyovu Sports, Mvukiyehe Juvénal, yakomoje ku makipe yashatse gutera gapapu Kiyovu Okwi akigera i Kigali, arimo Rayon Sports na AS Kigali, anashimangira ko bongeye gutitiza Umujyi.

    Yagize ati 'Ikipe duhanganye na bo batekereje gukora gapapu nk'uko mwahoze mubivuga, niba barabikoze, ngira ngo byarabananiye kuko uyu munsi aho Kiyovu Sports iri biragiye kugira ngo mujyane kuri iryo soko'.

    'Ahubwo wakabaye umbwira ko ejo Umujyi watitiye, niba Umujyi utaratitiye ejo ubwo hagombye kuba hari ikindi kibazo. Waratitiye ejo, abantu bose barabimbwiye ko ejo Kiyovu Sports yari yasubiranye Umujyi. Hari abari barawitije, ariko ngira ngo ejo barawusubije. Tuyitege rero, kandi ngira ngo aho umufana wa Kiyovu Sports ari aranezerewe. Uyu mwaka, Imana nidufasha umufana wa Kiyovu Sports ashobora kwishima'.

    Emmanuel Okwi wakiniye amakipe atandukanye yo mu karere arimo Simba SC, Yanga Africans na Villa SC, akaba kandi yarakiniye Étoile du Sahel yo muri Tunisia, yaherukaga gutandukana na Al Ittihad yo mu Misiri yari amazemo imyaka ibiri.

    Kiyovu Sport yasinyishije uyu rutahizamu w'imyaka 28 y'amavuko, nyuma yo gusinyisha abakinnyi batandukanye barimo Fiston Nkinzingabo, Ishimwe Kevin n'umutoza Haringingo Francis, aho ifite intego y'igikombe cya shampiyona uyu mwaka, iheruka mu 1993.

     

    Emmanuel Okwi yasinye amasezerano y’umwaka umwe 

    Perezida wa Kiyovu Sport ahamya ko bisubije umujyi nyuma yo kugura rutahizamu ukomeye mu karere ka CECAFA

    Source : https://inyarwanda.com/inkuru/110268/umujyi-watitiye-perezida-wa-kiyovu-sport-nyuma-yo-gusinyisha-emma-okwi-110268.html

  • Leta yatanze miliyari ebyiri yo kuzahura ubworozi bw’inkoko n’ingurube #Rwanda #RwOT via @kigalitoday #rwanda #RwOT

    Dr Solange Uwituze aganira n
    Dr Solange Uwituze aganira n’aborozi b’ingurube

    Mu nama Umuyobozi wungirije ushinzwe Ubworozi muri RAB, Dr Solange Uwituze yagiranye n’Ishyirahamwe RPFA (Rwanda Pig Farmers Association) kuri uyu wa 08 Ukwakira 2021, yabamenyesheje ko muri uku kwezi bazabona amatangazo ya Banki Itsura Amajyambere(BRD) abasobanurira uburyo bandika basaba inguzanyo.

    Dr Uwituze yavuze ko Leta yageneye aborozi b’ingurube n’inkoko igishoro cy’amafaranga y’u Rwanda angana na miliyari ebyiri, kugira ngo abafashe kwivana mu gihombo batewe n’ibihe bya Covid-19 ndetse n’icyorezo cya muryamo cyibasiye ingurube.

    Avuga ko hari aborozi b’ingurube bari bamaze igihe basaba Leta kubaremera, ariko ngo habayeho ikibazo cyo kutamenya gutandukanya abahombejwe na Covid-19 na muryamo, hamwe n’abagize ubwoba bakazigurisha cyangwa bakaziyicira birinda ko zakwipfusha.

    Impande zombi (RAB n’aborozi b’ingurube) ntibarashobora kugaragaza igihombo cy’ingurube cyabayeho muri ibi bihe bya Covid-19, ariko imibare iheruka RAB yari isanzwe ifite igaragaza ko mu gihugu hose hari ingurube zirenga miliyoni eshatu.

    Dr Solange Uwituze avuga ko nta bundi buryo abahombye bagomba gufashwamo, usibye kubaha inguzanyo bazishyura hongeweho inyungu ‘nto’ ingana na 8% ku mwaka.

    Uyu muyobozi wungirije wa RAB yagize ati “N’ubwo dushobora kubihindura bitewe n’abasabye igishoro uko bangana, ariko gahunda ni uko uworora ku giti cye ashobora kuzabona amafaranga miliyoni 15, hanyuma bariya bana cyangwa abadamu borora ari koperative bakazabona miliyoni 20 ku nyungu y’umunani ku ijana(8%), mu bisabwa hazabamo kuba ufite ubushake bwo gukorana na RAB ubworozi bwa kinyamwuga”.

    Umuyobozi w’Ishyirahamwe ry’Aborozi b’Ingurube mu Rwanda, Shirimpumu Jean Claude avuga ko barimo guhomba bitewe n’uburwayi bw’ayo matungo magufi, ibiryo byayo bihenze, ubuke bw’abaganga babafasha kuyitaho no kubagira inama, ndetse no kubura isoko ry’umusaruro ukomoka ku ngurube.

    Shirimpumu yakomeje agira ati “Ikibazo gikomeye cyane dushaka gukemura ni ukubona icyororo, kuba twabona ibiryo byo kugaburira amatungo yacu no kongerera ubumenyi aborozi bacu, hakiyongeraho n’uburyo twavugurura isoko kugira ngo umuntu yorore, agurishe kandi atere imbere adahombye”.

    Inzego zitandukanye zirimo RAB zahuye n
    Inzego zitandukanye zirimo RAB zahuye n’abahagarariye aborozi b’ingurube

    Shirimpumu avuga ko hari icyuho kinini hagati y’igiciro cy’inyama z’ingurube kuva ku mworozi kugera ku muguzi wazo wa nyuma uzishaka ku isoko, kuko ikilo ku mworozi kibarirwa hagati y’amafaranga 1,500-1,800, ariko cyagera ku isoko kikaba amafaranga 4,000.

    Ibigo mpuzamahanga nka Enabel y’Ababiligi, umuryango FAO ushinzwe ibiribwa ndetse n’umushinga ‘Orora Wihaze’ uterwa inkunga n’Abanyamerika, bivuga ko bizafasha aborozi b’ingurube kubona ubumenyi, kubahuza n’ibigo by’imari ndetse no kubashyira mu ikoranabuhanga ribafasha kumenyekanisha ibyo bakora no gucuruza mu buryo bworoshye.

    RAB na yo yabijeje icyororo cy’ingurube za kijyambere ziherutse kuvanwa i Burayi, ikazabubakira amabagiro agera kuri 25 hirya no hino mu gihugu bitarenze umwaka utaha, ariko na bo bagasabwa kwitabira gukingiza ayo matungo no kuyafatira ubwishingizi.

    RAB isaba abashinzwe kwita ku matungo(veterinaires) kuba Abanyamwuga bakirinda kuba abakomisiyoneri bo gucuruza imiti bahabwa yo kujya kwita ku matungo.

    source : https://ift.tt/3Asciq3

  • Miss Nishimwe Naomie yasobanuye impamvu y'ubutumwa yahaye RIB #rwanda #RwOT

    Mukiganiro Miss Naomie Nishimwe yahaye Igihe dukesha iyi nkuru yavuze ko hari umwana w'umukobwa wamwiyambaje ngo amukorere ubuvugizi.

    Yagize ati 'Ni umukobwa wanyiyambaje, afite ikibazo gikeneye ubuvugizi, rero niyo mpamvu nabigenje kuriya buri rwego naruhaye amakuru kandi natangiye kumenya ko bari gukurikirana ikibazo cye.'

    Miss Nishimwe Naomie yavuze ko nta kibazo cyihariye yahuye na cyo ahubwo ko bwari ubuvugizi yakoreraga uwamwiyambaje.

    Uyu mukobwa yavuze ko yahisemo gukoresha ubu buryo kuko yabonaga kujya ku cyicaro cya buri rwego yari akeneye biri bumutinze cyane ko atari ari hafi.

    Kwandikira izi nzego byakuruye amagambo ku mbuga nkoranyambaga, abarimo Miss Jolly Mutesi babaza Miss Nishimwe niba hari ikibazo yaba yahuye na cyo.

    Miss Nishimwe Naomie ni umukobwa wegukanye ikamba rya Miss Rwanda 2020, akaba umwe mu bakurikirwa cyane ku mbuga nkoranyambaga.

    Uyu mukobwa uretse ikamba rya Miss Rwanda yegukanye, asanzwe azwi cyane mu itsinda ry'abavandimwe be rya Mackenzies rikunzwe cyane kuri Instagram.

    Source : https://umuryango.rw/imyidagaduro/article/miss-nishimwe-naomie-yasobanuye-ubutumwa-yahaye-rib

  • Turebe La Forge Fils Bazeye wo kuri BBC Gahuzamiryango na VOA ndetse na La Forge Fils Bazeye imbere y'ubutabera #rwanda #RwOT

    Mu matariki ya mbere y'ukwezi k'Ukuboza 2018 habaye igitero mu karere ka Rubavu cyakozwe n'umutwe w'iterabwoba wa FDLR. Uwari umuvugizi wa FDLR icyo gihe ariwe La Forge Bazeye Fils, amazina ye y'ukuri akaba ari Ignace Nkaka yatangarije Claude Mulindahabi ko ari FDLR koko yagabye icyo gitero kandi ko FDLR ihagaze neza. Bazeye yavuzeko 'ingabo za RDF zabateye muri Kongo barazirukankana kugeza ahitwa Rwerere'.

    Iri jambo niryo Bazeye yavuze rya nyuma mu itangazamakuru nk'umuvugizi wa FDLR kuko nyuma y'icyumweru kimwe gusa hacicikanye amakuru avugako yafatiwe ku mupaka wa Bunagana bavuye I Kampala aho bari batumiwe na Leta yicyo gihugu kugirango bihuze na RNC umutwe w'iterabwoba wa Kayumba Nyamwasa babashe gukora umutwe umwe 'ufite imbaraga'.

    Bazeye La Forge Fils, yabaye umuvugizi wa FDLR mu mwaka wa 2009 asimbuye uwiyitaga Col Edmond Ngarambe ufite amazina y'ukuri ya Lt Col Habimana Michel wari ushinzwe kurinda Minisitiri w'Intebe Agathe Uwilingiyimana akamwica urwagashinyaguro. Lt Col Habimana Michael yafashwe mu gikorwa cya gisirikare cyari gihuriweho n'ingabo z'u Rwanda ndetse niza Kongo cyiswe UMOJA WETU maze yoherezwa mu Rwanda akaba afungiye muri Gereza ya Nyanza.

    Nyuma yuko La Forge Bazeye Fils afashwe akoherezwa mu Rwanda, yashyikirijwe inkiko none muri iki cyumweru yasabiwe igifungo cya burundu n'ubushinjacyaha kubera ibyaha yakoreye mu mutwe wa FDLR.

    Ubwo yisobanuraga, La Forge Bazeye Fils yagize ati: 'Ndizeza Perezida wa Repubulika Paul Kagame ko nazinutswe kuba nakongera gusubira mu bikorwa byo guhungabanya umutekano w'u Rwanda, uwari Sauli ubu yahindutse Paulo.'

    Ignace Nkaka waburanishijwe hamwe na Lt Col Jean Pierre Nsekanabo wari ushinzwe iperereza muri uwo mutwe w'iterabwoba wa FDLR.

    Ignace Nkaka wiyise La Forge Bazeye Fils yongeye gutakambira urukiko avuga ko bamureka nawe agasubira mu buzima busanzwe kimwe n'abandi barwanyi bahoze muri FDLR. Ariko La Forge Bazeye yiyibagiza ko yari umwe mu bwonko bwa FDLR aho yabarizwaga mu gice gishinzwe icengezamatwara n'itangazamakuru.

    La Forge Bazeye yamaze imyaka igera ku icyenda akora ibyaha bikurikira; ubugambanyi, kwica abantu, kugaba ibitero ku baturage b'abasivile, kugirira nabi ubutegetsi buriho, iterabwoba ku nyungu za politiki no kurema umutwe w'ingabo utemewe.

    Yirirwaga kuri BBC Gahuzamiryango na VOA Kinyarwanda ashaka gutagatifuza umutwe wa FDLR yavugiraga. Imvugo ye mu rukiko ntabwo wayizera kuko La Forge Bazeye yari umunyabwenge dore ko Jenoside yabaye agiye kurangiza muri Kaminuza y'u Rwanda ishami rya Nyakinama. Tubibutse ko La Forge Bazeye ari murumuna wa Col Nkundiye wabaye umuyobozi wa mbere w'ingabo za FDLR (FOCA) akaza kwicwa muri 1998.

    Ubwo Gen Maj (Rtd) Paul Rwarakabije wari umuyobozi wa FDLR yafataga icyemezo cyo gutaha mu Rwanda akitandukanya n'ibikorwa bihungabanya umutekano w'u Rwanda, yagiye ahamagara abayobozi batandukanye ba FDLR baba abagisivili cyangwa aba gisirikari.

    Yahamagaye uwitwa La Forge Bazeye Fils amusaba kuva mubyo arimo undi aramusubiza ngo 'wahisemo kuba umugambanyi, ntuzongere kumpamagara ukundi'

    Rwarakabije ahamagaye Lt Gen Mudacumura, ntabwo Telephone yayitabye, yayihaye umunyamabanga we wihariye Col Sixbert undi ahita amutuka, aba bombi baguye mu gitero ingabo za Kongo zabagabyeho mu ijoro rya tariki ya 17 rishyira 18 Nzeli 2019.

    Ibyo Bazeye atangaza murukiko bitandukanye nibyo yatangazaga akiri mu ishyamba ni isomo ku bakiri mu mitwe y'iterabwoba mu mashyamba ya Kongo n'ahandi.

    The post Turebe La Forge Fils Bazeye wo kuri BBC Gahuzamiryango na VOA ndetse na La Forge Fils Bazeye imbere y'ubutabera appeared first on RUSHYASHYA.

    Source : https://rushyashya.net/turebe-la-forge-fils-bazeye-wo-kuri-bbc-gahuzamiryango-na-voa-ndetse-na-la-forge-fils-bazeye-imbere-yubutabera/?utm_source=rss&utm_medium=rss&utm_campaign=turebe-la-forge-fils-bazeye-wo-kuri-bbc-gahuzamiryango-na-voa-ndetse-na-la-forge-fils-bazeye-imbere-yubutabera

  • RDC: Impanuka y’ubwato yahitanye abantu barenga ijana abandi baburirwa irengero – #rwanda #RwOT

    Iyi mpanuka y’ubwato yabaye mu ijoro ryo ku wa Mbere rishyira kuwa Kabiri tariki 5 Ukwakira 2021, aho bikekwa ko yatewe n’ikirere kibi ndetse n’umubare munini w’abantu bwari butwaye na cyane ko bwari bukoze mu biti.

    Umuvugizi w’Intara ya Mongala iherereye mu Majyaruguru ashyira uburengerazuba bw’iki gihugu, Nestor Magbado, yabwiye AFP ko hari imibiri y’abantu 51 yabonywe ku mugoroba wo kuwa Gatanu, indi 69 kugeza ubu ikaba itaraboneka ariko ku bw’amahirwe hari 39 bayirokotse.

    Magbado avuga ko uyu mubare w’ababuriwe irengero ari ikigereranyo ngo kuko nta muntu uzi umubare nyawo w’abari baburimo ahubwo ko bakurikije umubare w’abantu ubu bwato bufitiye ubushobozi bwo gutwara.

    Uyu muyobozi yatangaje ko bakimara kumenya iby’iyi mpanuka bahise babimenyesha ubuyobozi bukuru i Kinshasa, gusa bakirinda kubitangariza itangazamakuru bataramenya umubare w’abo yahitanye cyangwa uw’abayirokotse.

    Magbado yavuze ko ibikorwa byo gushakisha ababuze bigikomeje ariko icyizere cy’uko haba hari abakiri bazima kiri kuyoyoka.

    Ubuyobozi bw’intara ya Mongala bwashyizeho iminsi itatu yo kunamira abaguye muri iyo mpanuka.

    Impanuka y’ubwato yahitanye abarenga 100 muri mugezi wa Congo

    source : https://ift.tt/2Yxb3ZE

  • Hasobanuwe indwara enye ziterwa n’ikirondwe n’uburyo zarwanywa – #rwanda #RwOT

    Ni indwara zikunze kwica inka izindi zikayibuza kurisha, aborozi ntibahite bamenya icyatumye umukamo ugabanuka kubera kutagira ubumenyi bwinshi ku ndwara zitandukanye.

    Hari ababona ikirondwe ku nka ntibihutire kugikuraho nyamara ngo kimwe n’isazi ya Tsetse biri mu bizonga inka bikayigabanyiriza n’umukamo.

    Mu kiganiro IGIHE yagiranye n’umukozi ushinzwe gukurikirana indwara z’amatungo muri RAB, Dr Ntegeyibizaza Samson, yavuze ko ikirondwe gitera indwara enye z’ingenzi zikunze kugaragara hano mu Rwanda, izi ndwara zikaba zituma umukamo ugabanuka kandi zikica amatungo.

    Ikibagarira

    Iyi ndwara iterwa n’agakoko bita Theilera, Dr Ntegeyibizaza avuga ko iyo ikirondwe kirumye inka kiyinjizamo ako gakoko bigatera inka kurwara Ikibagarira.

    Ati “ Ikibagarira gituma inka igira umuriro mwinshi ikagira inturugunyu zibyimbye cyane, ikagira umuriro, ikaramburura, iyo nyir’inka atayivuje kare birangira ipfuye mu buryo bw’amayobera.”

    Gasheshe

    Indwara benshi bazi mu Kinyarwanda nka Gasheshe iterwa n’agakoko kitwa Anaplasma, iyo ngo ubaze inka yishwe na Gasheshe usanga kimwe mu bice bine bita Nyiraburema cyangwa bushati bigize igifu cy’inka cyarumagaye biturutse kuri ka gakoko gaterwa n’ikirondwe.

    Babiziose bakunda kwita “Karaso”

    Iyi ndwara ngo akenshi usanga inka iganga amaraso, ifite umuriro ndetse yanananiwe kurisha nyuma y’icyumweru ifashwe ngo ihita ipfa. Agakoko kayitera kitwa Babesia

    Umusumagiro

    Iyi ndwara iterwa n’agakoko kitwa Cowdria. Aka gakoko ko ngo gatera indwara izwi nka Heart water (mu ndimi z’amahanga) aho ikimenyetso cy’iyo ndwara iyo inka yapfuye bakayibaga basanga agashashi gafunitse umutima kuzuyemo amazi menshi cyane.

    Mu gihe inka itarapfa ngo irazungera ikikubita hasi nta mpamvu igahita ipfa mu buryo, ibi ngo biba mu gihe gito cyane ku buryo umworozi iyo adasobanukiwe neza n’ibijyanye n’indwara z’amatungo adapfa kubimenya.

    Dr Ntegeyibizaza yavuze ko ububi bw’ibisimba birya amatungo uretse kunyunyuza amaraso akenshi bushingiye ku kuyinjizamo izindi ndwara zitandukanye nk’uko ngo iyo umuntu arumwe n’umubu na wo umwinjizamo malaria.

    Hakorwa iki ngo izi ndwara zirwanywe?

    Dr Ntegeyibizaza avuga ko mu gihe umworozi abonye ko inka ye irwaye akwiriye guhita ashaka umuvuzi w’amatungo mu buryo bwihutirwa agahita ayifasha ngo kuko iyo haciyeho iminsi ihita ipfa.

    Dr Ntegeyibizaza yavuze ko Leta yashyize imbaraga nyinshi mu kwigisha aborozi uburyo bashobora gutera imiti yica uburondwe nibura kabiri mu cyumweru ndetse ngo inashyira aho inka ziterwa umuti hafi y’aborozi, ibi bikorwa byose bikaba bigamije gufasha aborozi kurwanya isazi, ibirondwe n’ibindi bikoko bikunze kwibasira inka.

    Ati “ Icya mbere nka Leta turi kurwanya ibyo bisimba biruma inka dutera umuti wica ibirondwe, iyica amasazi n’izindi ndwara, aborozi barasabwa gutera iyi miti nibura kabiri mu cyumweru ku buryo umuti ugera ku nka.”

    Yavuze ko kuri ubu hatangiye ubushakashatsi ku nkingo z’izi ndwara aho hamaze kuboneka urukingo rw’Ikibagarira aho ngo ruboneka muri RAB kuri nkunganire, yashishikarije aborozi kurugura ngo kuko rwabafasha mu bworozi bwabo.

    Dr Ntgeyibizaza avuga ko izi ndwara zizonga cyane inka zikagira n’uruhare mu igabanuka ry’umukamo ndetse zimwe muri zo zikaba zishobora no kwica inka

    source : https://ift.tt/3uYZ3vP

  • Uburyo abagize Guverinoma ya Museveni bahishwe intandaro y’ubwumvikane buke n’u Rwanda – #rwanda #RwOT

    Izahuka ry’umubano w’ibihugu byombi rirashoboka cyane, icyo kigomba kumvikana. Ariko ibyo bishoboka gusa mu gihe Leta ya Kampala yakwemera guhindura imyumvire mu buryo bwagutse, ikintu kimeze nko guhindura imitekerereze yose Uganda ifite ku kibazo cyayo n’u Rwanda.

    Ukurikije uko ibintu bimeze ubu, aho hari itandukaniro rikomeye ku buryo ubuyobozi bwa Kigali na Kampala bubona ikibazo, hakiyongeraho ukwinangira kwa Uganda mu guhindura imitekerereze. Munsi hari ibitekerezo byanjye kuri iyi ngingo.

    Mbere na mbere, biragoye kumenya umugambi wa Uganda ku Rwanda. Nta hantu wanditse kugira ngo abantu bawurebe, ndetse na Perezida Yoweri Museveni wa Uganda ntajya avuga icyo yifuza ku buyobozi bwa Kigali, kabone no mu biganiro bihoraho ageza ku baturage bibamenyesha uko igihugu gihagaze.

    Ku rundi ruhande, mugenzi we Perezida Paul Kagame ntabwo ajya ahisha ibyo atishimiye ku mubano na Kampala. Nk’Umukuru w’Igihugu, arabizi ko akwiye gusobanurira Abanyarwanda impamvu umubano w’ibihugu byombi utameze neza. Kubera iyi mpamvu, buri uko abonye umwanya ukwiriye, atangaza ibyo Leta ayoboye iri gukora mu rwego rwo kugerageza kuzahura umubano w’ibihugu byombi ndetse akanatangaza impamvu nta musaruro ufatika uragaragara.

    Abandi bayobozi b’u Rwanda na bo babigenza gutyo.

    Kubera ubuyobozi bwa Perezida Kagame bushyira imbere guhangana n’ibibazo bihari, abayobozi bakuru b’u Rwanda ndetse n’abanyamuryango ba FPR bumva kimwe icyerekezo cy’u Rwanda kuri Uganda. Ibyo bituma ibitekerezo by’abaturage mu gihugu hose bigira umurongo bigenderaho ndetse n’ibyitezwe kuzabaho bikaba bizwi na bose. Buri gihe abayobozi basobanurira abaturage uko imibanire na Uganda ihagaze, bigatuma buri wese amenya neza uko ibibazo by’u Rwanda na Uganda bimeze.

    Ibi bitandukanye n’imitekerereze y’abaturage ba Uganda ku kibazo cy’u Rwanda, aho uzakunda kumva benshi muri bo bavuga ko ikibazo kiri hagati y’abakuru b’ibihugu.

    Bavuga ibi kuko ubuyobozi bukuru butajya buhishura ikintu na kimwe ku ntandaro yo kutumvikana n’u Rwanda, bigatuma bamwe mu bayobozi bakuru, kubera kutagira ibisobanuro bihagije, babwira abaturage ko Perezida Museveni ari we wenyine uzi ikibazo afitanye n’u Rwanda.

    Mperutse kuganira n’umwe mu bashakashatsi bakomeye muri Uganda ufite ubunararibonye ku ntandaro yo kutumvikana hagati y’ubuyobozi bwa Kigali na Kampala ariko naratunguwe cyane.

    Ubwo namubazaga undi muntu utari Perezida Museveni, uzi impamvu ibihugu byombi bitabanye neza nk’uko byakabaye bimeze, yambwiye ko benshi mu bagize Guverinoma ya Uganda batazi umuzi w’iki kibazo.

    Numvise ntanyuzwe nkomeza kumubaza kugira ngo nsobanukirwe neza. Igisubizo yampaye kiratangaje. Yambwiye ko Perezida Museveni azi neza ko aramutse azamuye ikibazo cy’u Rwanda na Uganda mu bagize Guverinoma, nta na kimwe cyakumvikana ku baminisitiri be.

    Bityo kubera ko atifuza kubazwa cyane kuri iyi ngingo, ibishobora no kumusunikira mu kubura ibisobanuro atanga, akamera nk’utsinzwe ku ngingo akunze kwigaragaza nk’uyisobanukiwe cyane kurusha abandi, uyu mushakashatsi yambwiye ko igisubizo cya Museveni ari uguceceka, kugira ngo buri wese agume mu mwijima, ntihagire usobanukirwa intandaro y’ikibazo gihari bityo ntiyiteze ibibazo.

    Iyi myitwarire ituma Museveni abasha guhangana n’icyahungabanya imitekerereze ye, aho amabanga ku ntandaro y’ikibazo cy’u Rwanda abitse [Nk’uko aherutse kubigarukaho, avuga ko ubutasi bushinjwa u Rwanda muri Uganda nta shingiro bufite kuko ibyo rushaka abifite mu mutwe we]. Ntabwo yifuza kuvuguruzwa ku cyemezo yafashe ku Rwanda, bityo nta mpamvu yo kubivugaho kuko bishobora kumukururira ibibazo.

    Imitekerereze ya Perezida Museveni iri mu itangazamakuru.

    None niba Perezida Museveni adashobora kubwira abaturage cyangwa abayobozi b’igihugu, impamvu nyakuru zatumye umubano w’u Rwanda na Uganda uzamo agatotsi, ni gute ubuyobozi bwa Kigali buzamenya ibyo atekereza kugira ngo hashakwe amahoro arambye? Ntiwirushye ubaza i Kigali, reba mu bitangazamakuru, aho ibitekerezo bya Perezida Museveni bishobora kuboneka bikanasesengurwa mu buryo bworoshye, kandi inshuro nyinshi.

    Reka dufate urugero rw’umunyamakuru w’Umufaransa uherutse kumubaza ashaka kumenya neza ubwizerwe bw’ibirego by’ubutasi abayobozi ba Uganda bakunze gushinja Leta ya Kigali.

    Igisubizo cye cyavugaga ko [ibyo bikorwa by’ubutasi] ari ugutakaza umwanya kuko amabanga Leta ya Kigali iri gushaka abitswe mu mutwe we. Nguko uko Perezida Museveni atabizi, yagaragaje ko na we yemera ibyo birego by’ubutasi bishinjwa u Rwanda ndetse ko yanabigize ikibazo kiremereye cyane.

    Iyo aza kuba afite ibitekerezo bitandukanye n’ibyo kuri iyi ngingo, iki kiganiro yatanze cyari kuba ari amahirwe akomeye yo kwamagana ibyo bihuha. Icyakora ibiganiro nk’ibi sibwo buryo bwonyine bwo kumenya imitekerereze ya Perezida Museveni.

    Ku mbuga nkoranyambaga, buri uko Abanyarwanda bagiranye ibiganiro n’abavandimwe ba Uganda ku bibazo by’ubwumvikane buke buri hagati y’impande zombi, imitekerereze y’ubuyobozi bwa Kampala irigaragaza neza.

    Nk’urugero, ubwo Abanyarwanda babazaga Abanya-Uganda ku kibazo cy’uko Leta yabo itera inkunga imitwe nka RNC, FLN ndetse n’indi mitwe myinshi irwanya Leta y’u Rwanda, igisubizo twabonye ni uko ’Uganda ari igihugu gifite ubwigenge n’uburenganzira bwo guhitamo uwo kigira inshuti, hatitawe ku kureba niba ari umwanzi w’u Rwanda cyangwa atari we.’

    Ibi ntabwo bihagije, kuko abakozi ba Leta ya Uganda ku mbuga nkoranyambaga bakunze kugaruka ku ngingo imeze nk’ubusazi, ivuga ko iyo “Abanyarwanda bahunze ikandamizwa bakorerwa mu gihugu cyabo, bityo mu rwego rwo kwitandukanya n’ibyo bikorwa, Uganda igomba kubaha inzira, cyangwa se ikabaha ubuhungiro.”

    Ibi kandi nibyo ubuyobozi bwa Uganda bwakomeje gukora ku bakekwaho ibyaha bahungira muri Uganda, aho bakunze kubonera ubuhungiro badakwiriye. Ibaze uburyo abanyabyaha mu Rwanda bashobora gushimagizwa muri Uganda mu ishusho yo kuvuga ko igihugu gifunguye amarembo ku mpunzi. Bamwe mu bakurikiranira ibintu hafi bakunze kuvuga ko kwakira abanyabyaha bifitanye isano no kugira uruhare mu byaha bakoze.

    Uwasoma ibi, mu gihe waba usanzwe ukurikirana ibiganiro bya buri gihe ku mbuga nkoranyambaga z’abakozi ba Uganda, wakabaye witeze ibindi byinshi, kuko waba warasomye, mu mvugo z’uburakari [zivugwa n’abo ku ruhande rwa Uganda], ko u Rwanda ari intashima ku “mfashanyo Uganda yahaye FPR mu rugamba rwo kubohora igihugu hagati ya 1990 na 1994.”

    Ngurwo urwego rwabo mu mitekerereze, aho bagisiragira mu mateka, bisa nk’aho ibyo kuyarenga batabyigishijwe mu ishuri. Ntibikenewe ko bibutswa uruhare rukomeye abasirikare b’Abanyarwanda bagize mu mirwano ikomeye [mu rugamba rwo kubohora Uganda hagati ya 1981 na 1986]. Ndetse ntibinakenewe ko hagira ubabwira uburyo Perezida Museveni yababeshye, kuko kuva mu rugamba rwo kubohora igihugu ndetse n’ibihe by’umutekano byakurikiyeho ahagana mu 1990, Uganda yungukiye cyane mu byuya n’amaraso y’Abanyarwanda.

    Iyo Uganda ishyira ku ruhande ibyo gushaka kwiturwa n’u Rwanda, ikarebera umubano w’ibihugu byombi mu ndorerwamo y’ubucuruzi n’izindi nyungu, yari kwishimira kuba ikura miliyoni 600$ mu bicuruzwa yohereza mu Rwanda. Ibyo kandi ntibikubiyemo amafaranga Abanya-Uganda bari mu Rwanda bohereza muri icyo gihugu, cyangwa abakerarugendo n’abanyeshuri b’Abanyarwanda bajyaga muri icyo gihugu. Ni ibintu Uganda itapfa kubona ahandi.

    Gusa ariko Perezida Museveni n’abantu be bemeye guhara izi nyungu zose kubera kwanga kwitandukanya n’imitwe irwanya u Rwanda ndetse no kureka ibindi birego byose bazi neza kuko u Rwanda rwakomeje kubibugira ku mugaragaro inshuro nyinshi.

    Mu buryo busanzwe, iyi mibare ya politiki ntabwo izapfa kumvikana ku baturage ba Uganda, kuko ntabwo bumva uburyo ubuyobozi bwabo bwananiwe gukora amahitamo hagati y’’umweru n’umukara, mu bijyanye no kwita ku nyungu y’ubucuruzi cyangwa igihombo. Nibyo bituma bakunze kwanzura ko hashobora kuba hari ikintu kidasanzwe hagati ya Perezida Kagame na Museveni, gituma Leta zombi zidakorana.

    Ariko mu buryo busanzwe, ku ruhande rw’u Rwanda nta kintu cyo guhisha gihari. Perezida Kagame ahora agaragaza iki kibazo uko bwije n’uko bucyeye. Gusa unarebye neza, ku ruhande rwa Uganda na bwo nta kintu gihishe gihari, uretse gusa imigambi migari idasobanutse [ya Perezida Museveni], kandi ubwo akomeje kugana mu za bukuru, kwizera ko ashobora guhinduka muri iki gihe ni ibintu biri hafi yo kudashoboka. Imana ni yo izadutabara.

    Perezida Museveni akomeje kugira ibanga intandaro y’ikibazo hagati y’igihugu cye n’u Rwanda, atinya ko abagize Let ye bashobora kudasobanukirwa impamvu z’iki kibazo, akagaragara nk’itsinzwe

    source : https://ift.tt/3Arizm1