Author: webrwanda

  • Bugesera: Hagaragaye umurambo w’umwana wari umaze iminsi aburiwe irengero – #rwanda #RwOT

    Umurambo w’uyu mwana wagaragaye kuri uyu wa Gatandatu mu gitondo mu Mudugudu wa Kagasa 1 mu Kagari ka Ramiro mu Murenge wa Gashora.

    Tariki ya 2 Ukwakira nibwo ababyeyi b’uyu mwana bari batangaje ko babuze umwana w’umukobwa ndetse banabimenyesha inzego z’ibanze n’iz’umutekano kugira ngo zibafashe gushakisha.

    Umunyamabanga Nshingwabikorwa w’Umurenge wa Gashora, Rurangirwa Fred, yabwiye IGIHE ko nyuma yo kumara icyumweru bashakisha kuri uyu wa Gatandatu aribwo habonetse umurambo w’uyu mwana.

    Yagize ati “Ejo nibwo bamusanze mu murima uhingwamo imyumbati yapfuye. Inzego z’iperereza zahise zihagera zitangira iperereza ku cyaba cyamwishe.”

    Gitifu Rurangirwa yakomeje agira ati “Ubutumwa twaha abaturage ni uko tugomba gufatanya buri umwe akaba ijisho rya mugenzi we bakajya batangira amakuru ku gihe ahaba hagaragaye ibibazo nk’ibi byaba byiza bakabigaragaza n’icyaha kitaraba kuko bifasha gukurikirana.”

    Umwana bikekwa ko yishwe yigaga mu mwaka wa kane w’amashuri abanza. Umurambo we wajyanwe mu bitato bya Nyamata kugira ngo ukorerwe isuzuma mbere y’uko ushyingurwa.’

    Ikarita ya Satellite igaragaza umurenge wa Gashora muri Bugesera

    source : https://ift.tt/3FzpZan

  • Rulindo: Imvura n’umuyaga byasenye inzu zirenga 60 zirimo inyubako z’ikigo nderabuzima – #rwanda #RwOT

    Iyi mvura yaguye ahagana saa munani n’igice igeza saa cyenda n’igice z’amanywa. Yangije ibisenge by’inzu 68 z’abaturage bo mu Tugari twa Rubona, Rutonde na Kajangwe mu Murenge wa Shyorongi, inyubako ebyiri zo’Ikigo Nderabuzima cya Rwahi zirimo ahakoreraga ishami ry’ubwisungane mu kwivuza n’aho babagira.

    Umuyobozi w’Akarere ka Rulindo, Kayiranga Emmanuel yabwiye IGIHE ko bakiri kubarura neza ibyangijwe n’iki kiza no gukora ubutabazi bw’ibanze.

    Meya Kayiranga yasabye abaturage batahuye n’ibyago gufasha bagenzi babo bahuye n’ibiza. Yasabye kandi abafite inzu zidakomeye kurushaho kubizirika muri ibi bihe by’imvura.

    Nta wahasize ubuzima ariko Meya Kayiranga yavuze ko hakomeretse abantu babiri naho umwe agira ihungabana.

    Mu byangiritse harimo n’imyaka y’abaturage yiganjemo urutoki, ibishyimbo, ibigori, imyumbati n’ibindi. Haracyakorwa ibarura ngo hamenyekane ibyangiritse byose.

    Ku kigo nderabuzima cya Rwahi inyubako ebyiri zavuyeho ibisenge

    Ibisenge by’inzu 68 nibyo bimaze kumenyekana ko byatwawe n’imuyaga

    Amapoto y’amashanyarazi ni bimwe mu byangijwe n’imvura yaguye ivanze n’umuyaga

    source : https://ift.tt/3iLc73m

  • U Rwanda rwahawe kuyobora Ihuriro ry’abavoka mu karere k’ibiyaga bigari – #rwanda #RwOT

    Nyuma yo guhabwa izo nshingano, rwasabwe kwihutisha gukemura ibibazo bikibangamiye abavoka bo mu karere birimo kwemererwa gukorera mu kindi gihugu kinyamuryango.

    ABGL ni ihuriro ry’abagize ingaga z’abavoka mu Karere k’ibiyaga bigari ariko babarizwa mu bihugu bitatu bikoresha ururimi rw’igifaransa ari byo u Rwanda, u Burundi na Repubulika iharanira Demokarasi ya Congo.

    Abagize uyu muryango basaga 3000 kandi bavuga ko biteguye kubyaza amahirwe ahari yo kungurana ubumenyi mu by’amategeko.

    Perezida w’Urugaga rw’abavoka mu Rwanda, Kavaruganda Julien yavuze ko kubarizwa hamwe n’abavoka baturutse mu bihugu binyuranye hari byinshi bibungura mu bumenyi bujyanye n’amategeko.

    Ati “Duhurije hamwe tureba ibibazo biba bishobora kugariza ibihugu byacu, mu bijyanye n’amategeko no mu bijyanye n’ubutabera. Twuzuzunya mu kureba uburyo twabikemura no kureba uburyo abavoka bakorera muri ibyo bihugu bashobora kujya bambuka imipaka bitabagoye, umwe akaba yakorera mu kindi gihugu cyangwa akagisha inama mu gihe ahuye n’umuntu ukeneye ubutabera muri icyo gihugu. Tukamenya inzira twanyuramo mu gutanga ubutabera birenze imbibe z’ibihugu byacu.”

    Yakomeje agira ati “Tuba dufite byinshi tubarusha ariko nabo hari ibyo baturusha. Bigira ku byacu twagezeho, nk’uburyo inkiko zakomeje gukora mu bihe bya covid-19 natwe tukigira ku byo babashije kugeraho mu gushyiraho amategeko. Nabo bafite ibyo baba baturusha, hari amategeko bafite akoze neza, nubwo bashobora bo kugira imbogamizi mu kuyakoresha. Ntabwo ari twe twenyine dufite ubumenyi budasanzwe.”

    Yavuze ko mu gihe cy’Imyaka ibiri agiye kuyobora azibanda cyane ku guteza imbere imikoranire y’abavoka b’ibihugu byose nk’uko bakomeje kugaragaza ko bikiri imbogamizi, ubuhahirane, amahugurwa y’abavoka ku mategeko y’ibihugu binyuranye hagamijwe gusenyera umugozi umwe w’ubutabera bwihuse kandi bunoze mu bihugu binyamuryango.

    Umuyobozi w’Urugaga rw’Abavoka bo mu Ntara ya Kivu y’Amajyaruguru rukorera mu mujyi wa Goma wanasoje manda ye y’imyaka ibiri, Abel Ntumba, yabwiye IGIHE ko kuba yarabaye umuyobozi wa ABGL wa mbere byari inshingano zitoroshye, kandi ko hari intego bari bihaye batagezeho kubera Covid-19.

    Yagaragaje ko byinshi bitakozwe aribyo bitezwe ku Rwanda birimo korohereza abavoka mu gukorera muri ibi bihugu binyamuryango binyuze muri iyo mikoranire, guhugurana mu by’amategeko ndetse no kurushaho kubaka umubano uhamye hagati y’u Burundi, RDC n’u Rwanda.

    Umuyobozi w’Urugaga rw’Abavoka mu Burundi, Muhuzenge Jean de Dieu, yavuze ko biteze kuzigira byinshi ku Rwanda ngo kuko ari ibihugu bisangiye byinshi bishingiye ku mateka n’ururimi.

    ABGL, yashinzwe muri 2018 ku gitekerezo cyo guhugurana no kujya inama ku bavoka baturuka mu bihugu bivuga ururimi rw’Igifaransa byo mu Karere k’Ibiyaga bigari.

    Urugaga rw’abavoka mu Rwanda rwahawe kuyobora ABGL mu gihe cy’imyaka ibiri

    Kavaruganda Julien yagaragaje ko gukorera hamwe n’abavoka bo mu bindi bihugu byungura ubumenyi

    Iki gikorwa cyitabiriwe n’abahagarariye abandi mu bihugu byabo

    ABGL yibumbiyemo abavoka bo mu bihugu bitatu, Burundi u Rwanda na RDC

    source : https://ift.tt/3DvZyk3

  • Amerika yatangiye ibiganiro n’abayobozi b’Abatalibani #Rwanda #RwOT via @kigalitoday #rwanda #RwOT

    Ni inshuro ya mbere Abanyamerika bagiye guhura n’Abatalibani kuva Amerika yakura ingabo zayo muri Afuganisitani mu kwezi kwa Kanama 2021.

    Itsinda ry’intumwa za Amerika zahuye n’umuyobozi w’Abatalibani tariki ya 9 Ukwakira ndetse ibiganiro birakomeza na tariki ya 10.

    Amerika ivuga ko izakomeza umubano wayo n’ubuyobozi bushya bwa Afuganisitani nyuma y’ifatwa ry’umurwa mukuru w’icyo gihugu ari wo Kabul muri Kanama 2021, ariko kandi izaba n’inama ya mbere ibahuje imbonankubone.

    Abayobozi ba Leta zunze ubumwe za Amerika bavuga ko Perezida Joe Biden ashyize imbere gushyigikira Abanyafuganisitani bari ku ruhande rwa Amerika mu myaka 20 ishize.

    Leta zunze Ubumwe za Amerika zemeza ko abatalibani bashaka ubufatanye ku banyamerika basigaye muri Afuganisitani, impunzi amagana z’Abanyafuganistani zasigaye muri icyo gihugu hamwe n’abanyamahanga bakiri muri Afuganisitani ndetse badashaka kuhava.

    source : https://ift.tt/3mLE6RI

  • Abahanzi Papa Cyangwe na Ariel Wayz bari mu bafashwe barenze ku mabwiriza yo kwirinda COVID-19 #Rwanda #RwOT via @kigalitoday #rwanda #RwOT

    Ni muri urwo rwego Polisi y’u Rwanda ikomeje kureba uko amabwiriza yubahirizwa, abayarengaho bagahanwa. Urugero ni aho mu ijoro rishyira ku Cyumweru tariki 10 Ukwakira 2021, abantu basaga 110 bafatiwe ahantu hatandukanye muri Kigali bamwe bari mu tubari mu masaha bakabaye bari mu ngo.

    Hari abafashwe bavuga ko bari muri gahunda yo gufata amashusho y’indirimbo ya Papa Cyangwe ahagana saa saba z’ijoro, gusa bakaba bemera ko bakoze amakosa kandi bakaba bayasabira imbabazi.

    Abo bantu bafashwe bahise bajyanwa muri Stade ya IPRC Kicukiro, berekwa itangazamakuru ku mugoroba wo ku Cyumweru. Polisi ikaba isaba abantu bose barimo n’ibyamamare kutirara ngo badohoke ku mabwiriza yo kwirinda ikwirakwira ry’icyorezo cya COVID-19.

    source : https://ift.tt/3FwKR2f

  • Papa Cyangwe na Ariel Wayz mu bantu 113 bafatiwe mu tubari barenze ku mabwiriza yo kwirinda Covid-19 #rwanda #RwOT

    Umuraperi Papa Cyangwe n'umuhanzikazi Ariel Wayz bari mu bantu 113 bafashwe na Polisi y'Igihugu barenze ku mabwiriza yo kurwanya Covid-19 aho bafatiwe mu tubari barimo kunywa inzoga nyuma y'amasaha agengwa n'amabwiriza yo kwirinda ikwirakwira rya Covid-19.

    Bafatiwe mu tubari dutandukanye bajyanywa muri Stade ya IPRC iri ku Kicukiro, baraganiriza mbere y'uko barekurwa.

    Uko ari 113 beretswe itangazamakuru ku gicamunsi cy'uyu wa Gatandatu tariki 10 Ukwakira 2021.

    Abafite utubari ndetse n'abatugana bakomeje kwibutswa ko COVID-19 ntaho yagiye, ndetse basabwa gukomeza gukurikiza amabwiriza yo kwirinda ikwirakwira ry'icyorezo.

    Source : https://umuryango.rw/imyidagaduro/umuziki/article/papa-cyangwe-na-ariel-wayz-mu-bantu-113-bafatiwe-mu-tubari-barenze-ku-mabwiriza

  • Uganda Cranes yongeye gutsina Amavubi iyakura burundu mu gushaka itike y'igikombe cy'isi 2022 #rwanda #RwOT

    Bidasubirwaho,ikipe y'u Rwanda yasezerewe burundu mu rugamba rwo gushaka itike yo kwerekeza mu gikombe cy'isi 2022 nyuma yo kongera gutsindwa na Uganda igitego 1-0 kuri iki cyumweru.

    U Rwanda rusezerewe mu majonjora y'igikombe cy'Isi 2022 kizabera muri Qatar mu gihe habura imikino 2 irimo uwa Mali i Kigali na Kenya i Nairobi.

    Igitego cya Uganda cyabonetse muri uyu mukino wabaye kuri iki Cyumweru, cyinjijwe na Fahad Bayo ku munota wa 22, ku mupira wari uturutse muri koruneri ukurwaho nabi na Tuyisenge Jacques, ugeze kuri uyu Munya-Uganda awutsindisha umutwe.

    Uyu mukino wa kane wo mu itsinda E wabera kuri Stade ya St Mary's Kitende,wongeye kugaragaza imbaraga nke z'Amavubi by'umwihariko mu busatirizi.

    Umutoza Mashami yari yakoze impinduka enye ugereranyije na 11 bari babanje mu kibuga Amavubi atsindwa na Uganda igitego 1-0 ku wa Kane w'iki cyumweru.

    Gutsindwa uyu mukino byatumye Amavubi aguma ku mwanya wa nyuma mu Itsinda E n'inota rimwe mu gihe mu Ugushyingo azakira Mali mbere yo gusura Harambee Stars ya Kenya.

    Les Aigles du Mali yayoboye iri tsinda n'amanota 10 nyuma yo gutsindira Kenya iwayo igitego 1-0 cyinjijwe na Ibrahima Koné ku munota wa 55.

    Amavubi afite inota 1,amanota make yaherukaga ni 2 mu gushaka itike ya 2014 muri Brazil.

    Abakinnyi 11 Mashami Vincent yabanje mu kibuga:

    Umunyezamu: Mvuyekure Emery

    Ba myugariro: Salomon Nirisarike, Mutsinzi Ange, Rukundo Denis na Emmanuel Imanishimwe

    Abakina hagati mu kibuga: Yannick Mukunzi, Manishimwe Djabel na Rafael York

    Ba rutahizamu: Kevin Muhire, Jacques Tuyisenge na Meddie Kagere.

    Source : https://umuryango.rw/imyidagaduro/imikino/article/uganda-cranes-yongeye-gutsina-amavubi-iyakura-burundu-mu-gushaka-itike-y

  • Uganda yongeye gutsinda u Rwanda mu mukino wo gushaka itike y’Igikombe cy’Isi #Rwanda #RwOT via @kigalitoday #rwanda #RwOT

    Igitego kimwe rukumbi cyabonetse muri uyu mukino cyatsinzwe na Bayo Fahad ku munota wa 22 w’umukino mu gice cya mbere, uyu akaba ari na we watsinze igitego cyabonetse mu mukino wa mbere wari wahuje aya makipe i Kigali tariki 07 Ukwakira 2021.

    U Rwanda ni urwa nyuma mu itsinda E aho rufite inota rimwe rukaba ruri kumwe na Uganda ya kabiri mu itsinda n’amanota 8, Mali ya mbere n’amanota 10 na Kenya ya gatatu ifite amanota 2, aya makipe kimwe n’andi atandukanye akaba ari mu mikino yo guhatanira itike y’Igikombe cy’Isi kizabera muri Qatar mu mwaka wa 2022.

    source : https://ift.tt/2YFVM9c

  • Hari abayobozi b’amashuri bazabiryozwa: Imvano y’icyemezo cyo gusibiza abanyeshuri barenga ibihumbi 60 – #rwanda #RwOT

    Kuwa 4 Ukwakira 2021 nibwo Minisiteri y’Uburezi yashyize hanze amanota y’ibizamini bya Leta byakozwe mu mwaka w’amashuri wa 2020/2021. Iki cyemezo cyo gusubiza kireba abanyeshuri batsinze ikizamini gisoza amashuri abanza n’icyiciro rusange cy’ayisumbuye.

    Minisiteri y’Uburezi yatangaje ko abo banyeshuri batazahabwa ibigo ngo bakomeze mu byiciro bikurikira nk’uko byari bisanzwe ahubwo bazasibizwa.

    Icyemezo cyo gusibiza abataratsinze neza gishingiye ku mwanzuro wa 10 w’umwiherero w’abayobozi bakuru b’igihugu umwaka ushize wa 2020, urebana no ‘guhagarika umuco wo kwimura abanyeshuri batatsinze hagamijwe kwimakaza ireme ry’uburezi’.

    Byitezwe ko aba banyeshuri bazafashwa gusubiramo amasomo ku bufatanye n’ibigo bari basanzwe bigaho bakazasubira mu bizamini kugira ngo bazimukire mu kindi cyiciro bamaze gutsinda ku kigero giteganywa.

    Mu kiganiro Urubuga rw’Itangazamakuru cyabaye kuri iki Cyumweru tariki ya 10 Ukwakira 2021, Minisitiri w’Uburezi, Dr Uwamariya Valentine yavuze ko gufata iki cyemezo byaturutse ku bintu byinshi birimo n’uko isoko ry’umurimo ryari rimaze igihe kinini ribisaba ngo kuko bamwe mu barangizaga amashuri bagaragazaga icyuho mu bumenyi.

    Ati “Hari impamvu zabyo nyinshi, ubundi uburezi bureba igihugu ntabwo ari Minisiteri y’Uburezi cyangwa amashuri ahubwo tureba isoko ry’umurimo. Nubwo tuvuga ko aba bakiri mu mashuri abanza bakizamuka no mu cyiciro rusange ariko nibo bazamuka bakavamo abarimu dutegereje n’abandi bayobozi b’igihugu bose. Ntabwo rero twakomeza kwirengagiza icyo isoko ry’umurimo rivuga, buriya iyo bavuze ireme ry’uburezi humva byinshi ariko abakira abanyeshuri bigaragaza impungenge.”

    Yavuze ko mu mpungenge abatanga akazi ku isoko ry’umurimo bagaragazaga harimo n’uko hari n’abarangiza amashuri batazi kwandika.

    Dr Uwamariya yavuze ko hari impamvu zitandukanye zatumye Leta itinda gufata iki cyemezo cyo kujya isibiza abatsinzwe zirimo kuba ibyumba by’amashuri byari bike, nta barimu bahagije bo kubigisha ndetse no kwihanganira abanyeshuri batsindwaga kubera ko aho biga ari kure.

    Yavuze ko izi mpamvu zitandukanye zatumye Leta yorohereza abantu bose kugira ngo babashe kwiga ariko yemeza ko iki aricyo gihe cyo gusubira inyuma hagasubizwaho icyemezo cy’uko hazajya himuka uwatsinze, kuko ibyinshi muri ibi bibazo byamaze gukemurwa.

    Ati “Igihe byakozwe bagakomeza kwiga byari muri ya gahunda yo gushishikariza abantu gukomeza kwiga aho bafunguriye amarembo buri wese ngo ni agende yige. Ikindi Leta yashyize imbaraga nyinshi cyane mu mashuri nubwo bitagaragara ariko hari byinshi byakozwe, ubwo ndavuga mu bikorwa remezo. Mbere hazaga impamvu zitandukanye ugasanga amashuri ari kure y’abana bigatuma amanota aba make.”

    “Hari aho wasangaga umwana ava mu bilometero 19 ajya ku ishuri, hari igihe yashoboraga kwiga kabiri cyangwa gatatu mu cyumweru icyo gihe ariko ubu hashyizweho ibyumba by’amashuri. Umwana yaratsindwaga ukavuga ko hari icyo abura ukavuga ngo ka dukomeze tugerageze kuvuga ngo duhagararire aha ntabwo byaba ari byo.”

    Yakomeje avuga ko kugeza ubu abanyeshuri nta rwitwazo bafite rwatuma batsindwa.

    Ati “Ubu kubera kongera ibyumba by’amashuri bigabanya ingendo abana bakora, ubu bafite uburyo bwo kwiga, ni ngombwa ko dushyiramo igitsure n’ingufu kugira ngo ireme ry’uburezi rizamuke.”

    “Ntabwo ari ukuvuga ko ibyakozwe mu myaka yashize byari bibi ahubwo habagaho kureba uko abanyeshuri babasha kugera ku mashuri, ntiwari kuvuga ngo bakomeze abandi basigare kuko n’iyo basigara ntiwari kubona aho ubashyira. Ubu twitaye ku bivugwa ku ireme ry’uburezi tukareba ibikorwaremezo byashyizweho, tukareba abarimu tumaze kugira ni ngombwa ko dushyira imbaraga mu kwimakaza ireme.”

    Hari abayobozi b’amashuri bazabiryozwa

    Minisitiri w’Uburezi yavuze ko kugeza ubu Ikigo cy’Igihugu cy’Uburezi (REB) cyatangiye kumanuka kijya hasi mu mirenge no mu bigo by’amashuri kugira ngo harebwe impamvu yatumye batsindwa kugeza ku rwego rwo gusibira.

    Yavuze ko muri iri genzura hazarebwa niba ababifitemo uruhare ari abanyeshuri, abarimu, ubuyobozi bw’ikigo cyangwa abashinzwe uburezi mu mirenge. Amakuru ari gukoreshwa muri iri genzura ni ayakusanyijwe mu gihe cy’imyaka itatu.

    Ati “Muri aba bana bose tugomba kureba ikibazo buri mwana afite kuko ushobora gusanga atarabonye amanota amwemerera kwimuka kubera ko habaye uburangare yabuze umwitaho.”

    “Muzatangara hari ishuri, ikigo cyose hashobora kuba haratsinze umwana umwe cyangwa babiri, hari n’amashuri uzasanga abana bose batsinze […] nujya ku kigo ugasanga abana babiri gusa nibo batsinze abandi bose basigaye, ni ukuvuga ngo ikibazo ntabwo kiri kuri rya shuri ryonyine uzahita usubira inyuma urebe.”

    Minisitiri Uwamariya yakomeje avuga ko ishuri bazasanga rifite ikibazo cyo kudatsindisha kimaze kuba karande bizaba ngombwa ko hafatwa ibindi byemezo zirimo guhindura ubuyobozi bw’ikigo n’abarimo.

    Ati “Birasaba ingamba zidasanzwe zirimo ko dushobora no guhindura ubuyobozi bw’ikigo harimo ko dushobora guhindura abarimo, harimo ko tugomba guhamagara ababyeyi tukicarana n’ubuyobozi bw’aho, tukavuga tuti ikibazo kiri aha ni ikihe? Kubera ko nta murenge utagira umukozi ushinzwe uburezi […] abo bantu bakora iki umunsi ku munsi niba ishuri rishobora kumara imyaka itatu ikurikirana nta munyeshuri uhava ubona amanota.”

    “Ibyemezo bizafatwa hashingiwe kuri buri kigo uko kimeze[…] dufate urugero dusanze ishuri ryose ryaratsinzwe, ntabwo dushobora kwemera ko umuyobozi w’ikigo ahaguma.”

    Abakoze ibizamini bya leta bisoza amashuri abanza bari 251.906 barimo abakobwa 136.830 n’abahungu 115.076 naho mu cyiciro rusange bari 121.626 barimo abakobwa 66.240 n’abahungu 55.386.

    Ku bijyanye n’ibyiciro by’imitsindire (Divisions), mu mashuri abanza abaje mu cya mbere ni 14.373 bihwanye na 5,7%; mu cya kabiri 54.214 (21,5%), icya gatatu ni 75.817 (30,10%) na ho icya kane bakaba 63.326 (25,10%).

    Mu basoza Icyiciro Rusange, abatsinze bari mu cyiciro cya mbere bangana na 19.238 (15,8%); icya kabiri ni 22.576 (18,6%), icya gatatu ni 17.349 (14,3%) naho mu cyiciro cya kane harimo 45.842 (37,7%.).

    Nko mu mahuri abanza, abanyeshuri bari mu cyiciro cya mbere ni abafite kuva ku inota rya 1-16; icya kabiri kiri hagati ya 16 na 28; icya gatatu 29-34; icya kane 35-41. Abasigaye baba bari muri U (unclassified), ni bo baba batsinzwe, ni ukuvuga ko muri buri somo baba babonye inota rya 9.

    Minisitiri w’Uburezi, Dr Uwamariya Valentine yavuze ko hatangiye gukorwa igenzura ku mpamvu abanyeshuri barenga ibihumbi 60 batsinzwe cyane ku rwego bafatirwa icyemezo cyo kubasibiza

    source : https://ift.tt/3uWMCAI

  • Amahirwe y’ishoramari yari yararengejwe ingohe ahishe hagati y’u Rwanda na Zimbabwe – #rwanda #RwOT

    Kuva mu 2017 Perezida Emmerson Mnangagwa yajya ku butegetsi muri Zimbabwe, umubano w’u Rwanda n’iki gihugu warushijeho gutera intambwe igaragara.

    Ibi bishobora gushimangirwa n’uko ari nabwo ibihugu byombi byahisemo gufungura ambasade. U Rwanda rwafunguye ambasade muri Zimbabwe mu Ukwakira 2018, mu gihe Zimbabwe nayo yayifunguye i Kigali mu Ukwakira 2019.

    Igitekerezo cyo gutangiza Rwanda – Zimbabwe Trade and Investment Conference kandi cyazanywe bwa mbere mu 2019, nyuma y’uko Perezida Emmerson Mnangagwa yari amaze gusura Urwego rw’Igihugu rw’Iterambere, RDB, akishimira intambwe u Rwanda rumaze gutera mu bijyanye no korohereza ubucuruzi.

    Uyu mubano w’ibihugu byombi ushingiye ku kureba uko byarushaho gufatanya mu bintu bitandukanye hagamijwe kuzamura ubukungu n’imibereho myiza y’abaturage babyo.

    Kuba ibihugu byombi byarahisemo gushyira imbaraga mu mubano n’ubutwererane bifitanye, ni uko hari amahirwe kimwe kibona mu kindi.

    Zimbabwe ni igihugu kiri muri Afurika y’Amajyepfo gifite ubuso bwa 390,757 km2. Bitewe n’icyerekezo iki gihugu kirimo bituma kitabona uko gihahirana neza na Afurika yo hagati ndetse n’iyo mu burasirazuba. Ibi bituma Zimbabwe ibona u Rwanda nk’igihugu cyayifasha kwinjira muri utu turere turimo amasoko manini nk’irya Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo.

    U Rwanda kandi narwo rubona Zimbabwe nk’inzira yarufasha kugeza ibicuruza byarwo muri Afurika y’Amajyepfo.

    ’Rwanda – Zimbabwe Trade and Investment Conference’ ihanzwe amaso

    Nyuma y’uko Perezida Emmerson Mnangagwa atanze igitekerezo cyo gutangiza ‘Rwanda – Zimbabwe Trade and Investment Conference’, Umuyobozi Mukuru wa RDB, Clare Akamanzi, yagiriye uruzinduko muri Zimbabwe ku butumire bw’icyo gihugu, hemezwa ko iri huriro rizajya rihura buri mwaka mu rwego rwo gusangira ubunararibonye n’ubufatanye mu nzego zitandukanye.

    Bwa mbere iri huriro riherutse guteranira mu Rwanda kuva ku wa 28-30 Nzeri 2021, abanyepolitike, ba rwiyemezamirimo n’abandi bose barebwaga n’ibi biganiro baturutse mu bihugu byombi.

    U Rwanda na Zimbabwe biherutse gusinya amasezerano y’ishoramari atandukanye yitezweho kubyarira umusaruro impande zombi

    Guverinoma ya Zimbabwe yari ihagarariwe n’abantu 15 barimo abakozi ba Minisiteri y’Ububanyi n’amahanga, iy’ubucuruzi n’inganda, iy’ibidukikije abakora mu bukerarugendo no kwakira abantu ndetse n’abakora mu Rwego rw’Igihugu rushinzwe iterambere muri Zimbabwe, ZimTrade. Iki gihugu kandi cyari gihagarariwe n’abayobozi 70 b’ibigo by’abikorera.

    Ku ruhande rw’u Rwanda ibi biganiro byitabiriwe n’abayobozi 102 b’ibigo ndetse n’abagize Guverinoma 28.

    Umuyobozi wungirije wa RDB, Zephanie Niyonkuru, yavuze ko mu minsi ibiri y’ibi biganiro hari byinshi byagezweho.

    Harimo amasezerano atanu y’ubufatanye hasinywe hagati y’u Rwanda na Zimbabwe mu nzego z’ubukerarugendo n’ubucuruzi, ibidukikije n’imihindagurikire y’ibihe, ubufatanye hagati y’abikorera bo mu Rwanda na Zimbabwe, ubufatanye mu ikoranabuhanga n’ubufatanye mu iterambere ry’ubuhinzi n’ubworozi.

    Yavuze ko Guverinoma zombi zameranyije ibintu bitandukanye byafasha mu kuzamura ubucuruzi n’ishoramari birimo no kuva viza imwe y’ubukerarugendo.

    Ati “Twemeranyije ko hejuru y’amasezerano y’ubufatanye twasinye tugomba gushyiraho n’ibindi bikorwa, mu byo twaganiriyeho hakaba harimo kwihutisha uburyo bwo gushyiraho viza imwe y’ubukerarugendo, ku buryo abashyitsi cyangwa ba mukerarugendo basuye kimwe muri ibi bihugu bashobora no gusura ikindi bidasabye kongera kwaka indi viza.”

    “Twanaganiriye ku buryo bw’imicungire ya za Pariki z’Igihugu no kwimura inyamaswa, twemeranya ko mu byumweru bitatu biri imbere tuzakora urutonde rw’inyamaswa ibihugu byombi bishobora guhererekanya kugira ngo twongerere imbaraga ubukerarugendo hagati y’ibihugu byombi.”

    Ku ruhande rw’abikorera nabo hari byinshi bemeranyije birimo nko kuba ikigo cyo muri Zimbabwe gikora ibijyanye n’ibikoresho byo mu nzu, Teecherz Home & Office cyemeye gutangiza ibikorwa byacyo mu Rwanda. Mu bindi bigo byagaragaje ubushake bwo gutangira gukorera mu Rwanda harimo Maka gikora ibijyanye no kuhira na ZimNyama gitunganya ibikomoka ku matungo na W2 Industries.

    Hagati y’u Rwanda na Zimbabwe harimo kilometero 2776, nibura bifata iminsi iri hagati ya 10 na 12 kugira ngo imodoka ivuye mu gihugu kimwe igere mu kindi. Ibi bituma ubucuruzi hagati y’ibihugu byombi burushaho kugorana.

    Mu byaganiriweho harimo kureba ingamba zafatwa kugira ngo iyi minsi y’urugendo igabanuke binyuze mu korohereza ibyangombwa bisabwa mu bijyanye n’ubwikorezi.

    Umuyobozi wungirije wa RDB yavuze ko mu bijyanye n’ubucuruzi indi ngingo yaganiriweho ari ijyanye no gufasha abikorera kuba batangiza ibikorwa byabo mu gihugu kimwe babikuye mu kindi no kwihutisha amasezerano azabafasha kwimurira igishoro mu kindi gihugu. Harimo no kwihutisha amasezerano azabafasha kudasoreshwa kabiri igihe bakorera mu bihugu byombi.

    Zimbabwe iriteguye

    Minisitiri w’ubucuruzi n’Inganda wa Zimbawe, Dr Sekai Nzenza na we wari witabiriye iri huriro yabwiye Sunday Mail ko ibi biganiro hagati y’igihugu cye n’u Rwanda abibona nk’amahirwe adasanzwe.

    Ati “Amahirwe ari hagati y’u Rwanda na Zimbabwe aragutse cyane, by’umwihariko mu bijyanye n’inganda ndetse no kubyaza umusaruro umutungo kamere. Twamaze kubona umusaruro w’ibiganiro mu minsi mike ishize tugomba gukora ku buryo hajyaho visa imwe hagati y’ibihugu byombi, nta mpamvu yo kugira ngo buri gihugu kigire visa. Tuzategereza Guverinoma ibyemeze.”

    Yavuze ko mu minsi mike iki gihugu kizakira itsinda ry’u Rwanda rikora mu bijyanye n’ubukerarugendo kugira ngo harebwe uko ibihugu byombi bitangira gukorana muri uru rwego.

    Umuyobozi Mukuru wa ZimTrade, Allan Majuru yavuze ko iri huriro ari amahirwe adasanzwe y’ishoramari hagati y’ibihugu byombi. Yavuze ko iri huriro ryarangiye hasinywe amasezerano afite agaciro kza miliyoni z’Amadorali.

    Yavuze ko ibimaze kugerwaho byagizwemo uruhare rukomeye na Ambasade n’Abakuru b’Ibihugu bombi.

    Ati “Kwiyemeza kw’Abakuru b’ibihugu byombi, by’umwihariko mu bijyanye no gushyiraho Ambasade muri Harere na Kigali, byatanze urubuga rukomeye rwo gukora ubucuruzi. Izi ambasade ebyiri zimaze gukora akazi gakomeye. Ibyo zabashije gukora mu myaka ibiri byashoboraga gufata imyaka itanu cyangwa irenga.”

    Majuru yavuze ko Zimbabwe yiteguye gukoresha u Rwanda nk’amarembo ayinjiza ku yandi masoko.

    Ati “Amahirwe ari hano ni menshi. Ibihugu byombi ntabwo bikora ku Nyanja ariko bihuriye ku nzira y’ubutaka. Turashaka gukoresha u Rwanda mu kwinjira muri Afurika y’i Burasirazuba. Twaherukaga Kinshasa, mu Burundi na Centrafrique.”

    Yakomeje avuga ko Abanya-Zimbabwe bashobora kubyaza umusaruro amahirwe ari mu Rwanda mu bijyanye n’ubuhinzi bw’indabo, ubukerarugendo, ubwubatsi n’uburezi.

    Imibare igaragaza ko mu 2020 Zimbabwe yari ifite abaturage barenga miliyoni 14.86 mu gihe ubwiyongere bw’abaturage bwari kuri 2,3% muri icyo gihe.

    Ubukerarugendo buri mu bigira uruhare runini mu musaruro mbumbe w’igihugu aho bugira 12%, ubuhinzi bugira uruhare rungana na 11%, ubucukuzi bw’amabuye y’agaciro 9%, mu gihe serivisi zigira uruhare rwa 16%. Zimbabwe ni Umunyamuryango wa SADAC, COMESA ndetse na ACP.

    Perezida Paul Kagame yitabiriye iri Huriro ry’Ubucuruzi n’Ishoramari hagati y’u Rwanda na Zimbabwe

    Iri huriro ryabaye umwanya mwiza wo gusuzuma amahirwe y’ishoramari ibihugu byafatanya kubyaza umusaruro

    Abashoramari bagize umwanya wo kungurana ibitekerezo

    Impande zombi zemeranyije gutangira gushyira mu bikorwa amasezerano zasinye

    source : https://ift.tt/3mK3aIN