Author: webrwanda

  • Kabutare: Abishyuza agahimbazamusyi (PBF) baributswa ko kadatangwa ku itegeko #Rwanda #RwOT via @kigalitoday #rwanda #RwOT

    Ubuyobozi bw
    Ubuyobozi bw’ibitaro bya Kabutare butangaza ko ikibazo cy’agahimbazamusyi kizakomeza gushakirwa ibisubizo

    Ibyo bitangajwe mu gihe hari abakozi b’ibitaro bishyuza agahimbazamusyi bakanabigaragaza ku mbuga nkoranyambaga bisa nk’aho barenganyijwe, nyamara ibitaro byo bigaragaza ko nta karengane bakorewe kuko guhabwa agahimbazamusyi bikorwa gusa iyo amafaranga ahari.

    Umuyobozi mukuru w’ibitaro bya Kabutare, Dr. Bosco Nsabimana, avuga ko muri rusange amasezerano agenga abakozi bo kwa muganga ateganya ko bahabwa umushahara ariko n’ako gahimbazamusyi kakaboneka ariko ngo ntabwo ko ari itegeko, kuko gatangwa amafaranga yabonetse.

    Agira ati “Nta byacitse ihari nanjye ako gahimbazamusyi mba ngakeneye na DAF w’ibitaro aba agakeneye ntawe wakwima abakozi agahimbazamusyi kabonetse, kuko kaboneka iyo amafaranga ahari iyo adahari ntabwo kaboneka kandi nta burenganzira umukozi aba yambuwe”.

    Avuga ko abitwaza imikorere n’imikoranire y’abakozi bakavuga ko umukozi ushinzwe imari mu bitaro yaba abima agahimbazamusyi ku bushake atari byo, kuko atari we ugena agahimbazamusyi ahubwo gatangwa iyo amafaranga ahari.

    Agahimbazamusyi kava he?

    Umukozi w’ibitaro bya Kabutare ushinzwe umutungo, Karangwa Fabien, atangaza ko abakozi b’ibitaro baheruka agahimbazamusyi ko mu kwezi kwa Gashyantare 2021 kuko kugeza ubu nta handi amafaranga yava ngo bayahe abakozi.

    Karangwa avuga ko muri rusange impamvu abakozi badahabwa agahimbazamusyi ari uko ibitaro biba byinjije umusaruro muke ugererayije n’ibikenewe mu bitaro, ibirarane by’amafaranga yishyurwa n’ikigo cy’ubwiteganyirize (RSSB), abarwayi bavurwa ntibishyure, no kuba hari ibyo abakozi batuzuza ngo umusaruro wiyongere birimo nko kuzuza neza fagitire y’umurwayi.

    Asobanura ko iyo abakozi bavura abarwayi bakoze neza inshingano zabo bakamenya kuzuza inyemezabwishyu z’abarwayi no gukurikirana uko abarwayi bazishyura, kandi bigakorwa ku gihe byatuma amafaranga aboneka kuko usanga ahanini ibitaro biba bifitiwe amadeni menshi ku buryo amafaranga aboneka akoreshwa ibindi byihutirwa kurusha agahimbazamusyi.

    Agira ati “Umuti ntawundi ni uko abakozi bose bamenya inshingano zabo bagakurikirana neza uburyo bwo gukora inyemezabwishyu z’abarwayi kuko iyo urebye nka miliyoni 45frw twinjiza ku kwezi ugakuramo imiti igura asaga miliyoni 20, tugakuramo imishara igera kuri miliyoni 15frw ntabwo agahimbazamusyi gashobora kuboneka”.

    Yongeraho ko umuti w’agahimbazamusyi uri mu biganza by’abakozi igihe bakongera umusaruro nibura ukegera kuri miliyoni 70frw kuko nibura baba bashobora kubona ikinyuranyo cy’amafaranga akenewe ku barwayi no gutanga agahimbazamusyi.

    Agira ati “Hari igihe tugira ibirarane bya RSSB ariko n’iyo icyo gihe itakwishyura twaba dufite amafaranga hafi aho yakoreshwa ibindi, kuko ibyo dusohora ni byinshi kubera ibikenerwa mu bitaro. Unarebye uyu munsi n’imiti kuyigura ni ikibazo ku buryo usanga turimo n’amadeni aho tuyigurira”.

    Abakozi bavuga iki ku kibazo cya PBF?

    Uwitwa Mutijima Christopher avuga ko ikibazo cya PBF kimaze igihe kinini iyo bakoze inama n’ubuyobozi bw’ibitaro babasobanurira uko ibitaro bihagaze n’aho amafaranga aturuka hose, hakaba hashize igihe ngo babasobanurira ko ibitaro bifite amadeni ariko ubundi iyo ahari bayabaha.

    Agira ati “Muri aya mezi mu nama nyinshi batubwiyeko ikibazo cy’amafaranga gihari kandi ko igihe azabonekera bazayaduha, ikibazo cyo kirahari ariko gituruka mu nzira nyinshi kuko badusobanurira ko amafaranga tubona ava mu byo twinjije n’inyongera ya MINISANTE, iyo rero yabonetse barayaduha”.

    Uwitwa Kasongo Mbuya Seraphine uvura abana, asobanura ko ibya PBF atazi uko bikorwa ariko ibisabwa ngo bayihabwe baba babitanze, akavuga ko atazi impamvu itabonekera igihe ariko ngo mu byo yumva harimo kuba amafaranga yo kubaha adayahari.

    Agira ati “Ako gafaranga ni akiyongeraho ngo akazi kagende neza ariko mu kazi kanjye nta kibazo karagenda kuko umushahara wanjye uraboneka buri kwezi. Agahimbazamusyi kabonetse nta kibazo katabonetse ntabwo bituma ntakora akazi kanjye”.

    Mu gushaka kumenya niba mu bindi bitaro agahimbazamusyi kabonekera ku gihe, umunyamakuru wa Kigali Today yavuganye n’umwe mu bakorera ku bitaro bya Kabgayi maze amubwira ko baherutse kubona amafaranga y’ukwezi kwa Gashyantare vuba aha, ubwo na bo baberewemo ibirarane by’amezi arindwi.

    Asobanura ko iyo kabonetse bagahabwa kaba katabonetse bagakomeza gutegereza kuko kava ku byinjijwe mu bitaro kandi ibitaro bya Kabgayi bikunze guhura n’ikibazo cy’amadeni no kutishyurirwa igihe na RSSB.

    Minisiteri y’Ubuzima ishami rishinzwe itangazamakuru n’inozabubanyi ritangaza ko iby’agahimbazamusyi k’abakozi b’ibitaro biri mu bushobozi bw’ibitaro kandi bigengwa n’uturere ibitaro biherereyemo, kandi umuyobozi mukuru w’ibitaro burya aba ari umuvugizi wabyo ku buryo ibyatangajwe n’ibitaro bya Kabutare ari byo byashingirwaho.

    Ibitaro bya Kabutare na byo byemeza ko ikibazo cya PBF atari umwihariko wabo gusa kuko kiri mu bitaro byose byo mu Rwanda, ku buryo uwavuga ko Kabutare ari yo yarenganye gusa yaba akabije.


    source : https://ift.tt/3lJgM7N

  • Amajyaruguru: Kugaburirira abana ku ishuri byitezweho gutuma batsinda neza #Rwanda #RwOT via @kigalitoday #rwanda #RwOT

    Abana ngo ntibazongera guta ishuri cyangwa ngo batsindwe kubera gahunda yo gufatira amafunguro ku ishuri
    Abana ngo ntibazongera guta ishuri cyangwa ngo batsindwe kubera gahunda yo gufatira amafunguro ku ishuri

    Kuva mu ntangiro z’umwaka w’amashuri 2021-2022, watangiye mu kwezi k’Ukwakira, mu bigo bya Leta by’amashuri y’incuke n’abanza, byatangiye gahunda yo gufatira ifunguro rya saa sita ku ishuri.

    Abanyeshuri Kigali Today yasanze ku bigo by’amashuri biherereye mu Murenge wa Cyanika mu Karere ka Burera, harimo ishuri ribanza rya Cyanika II ndetse n’ishuri ribanza rya Munini bafata amafunguro ya saa sita, bahamya ko iyi gahunda ije gukemura byinshi.

    Umuhoza Marie Claire, umunyeshuri wiga mu mwaka wa gatandatu w’amashuri abanza kuri EP Cyanika II, yagize ati “Mbere tugitaha mu rugo saa sita kuhafatira amafunguro, hari ubwo umuntu yageraga iwabo agasanga ababyeyi badahari, bigiriye mu mirima guhinga, batanabonye umwanya wo gutegura amafunguro. Ibyo bigatuma asubira ku ishuri nyuma ya saa sita atariye, agasinzirira mu masomo kubera inzara. Benshi wasangaga basibira mu ishuri kubera kutiga neza, abandi bakarivamo burundu bitewe no gutinya kwiga ufite inzara”.

    Ati “None iyi gahunda yo gufatira amafunguro ku ishuri, twishimiye ko igiye kudukuriraho izo mbogamizi zari zaradindije imyigire yacu; kuko ubu wa mwanya twajyaga dutakaza tujya mu rugo no kugaruka, tuzajya tuwukoresha mu gusubiramo ibyo twize, kandi n’ubuzima bwacu bumeze neza, tubikesha amafunguro ateguye neza kandi ahagije dufatira ku ishuri”.

    Abana bakurikirana amasomo yabo batekanye mu mubiri bibafasha no mu mitsindire
    Abana bakurikirana amasomo yabo batekanye mu mubiri bibafasha no mu mitsindire

    Guverineri w’Intara y’Amajyaruguru, Dancille Nyirarugero, atangaza ko mu bigo bibarizwa muri iyo Ntara, uhereye mu y’incuke kugeza mu mashuri yisumbuye, gahunda yo kugaburira abana amafunguro ya saa sita ku ishuri irimo gushyirwa mu bikorwa.

    Yasabye ababyeyi ko mu bushobozi bafite bitabira gufatanya na Leta, bakayigiramo uruhare kugira ngo izagende neza.

    Yagize ati “Mu by’ukuri umwana ntiyabasha gukurikira neza amasomo ashonje. Ni yo mpamvu gufatira amafunguro ya saa sita ku ishuri tubibonamo igisubizo gikomeye, kije gushyigikira ireme ry’uburezi bw’abana bacu. Akaba ari na yo mpamvu dushishikariza ababyeyi kutubera abafatanyabikorwa beza b’iyi gahunda, bagira icyo bigomwa, yaba mu buryo bw’amafaranga cyangwa ibiribwa byifashishwa mu gutekera abana ku ishuri, kugira ngo bibaruhurire za ngendo cyangwa kubura amafunguro byajyaga bibaho, bityo babashe kwiga batekanye”.

    Mu bigo by’amashuri byo mu Ntara y’Amajyaruguru byatangiye gushyira mu bikorwa iyi gahunda, biri kwifashisha amafunguro byagenewe na Leta mu gihe bigitegereje kugirana ibiganiro n’ababyeyi ngo impande zombi zemeranywe umusanzu ababyeyi bajya batanga, mu gushyigikira iyi gahunda.

    Guverineri Nyirarugero asaba ubufatanye b
    Guverineri Nyirarugero asaba ubufatanye b’ababyeyi mu gutuma gahunda yo gufatira ifunguro rya saa sita ku ishuri igenda neza

    Leta izajya igenera buri mwana amafaranga 56 ku munsi, umubyeyi na we agire urundi ruhare yongeraho.


    source : https://ift.tt/3aDTnht

  • Dr Habumuremyi yavuze ku buzima bwo muri gereza, ibyo yicuza n’intego nshya (Video) – #rwanda #RwOT

    Uyu mugabo w’imyaka 60 y’amavuko, ni umwe mu babaye mu myanya ikomeye mu buyobozi bw’u Rwanda, uhereye ku kuba yarayoboye inzego za leta zikomeye nka za Minisiteri zinyuranye kugera no ku kuba Minisitiri w’Intebe anaruhagararira muri EALA nk’Umudepite.

    Muri Nyakanga 2020 nibwo yatawe muri yombi akurikiranyweho ibyaha bibiri birimo icyo gutanga sheki zitazigamiye n’icyaha cy’ubuhemu. Icyo gutanga sheki cyaje kumuhama ahanishwa igifungo cy’imyaka itatu.

    Kugira ngo arekurwe, byaturutse ku mbabazi yasabye. Ubwa mbere mu iburanisha rye rya nyuma, ubwa kabiri mu mabaruwa yandikiye Umukuru w’Igihugu atakamba uhereye umunsi yari agifatwa.

    Ubwo yari afunguwe, yabwiye IGIHE ko yanditse atagerageza amahirwe, ahubwo muri we yari afite icyizere. Ati “Icyari kigamijwe ni ukugira ngo nicishe bugufi ngaragaze ko amakosa nakoze atari akwiriye umuyobozi nkanjye.”

    Dr Habumuremyi wagizwe Minisitiri w’Intebe mu Ukwakira 2011 asimbuye Makuza Bernard, yibukirwa ku ngendo yakoreye mu ntara hafi ya zose z’igihugu mu minsi ye ya mbere.

    Izo mbaraga yakoreshaga asobanura ko n’ubu akizifite ko ari nazo agiye gukoresha mu bindi bikorwa bigamije iterambere ry’u Rwanda.

    Ubuzima bwo muri Gereza

    Uyu mugabo yabwiye IGIHE ko mu myanya itandukanye yanyuzemo, yagiye asura gereza, ariko ko atari azi ubuzima bwaho kugeza igihe ayigiriyemo ari guhanwa.

    Ati “Ubuzima bwaho butandukanye n’ubwo hanze, ntabwo ukora ibyo ushaka nk’uko wabikoraga uri hanze. Igikomeye njye nabonye, ni isomo. Ni ishuri. Ugezemo ntuhafatire amasomo, ntuhigire ubwenge, ntushobore kwihangana, bisaba no kwicisha bugufi, kubahiriza amabwiriza, ntabwo ari amabwiriza mabi, ni amabwiriza y’igorora. Gufungwa ni kimwe ariko no kugororwa ni ikindi.”

    Muri iyo minsi amaze muri gereza, yavuze ko yabonye uburyo abagororwa basohoka bize byinshi, yaba imyuga n’ibindi ku buryo umuntu yiga ibintu byamufasha no mu buzima bwo hanze.

    Uko yitaweho arwaye

    Dr Habumuremyi ubwo yitabaga urukiko bwa mbere, yavuze ko arwaye, ndetse asaba kurekurwa kugira ngo abashe gukomeza kubona uko yivuza. Abunganizi be icyo gihe bavugaga ko arwaye amaso.

    Ku mugoroba wo ku wa Kane, mu bari bagiye kumwakira harimo n’umwuganizi we. Yabwiye IGIHE ko usibye amaso, uwo yunganira afite n’ikibazo cy’umuvuduko ukabije w’amaraso, Prostate, imitsi n’ubundi burwayi agira mu muhogo.

    Mu gihe cyose yamaze muri gereza, asobanura ko yitaweho ndetse iyo atabona ubufasha ubu bishoboka ko aba atakiriho.

    Ati “ Iyo ntabubona, ntabwo mba nkiriho. Ariko gereza na yo ifite aho igarukira ku buryo hakenewe ubundi buvuzi busumbye ubwo nabonaga kugira ngo nshobore kwivuza, mbe no hafi y’abaganga […] gereza yakoze ibishoboka.”

    Imbabazi Dr Habumuremyi yahawe zikuraho igifungo cy’imyaka itatu yari yarakatiwe n’Urukiko Rwisumbuye rwa Nyarugenge hamwe n’ihazabu yari yaraciwe ya miliyoni 892 Frw.

    Gusa nubwo yababariwe, azasabwa kwishyura amafaranga abereyemo abari bamureze mu nkiko. Imitungo ye yarafatiriwe kugeza igihe azishyurira abo bantu abereyemo imyenda.

    Ati “Ibyo urukiko rwategetse ngomba kubyubahiriza. Ibiri hanze y’imbabazi za Perezida wa Repubulika ngomba kubyubahiriza.”

    Aricuza…

    Dr Habumuremyi avuga ko ubuzima bugira inzira nyinshi ariko igikomeye kuruta ibindi ari ukwitwararika ku buryo atagwa mu makosa ayo ari yo yose.

    Ati “Ushobora kugwa mu makosa bitaguturutseho, ariko ushobora no kuyagwamo biguturutseho kandi byombi birashoboka kubyirinda. Uramutse ugeze muri gereza, reka dufate igihugu nk’umubyeyi, umubyeyi aguhannye afite uburenganzira bwo kuguhana ariko nawe nk’umwana uhanwe ugomba guha agaciro icyo gikorwa. Ntabwo wanga umubyeyi wawe ko yaguhannye, ariko ukavuga uti ese nzahora mpanwa? Nzahora nsaba imbabazi?”

    Iyo uganira na Dr Habumuremyi asobanura ipfunwe yatewe n’amakosa yakoze akamufungisha. Abishingira ku kuba ubusanzwe ari umuntu wagize umugisha akagirirwa icyizere cyo kuba mu buyobozi ku myanya itandukanye.

    Ati “Nayoboye Komisiyo y’Amatora imyaka umunani, nahagarariye u Rwanda muri EAC ndi Umudepite, nabaye Minisitiri w’Uburezi, nabaye Minisitiri w’Intebe, muri miliyoni 11 zirenga, si uko ari njye wari ufite ubwenge gusumba abandi ni icyizere nagiriwe.”

    “Ikosa nicuza ni ukuba naratatiye icyo gihango ngakora ayo makosa kandi naragombaga gutanga urugero nk’umwe mu bagiriwe icyizere n’Umukuru w’Igihugu, ngacikwa urwo rugero sindutange kandi ari njye wagombaga kurutanga nduha n’abaturage bose bakandeberaho. Icyo ndacyicuza.”

    Dr Habumuremyi yahamijwe icyaha cyo gutanga sheki itazigamiwe. Cyakozwe bishingiye kuri Kaminuza ye ya Christian University of Rwanda yari abereye Perezida ndetse akagiramo n’imigabane ingana na 60%, mu gihe umuhungu we afitemo 30% naho Umuyobozi wayo [Vice Chancellor] akagiramo 10%.


    source : https://ift.tt/3BKTBPP

  • Inyigo zisondetse, ruswa, kudindira kw’imishinga- Ibibazo mu masoko ya Leta – #rwanda #RwOT

    Kugeza ubu 70% by’amasoko ya leta atangwa ajya mu bikorwaremezo birimo ubwubatsi n’imihanda, ari naho hakunda kugaragara ibibazo nk’imihanda isenyuka nyuma y’igihe gito yubatswe cyangwa se inyubako zitangira kwiyasa nta n’umwaka urashira zubatswe kandi byaratwaye akayabo k’amafaranga.

    Ibi ni ingaruka ziterwa n’uruhuri rw’ibibazo biboneka mu masoko ya leta byagaragajwe kuri uyu wa 14 Ukwakira 2021 mu nama yahuje Ikigo cy’Igihugu Gishinzwe Gutunganya Amasoko ya Leta (RPPA), na ba rwiyemezamirimo bapiganirwa aya masoko, abakora inyigo, abakurikirana ishyirwa mu bikorwa ryayo, abashinzwe kurwanya ruswa ndetse n’inzego za leta zitandukanye.

    Muri iyi nama buri ruhande rwerekanye ibibazo biri mu mitangire y’amasoko birimo inyigo zikoze nabi, ba rwiyemezamirimo bishyurwa batinze, inzego zitanga amasoko afite agaciro karenze ingengo y’imari yateganyijwe cyangwa se bakananiza ba rwiyemezamirimo babasaba ibintu byinshi bidakenewe, kudindira kw’imishinga, n’ibindi.

    -  Inyigo zisondetse zagaragajwe nk’ipfundo ry’ibikorwa bitaramba

    Umuyobozi Mukuru wa RPPA, Uwingeneye Joyeuse, yavuze ko mu bibazo bya mbere biri mu masoko ya leta harimo inyigo zikoze nabi zituma ibikorwa bimara igihe gito bigahita byangirika, kuko ari zo zigenderwaho kugira ngo imirimo itangire gushyirwa mu bikorwa.

    Yagize ati “Mu gutegura imirimo mubanza gukora inyigo kuko ni yo ibaha amakuru ajyanye n’umubare w’amafaranga azakenerwa ngo igikorwa runaka gikorwe, aho kigiye gukorerwa niba hameze neza, icyakorwa kugira ngo igikorwa kizubakwe gikomere n’ibindi.”

    “Tumaze kubona ikibazo cy’inyigo zikorwa nabi kandi iyo inyigo ikozwe nabi, nyuma yaho bikurura n’ingaruka z’uko igikorwa kitazaba gikomeye.”

    Kalimba Gilbert asobanura ibidindiza imishinga

    Abitabiriye inama bagaragaje ko imbarutso yabyo ari abemeza inyigo batayigenzuye neza, rimwe na rimwe bagaha isoko abadafite ubushobozi buhagije bwo kuyikora kuko badahenda ndetse ugasanga na rwiyemezamirimo watsindiye isoko atagaragaza ahari ikibazo mu nyigo kugira ngo adatakaza isoko.

    Ubusanzwe iyo impuguke ibyemerewe n’amategeko irangije gukora inyigo iyishyikiriza ikigo cyangwa urwego rutanga isoko rukayigenzura rukayemeza cyangwa ntiruyemeze, iyo yemejwe ruyiha uwatsindiye isoko na we akayisuzuma yayemeza bakabona gushyira mu bikorwa umushinga.

    Abitabiriye inama basabye ko ibyo kwemeza inyigo byavanwa mu maboko y’akanama gashinzwe gutanga amasoko ya leta, bigahabwa itsinda ry’inzobere ritabarizwa muri ako kanama kugira ngo mu Rwanda hajye hubakwa ibikorwa bifite ireme.

    Ruswa mu masoko ya leta iri ku kigero cya 63.3%

    Umuryango Mpuzamahanga Ushinzwe Kurwanya Ruswa n’Akarengane (TI Rwanda), wagaragaje ko mu masoko ya leta hari ruswa iri ku kigero cya 63.3%, ndetse ko mu 2020-2021 gusa hatanzwe ruswa irenga miliyari 14, aho muri kontaro 32 zatanzwe imwe imwe yatanze byibura ruswa ya miliyoni imwe y’amafaranga y’u Rwanda mu gihe izindi zagiye ziyarenza.

    Dr. Byiringiro Enock, umushakashatsi muri TI Rwanda yavuze ko hakiri ikibazo cy’ubunyangamugayo no gukorera mu mucyo mu masoko ya leta, aho yagaragaje ko n’ikoranabuhanga ryari ryashyizweho na RPPA rya e-Procurement ngo rigabanye ibi bibazo hari byinshi bikiburamo.

    Ati “Uyu munsi ibice byose bikurikizwa kuva hagenwa ibikorwa, kugeza bisojwe gukorwa, ntabwo e-procurement irabasha kubikurikirana byose, ngo ibashe kuba yacunga amasezerano neza, ngo ibashe kuba yatanga amakuru yose arebana n’abapiganira amasoko n’uburyo bwo kwishyura ntiburanoga.”

    Dr. Byiringiro yagaragaje ko ibi bituma hari imishinga idindira kubera ubushobozi buke bwa ba rwiyemezamirimo bahabwa isoko badafite amafaranga ahagije, cyangwa abahabwa ’avance’ bakayijyana mu bindi.

    Yasabye ko iyi e-procurement yashyirwamo ibikenewe byose kugira ngo bigabanye ruswa itangwa kubera guhura kenshi kw’abatanga n’abasaba amasoko.

    Mu 2020, imishinga ifite agaciro ka miliyari 216,1 Frw yaradindiye”

    Raporo y’Umugenzuzi Mukuru w’Imari ya Leta ya 2019/2020 yagaragaje ko hari imishinga 62 afite agaciro ka miliyari 216,1 yadindiye, ibintu bikunda guterwa na ba rwiyemezamirimo batsindira amasoko arenze ubushobozi bwabo.

    Umuyobozi Mukuru wa RPPA yavuze ko ibibazo byose bigaragara mu masoko ya leta bizagenderwaho havugururwa itegeko riyagenga

    RPPA yagaragaje ko iyo rwiyemezamirimo ananiwe kurangiza umushinga yatangiye, urwego rwamuhaye isoko rugomba kumurega muri iki kigo agahabwa ibihano. Gusa byagiye bigaragara ko izi nzego zitabikora bigatuma ikibazo cyidakemuka.

    Umuyobozi w’Ikigo cyunganira ishyirwa mu bikorwa ry’imishinga y’ibikorwaremezo rusange, Assetip, Kalimba Gilbert, yagaragaje ko hari ibintu bine by’ingenzi bituma amasoko adindira.

    Yagize ati “Icya mbere ni inyigo zitameze neza, indi mpamvu ikunda kubitera ni ugutinda gutanga ingurane z’ubutaka, abantu batanze isoko bamara kuritanga ugasanga amazu cyangwa indi mitungo by’aho uzanyuzwa bimaze amezi atandatu bitaravamo kandi wenda kontaro yo gukora umuhanda ari amezi 10.”

    Icya gatatu yavuze ko ari ugutinda kwishyurwa aho usanga rwiyemezamirimo ahabwa ’avance’ ya mbere nyuma y’iminsi 45, naho icya kane avuga ko ari uburyo abahawe isoko bitwara mu gushyira mu bikorwa ibiri mu masezerano, kuko usanga hari abataba inyangamugayo bagakora nabi.

    Ibibazo byose byagaragajwe, RPPA yavuze ko igiye kubyigaho ku buryo bizagenderwaho havugururwa itegeko rigenga amasoko ya leta rya 2018.

    Dr Byiringiro Enock wa TI Rwanda yerekanye ko ruswa mu masoko ya leta iri hejuru cyane cyane mu bwubatsi

    Ni inama yari yitabiriwe na ba Rwiyemezamirimo ndetse n inzego zitandukanye zifite aho zihurira n’amasoko ya leta

    source : https://ift.tt/3p57RQ0

  • Zahinduye imirishyo mu gukurikirana imicungire y’umutungo w’amakoperative y’abamotari – #rwanda #RwOT

    Hashize igihe bamwe mu bamotari binubira imikorere y’amakoperative yabo cyane cyane ku mikoreshereze y’umutungo ndetse n’uburyo ibyo bashoyemo imari bibungukira.

    Mu itangazo RCA yashyize hanze kuri uyu wa Gatanu, yavuze ko ubuyobozi bw’amakoperative y’abamotari bukwiriye kunoza gukorera mu mucyo cyane cyane ku bijyanye n’imicungire n’imiyoborere.

    Mu byo ubuyobozi bw’ayo makoperative bwasabwe, harimo gukora buri mezi atatu raporo ku micungire y’umutungo, imyinjirize y’umutungo n’uburyo ukoreshwa, gukora buri mezi atatu raporo y’ibikorwa by’ishoramari, gukora buri mwaka ishusho y’umutungo na raporo igaragaza uko imari yinjiye n’uko yakoreshejwe, bikagezwa ku banyamuryango mu nteko rusange.

    Kubera izo mpamvu, RCA yategetse ko amatora y’ubuyobozi bwa za koperative z’abamotari yari ateganyijwe mu Ukwakira 2021, yimurirwa ikindi gihe kugira ngo iby’imicungire y’umutungo bihabwe umwanya.

    Itangazo rigenewe abanyamuryango b’amakoperative y’abamotari@RwandaTrade @ferwacotamo pic.twitter.com/QwLnMzeGK3

    — RCA Rwanda (@RCARwanda) October 15, 2021

    Icyo kigo kandi cyasabye ko mu nteko rusange ziteganyijwe muri uku kwezi, inama z’ubuyobozi zigomba kugaragaza inyandiko zose z’imikoreshereze y’umutungo n’ishoramari kugira ngo abanyamuryango bazaziganireho.

    Umuyobozi Mukuru wa RCA, Prof Jean Bosco Harelimana yabwiye IGIHE ko basanzwe bagenzura imicungire y’umutungo w’amakoperative y’abamotari ariko ko basanze hakenewe izindi mbaraga.

    Ati “Imicungire dusanzwe tuyigenzura ariko turifuza ko muri izi nteko rusange babiha umwanya kuko batangiye kugira amafaranga mu makoperative. Bakwiriye kubibwira abanyamuryango kugira ngo bagire amakuru amwe.”

    Prof Harelimana yavuze ko ikindi bifuza ko gishyirwamo imbaraga ari ishoramari mu makoperative y’abamotari kugira ngo umusanzu batanga uzabagirire akamaro no mu gihe kiri imbere.

    Yavuze ko hari abamaze kwiteza imbere binyuze mu ishoramari nk’abubatse inzu koperative zabo zikoreramo, abubatse inzu zo gukodesha n’ibindi.

    Ati “Bashobora kuvuga bati ’reka tugire iduka ricuruza ibyuma by’ibinyabiziga (pièces de rechange), twubake igaraje cyangwa se restaurant aho bafatira ifunguro saa sita, byose biganisha mu kuborohereza gukora ariko biganisha no kuba nibura mu myaka ibiri cyangwa itatu, batazaba bagitanga wa musanzu ahubwo bazabe bafite ishoramari ribinjiriza.”

    Itangazo rya RCA risaba kandi abamotari gukoresha ikoranabuhanga rya mubazi mu kwishyurana nka bumwe mu buryo bugamije gukemura impaka zajyaga zivuka hagati y’abagenzi n’abamotari, ndetse no kubahiriza amategeko y’umuhanda birinda impanuka.

    Kugeza ubu mu Rwanda habarizwa abamotari basaga ibihumbi 26 barimo ibihumbi 26 bo mu Mujyi wa Kigali.

    Buri mezi atatu, amakoperative y’abamotari yasabwe kujya atanga raporo y’imikoreshereze y’umutungo ku banyamuryango

    source : https://ift.tt/3p6YoI4

  • The Ben na Pamella basohokanye mu birwa bya Maldives #rwanda #RwOT

    Umuhanzi The Ben n'umukunzi we Uwicyeza Pamella bagiye mu biruhuko mu birwa bya Maldives biherereye mu nyanja y'Abahinde.

    The Ben uba muri Leta Zunze Ubumwe z'Amerika yongeye guhura n'umukunzi we Uwicyeza Pamella bari bamaze iminsi badahura.

    Nk'uko babigaragaje mu mashusho magufi bashyize kuri Instagram, aba bombi bari kubarizwa mu birwa bya Maldives ahitwa Vellasaru.

    Aha hantu The Ben na Pamella bari kuruhukira ni muri hoteli iri yonyine ku karwa gato kari mu nyanja rwagati.

    Inzu zaho zisakaje ibyatsi, umucanga n'ibiti byinshi by'inganzamarumbo nibyo bitatse ubwiza bwaho.

    Mu 2019 ni bwo hatangiye kuvugwa inkuru z'urukundo hagati ya The Ben na Uwicyeza Pamella, icyakora nubwo bagiye babigira ibanga rikomeye uko iminsi yagendaga yicuma amarangamutima yagendaga abarusha ingufu bagashiduka yabatamaje.

    Mu 2020 ni bwo batangiye kwerura batangaza iby'urukundo rwabo binyuze cyane ku mbuga nkoranyambaga.

    Source: HOSE.RW

    Source : https://umuryango.rw/ubuzima-115/imibereho/article/the-ben-na-pamella-basohokanye-mu-birwa-bya-maldives

  • Hashyizwe hanze amabwiriza agenga abitabira amakoraniro n'Utubyiniro #rwanda #RwOT

    Itangazo rya RDB ryo kuri uyu wa Kane, tariki 14 Ukwakira 2021, rigaragaza ko abazajya mu makoraniro arimo ibiterane, amamurikabikorwa n'ibitaramo bagomba kuba bipimishije COVID-19 hakoreshejwe uburyo bwa PCR cyangwa ubwihuse [rapid test] mu gihe kitarenze amasaha 72.

    Amateraniro azajya yakira abantu 50% by'ubushobozi bwaho mu kwakira abantu. Abitabiriye cyangwa abatangamo serivisi bagomba kwerekana icyemezo cy'uko bikingije kandi bagomba kuba bahanye intera nibura ya metero ndetse banambaye udupfukamunwa.

    Abategura ibi bikorwa bihuza abantu benshi bagomba kubisabira uburenganzira mu Kigo gishinzwe kumenyekanisha ubukerarugendo bushingiye ku Nama (RCB) mbere y'iminsi ngo bibe.

    Inama z'imbonankubone na zo ziremewe ariko hakitabira 50% by'ubushobozi bwo kwakira abantu bw'aho inama yabereye. Abitabira basabwa kuba bipimishije. N'ibitaramo bya 'live band' cyangwa iby'amatorero gakondo biremewe ariko abataramyi bakaba barikingije kandi baranipimishije COVID-19 mu gihe kirenze amasaha 72 bagasanga batayirwaye.

    Abitabiriye bagomba kuba bipimishije mu gihe cy'amasaha 72 bagasanga ari bazima. Aba bose basabwa guhana intera nibura ya metero ariko by'umwihariko abitabiriye bo bagasabwa kwambara udupfukamunwa.

    RDB kandi yatangaje ko utubyiniro tuzafungura ariko bigakorwa mu byiciro; biteganyijwe ko tuzajya twakira 30% by'ubushobozi bwatwo bwo kwakira abantu.

    Itangazo ry'uru rwego rikomeza rigira riti 'Abakiliya basabwa kwikingiza ndetse bakaba bagomba kuzajya berekana ko bipimishije nibura mu gihe cy'amasaha 72.'

    Abashaka gufungura utubyiniro bandikira RDB nayo igatanga igisubizo mu gihe kitarenze iminsi irindwi.

    Utubyiniro twemerewe gufungura tuzajya dukora amasaha yagenwe yo guhagarika imirimo kandi abakozi batwo bagomba kuba barikingije COVID-19 ndetse bakazajya banayipimisha buri minsi 14.

    Ibi bivuze ko utubyiniro natwo tuzajya dufunga saa Tanu nk'uko bimeze ku bindi bikorwa byose mu gihugu.

    Utubyiniro twahawe na RDB uburenganzira bwo gukora ni two tuzafungura mu cyiciro cya mbere. Muri icyo gihe RBC izajya gufata ibipimo bya COVID-19 kugira ngo itange inama ku ifungurwa ry'ibyiciro bikurikiyeho.


    Source : https://umuryango.rw/imyidagaduro/umuziki/article/hashyizwe-hanze-amabwiriza-agenga-abitabira-amakoraniro-n-utubyiniro

  • Mu kugendera ku mategeko u Rwanda ni urwa 42 ku Isi, urwa 1 muri Sub-Saharan Africa #rwanda #RwOT

    Iki cyegeranyo cya 2021, cyashyizwe hanze kuri uyu wa Kane tariki 14 Ukwakira 2021, cyerekana uko ibihugu 139 binyuranye ku byubahiriza ihame ryo kugendera ku mategeko (Rule of Law), gishingira ku nkingi zinyuranye.

    Muri izo nkingi, harimo ubushobozi bwa Guverinoma z’ibihugu, uko ruswa ihagaze mu gihugu, guha ijambo abaturage, kubahiriza uburenganiza bw’ibanze bwa muntu, ishyirwaho ry’amategeko n’umutekano, amabwiriza n’amategeko, ubutabera mbonezambano ndetse n’ubutabera mpanabyaha.

    U Rwanda ruri ku mwanya wa 42 ku Isi aho rukurikira Romania, rukaba rukurikirwa na Saint Lucia iri ku mwanya wa 43 naho Namibia ikaza ku mwanya wa 44.

    Muri Africa yo munsi y’Ubutayu bwa Sahara, u Rwanda ruza ku mwaya wa mbere rukaba rukurikiwe na Namibia, Ibirwa bya Mauritius bikaza ku mwanya wa 3, Botswana ku mwanya wa 4, Africa y’Epfo ni iya 5 igarukurikirwa na Senegal iri ku mwanya wa Gatandatu mu gihe nta gihugu cyo mu Karere kiza mu myanya 10 ya mbere kuko Tanzania iza hafi iri ku mwanya wa 12 ikaba iri ku mwanya 100 ku rutonde rusange.

    Mu bihugu bihana imbibi n’u Rwanda uretse Tanzania iri ku mwanya w’100 ku rutonde rusange, Uganda iri ku mwanya w’ 118, Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo ikaba iy’ 137 ikaba inabanziriza ibihugu bibiri bya nyuma ari byo Cambodia y’ 138 na Venezwela y’ 139.

    U Burundi na bwo nk’Igihugu gihana imbibi n’u Rwanda cyo nticyagaragaye kuri uri rutonde mu gihe ibindi byo muri Africa y’Iburasirazuba nka Kenya yo iri ku mwanya w’ 106, naho Sudani y’Epfo yo na yo ikaba itari ku rutonde.

    Uru rutonde rusange kandi ruyobowe na Denmark aho ikurikirwa na Norway, hagakurikira Finland iri ku mwanya wa 3, Sweden ku mwanya wa 4 naho u Budage bukaza ku mwanya wa 5.

    Leta Zunze Ubumwe za Amerika nk’Igihugu cy’igihangange gisanzwe kizwiho gutanga amabwiriza yo kubahiriza Demokarasi n’Uburenganzira bwa Muntu cyo kiri ku mwanya wa 27.

    Uyu mushinga wakoze iki cyegeranyo, utangaza ko ubushakashatsi bwawo bwakozwe ku miryango irenga ibihumbi 138 ndetse n’abayobozi 4 200 barimo abo mu nzego zishyira mu bikorwa iyubahirizwa ry’amategeko ndetse n’inzobere zinyuranye ku isi.

    UKWEZI.RW

    Source : http://www.ukwezi.rw/mu-rwanda/3/article/Mu-kugendera-ku-mategeko-u-Rwanda-ni-urwa-42-ku-Isi-urwa-1-muri-Sub-Saharan-Africa

  • Kenya : Uwishe abana 10 wari watorotse kasho yishwe n’abaturage bamuhondaguye #rwanda #RwOT

    Uyu Masten Wanjala wari wakangaranyije inzego i Nairobi muri Kenya nyuma y’uko atorotse aho yari afungiye, yiciwe mu nzu aho yari yihishe ahitwa Bungoma ubwo abaturage bamusangagamo bakamuho baramuhondagura.

    Hari hashize iminsi ubuyobozi butangiye guhigisha uruhindu uyu musore wemeye ko yishe abana barenga 10 b’abahungu mu myaka itanu ishize ndetse ko hari n’abo yanywaga amararo.

    Uyu musore amaze gutoroka gereza yasubiye iwabo, ahageze baramwamagana, nibwo abaturanyi babimenye barahamusanga baramwica nk’uko uwabibonye yabibwiye ikinyamakuru The Standard cyo muri Kenya.

    Masten Wanjala ngo yagerageje guhunga abo baturage ajya ku muturanyi w’iwabo ariko barahamusanga nk’uko Polisi ibyemeza.

    Musyoki Mutungi yavuze ko atazi uburyo uriya musore yatorotse gereza n’uko yabashije kuva i Nairobi akajya mu cyaro iwabo.

    Ati 'Ntabwo tuzi neza uko yabashije kuva i Nairobi akajya iwabo mu cyaro. Abaturage nib o bamuvumbuye bahita bamwica batanabimenyesheje Polisi.'

    Wanjala yiyitaga umutoza w’umupira w’amaguru kugira ngo abashe gushuka abana yica, nyuma yabafataga nk’ingwate agasaba amafaranga.

    Source : http://www.ukwezi.rw/Mu-mahanga/Amakuru-anyuranye/article/Kenya-Uwishe-abana-10-wari-watorotse-kasho-yishwe-n-abaturage-bamuhondaguye

  • Ruhango: Amakoperative arasabwa kwitabira irindi shoramari kuko afite ubushobozi #Rwanda #RwOT via @kigalitoday #rwanda #RwOT

    Abashinzwe amakoperative mu karere ka Ruhango bavuga ko bagiye kurushaho gusobanurira abaturage imicungire yayo
    Abashinzwe amakoperative mu karere ka Ruhango bavuga ko bagiye kurushaho gusobanurira abaturage imicungire yayo

    Ayo mafaranga yinjizwa n’amakoperative asaga 200 abumbye abangana na 36% by’abaturage bose b’Akarere ka Ruhango basaga ibihumbi 350, ubuyobozi bukaba bwifuza ko abaturage bizera amakoperative kandi nibura 80% by’abaturage bose bibumbire mu makoperative.

    Umuyobozi w’Akarere ka Ruhango wungirije ushinzwe iterambere ry’Ubukungu, Rusiribana Jean Marie Vianney, avuga ko nibura koperative zigaragara mu karere zifite imari shingiro isaga miliyali Frw, ari na yo mpamvu yifuza ko amakoperative aba ishingiro ry’umuturage w’Akarere ka Ruhango.

    Agira ati “Turifuza ko amakoperative ahereye ku bushobozi amaze kugeraho atangira kwitabira mu bindi bikorwa by’iterambere kuko hari abo usanga bafite miliyoni 50frw, miliyoni 30frw kuri konti yungura banki iyabitse gusa, bakwiye gutera indi ntabwe yo kuyashyira mu rindi shoramari”.

    Yongeraho ati “Niba ari ubukorikori bakora ese nta kuntu batekereza ko bakubaka inzu bacururizamo ibyo bakora, niba ari abahinzi b’umuceri bakaba bakubaka aho bacururiza wa muceri batunganyije”?

    Mu rwego rwo gukomeza kwita ku mikorere y’amakoperative no kurushaho kuyateza imbere, ubuyobozi bw’Akarere ka Ruhango bwateguye umwiherero w’abakozi bashinzwe amakoperative ku rwego rw’akarere kugera ku rwego rw’imirenge aho bigiye hamwe uko bakemura ibibazo byugarije amakoperative kugira ngo abanyamuryango barusheho guhindura imyumvire.

    Gatete Jean Baptiste ushinzwe amakoperative mu Murenge wa Kinazi, avuga ko bagiye kurushaho kwegera abaturage bakabashishikariza kwibumbira mu makoperative kandi hakurikijwe icyerecyezo cy’Igihugu kigamije kuzamura umuturage hashingiwe ku iterambere.

    Agira ati “Twari dusanzwe tubegera ariko ubu tugiye kurushaho kumanuka duhere kuri za komite ziyobora koperative tubahugure kandi twite ku banyamuryango, kuko wasanganga nk’uko bagabana inyungu mu makoperative bisa nk’ibiharirwa perezida gusa”.

    Nyirabakiga Immaculée ushinzwe amakoperative mu Murenge wa Byimana, avuga ko mu mwiherero bagize hagaragaye uko bagiye kujya bitwara mu gusobanurira abaturage bari muri za Koperative harimo n’uburyo bwo gukemura ibibazo mu makoperative.

    Nyirabakiga avuga ko ibibazo byagaragaye bagiye kwitaho ari ibijyanye no kubona ubuzima gatozi mu buryo bwihuse
    Nyirabakiga avuga ko ibibazo byagaragaye bagiye kwitaho ari ibijyanye no kubona ubuzima gatozi mu buryo bwihuse

    Avuga ko zimwe mu mbogamizi zagaragaraga mu makoperative harimo nko kuba abaturage bataragira imyumvire ihagije mu kwitabira amakoperative, ariko bakaba bunguranye ibitekerezo ku buryo bwo kunoza amasoko ku makoperative.

    Agira ati “Wasangaga hari nka koperative zikora ubukorikori ariko ntibabone amasoko y’ibyo bakora, hakaba na Kompanyi zigura ibiva mu bukorikori zibura aho zibigura. Twarebeye hamwe uko ayo masoko yahura bityo abaturage bakarushaho kwitabira kubera inyungu babonamo”.

    Ku bijyanye no kuba abantu binubira kujya mu makoperative kubera ikibazo cyo kubona ubuzima gatozi, Nyirabakiga avuga ko bagiye kurushaho kunoza uburyo bwo kwihutisha amadosiye asaba ibya ngombwa by’ubuzima gatozi, nibura bwazajya buba bwabonetse mu gihe kitarenze iminsi irindwi.


    source : https://ift.tt/3mPFS3W