Author: webrwanda

  • MINEDUC yatunguwe n’abana bo ku Nkombo bakoze moto ikoresha amazi n’umunyu – #rwanda #RwOT

    Muri uru ruzinduko Twagirayezu yagiriye ku Nkombo ku wa 21 Ukwakira 2021, yari aherekejwe n’abayobozi barimo Umuyobozi Mukuru w’Ikigo cy’Igihugu gishinzwe Ibizamini n’Ubugenzuzi bw’amashuri (NESA), Dr. Bahati Bernard, Umuyobozi w’Akarere ka Rusizi, Kayumba Ephrem n’abandi.

    Minisitiri Twagirayezu yasuye abanyeshuri b’Urwunge rw’Amashuri rwa Mutagatifu Petero [GS St Pierre Nkombo], agirana nabo ibiganiro ndetse abona umwanya wo kuganira n’abayobozi b’iri shuri.

    Yanasuye ibikorwaremezo by’iri shuri hagamijwe kureba ibyo bamaze kugezwaho ndetse n’ibibura, aho yeretswe ibice bitandukanye by’ikigo birimo icyumba cy’ubushakashatsi bw’abanyeshuri.

    Ishuri rya GS St Pierre Nkombo rifite abanyeshuri 505 ryigisha amasomo ya siyansi.

    Mu butumwa yanyujije kuri Twitter, yagize ati “Nishimiye cyane kubona abanyeshuri bacu barimo gushyira mu bikorwa amahame y’ubutabire n’ubugenge bakabihuza n’ibibaho mu buzima busanzwe kandi bakishimira kubikora.”

    Yavuze ko aba banyeshuri bo ku Nkombo batangiye gushyira mu bikorwa ibyo biga ari urugero rwiza ku bandi bose.

    Twagirayezu kandi kuri iri shuri yasuye itsinda ry’abanyeshuri bakoze moto ifite umwihariko wo kuba itwarwa hakoreshejwe amazi n’umunyu mu rwego rwo kurengera ibidukikije.

    DG NESA agenda kuri moto yakozwe n’abana bo ku Nkombo @RusiziDistrict , @RwandaWest muri GS st Pierre. Moto itwarwa n’amazi n’umunyu. Hari mu ruzinduko Mos @Rwanda_Edu yakoreye ku Nkombo. @RwandaLocalGov @AkayezuJa pic.twitter.com/w9XRbEZNK3

    — Habitegeko Francis (@HabitegekoFran1) October 21, 2021

    Iyi moto inywa litiro ebyiri z’amazi, zikajyamo n’amagarama 25 y’umunyu ikabasha kugenda ibirometero bine. Ni moto urebye ikozwe nka moto isanzwe uretse ko yo ikozwe mu byuma n’amabati ariko ikifashisha na bateri iyiha imbaraga mu kwaka.

    Ifite ahantu ho gushyira urufunguzo kugira ngo yake. Gusa bitandukanye n’izindi moto, yo ntubanza gutera umugeri kugira ngo yake, kuko ukimara gushyiramo urufunguzo iba yatse ukayongerera umuriro (accélérer) ubundi ikagenda.

    Umunyamabanga wa Leta ushinzwe Amashuri Abanza n’Ayisumbuye, Twagirayezu Gaspard, yasuye kandi ikigo cy’amashuri abanza cya Bugumira kiri mu Murenge wa Nkombo muri aka Karere ka Rusizi.

    Mu nama yagiranye n’iri shuri, yabasabye kongera ingufu mu kuzamura ireme ry’imyigire n’imyigishirize.

    Guverineri w’Intara y’Uburengerazuba, Habitegeko François, aherutse kubwira IGIHE ko ku Nkombo hari impano zidasanzwe kuko uretse aba bakoze moto hari n’abandi bakoze imashini ya EBM.

    Ati “Bakoze ibintu byiza byinshi, iyi moto ikoresha ikoranabuhanga rikoresha amazi n’umunyu. Ntabwo igenda ahantu hanini ariko irakora neza kuko impamvu itagenda urugendo runini ni uko ijyamo litiro ebyiri z’amazi. Ikindi kandi bakora ibindi bintu birimo amasabune, divayi ndetse banafite na gahunda yo gukora Drones.”

    Yavuze ko aba banyeshuri bo ku Nkombo bagaragaje ko guhanga udushya hagamijwe gukemura bimwe mu bibazo abaturage bafite bishoboka kandi bikaba byakorwa n’abakiri bato.

    Iyi moto yakozwe n’abanyeshuri bo ku Nkombo ifite umwihariko udasanzwe wo kuba itwarwa hakoreshejwe amazi n’umunyu

    Twagirayezu Gaspard kandi yasuye icyumba cy’ubushakashatsi cyo muri iri shuri rya St Pierre Nkombo

    Twagirayezu yatunguwe n’abana bo ku Nkombo bakoze moto

    source : https://ift.tt/3GeK4TK

  • Umuhanzi M1 yatawe muri yombi – #rwanda #RwOT

    M1 yafatanywe na Uwimana Claude w’imyaka 25 ku wa 21 Ukwakira 2021. Bafatiwe mu Mudugudu wa Kiruhura, Akagari ka Niboye, Umurenge wa Niboye mu Karere ka Kicukiro.

    Umuvugizi wa RIB, Dr Murangira B. Thierry, yemereye IGIHE ko uyu muhanzi wamamaye mu njyana ya Dancehall yatawe muri yombi.

    Yagize ati “Abafashwe bafungiye kuri Sitasiyo ya RIB ya Kicukiro mu gihe iperereza rikomeje kugira ngo hakorwe dosiye ishyikirizwe Ubushinjacyaha.’’

    Mu butumwa bwe, yasabye abaturage kwirinda gukoresha ibiyobyabwenge kuko bihanwa n’amategeko.

    Dr Murangira yakomeje ati “RIB iributsa abaturarwanda bose ko itazihanganira uwo ariwe wese uzafatwa anywa, acuruza cyangwa atunda ibiyobyabwenge ibyo aribyo byose. Kuburyo bw’umwihariko turasaba abahanzi kuba icyitegererezo hari urubyiruko rufata abahanzi nka role model, tirabasaba kugendera kure ibiyobyabwenge. Tuributsa abantu ko ari icyaha gihanwa n’amategeko.’’

    M1 na Uwimana Claude bakurikiranyweho ibyaha bibiri birimo “Kunywa ibiyobyabwenge” no “Gutunda ibiyobyabwenge.’’

    Itegeko ry’ibyaha n’ibihano muri rusange rigena ko icyaha cyo kunywa ibiyobyabwenge gihanishwa ingingo ya 11 y’itegeko Nº69/2019 ryo ku wa 08/11/2019 rihindura itegeko Nº68/2018 ryo ku wa 30/08/2018 riteganya igifungo kitari munsi y’umwaka umwe ariko kitarenze imyaka ibiri cyangwa imirimo y’inyungu rusange.

    Mu gihe bahamywa n’icyaha cyo gutunda ibiyobyabwenge, bahanishwa ingingo ya 11 y’itegeko Nº69/2019 ryo ku wa 08/11/2019 rihindura itegeko Nº68/2018 ryo ku wa 30/08/2018 rivuga ko ku byerekeye ibiyobyabwenge bihambaye (nk’urumogi), bahanishwa igifungo cya burundu n’ihazabu ya miliyoni zitari munsi ya 20 Frw ariko zitarenze 30.000.000 Frw.

    M1 ni umuhanzi wibanda ku muziki w’injyana ya Dancehall. Yatangiye umuziki mu 2012, akora zimwe mu ndirimbo zitandukanye zirimo izamenyekanye cyane kuva mu myaka igera ku icumi.

    Uyu muhanzi yamenyekanye cyane mu ndirimbo zirimo “Ibihu’’, “Perfect’’, “Iyo foto’’, “Uritonda’’, “Brenda’’ ari kumwe na Bruce Melodie, “Juliana’’ yakoranye na Umutare Gaby n’izindi. Yanyuze mu maboko y’abakomeye mu gutunganya umuziki mu Rwanda barimo Pastor P n’abandi.

    Nzamwita Olivier Joseph wamamaye mu muziki nka M1 yatawe muri yombi akurikiranyweho icyaha cyo gukoresha urumogi

    source : https://ift.tt/3pq9Xdk

  • Ibihugu bya EAC byanenzwe kugenda biguru ntege mu kurwanya iterabwoba – #rwanda #RwOT

    Perezida wa Komisiyo y’Inteko Ishinga Amategeko y’Umuryango wa Afurika y’Iburasirazuba, ishinzwe ibikorwa by’akarere no gukemura amakimbirane, Fatuma Ndangiza, ku wa 20 Ukwakira yavuze ko ingamba zashyizweho mu kurwanya ibitero by’iterabwoba mu Karere zisa nk’aho nta musaruro ufatika zatanze.

    Yagize ati “Komisiyo ya EALA yabonye ko mu bihe bya vuba bishize, akarere ka Afurika y’Iburasirazuba ari ko kahuye n’ibitero bikakaye by’iterabwoba muri Afurika yo munsi y’ubutayu bwa Sahara. Ibi bigaragaza ko imbaraga zose zashyizweho na EAC mu guhashya iterabwoba nta musaruro zitanga.”

    “Ibitero by’iterabwoba biheruka kubera muri Kenya ni urugero rwiza rw’ukuntu akarere ka Afurika y’Iburasirazuba gakomeje kwibasirwa n’ibi bitero kandi ibihugu binyamuryango bya EAC ntibishyire ingufu mu kubirwanya.”

    Depite Ndangiza yavuze ko mu kongera imbaraga zo kurwanya ibi bitero, abayobozi mu nzego zitandukanye zifasha mu kubungabunga umutekano mu bihugu bigize EAC bajya bahura rimwe na rimwe bakaganira ku cyakorwa kugira ngo ingamba zishyirwaho mu kurwanya iterabwoba zitange umusaruro.

    Ati “Ibi bizashyirwamo imbaraga binyuze mu kazi kazakorwa n’Ihuriro ry’Abanyamadini muri Afurika y’Iburasirazuba bazafasha abantu kumva ububi bw’ibi bikorwa binyuze mu ijambo ry’Imana.”

    Depite Ndangiza yavuze ko kandi abayobozi b’inzego z’urubyiruko muri EAC ndetse n’urubyiruko ruhagarariye za kaminuza na bo bazagira uruhare mu kurwanya iri terabwoba nk’uko inkuru ya The New Times ibivuga.

    Al-Shabaab ni wo mutwe uza ku isonga mu kugaba ibitero by’iterabwoba muri aka karere cyane muri Kenya na Somalia, gusa hari n’indi mitwe itandukanye irimo ADF iba mu mashyamba ya Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo ikomeje gukaza umurego mu guhungabanya umutekano muri EAC.

    Abadepite bo muri EALA bagaragaje ko hakenewe gushyira ingufu mu bikorwa byo kurwanya iterabwoba muri EAC

    source : https://ift.tt/3E2lYdd

  • Abahoze ari abakozi ba Kompanyi y'indege ya Alitalia bakoze imyigaragambyo bakuramo imyenda #rwanda #RwOT

    Alitalia imaze igihe iri mu bibazo by'ubukungu byatumye ihagarika ibikorwa byayo ku wa 14 Ukwakira 2021.

    Iki kibazo cy'ubukungu cyashegeshe iyi kompanyi yari maze imyaka ibarirwa muri za mirongo itwara indege mu Butaliyani.

    Sosiyete nshya, ITA Airways, yahise itangira kuguruka kuwa 15 Ukwakira 2021, ikoresheje zimwe mu ndege za Alitalia. Yaguze kandi ikirango cya Alitalia, ariko ifata abakozi batageze ku 3.000 mu bakozi 10,000 Alitalia yari ifite.

    Abahoze ari abakozi ba Alitalia batangiye bakuramo amakoti kugira ngo bagaragaze impuzankano yose ya Alitalia. Babanje gukuramo amakoti yabo, hanyuma amajipo, hanyuma inkweto ndende, basigarana imyenda y'imbere(cyangwa amakanzu ya nijoro).

    Abahoze bakora mu ndege bambaye ibirenge bahagaze bucece, hanyuma basakuza bati: “Turi Alitalia!”.

    Abahoze bakora mu ndege bagera kuri 50 bahagaze ku murongo mu kibuga kiri hejuru y'umusozi wa Capitoline I Roma, bamanura ibikapu bya sosiyete yabo kbabita mu muhanda, hanyuma buhoro buhoro bakuramo amakoti yabo, hanyuma amajipo, n'inkweto.

    Bakomeje guhagarara batambaye inkweto,bacecetse iminota mike. Bahita bafata imyenda n'inkweto zabo bitonze maze barasakuza bati: “Turi Alitalia!”

    Abayobozi b'amashyirahamwe atandukanye bakomeje gusaba leta kongera amafaranga y'ubushomeri mu gihe cy'imyaka itanu.

    Source : https://umuryango.rw/ubuzima-115/udushya/article/abahoze-ari-abakozi-ba-kompanyi-y-indege-ya-alitalia-bakoze-imyigaragambyo

  • Rubavu: Umusore w'imyaka 20 yarashwe n'abataramenyakana ahita apfa #rwanda #RwOT

    Umusore w'imyaka 20 witwa Shurudiya Hitimana yarasiwe mu murenge wa Kanzenze, mu kagari ka Nyamirango mu mudugudu wa Rubara ho mu karere ka Rubavu,mu rukerera rwo kuri uyu wa Gatanu tariki ya 22 Ukwakira 2020.

    Abaturage bo muri uyu mudugudu bavuze ko uyu musore wari ugiye kwahira muri urwo rukerera,yarashwe n'abantu bataramenyekana nyuma yo kumufata agatabaza avuga ngo 'ndapfuye'.

    Nyiranshuti Vestine utuye aho byabereye yabwiye Umuryango ati 'nashigukiye hejuru numva amasasu 2 nta kindi numvise.Byari mu rukerera ariko ntabwo neza amasaha.

    Ntabwo twahunze ahubwo ubwoba bwanyishe.Ntabwo twamenye uwabikoze.Ntabwo aha hakundaga kubera urugomo,uretse abashumba bakundaga kurwana.

    Uwitwa Nikuze Henriette utuye mu mudugudu wa Gasizi muri uwo murenge wa Kanzenze, nawe yavuze ko uyu musore bakundaga kwitwa Shurudiya,yarashwe mu rukerera.

    Yagize ati 'Hari nka saa kumi na 55 kuko nashigukiye hejuru ndeba ku isaha.Numvise umuntu atabaje ngo “mumbabarire”.Ijwi ryo sinari kurimenya.Twavugiye mu nzu ngo 'urakomere'.Twumva barashe amasasu 3 turaceceka cyane kuko bwari bunakeye.Bayarashe saa kumi n'imwe ziri kurengaho iminota 20.Ntabwo twari gusohoka turi kumva amasasu hanze.

    Twasohotse mu gitondo bukeye.Buri wese aho yari ari yarimo kubitekerezaho dutegereje kureba mu gitondo ngo tumenye ibyo aribyo.Mbyutse karekare nibwo numvise bari gukomanga kwa mukeba wanjye kuko hari umugabo wari ugiye mu nka abona amaraso,babona na hariya bamukurubanye mu birayi.

    Abamubonye ngo n'abari bagiye guca inkwi,bamanutse hepfo bashakishije nibwo bamubonye.Kubera ko hano hakunze guca abashumba bakarwana twagize ngo n'urugomo rwabo ariko barashe twahise duceceka.Abashumba barwana ku giti cyabo bikarangira kandi nta muntu wica undi.'

    Mukuru wa Nyakwigendera witwa Hazarerimana Joseph utuye mu mudugudu wa Rubara, mu kagari ka Muramba mu murenge wa Kanzenze yagize ati '

    Uriya mwana nta rugomo yagiraga yari atuje,ni murumuna wanjye.Yari ku kibuga cy'inka.Agiye kwahira yahuye nabo bicanyi.Bibaye saa kumi n'imwe twumvise amasasu tuyoberwa ikibaye,kubera ko ari hafi y'aho abasirikare bitoreza,twagize ngo nibo bari kwitoza.

    Abantu bahageze basanze ari uwo murumuna wanjye wapfuye.Nta byaha yakoraga nta nubwo yari n'igihazi.Ntabwo turamenya ngo ni iki.Yari umwana muto w'imyaka 20 nta kibazo yari afitanye n'abantu.

    Icyo dusaba ubuyobozi nuko bwakurikirana iki kibazo,bakamenya icyo mugenzi wacu yazize.Batabikurikiranye ejo hapfa umuntu n'ejo bundi.Urugomo rwo rwahabaga ariko ntabwo bicishaga abaturage imbunda.

    Turacyakurikirana iyi nkuru……







    Alfred Ntakirutimana/Umuryango.rw

    Source : https://umuryango.rw/amakuru/mu-rwanda/umutekano/article/rubavu-umusore-w-imyaka-20-yarashwe-n-abataramenyakana-ahita-apfa

  • Urubyiruko rwibukijwe ko rugomba kuba ku isonga mu guteza imbere Afurika #Rwanda #RwOT via @kigalitoday #rwanda #RwOT

    Ubwo ku wa Mbere tariki ya 20 Ukwakira 2021 hafungurwaga ku mugaragaro iyi nama yabereye muri Ghana, Minisitiri w’Urubyiruko n’Umuco, Mbabazi Rosemary, wari wahagarariye Perezida Paul KAGAME, yagaragaje urubyiruko nk’umutungo ukomeye wa Afurika, bityo ko rugomba kuba inkingi ya mwamba mu guteza imbere ubukungu by’uyu mugabane.

    Minisitiri Mbabazi yagize ati “Afurika ifite ubutunzi mu ngeri zinyuranye, ariko ubutunzi buruta ubundi ifite ni urubyiruko. Urubyiruko rwa Afurika rufite ubushobozi, imbaraga, ubumenyi n’impano, ndetse rufite umwanya mwiza wo kuba ku isonga mu guhindura uyu mugabane.”

    “Kwihuza kw’ibihugu byateye intambwe ishimishije kurusha mbere, gushyiraho Isoko rusange rya Afurika ni kimwe mu by’ingenzi twagezeho kuko ishyirwa mu bikorwa ryaryo rizagaragaza imbaraga nyazo za Afurika. Kwishyira hamwe kwa Afurika twifuza muri aya masezerano bizagerwaho ari uko urubyiruko rubigizemo uruhare.”

    Minisitiri Rosemary Mbabazi yaganirije abitabiriye iri huriro ry
    Minisitiri Rosemary Mbabazi yaganirije abitabiriye iri huriro ry’urubyiruko

    Minisitiri w’Urubyiruko n’Umuco yibukije urubyiruko rw’ubu ko rugomba gushingira ku bumenyi n’ubushobozi rufite maze rugaharanira iterambere rya Afurika binyuze mu guhanga ibishya, guhanga imirimo ndetse no gufatanya.

    Yibukije abayobozi ba Afurika ko kugira ngo ive mu ngaruka z’icyorezo cya COVID-19, hagomba kongera kurebwa uburyo baha umwanya n’ubushobozi urubyiruko ngo rutange umusanzu mu iterambere ry’ubukungu.

    Atangiza iyi nama ku mugaragaro, Dr. Mahamudu Bawumia, Visi Perezida wa Ghana na we yavuze ko igihe urubyiruko rwaba ruhawe amahirwe n’ubushobozi nta kabuza rwatanga umusanzu ukomeye mu kuzamura ubukungu bwa Afurika.

    Inama ngarukamwaka ya YouthConnekt Africa ihuza urubyiruko ruvuye hirya no hino ku mugabane wa Afurika no hanze yawo, abanyapolitiki, ibigo bya Leta n’iby’abikorera n’imiryango itari iya Leta hagamijwe kuganira no gushyiraho ingamba zigamije iterambere ry’urubyiruko rwa Afurika.

    U Rwanda rwari ruhagarariwe muri iri huriro
    U Rwanda rwari ruhagarariwe muri iri huriro


    source : https://ift.tt/3E6Y0NM

  • Nyabihu: Mu byumweru bibiri Ntizihabose n’abana be barajya mu nzu yabo #Rwanda #RwOT via @kigalitoday #rwanda #RwOT

    Inzu ya Ntizihabose iraba yuzuye mu byumweru bibiri
    Inzu ya Ntizihabose iraba yuzuye mu byumweru bibiri

    Ni umubyeyi uvuga ko we n’abana be batanu bababayeho imyaka isaga icumi mu buzima bw’agahinda gakabije, aho ngo bamusohoye mu nzu inshuro enye, biviramo abana be gutorokera i Kigali mu buzererezi, umukobwa atorokera mu mujyi wa Musanze, umubyeyi asigara ari nyakamwe atagira aho acumbika.

    Ati “Bakimara kunsohora inshuro enye mu nzu nari ncumbitsemo, abana banjye bahize batorokera i Kigali, Umukobwa atorokera mumujyi wa Musanze, abayobozi nibo bagiye kumukurayo baramungarurira”.

    Ngo muri ubwo buzima butoroshye yanyuzemo abana be bakimara gutoroka, umugabo w’umugiraneza atazi, ngo yamusanze ku ibaraza ry’umuturage imvura imunyagira.

    Ngo yaramubajije ati “Ko unyagirirwa ku ibaraza bite? Na we ati ntabwo ngira aho mba nakomanze ngo nugame banga kunkingurira”.

    Ni umuganda witabiriwe n
    Ni umuganda witabiriwe n’abayobozi mu nzego zinyuranyendetse n’Ingabo z’u Rwanda

    Ngo uwo mugiraneza yamugiriye impuhwe amwemerera kumwishyurira ubukode mu gihe cy’umwaka, ni nabwo abana be bahise bagaruka babana muri iyo nzu yakodesherejwe ubuzima busa n’ubugarutse.

    Avuga ko ubwo yari amaze umwaka yishyurirwa iyo nzu, nyuma y’uwo mwaka byongeye gusubira rudubi, nyiri inzu akamuhoza ku nkeke ngo amuvire mu nzu kugeza ubwo ayisohowemo, ari bwo yashatse shitingi yigira inama yo kuyishinga mu kibanza yari yarahawe n’abagiraneza.

    Bikimara kugaragara ko uwo mubyeyi n’abana be baba muri shitingi, Urubyiruko rw’abakorerabushake mu Karere ka Nyabihu n’ubuyobozi bw’Umurenge wa Shyira bafashe icyemezo cyo guhuza imbaraga ku bufatanye n’abaturage batangira igikorwa cyo kubakira uwo muryango, Ubuyobozi bw’akarere butanga isakaro.

    Ntizihabose Charlotte yishimiye ko agiye kubona inzu ye
    Ntizihabose Charlotte yishimiye ko agiye kubona inzu ye

    Ni mu muganda watangijwe ku wa Kane tariki 21 Ukwakira 2021, hanatangizwa ukwezi kwahariwe ibikorwa by’urubyiruko rw’abakorerabushake mu Karere ka Nyabihu.

    Richard Kubana, Umuyobozi muri Minisiteri y’Ubutegetsi bw’igihugu ushinzwe ibikorwa by’urubyiruko rw’abakorerabushake n’ubukangurambaga wari intumwa ya Minisiteri y’Ubutegetsi bw’igihugu muri icyo gikorwa, yashimiye buri wese mu bagize uruhare rwo gutekereza kubakira uwo muryango, by’umwihariko urubyiruko rw’abakorerabushake rukomeje ibikorwa byo kuzamura imibereho myiza y’abaturage.

    Ashima uburyo nyuma y’uko bamenye ikibazo cy’uwo mubyeyi utagira aho aba, bafashe ingamba zo kumwubakira.

    Uwo muyobozi yavuze ko gukorera ubushake bitanga isomo ku gihugu, ati “Ikintu cya mbere gikenewe ni ugukunda igihugu, igihugu ntabwo ari igishushanyo, igihugu kigizwe n’abagituye n’abakirimo kandi ugasabwa kugikunda ndetse no gukunda ibyo byose bikirimo. Turasaba urubyiruko rw’abakorerabushake gukomeza kurangwa na disipuline, kuko ni yo itugeza kuri byinshi”.

    Urubyiruko rw
    Urubyiruko rw’abakorerabushake mu bikorwa binyuranye biteza imbere imibereho y’abaturage

    Arongera ati “Murabizi ko disipuline ariyo idufasha gukora tutiganda, tugashyiramo imbaraga zacu tuzi ko igihugu ari icyacu, tuzi ko igihugu ntawe tugikodesha ari icyacu, tugakora bene ni ibi bikorwa by’umutima, ubu bwitange bushobora kubera abandi isomo, bushobora gufasha ibindi bihugu”.

    Raporo ya MINALOC iragaragaza ko mu mwaka wa 2020, urubyiruko rw’abakorerabushake mu Rwanda rwakoze ibikorwa binyuranye, birimo kubakira abatishoboye, kubaremera amatungo, kubatangira ubwisungane mu kwivuza n’ibindi, aho habaruwe ibifite agaciro ka Miliyari zisaga ebyiri.

    Uretse igikorwa cyo kubakira uwo muryango, urubyiruko rw’abakorerabushake bwaremeye n’umuturage utishoboye wahoze ku rugerero, rumushyikiriza inka ifite agaciro k’Amafaranga y’u Rwanda angina na 310,000, aho bujuje izindi nzu ebyiri zubakiwe imiryango ibiri itishoboye, bakaba bamaze no gukusanya amafaranga angina na miliyoni icyenda yo kwifashisha mu mishanga iri imbere, nk’uko Bunezero Jean Baptiste, umuhuzabikorwa w’urubyiruko rw’abakorerabushake mu Karere ka Nyabihu yabitangarije Kigali Today.

    Urubyiruko rw
    Urubyiruko rw’abakorerabushake rworoje inka umuturage utishoboye

    Ati “Mu rwego rwo kugira ngo urubyiruko rw’abakorerabushake rwiteze imbere mu bukungu, tumaze gukusanya asaga miliyoni icyenda yo kwifashisha mu mishinga ifatika izadufasha kwiteza imbere, ndetse nkanaboneraho umwanya wo gushishikariza abandi kureba uburyo twashyiraho gahunda yo kwizigamira bikaba byadufasha kubona uko twakore neza akazi kacu k’ubukorerabushake”.

    Ku ruhande rw’Akarere ka Nyabihu, Nsabimana Cyprien, Umunyamabanga Nshingwabikorwa w’ako karere, avuga ko kubakira umuturage utishoboye binyuze mu mbaraga z’abaturage, bivuze byinshi ku karere kamaze iminsi gashaka ibisubizo bigamije gukemura ibibazo byugarije imibereho myiza y’abaturage.

    Avuga ko uruhare rw’urubyiruko rw’abakorerabushake ari isomo rikomeye ku baturage, akagaruka ku ruhare rwarwo mu iterambere ry’akarere.

    Ati “Muri COVID-19, akarere kacu kari mu turere twagaragayeno ubwandu buke, imbaraga ziba zakoresheje ni ubuyobozi dufatanyije n’uru rubyiruko kandi banatanga ubufasha mu bindi. Twe nk’ubuyobozi bw’akarere izo ni imbaraga, binatanga n’isomo ryiza dufatanyije nabo mu kwishakamo ibisubizo, nk’iyi nzu batangiye kubaka ni urugero rw’ibishoboka”.

    Richard Kubana, umuyobozi muri MINALOC
    Richard Kubana, umuyobozi muri MINALOC

    Uwo muyobozi yavuze ko ibibazo by’uwo mubyeyi bikemuka akajya mu nzu ye bitarenze ibyumweru bibiri.

    Ati “Ibibazo Charlotte yatugaragarije biba bifite uburyo bikurikiranwa, kandi haba hari n’ingamba nyinshi ziba zarashyizweho kugira ngo bibe byakemuka, dufatanyije n’uru rubyiruko, turakomeza tubikurikirane ku buryo n’iyi nzu, nyuma y’ingamba twihaye mu byumweru bibiri Charlotte araba ayituyemo. Hari umuturage w’umutima mwiza ubaye amucumbikiye, ariko ni yo mpamvu dufatanya n’urubyiruko kugira ngo iyi nzu yihutishwe atahe aho yita iwe”.

    Urubyiruko rw’abakorerabushake mu Karere ka Nyabihu ni 25,360, rumaze kubakira abatishoboye inzu zisaga 100.


    source : https://ift.tt/3jmptTO

  • Musanze: Barasaba guhabwa ingurane y’ibyangijwe hakorwa imiyoboro y’amashanyarazi #Rwanda #RwOT via @kigalitoday #rwanda #RwOT

    Bifuza guhabwa ingurane kuko bayitegereje igihe kirekire
    Bifuza guhabwa ingurane kuko bayitegereje igihe kirekire

    Abavuga ibyo bo mu Tugari twa Gakoro, Gasakuza na Karwasa, ngo bari barahinze imyaka yari igizwe n’ibigori, ibishyimbo, insina z’urutoki n’indi myaka yiyongeraho amashyamba n’ibiti by’imbuto byatemwe, kugira ngo hanyuzwe umuyoboro w’amashanyarazi.

    Uwitwa Nyirabambari wo mu Mudugudu wa Ruhasa, Akagari ka Gasakuza, yabaruriwe ingurane y’amashyamba abiri yatemwe kugira ngo hashingwe amapoto n’insinga. Avuga ko kuva ayo mashyamba yatemwa, amaze igihe akurikirana amafaranga y’ingurane yabaruriwe, imyaka ikaba igiye kuba itatu atarayahabwa.

    Yagize ati “Baraje batema ibiti byose by’ayo mashyamba yombi, babimaramo, baratubarura ngo baduhe ingurane, igihe cyo kwishyura kigeze abandi barayabonye, njye nisanga ndi mu basigaye batayahawe. Twibaza impamvu baturobanuye mu bandi bikatuyobera. N’iyo tubajije aho bageze batwishyura, igisubizo ni ukutwizeza ko amafaranga ari mu nzira, tugategereza umwaka ugashira n’undi ukaza. Ubu amaguru yahiriye mu nzira kubera ingendo za buri munsi dukora tujya kubaza iby’izi ngurane, dusa n’abamaze kurambirwa. Twifuza ko batubwira niba iyo ngurane tuzayibona cyangwa tutazayibona ngo dukureyo amaso”.

    Undi muturage wo mu Mudugudu wa Burengo, Akagari ka Karwasa, utarifuje ko amazina ye atangazwa, na we ari mu bahangayikishijwe no kuba atarigeze ahabwa ingurane y’ibibanza bye bibiri, byashinzwemo ibyuma by’amashanyarazi.

    Yagize ati “Ikibanza cya mbere bagishyizemo ‘transformateur’, ikindi bagitabamo insinga. Ibyo bitarakorwa, narahahingaga ngasarura ibitunga uruko ariko nanateganya kuhubaka. None ubu imyaka irenga ibiri irinze ishira, nta kintu nemerewe gukoreramo. Nategereje ko bampa ingurane wenda ngo ngure ubundi butaka buhasimbura, ariko na n’ubu ndacyari mu gihirahiro. Twasaba ubuyobozi kwita ku kibazo cyacu, bukareba uko bugikemura, kuko kidukomereye cyane”.

    Umuyobozi w’Akarere ka Musanze, Nuwumuremyi Jeannine, avuga ko gutinda kubona inguraane kw’aba baturage, byaturutse ku makosa yagiye agaragara muri dosiye zabo. Gusa ngo ni ikibazo bagiye kwitaho, bafatanyije n’Ikigo REG, kugira ngo bagikemure mu maguru mashya.

    Yagize ati “Hari ibibazo byagiye bigaragara by’abatanze amakuru atuzuye muri ye batarahabwa iyo ngurane uko ari abantu 17 muri uyu Murenge wa Gacaca, byabaye ngombwa ko dosiye zabo bazisubiramo, amakosa yarimo arakosorwa. Icyo nabizeza ni uko turakora uko doshoboye, dufatanye na REG ikibazo cyabo gikemurwe vuba”.

    Icyakora uyu Muyobozi ntiyatangaje igihe nyacyo iki kibazo kizaba cyakemutse, gusa yizeza abaturage ko bizakorwa vuba.

    Ikibazo cy’ababarurirwa ingurane ku mitungo yangijwe n’iyubakwa ry’ibikorwa remezo, ariko hakaba abatayihawe ku gihe baba basezeranyijwe, gikunze kugarukwaho n’abaturage bo hirya no hino.

    Kigali today iracyagerageza kubaza Ikigo REG, ikirimo gukorwa kuri iki kibazo, mu gihe haboneka amakuru abyerekeyeho, tuzayagarukaho muri iyi nkuru.


    source : https://ift.tt/3C7Iocj

  • Gutereka ubwanwa byaba birinda gusaza imburagihe (Ubushakashatsi) #Rwanda #RwOT via @kigalitoday #rwanda #RwOT

    1. Burinda gusaza imburagihe

    Gutereka ubwanwa bibuza uruhu guhura n’imirasire y’izuba ku kigero kingana na 90 kugera kuri 95%, bityo bikagabanya ibyago byo kurwara kanseri y’uruhu no kugira iminkanyari, nk’uko byagaragajwe mu bushakashatsi bwasohotse mu kinyamakuru “journal Radiation Protection Dosimetry”.

    2. Gutereka ubwana bituma uca ukubiri n’imiburu ikunze kubaho nyuma yo kogosha ubwanwa rimwe na rimwe ikagira n’izindi ngaruka zirimo n’ibibyimba.

    3. Gutereka ubwanwa bigabanya ibyago byo kurwara Asima (asthma) n’ibimenyetso bya aleriji (allergie).

    Ibi biterwa n’uko ubwanwa bufata imikungugu n’utundi tuntu dutumuka mu kirere mbere y’uko tugera mu myanya y’ubuhumekero, nk’uko byatangajwe na Dr. Clifford W. Bassett, umuyobozi w’ikigo gishinzwe ibijyanye n’indwara zifata imyanya y’ubuhumekero harimo na asima i New York muri Leta zunze Ubumwe za Amerika.

    4. Ubwanwa butera ubushyuhe
    Nko mu gihe cy’imbeho ikabije cyane cyane mu bihugu bigira ibihe by’ubukonje bukabije (hiver), ubwanwa ngo bufasha ubufite kugira agashyuhe mu gice cy’isura.

    5. Butuma uruhu ruhorana ubuhehere
    Ubwanwa bufasha uruhu gufata amavuta karemano akorwa n’igice cy’uruhu kizwi nka epiderme, bityo uruhu rwo ku matama n’akananwa rugahora rutoshye.

    Usibye n’ibyo kandi, umugabo ufite ubwanwa agaragara nk’umugabo kurusha uwogosha akamaraho burundu.

    Indeshyo y’ubwanwa ikwiriye ni iyihe?

    Ubushakashatsi bwasohowe n’ikinyamakuru Evolution and Human Behavior, buvuga ko baba abagabo n’abagore babona umugabo ufite ubwanwa nk’uwujuje ibyangobwa bya kigabo kurusha utabufite.
    Ubu bushakashatsi kandi bukomeza buvuga ko ubwanwa buteretswe igihe kitarenze iminsi 10 buba buhagije.

    source : https://ift.tt/3C7jwl6

  • WHO itangaza ko Covid-19 yaba yarishe abakora mu nzego z’ubuzima bagera ku 180.000 #Rwanda #RwOT via @kigalitoday #rwanda #RwOT

    “Izo mfu z’abakoraga mu nzego z’ubuzima ni igihombo kibabaje” Ibyo ni ibyavuzwe na WHO ku wa Kane tariki 21 Ukwakira 2021, ubwo yatangazaga imibare y’abishwe n’icyorezo cya Covid-19 hagati ya Mutarama 2020 na Gicurasi 2021, aho imibare yatangajwe muri rusange y’abishwe n’icyo cyorezo muri icyo gihe, igera kuri Miliyoni 3.45.

    WHO iti “Kandi abo bakozi bo mu nzego z’ubuzima bishwe n’icyo cyorezo, basize icyuho kitazasibangana mu rugamba isi irimo rwo guhangana n’icyo cyorezo.”

    Kugeza ubu, ngo hari abantu bagera kuri Miliyoni 135 bakora mu nzego z’ubuzima hirya no hino ku Isi, abo bakozi bakorera mu mavuriro no mu bitaro, babaye k’urugamba rwo guhangana n’icyorezo cya Covid-19 guhera igihe umuntu wa mbere uyirwaye yagaragaraga mu Mujyi wo Bushinwa wa Wuhan mu mwaka 2019, ubu aho bigeze, ngo n’ubwo bamwe muri abo bakozi bo mu nzego z’ubuzima barwaye, abandi bakaba bamaze kurambirwa, ariko n’ubu ngo nta kintu kinini gihari kigaragaza ko icyorezo kirimo gucika.

    WHO kandi itangaza ko n’ubwo mu bihugu byinshi abo bakora mu nzego z’ubuzima bagiye bahabwa inkingo za Covid-19 mu ba mbere ubwo gahunda yo gukingira yari itangiye, ariko ubusumbane bwabayeho hagati y’ibihugu bikize n’ibikennye mu bijyanye no kubona inkingo, byatumye ubu iyo hakozwe impuzandengo, hirya no hino ku isi, basanga abantu babiri gusa muri batanu bakora mu nzego z’ubuzima (2/5), ari bo bamaze guhabwa inkingo zose za Covd-19.

    Jim Campbell, Umuyobozi mukuru w’Ishami rishinzwe abakora mu nzego z’ubuzima muri WHO yagize ati “Dufite inshingano zo kurinda abakora mu nzego z’ubuzima, twubuhariza uburenganzira bwabo, tubaha aho bakorera heza kandi habafasha kwirinda uko bikwiye, harimo no kubafasha kubona inkingo”
    Kugeza muri Nzeri 2021, imibare ituruka mu bihugu 119, yagaragazaga ko abatagera no kuri umwe mu bantu icumi (1/10) bakora mu nzego z’ubuzima, ari bo bonyine bamaze kubona inkingo zose za Covid-19 muri Afurika no mu bice byo mu Burengerazuba bwa Pacifique, mu gihe mu bihugu 22 bya mbere bikize ku isi, bo batanze raporo ivuga ko abasaga 80% by’abakozi bo mu nzego z’ubuzima, bamaze kubona inkingo zose.

    Bikeya muri ibyo bihugu bikize, ngo ntibarashyikiriza WHO imibare y’uko ibijyanye n’inkingo mu bakozi b’inzego z’ubuzima zabyo bihagaze.

    WHO iti “Igishimishije ni uko imibare itangazwa y’abakora mu nzego z’ubuzima bicwa n’icyorezo cya Covid-19, igenda igabanuka uko igihe gihita, ariko haracyari ibikeneye gukorwa, kugira ngo ibyago byo kuba bakwandurira aho bakorera bigabanuke”.

    Uwo muryango uvuga ko Guverinoma zigomba kwita ku buryo zikurikirana zikanatanga raporo zijyanye na Covid-19, zigatangaza abakora mu nzego z’ubuzima barwaye Covid-19 ndetse n’abo yishe, zikanabashyiriraho aho bakorera hadashyira ubuzima bwabo mu kaga.

    source : https://ift.tt/3nkZ21Y