Blog

  • Amafoto ateye ubwuzu y'umukunzi wa Otile Brown wakoranye indirimbo na Meddy. – YEGOB #rwanda #RwOT

    Uyu mukobwa Nabayet w'uburanga buhebuje akomoka muri Ethiopia ni we bivugwa ko ari mu rukundo n'umuhanzi Otile Brown wakoranye indirimbo 'Dusuma' n'umuhanzi nyarwanda Ngabo Meddy.

    Uyu Nabayet ukoresha izina rya @Nabbi kuri instagram, yagiye agarukwaho mu bitangazamakuru avugwaho gukundana n'uyu muhanzi. Mu mafoto agenda ashyira hanze agaragaza ubwiza n'ikimero cye bihebuje.

    Leave your vote

    Comments

    0 comments

    Source : https://yegob.rw/amafoto-ateye-ubwuzu-yumukunzi-wa-otile-brown-wakoranye-indirimbo-na-meddy/

  • Nyaruguru: Abangavu batewe inda imburagihe batangiye guhabwa ubufasha –

    Bamwe muri abo bangavu batangiye guhabwa ubufasha bugizwe n’ibikoresho birimo imashini zidoda kugira ngo babashe kubona uko bita ku bana babo.

    Umwe muri abo bakobwa yavuze ko yanyuze mu ruhuri rw’ibibazo birimo gutereranwa n’imiryango, kubura uko yandikisha umwana mu bitabo by’ibyirangamimirere, kubura ubwisungane bwo kwivuza n’ibindi.

    Avuga ko yari afite inzozi zo kuzaba umupolisi ziza kuburizwamo no gutwita imburagihe ageze mu mwaka wa kabiri w’amashuri yisumbuye.

    Ati “Nakundanye n’umuhungu amezi atatu, aranshuka njya kumusura, ansaba ko turyamana, ntwara inda mpita mva mu ishuri kuko narigaga.”

    Mugenzi we wakuriye mu buzima bw’ubupfubyi we yatewe inda n’umugabo basenganaga amwizeza kumushyira mu ishuri ry’imyuga.

    Ati “Njyewe nyine ukuntu natewe inda twahuriye mu masengesho. Nabonaga asenga najye nsenga mbona y’uko atabikora. Anyizeza kungurira imashini idoda, anjyana i Kigali birangira anteye inda”

    Batangiye kugarura icyizere cy’ubuzima

    Mu mihigo Akarere ka Nyaruguru kahize harimo no gusubiza mu ishuri abakobwa batewe inda imburagihe, kubigisha imyuga no kubaha ibikoresho bibafasha kuyishyira mu bikorwa.

    Ku ikubitiro bafatanyije n’abafatanyabikorwa nka Association Modeste et Innocent, AMI, abakobwa 20 bo mu Mirenge ya Rusenge na Ngera bigishijwe kudoda mu gihe cy’amezi ane bahabwa imashini, ibitambaro byo kudoda n’ibindi bikoresho bifite agaciro gasaga miliyoni 8 Frw.

    Umwe mu bahawe ibi bikoresho witwa Niyonizeye Claudine, yavuze ko bizamufasha kubaka ejo heza.

    Ati “Bizangirira akamaro kuko niba najyaga mbanza guhamagara papa w’umwana ngo ampe amafaranga ya mituweli, nzabyigurira ntiriwe mubaza ngo mpa isabune cyangwa musaba ikindi.”

    Umukozi muri AMI ushinzwe gahunda y’imishinga iteza imbere abaturage, Nyirabizimana Emeritha, yavuze ko abo bakobwa batewe inda imburagihe ubufasha bahabwa bukwiye kubababera intangiriro yo kugira imibereho myiza.

    Ati “Turabasaba kubyaza umusaruro izi mashini kandi bagakomeza kwitwara neza birinda ibishuko. Nyuma yo kubaha izi mashini, tuzanakomeza kubakurikirana tubaha ubushobozi n’ubujyanama.”

    Umukozi ushinzwe imiyoborere myiza mu Karere ka Nyaruguru, Uwimana Raphael, yavuze ko imashini zidoda abo bakobwa bahawe ku bufatanye n’abafatanyabikorwa, ari muri gahunda yo kwesa imihigo no kubafasha gusohoka mu bibazo batewe no gutwita imburagihe.

    Basabwe gukora bakirinda ibishuko

    Abangavu batewe inda imburagihe mu Karere ka Nyaruguru batangiye guhabwa ubufasha

    Inkuru wasoma: Nyaruguru: Abakobwa barenga 3000 barimo n’abataruzuza imyaka 18 batewe inda mu 2020/21

    [email protected]


  • Hagaragajwe uburyo Rusesabagina yifashishije Bernard Ntaganda ngo azabone uko ayobora u Rwanda –

    Yabitangaje kuri uyu Gatatu mu rubanza ruregwamo Paul Rusesabagina n’abandi bagera kuri 20 barimo Nsabimana Callixte ‘Sankara’ wahoze ari Umuvugizi w’umutwe wa FLN washinzwe n’impuzamashyaka MRCD ya Rusesabagina.

    Muri uru rubanza Rusesabagina atitabiriye kuko yanze gukomeza gukurikira amaburanisha ngo kuko nta butabera yiteze, amasaha ya mbere ya saa sita umwanya munini wahawe Nsabimana n’abamwunganira mu mategeko, asobanura uburyo ibyaha 17 ashinjwa kandi yemera yabikoze.

    Ku gicamunsi ahagana saa munani, nyuma y’akaruhuko gato, urukiko rwahaye umwanya Dr Michelle Martin, umunyamerika wigisha muri California State University ibijyanye no kwita ku baturage.

    Uyu mugore yavuze ko azi byinshi kuri Rusesabagina n’ibikorwa bye guhera mu 2009 kugeza mu 2012, ubwo yari umukorerabushake mu muryango wa Rusesabagina wiswe ‘Hotel Rwanda Rusesabagina Foundation’ wakoreraga muri Chicago, muri Leta ya Illinois.

    Uwo muryango washinzwe mu 2006 uhuriweho n’undi Munyarwanda wahungiye muri Amerika Rubingisa Providence afatanyije na Rusesabagina.

    Dr Martin yavuze ko ubwo yigishaga muri Kaminuza i Chicago mu 2009, hari umushinga yasabwe gukoraho ujyanye no gufasha impunzi. Yasabye mugenzi we kumuhuza n’umwe mu mpunzi yaba azi ifite ubuhamya bukomeye ikazaza kubaganiriza. Nibwo bwa mbere yahuye na Providence Rubingisa avuga ko ari impunzi yarokotse Jenoside yakorewe Abatutsi, nubwo nyuma Martin yaje kuvumbura ko Rubingisa yamubeshye.

    Mu buhamya burebure Dr Martin yatanze, yavuze ko nyuma yaho aribwo yamenyanye neza na Rubingisa na Rusesabagina, nyuma akaza no kumusaba kuba umujyanama mu muryango Hotel Rwanda Rusesabagina Foundation.

    Yavuze ko ubusanzwe Rubingisa yajyaga amubwira ko umuryango we na Rusesabagina ugamije gufasha imiryango itishoboye iba mu Rwanda, n’abandi bababaye aho ngo bagendaga bakusanya inkweto n’imyenda bazashyikiriza abatishoboye.

    Dr Martin yavuze ko yabyishimiye, agatangira gukorana na Rubingisa ndetse akajya amufasha gusubiza ubutumwa bwa email bujyanye n’uwo muryango nko gushaka abaterankunga n’ibindi, dore ko uwo Rubingisa Icyongereza cye cyari gike.

    Mu 2010, Rubingisa yatangiye kwizera Dr Martin amuha ijambo ry’ibanga akoresha kuri email kugira ngo ajye amusubiriza abamwandikiye igihe cyose abonye umwanya.

    Dr Martin avuga ko yaje kugira amakenga kuko Rubingisa yatangiye kumusaba gusubiza n’izindi emails zitandukanye n’ibikorwa byo gufasha ahubwo ari ibya Politiki.

    Yaje kuvumbura ko Rubingisa ari no muri politiki, mu ishyaka PDR Ihumure na Rusesabagina yabarizwagamo. Yaje kubyizera neza, nyuma y’uko muri email Rubingisa yamusabaga gusubiza, hajyaga hazamo n’iza Rusesabagina.

    Mu mpera za 2009 no mu ntangiriro za 2010, Dr Martin yavuze ko Rubingisa yamubwiye ko PDR Ihumure ariyo yagize uruhare mu ishingwa ry’ishyaka PS Imberakuri mu Rwanda.

    Ati “Ndibuka ko Rubingisa yansobanuriye kenshi mu mpera za 2009 n’intangiriro za 2010, avuga ko PDR Ihumure yafashije mu gushinga PS Imberakuri. Yambwiye ko byari ugufasha Ntaganda kwiyamamaza ahanganye na Paul Kagame mu matora. Ngo igihe Ntaganda yari kuba atowe, Paul Rusesabagina yari kugaruka mu Rwanda akaba ari we uba Perezida.”

    Muri Mutarama 2010, ngo Rubingisa yasabye Dr Martin ubufasha, agafasha Bernard Ntaganda kwandika gahunda za Politiki mu Cyongereza zizashitura Abanyaburayi.

    Ngo yanashakaga ko afasha Ntaganda kubona viza imujyana muri Leta Zunze Ubumwe za Amerika gutanga ibiganiro. Ubufasha bwo gukosora inyandiko ze za Politiki yarabumuhaye ariko ubwo kumushakira viza ntabwo yamuhaye. Icyo gihe ngo bavuganaga na Ntaganda bakoresheje email kandi ubwo butumwa n’ubundi bwinshi bugaragaza ibikorwa bya Rusesabagina na Rubingisa n’ibikorwa byabo, yarabubitse.

    Yavuze ko hari n’ikiganiro kigeze guhuza abayoboke ba PDR Ihumure, Dr Martin akumva Rubingisa yinubira ko Rusesabagina atanga amafaranga menshi ayaha Ntaganda.

    Imigambi ya Ntaganda na Rusesabagina yo kuyobora u Rwanda ntabwo yamuhiriye kuko tariki ya 24 Kamena 2010 Ntaganda yatawe muri yombi akurikiranyweho ibyaha birimo kuvutsa igihugu umudendezo, guteza amacakubiri, gukorana n’abagamije guhungabanya umutekano w’igihugu ndetse n’ubufatanyacyaha mu myigaragambyo itemewe n’amategeko.

    Yakatiwe igihano cy’imyaka ine cyarangiye tariki ya 04 Kamena 2014. Yaje no kwirukanwa mu ishyaka PS Imberakuri azira kunyuranya n’amahame yaryo.

    Dr Martin yavuze ko ibitekerezo by’abayoboke ba Rubingisa na Rusesabagina byari biteye inkeke kuko yaje gusesengura agasanga bihisha inyuma y’imiryango bitiriye ubugiraneza, bagakora politiki igamije guhakana Jenoside yakorewe Abatutsi no gusebya ubuyobozi bwa Perezida Kagame.

    Yatanze urugero rw’ikiganiro bigeze gukorera muri Canada mu Mujyi wa Ottawa, bakagaragaza ifoto y’umuntu warokotse Jenoside yakorewe Abatutsi ari kurira, umunyamuryango wa PDR akandika ngo ‘ese uyu ararira cyangwa aririza?”.

    Yakomeje agira ati “Bari barajwe ishinga no kuvana Perezida Kagame ku butegetsi. Ubwo umwavoka w’umunyamerika yatabwaga muri yombi mu 2010, uwo mwavoka hari ukuntu yakoranaga na Foundation ya Rusesabagina. Iyo Foundation bari bari gukora ibishoboka ngo bashyire igitutu kuri Leta y’u Rwanda arekurwe.”

    Kubera ko yatangiye kujya yinjira mu butumwa Rubingisa yandikiranaga n’abandi banyamuryango ba PDR Ihumure ndetse ubwinshi akaba yaranabubitse mu buryo bw’ikoranabuhanga, ngo yasanze akenshi babaga bagaragaza urwango bafitiye abatutsi ndetse bakavuga ko icyo bashaka ari ukwisubiza igihugu cyabo.

    Yavuze kandi uburyo PDR Ihumure yakoranaga na FDLR aho mu 2009 hari email yanditswe n’umuntu witwa Pio yandikiwe abayobozi ba PDR ibamenyesha ko hari inama igiye kuba.

    Iyo email yabamenyeshaga ko baziga ku cyakorwa nyuma y’amakuru bari bafite ku gikorwa cya gisirikare cyo guhashya FDLR mu Burasirazuba bwa Congo, bikozwe n’ingabo za Loni zigamije kubungabunga amahoro muri ako gace (Monusco).

    Ngo yagiraga ati “Ubusanzwe abashinzwe kurinda amahoro ba Loni ntibagira aho babogamira ariko ubu nicyo bagiye gukora. Tugomba kugaragaza uko kubogama, tukabigaragaza tugatabara bene wacu bari muri FDLR kuko bagiye kurimburwa.”

    Mu icukumbura Dr Martin yakoze, yaje gusanga Rubingisa yari yaramubeshye ko yarokotse Jenoside yakorewe Abatutsi atari byo ahubwo yari inshuti ikomeye y’abayigizemo uruhare.

    Yavuze ko inshuro nyinshi habaga hafashwe ukekwaho uruhare muri Jenoside yakorewe Abatutsi, abanyamuryango ba PDR Ihumure bahuraga mu nama cyangwa bakandikirana bagisha inama z’icyo bakora ngo bumvishe amahanga ko uwo ukekwa azira ko atavuga rumwe na Leta y’u Rwanda.

    Dr Martin yavuze ko yatangiye kugira impungenge nyuma yo kubona imyitwarire y’umuryango Hotel Rwanda Rusesabagina Foundation mu bikorwa bya Politiki

  • Amavubi yongeye gushimisha Abanyarwanda…Atsinze 1-0 Mozambique #rwanda #RwOT

    Ni igitego cyabonetse mu gice cya kabiri, cyatsinzwe na Byiringiro Lague ku munota wa 67 w’umukino gituma ikipe yizera.

    Ni ku mupira yahawe na Imanishimwe Emmanuel alias Mangwende na we wari uhawe umupira na rutahizamu Kagere Meddie.

    Byiringiro Lague wari uri kure y’izamu, yafashe uyu mupira abanza kuwufunga ubundi areba mu izamu ahita anyeganyeza incundura z’izamu rya Mozambique.

    Ni umukino kandi wagaragayemo ishyaka ku ruhande rw’abasore b’ikipe y’u Rwanda, bakunze kugera imbere y’izamu rya Mozambique ariko kureba mu izamu bikanga.

    Umunyazamu Mvuyekure Emery wemejwe ko akina uyu mukino ubwo CAF yari imaze gutangaza ko Kwizera Olivier atemerewe kuwukinda, wagaragaje gutabara Amavubi kubera imipira yabaga yabazwe ariko akayikuramo.

    Ikipe y’u Rwanda ifite undi mukino izakina na Cameroon uzabera muri kiriya gihugu, u Rwanda rukaba rusabwa kuwutsinda kugira ngo rubashe kuba rwagira amahirwe yo gukomeza.

    UKWEZI.RW

    Source : http://www.ukwezi.rw/Imikino/article/Amavubi-yongeye-gushimisha-Abanyarwanda-Atsinze-1-0-Mozambique

  • BNR yashyize ku isoko impapuro mpeshamwenda zifite agaciro ka miliyari 20 Frw – #rwanda #RwOT

    Ni impapuro mpeshamwenda z'igihe kirekire, kuko zizamara imyaka 20, aho byitezwe ko agaciro k'urwunguko rwazo gashobora kurenga 10% kakagera no kuri 13,15%, nk'uko bisanzwe bigenda ku zindi mpapuro mpeshamwenda z'igihe kirekire.

    Ku muntu wifuza kugura izi mpapuro mpeshamwenda, agomba kuba afite igishoro cy'amafaranga atari munsi y'ibihumbi 100 Frw yishyurwa mu mafaranga y'u Rwanda, kuko izi mpapuro zatanzwe ku isoko ry'imbere mu gihugu, ariko n'abanyamahanga bakaba bafite ubushobozi bwo kuzigura mu gihe babishatse.

    Impapuro mpeshamwenda ni uburyo Leta zikoresha mu gushaka amafaranga kugira ngo yifashishwe mu bikorwa by'iterambere ry'igihugu.

    Bitewe n'amafaranga akenewe, Leta igena agaciro k'impapuro mpeshamwenda zikorwa, ubundi zigashyirwa ku isoko gutyo.

    Ku rundi ruhande, impapuro mpeshamwenda ni amahirwe y'iterambere ku bantu bafite amafaranga bifuza kwizigamira by'igihe kirekire, ariko nanone bakaba bayashoye mu bikorwa bibyara inyungu z'igihe kirekire, kuko iyo umuntu aguze impapuro mpeshamwenda, aba agurije Leta amafaranga.

    Leta y'u Rwanda yatangiye gahunda yo gushaka amikoro binyuze mu mpapuro mpeshamwenda mu mwaka wa 2008, ndetse yigeze no gushyira hanze izifite agaciro ka miliyoni 400$, uretse ko izo zashyizwe ku isoko mpuzamahanga.

    Mu Rwanda, abakunze kugura impapuro mpeshamwenda ni ibigo by'imari, ibigo by'ubwishingizi ndetse n'abantu ku giti cyabo, nabo batangiye kwitabira iri soko ry'impapuro mpeshamwenda cyane cyane nyuma y'ubukangurambaga bukomeye bwakozwe mu kwigisha akamaro kazo, bwatangiye mu mwaka wa 2014 ndetse bukaba bugikomeje.

    Leta y'u Rwanda kandi yashyize imbaraga nyinshi mu gutanga amahirwe ku bafite impapuro mpeshamwenda, kuko bashobora kuzifashisha nk'ingwate muri banki, bakaba bahabwa inguzanyo zibateza imbere.

    BNR yashyize hanze impapuro mpeshamwenda zifite agaciro ka miliyari 20 Frw


    Source : http://igihe.com/amakuru/u-rwanda/article/bnr-yashyize-ku-isoko-impapuro-mpeshamwenda-zifite-agaciro-ka-miliyari-20-frw

  • Amavubi yatsinze Mozambique yiyongera amahirwe yo kujya muri CAN(AMAFOTO) #rwanda #RwOT

    Igitego cya Byiringiro Lague gihesheje Amavubi intsinzi imbere ya Mozambique mu gushaka itike y’igikombe cy’Afurika cya 2021, yiyongerera amahirwe yo kwerekeza muri iki gikombe.

    Amavubi yagiye gukina uyu mukino abazi neza ko nta kosa na rimwe agomba gukora uretse gutsinda kuko wari urufnguzo rwo kuba u Rwanda rwabona itike y’igikombe cy’Afurika cya 2021.

    Mbere y’uyu mukino u Rwanda rwari ku mwanya wa nyuma mu itsinda F n’amanota 2 mu gihe Cameroun yo yamaze kubona itike ifite amanota 10, Mozambique na Cape Verde zifite 4, Amavubi akaba yasabwaga gutsinda imikino 2 isigaye uwa Mozambique na Cameroun kuko yahita igira amanota 8, rukaba rwaba rufite amahirwe menshi yo kubona itike.

    Mashami Vincent yagiye gukina uyu mukino abura bamwe mu bakinnyi be barimo Rwatubyaye Abdul na Muhire Kevin yahamagaye ariko ntibaboneke kuko amakipe yabo yabimanye bitewe n’ingamba zo kwirinda icyorezo cya Coronavirus ziri mu bihugu bakinamo.

    Ntiyari afite kandi umunyezamu Kimenyi Yves wagize imvune mu cyumweru cya mbere cy’imyitozo na Hakizimana Muhadjiri basanze yaranduye icyorezo cya COVID-19.

    Mbere y’amasaha make nibwo hamenyekanye inkuru yababaje abakunzi b’Amavubi, ni nyuma yo kumenya ko ikarita itukura umunyezamu Kwizera Olivier yabonye ku mukino wa ¼ cya CHAN 2020 itamwemera gukina umukino wa Mozambique.

    Amavubi yatangiye akina neza ahererekanya gusa Mozambique ku munota wa 3 niyo yabonye amahirwe ya mbere nyuma y’uko Jose Miquissone yinjiranye ubwugarizi bw’u Rwanda ariko bakabyitwaramo neza.

    Umupira wamaze igihe ukinirwa mu kibuga hagati amakipe yombi ubona nta mahirwe arema.

    Ku munota wa 16 Amavubi yazamutse neza ahererekanya maze Haruna acomekera umupira Meddie Kagere ariko ubwugarizi bubyitwaramo neza.

    Ku munota wa 17 Mutsinzi Ange Jimmy yagerageje ishoti rikomeye yatereye nko muri metero 33 ariko umunyezamu Julio Pedro awohereza muri koruneri.

    Nyuna yo guhererekanya neza, ku munota wa 24 Haruna yongeye guhindura umupira mwiza imbere y’izamu ariko Sugira Ernest uramurengana.

    Ku munota wa 29 Manzi Thierry yahawe ikarita y’umuhondo ku ikosa yakoreye Stelio, batanze kufura yatewe na Miquissone ariko ntacyavuyemo.

    Amavubi yongeye gusatira ku munota wa 35, Haruna bamucomekeye umupira ariko ubwugarizi burawumutanga ariko yongera kuwufata ahindura imbere y’izamu Yannick awuteye umunyezamu arawufata.

    Omborenga Fitina ku munota wa 41 yahinduye umupira imbere y’izamu maze ubwugarizi buwohereza muri koruneri itagize icyo itanga. Igice cya mbere cyarangiye ari 0-0.

    Mashami Vincent yatangiye igice cya kabiri akora impinduka Lague Byiringiro na Niyonzima Olivier Seif binjiye basimbura Manzi Thierry na Rubanguka Steve.

    Ku munota wa 47 Kagere yagerageje ishoti ariko umupira unyura hejuru y’izamu.

    Ku munota wa 52, Ange yahaye umupira Haruna maze areba uko umunyezamu ahagaze ateye mu izamu unyura hanze gato yaryo.

    Ku munota wa 56 Karere yahinduye umupira imbere y’izamu Lague ashyiraho umutwe umupira uca hanze gato yaryo.

    Nyuma yo gusatira cyane ishaka igitego, ku munota wa 69 Kagere yazamukanye umupira yinjira mu bwugarizi bwa Mozambique atanga umupira kwa Mangwende wahise ushyira umupira mu rushundura.

    Ku munota wa 72 Sugira Ernest yahaye umwanya Iradukunda Jean Bertrand.

    Mu minota ya nyuma Mozambique yasatiriye cyane u Rwanda ishaka kwishyura igitego ariko umunyezamu Emery Mvuyekure akuramo imipira ibiri ikomeye ya Gildo Lourenco. Umukino warangiye ku ntsinzi y’Amavubi y’igitego 1-0.

    Gutsinda uyu mukino Amavubi akaba yahise afata umwanya wa kabiri mu itsinda F n’amanota 5, Mozambique na Cape Verde zifite 4 mu gihe Cameroun iyoboye itsinda ifite 10 yo yamaze kubona itike.

    Umukino usoza itsinda Amavubi azakina na Cameroun mu gihe yawutsinda yaba afite amahirwe menshi yo kubona itike y’igikombe cy’Afurika bitewe n’ibizava mu y’indi mikino.

    Abakinnyi babanjemo ku mpande zombi

    Amavubi: Emery Mvuyekure, Manzi Thierry, Nirisarike Salomon, Mustinzi Ange Jimmy, Omborenga Fitina, Imanishimwe Emmanuel Mangwende, Mukunzi Yannick, Rubanguka Steve, Haruna Niyonzima©, Meddie Kagere na Sugira Ernest

    Mozambique: Lulio Pedro Frenque, Sidique Sataca Ismail Mussagi, Manuel Nhanga Kambala, Faizal Abdul Bangal, Clesio Palmirim David Bauque, Luis Miquissone, Francisco Lopes Albino Muchanga,Bruno Alberto Langa, Stelio Ernesto, Joao Pedro Mussica, Guambe Saddan Rafael(C)

    Source : http://isimbi.rw/siporo/article/amavubi-yatsinze-mozambique-yiyongera-amahirwe-yo-kujya-muri-can-amafoto

  • U Rwanda ruri gushaka miliyari 47 Frw yo kugura inkingo za Covid-19 –

    Gahunda ya Covax iteganya ko u Rwanda kimwe n’ibindi bihugu biri mu nzira y’amajyambere, ruzahabwa inkingo zishobora gukingira 20% by’abaturage barwo, bivuze ko rutuwe na miliyoni 12,9 nk’uko bigaragazwa n’Ikigo cy’Igihugu cy’Ibarurishamibare, NISR, ruzahabwa inkingo zirengaho gato miliyoni 2,5 zakingira 20% by’Abanyarwanda.

    Ku rundi ruhande, Ishami ry’Umuryango w’Abibumbye ryita ku Buzima, OMS, rivuga ko kugira ngo igihugu cyangwa agace runaka kizere kurandura burundu icyorezo cya Covid-19, ari ngombwa ko nibura 60% by’abaturage bakingirwa, kandi hagaherwa ku bafite ibyago byinshi byo kwandura barimo abakora mu nzego z’ubuzima, abasanganywe izindi ndwara z’akarande n’abageze mu zabukuru.

    Kugira ngo u Rwanda rugere kuri iyo ntego, rukeneye gukingira abaturage miliyoni 7,7 bakeneye inkingo zingana na miliyoni 15,5 kuko umuntu umwe aterwa inkingo ebyiri ugendeye ku nkingo za Pfizer-BioNTech na AstraZeneca ziri gutangwa mu gihugu uyu munsi.

    Mu gihe gahunda ya Covax yatanga umusaruro witezwe wo gukingira 20% by’abaturage, n’ubwo bitarizerwa neza bitewe n’impamvu zirimo kutagira igishoro gihagije cyo kugura inkingo ndetse n’ubuke bwazo ku isoko mpuzamahanga, u Rwanda rwasigarana nibura abaturage miliyoni zirengaho gato 5,1 bakeneye gukingirwa kugira ngo igihugu cyizere kurandura icyorezo cya Covid-19, uramutse ukuyemo miliyoni 2,5zaba zakingiwe muri gahunda ya Covax.

    Leta yateganyije ko kugira ngo inkingo zigere ku mubare w’abaturage 60% bakenewe mu rwego rwo guhashya Covid-19 burundu, hakenewe miliyoni 124$ (arenga miliyari 123 Frw) yakwifashishwa mu kugura, kubika, gukwirakwiza ndetse no kuzitera abaturage muri rusange.

    Ayo mafaranga yose ntazabonekera rimwe kuko gahunda yo gukingira izarangira mu mwaka utaha wa 2022, gusa kuri ubu Leta iri mu biganiro n’abafatanyabikorwa bigamije gushaka uko yabona miliyoni 47$ (arenga miliyari 46,7 Frw) zakwifashishwa mu bikorwa byo gukomeza gukingira Abanyarwanda, nk’uko byemejwe n’Umunyamabanga wa Leta muri Minisiteri y’imari n’Igenamigambi, Ushinzwe Imari ya Leta, Richard Tusabe.

    Mu bafatanyabikorwa barimo kuganirizwa kuri iyi gahunda, barimo Banki y’Isi, ndetse Rolande Pryce, Umuyobozi wa Banki y’Isi mu Rwanda, yavuze ko nta gihindutse, mu kwezi gutaha kwa Mata, Inama Nkuru ya Banki y’Isi ishobora kuzemeza amasezerano ya miliyoni 30$ (arenga miliyari 29 Frw), azahabwa u Rwanda kugira ngo akoreshwe muri gahunda y’ikingira rusange ikomeje mu gihugu.

    Urukingo ni kimwe mu bisubizo birambye byatuma ubukungu bw’u Rwanda buzahuka, kuko bwazahajwe cyane n’iki cyorezo ku buryo Abanyarwanda 500 000 basubiye mu bukene kubera iki cyorezo, ndetse ubukungu bw’u Rwanda bukaba bwarasubiye inyuma ku kigero cya -0.2%.

    Tusabe yavuze ko hashyizweho gahunda nyinshi zigamije gufasha abantu kuva mu bukene, zirimo kwegereza abaturage ibiribwa ndetse no gushyiraho Ikigega Nzahurabukungu cyatanze umusaruro ufatika mu gukomeza gutuma ibikorwa birimo ubucuruzi buciriritse bidahagarara burundu.

    Ikigega Nzahurabukungu mu isura nshya

    Muri Kamena uyu mwaka, byitezwe ko Ikigega Nzahurabukungu kizahabwa isura nshya, kikongerwamo amafaranga ndetse by’umwihariko, kikanagurwa, kikagezwa mu zindi nzego zasaga nk’izitarahawe umwanya munini mu ntangiriro z’icyo kigega.

    Ubusanzwe iki kigega cyashyizwemo miliyoni 100$ (arenga miliyari 99 Frw) ariko biteganyijwe ko kizongerwamo izindi miliyoni 100$ kuko cyari kigenewe miliyoni 200$.

    Nyuma amakuru yaje kuvugwa ko iki kigega gishobora gushyirwamo miliyoni 350$ muri rusange, kugira ngo umusaruro wacyo ugere ku bigo byinshi bikeneye ubufasha.

    Ntabwo Tusabe yasobanuye neza ingano y’amafaranga azashyirwa muri iki kigega kuri iyi nshuro, ariko yavuze ko “Cyakoreshejwe cyane kandi amafaranga yatanzwe ari menshi, ibigaragaza uburyo Leta yafashije ibigo bito n’ibiciriritse kwigobotora ingaruka z’icyorezo cya Covid-19”.

    Muri miliyoni 100$ zari zatanzwe muri ERF mu cyiciro cya mbere, izigera kuri miliyoni 50$ zari zahawe ibigo birimo amahoteli n’ibindi byakira abantu benshi, bitewe n’uko urwego rw’amahoteli ruri mu zagizweho ingaruka zikomeye n’icyorezo cya Covid-19.

    Muri izo miliyoni 50$ (arenga miliyari 49 Frw), izigera kuri miliyoni 43$ (arenga miliyari 42 Frw) yamaze gukoreshwa.

    Mu zindi miliyoni 50$, miliyoni 13$ (arenga miliyari 12 Frw) gusa ni zo zakoreshejwe, bivuze ko hakiri amafaranga menshi atarakoreshwa muri iki gice gisigaye, cyari kigenewe gukoreshwa n’ibindi bigo by’ubucuruzi muri rusange.

    Tusabe yavuze ko mu cyiciro cya kabiri cy’iki kigega, hazarebwa ku nzego zindi zazahajwe cyane na Covid-19, zirimo urwego rwo gutwara abantu n’ibintu, rumaze guhabwa miliyari 12 Frw, ndetse ibigo bitwara abagenzi mu modoka rusange bikaba byaragabanyirijwe ikiguzi cya lisansi.

    Mu zindi nzego zizarebwaho cyane, harimo uburezi, aho byitezwe ko ibigo by’amashuri byigenga byagizweho ingaruka zikomeye n’icyorezo cya Covid-19, bizongerwa mu mubare w’inzego zikeneye guhabwa ubushobozi bwo kwigobotora ingaruka z’icyorezo cya Covid-19.

    Izindi nzego zirimo urwa MICE, rugizwe n’ibigo bifasha mu gutegura no kwakira inama mu Rwanda. Aho harimo ibigo bifite imodoka zitwara abitabiriye inama mu Rwanda, ibibacumbikira, ibibatembereza mu gihugu ndetse n’izindi nzego zitandukanye zigira uruhare mu ishyirwa mu bikorwa rya gahunda ya MICE.

    Tusabe yavuze ko muri rusange, amafaranga yashyizwe muri iki kigega yagize umumaro ukomeye kandi yakoreshejwe mu gihugu hose, kuko mu mirenge SACCO 416 iri mu gihugu, 412 yose yabonye ubusabe bw’ibigo byiganjemo ibiciriritse byasabaga kugobokwa.

    Pryce uyoboye Banki y’Isi mu Rwanda, yavuze ko bishimiye kwifatanya n’u Rwanda mu rugendo rwo guhangana n’ingaruka zatewe n’icyorezo cya Covid-19.

    Yagize ati “Nk’abafatanyabikorwa mu iterambere, twishimira kugira uruhare mu bisubizo bikomeye Leta yafatiye icyorezo cya Covid-19. Umwiherero w’Abafatanyabikorwa ba Leta mu iterambere ni umwanya wo kugaruka ku ngamba zigomba gushyirwa mu bikorwa mu rwego rwo kubaka ubukungu burambye kandi bugera kuri bose nyuma ya Covid-19”.

    Nyuma y’uko ubukungu bw’u Rwanda bumanutse ku kigero cya -0.2% umwaka ushize, byitezwe ko buzazamuka ku kigero cya 5,7% muri uyu mwaka ndetse bukazazamuka ku kigero cya 6,7% mu mwaka utaha wa 2022, ikigero kiri hafi ya 7% bwari busanzwe buzamukaho mu myaka 15 ishize yari yabanjirije uwa Covid-19.

    Umwiherero uhuza Minisiteri y’Imari n’igenamigambi ndetse n’abafatabikorwa mu iterambere barimo Banki y’Isi uba buri mwaka, uyu mwaka ukaba ari inshuro ya 17 ubaye, aho uzamara iminsi ibiri, abawitabiriye baganira ku nsanganyamatsiko igira iti “Kuzahura ubukungu – inzira igana ku mpinduka zifatika”.

    U Rwanda ruri gushaka amikora azatuma rukingira 60% by’abaturage bose bitarenze umwaka utaha

    U Rwanda rwari ruherutse kwakira icyiciro cya mbere cy’inkingo zatanzwe muri gahunda ya Covax

  • Abasore b'Amavubi bakomeje kwimana u Rwanda. #rwanda #RwOT

      Kuri uyu Gatatu tariki 24 Werurwe 2021 kuri sitade ya Kigali guhera saa cyenda (15h00′) byari ibicika kuko ikipe y'igihugu y'u Rwanda y'umupira w'amaguru (Amavubi Stars) yakiraga ikipe y'igihugu ya Mozambique mu mukino w'umunsi wa gatanu w'amatsinda yo gushaka itike y'igikombe cya Afurika cy'ibihugu cya 2021 kizabera muri Cameroon. U Rwanda kuri ubu rwegukanye umwanya wa kabiri, mu itsinda rya gatandatu (F) n'amanota atanu.

    Ni igitego cyabonetse mu gice cya kabiri, cyatsinzwe na Byiringiro Lague ku munota wa 67 w'umukino gituma ikipe yizera.

    Ni ku mupira yahawe na Imanishimwe Emmanuel alias Mangwende na we wari uhawe umupira na rutahizamu Kagere Meddie.

    Byiringiro Lague wari uri kure y'izamu, yafashe uyu mupira abanza kuwufunga ubundi areba mu izamu ahita anyeganyeza incundura z'izamu rya Mozambique.

    Ni umukino kandi wagaragayemo ishyaka ku ruhande rw'abasore b'ikipe y'u Rwanda, bakunze kugera imbere y'izamu rya Mozambique ariko kureba mu izamu bikanga.

    Umunyazamu Mvuyekure Emery wemejwe ko akina uyu mukino ubwo CAF yari imaze gutangaza ko Kwizera Olivier atemerewe kuwukinda, wagaragaje gutabara Amavubi kubera imipira yabaga yabazwe ariko akayikuramo.

    Ababanje mu kibuga ku mpande zombi:

    Rwanda:

    Mvuyekure Emery (GK), Mutsinzi Ange, Nirisarike Salomon, Manzi Thierry, Rubanguka Steve, Haruna Niyonzima, Mukunzi Yannick, Ombolenga Fitina, Imanishimwe Emmanuel, Meddie Kagere na Sugira Ernest.

    Mozambique:

    Julio Pedro (GK), Sataca Ismail, Manuel Kambala, Faizal abdoul, Albino Muchanga, Palimilim David, Luis miqquissone, Bruno langa, Sterio ernesto, Joao Mussica na Guambe saddan.

    Ikipe y'u Rwanda ifite undi mukino izakina na Cameroon uzabera muri kiriya gihugu, u Rwanda rukaba rusabwa kuwutsinda kugira ngo rubashe kuba rwagira amahirwe yo gukomeza.

    Source : https://impanuro.rw/2021/03/24/abasore-bamavubi-bakomeje-kwimana-u-rwanda/

  • Access Bank yizihije ukwezi kw'abagore yifatanya na RBC mu bikorwa byo gutanga amaraso – #rwanda #RwOT

    Muri uku kwezi kwa Werurwe Access Bank yateguyemo ibikorwa bitandukanye bigamije kwifatanya n'umugore mu iterambere hibandwa ku guteza imbere ibikorerwa mu Rwanda.

    Abakozi n'abakiliya ba Access Bank bifatanyije n'Ikigo cy'Igihugu cy'Ubuzima,RBC mu gikorwa cyo gutanga amaraso. Ni mu bukangurambaga bwamaze iminsi itatu kuva ku wa 17 werurwe kugeza 19 Werurwe ku cyicaro gikuru cya RBC.

    Muri ibyo bikorwa Access Bank yanateguye gahunda yo gutanga amaraso ku bantu bose babyifuza bahereye ku bakozi bayo ndetse n'abakiliya ariko bigakomereza no ku bandi.

    Insanganyamatsiko y'ibikorwa byo gutanga amaraso yagiraga iti 'Kurengera umugore ni ukurengera igihugu' . Iki gikorwa cyo gutanga amaraso cyatangiriye muri Kigali ariko gikomereza no mu bice binyuranye by'igihugu.

    Umuyobozi w'Ishami ry'abagore muri Access Bank, Rutabayiro Nadine, yavuze ko bateguye ibi bikorwa byo gutanga amaraso mu kwezi kwahariwe abagore kuko ari bamwe mu bakenera guhabwa amaraso kenshi.

    Ati 'Ukwezi kwa Werurwe twaguteganyirije ibikorwa binyuranye birimo no gutanga amaraso. Kubera ko n'ubwo dushaka guteza imbere umugore, duhera ku buzima bwe muri rusange, kandi twabonye ko mu bakenera amaraso abenshi ari abagore. Birumvikana natwe turatanga amaraso turi gushishikariza n'abandi kwitabira ariko tugomba kwiheraho kuko dufite imbaraga niyo mpamvu dukwiye gutanga uwo musanzu.'

    Umuyobozi wa Ibyiwacu nk'umufatanyabikorwa wa Access Bank muri iyi gahunda yo gutanga amaraso, Umulisa Fiona Cecile, nawe yavuze ko babihuje n'ukwezi kwa Gatatu mu kurengera umugore kuko ari izingiro ry'umuryango.

    Ati 'Dusanzwe dufite imikoranire myiza na Access bank birumvikana umubyeyi niwe ubyara kandi umubyeyi yitaweho n'igihugu gitera imbere niyo mpamvu twatekereje kubihuza n'uku kwezi. Dukomeje guhamagarira buri wese kwitabira iyi gahunda yo gutanga amaraso kuko ari ingirakamaro.'

    Umukiliya muri Access Bank, Nyirahagenimana Rosette, witabiriye ibi bikorwa byo gutanga amaraso yavuze ko yakoze urugendo rutari ruto kuko yavuye mu Ntara y'Iburengerazuba mu Karere ka Rutsiro ajya gutanga amaraso muri Kigali.

    Yavuze ko ari ibikorwa akora abikunze kandi abikuye ku mutima kuko yasobanukiwe neza icyo amaraso yatanze akoreshwa.

    Ati 'Impamvu nakoze uru rugendo ndi umugore witeje imbere kandi nkorana na Access Bank, rero bambwiye ko bafite gahunda yo gutanga amaraso. Nkimara kubyumva numvise ko gutanga amaraso kandi nyafite nta kibazo mbifitemo nshobora kuyatanga.'

    'Erega niba mfite ubuzima none ejo nanjye nshobora kurwara ngakenera ko bayampa cyangwa n'umuryango wanjye ukazayakenera. Ni igikorwa cy'urukundo nkoze cyane ko ntazi uwo bazayatera ariko nziko azagirira uwo bazayaha umumaro.'

    Si ubwa mbere Access Bank iteguye ibikorwa byo gutanga amaraso kuko no muri Nzeri 2020 hari icyabaye. Intego ya RBC ni uko muri uyu mwaka wa 2021 bakusanya amashashi y'amaraso 74340 ashobora gukurwamo ibice biyagize akagera ku mashashi ibihumbi 90 cyangwa ibihumbi 100.

    Muri uku kwezi k'umugore Access Bank yateguyemo ibikorwa bitandukanye birimo ibijyanye n'ibiganiro bigamije kubongerera ubumenyi no kubahugura ndetse n'amarushanwa agamije guhemba abagore ba rwiyemezamirimo bazatanga imishinga myiza kurusha indi.

    Access Bank yatangaje ko yateguye iki gikorwa cyo gutanga amaraso mu kwezi kwahariwe abagore kuko aribo bayakenera cyane

    Abakozi ba Access Bank bitabiriye iki gikorwa cyo gutanga amaraso


    Source : http://igihe.com/amakuru/u-rwanda/article/access-bank-yizihije-ukwezi-kw-abagore-yifatanya-na-rbc-mu-bikorwa-byo-gutanga

  • Minisitiri Mujawamariya yibukije agaciro kari mu kumenya amakuru y’iteganyagihe –

    Ibi yabigarutseho kuri uyu wa Kabiri tariki ya 23 Werurwe 2021, ubwo u Rwanda rwizihizaga umunsi mpuzamahanga w’amazi, amashyamba ndetse n’ubumenyi bw’ikirere.

    Ni umunsi wizihijwe mu buryo bw’ikoranabuhanga mu rwego rwo gukomeza kwirinda icyorezo cya COVID-19.

    Uyu munsi witabiriwe n’abantu batandukanye barimo abafatanyabikorwa baturutse mu bigo bya Leta n’ibyigenga, imiryango itegamiye kuri Leta ndetse n’ imiryango mpuzamahanga.

    Minisitiri Mujawamariya, yavuze ko iyi minsi itatu yizihirijwe rimwe mu gushimangira imikoranire n’isano hagati y’amazi, umutungo w’amashyamba na serivisi z’iteganyagihe.

    Minisitiri Mujawamariya yavuze ko abantu bakwiye kwita ku gaciro ko kumenya amakuru y’ikirere mu kwirinda ingaruka zizanwa no kutayamenya.

    Ati “Kumenya amakuru y’ikirere ni ngombwa mu bikorwa byacu bya buri munsi. Twabonye ko imyuzure, inkangu, umuyaga mwinshi n’amapfa bigira ingaruka ku mibereho yacu no ku iterambere ry’ubukungu.”

    Yavuze ko hazakomeza gutezwa imbere ibikorwaremezo ndetse n’ikoranabuhanga riganisha ku kumenya amakuru y’iteganyagihe .

    Umuyobozi Mukuru w’Ikigo gishinzwe Umutungo Kamere, Ngabonziza Prime, yavuze ko mu gukomeza kubungabunga umutungo kamere ndetse no guteza imbere gahunda ya Leta y’iterambre rirambye NST1 (2017-2024), hari gahunda igamije guteza imbere imishinga itandukanye yo kubaka urugomero rwa Muvumba rugamije gufasha mu kuhira imyaka, umushinga wo kubungabunga icyogogo cya Sebeya ndetse n’umushinga w’urugomero rwa Muhazi.

    Yavuze ko hazakomeza kwimakazwa gahunda zizigabanya iyangirika ry’ubutaka , kurwanya imyuzure no guteza imbere uburyo bwo kubika amazi.

    Ati “Hazakomeza kwimakazwa gahunda zigabanya iyangirika ry’ubutaka, kurwanya imyuzure no guteza imbere uburyo bwo kubika amazi.”

    Yavuze ko gahunda z’iterambere rirambye mu kubungabunga umutungo kamere zakomwe mu nkokora n’ingaruka n’ihindagurika ry’ibihe ndetse bigatuma rimwe na rimwe bisaba amafaranga y’ingengo y’imari adateganyijwe.

    U Rwanda rwashyizeho gahunda zitandukanye zigamije kubungabunga ibidukikije ndetse no kugabanya imyuka ihumanya ikirere.

    Leta y’u Rwanda yihaye intego yo kuba yaragabanyije 38% ku gipimo cy’imyuka ihumanya yohereza mu kirere mu 2030.

    Iyo ntego ariko ngo izunganirwa na gahunda zitandukanye igihugu gisanzwe cyarashyizeho zijyanye no kubungabunga ibidukikije.

    Izo zirimo nko gushishikariza abatura-Rwanda gukoresha gaz aho gukoresha inkwi n’amakara mu guteka, gukoresha ingufu z’amashanyarazi mu mwanya w’ibikomoka kuri peteroli aho bishoboka, kongera ubuso buteyeho amashyamba, kugabanya ibinyabiziga bisohora imyotsi myinshi kandi ihumanye n’ibindi.

    Minisitiri Mujawamariya Jeanne d’Arc yasabye Abanyarwanda gukurikirana no kumenya amakuru y’iteganyagihe