Blog

  • Dr Bihira Canisius yafunzwe na RIB #rwanda #RwOT

    Dr Bihira Pierre Canisius, yafunzwe n' Urwego rw'Igihugu rushinzwe Ubugenzacyaha, RIB, rumukurikiranyeho icyaha cyo kwihesha ikintu cy'undi hakoreshejwe uburiganya.

    Kuri uyu wa Gatatu tariki ya 25 Kanama 2021, nibwo Dr Bihira wakoreye amabanki atandukanye mu Rwanda, kuri ubu yari ari mu kiruhuko cy'izabukuru, ari Umuyobozi w'Ikigo cyitwa AFADE Ltd, nibwo yatawe muri yombi n' Urwego rw'Igihugu rushinzwe Ubugenzacyaha, RIB,

    Nk' uko Igihe dukesha aya makuru kibivuga ni uko Dr Bihira w'imyaka 61, yijeje abantu batandukanye ko nibagura imigabane muri AFADE [African Agency for Development and Environmental Project], bazabona inyungu zihuse.

    Umuturage watanze amakuru yavuze ko yabonye Dr Bihira kuri televiziyo ari guhamagarira abantu kuzana amafaranga, avuga ko agiye gukora ikigo cy'imari ndetse kizajya gitanga inyungu zihuse.

    Yavuze ko Dr Bihira yabwiraga abaturage ko azajya abigira imishinga ku buntu, bagakora ibikorwa bibyara inyungu ndetse akabaguriza binyuze mu mushinga yari yatangije witwa Kanani Project nawo ushamikiye kuri AFADE.

    ICYO ITEGEKO RITEGANYA

    Itegeko ritaganya ibyaha n'ibihano muri rusange

    Ingingo ya 174: Kwihesha ikintu cy'undi hakoreshejwe uburiganya

    Umuntu wese wihesha umutungo w'undi, imari ye yose cyangwa igice cyayo mu buryo bw'uburiganya yiyitiriye izina ritari ryo cyangwa umurimo adafitiye ububasha cyangwa akizeza icyiza cyangwa agatinyisha ko hari ikibi kizaba, aba akoze icyaha.

    Iyo abihamijwe n'urukiko, ahanishwa igifungo kitari munsi y'imyaka ibiri (2) ariko kitarenze imyaka itatu (3) n'ihazabu y'amafaranga y'u Rwanda atari munsi ya miliyoni eshatu (3.000.000 FRW) ariko atarenze miliyoni eshanu (5.000.000 FRW).

    Iyo icyo cyaha gikozwe n'umuntu kugira ngo atange impapuro z'inyemezamigabane, z'inyemezamyenda, inyandiko zigereranywa n'amafaranga, imigabane cyangwa indi nyandiko yose ifite agaciro k'ifaranga ari ibya sosiyete y'ubucuruzi, iby'ikigo gicuruza cyangwa iby'uruganda, igihano kiba igifungo kitari munsi y'imyaka itatu (3) ariko kitarenze imyaka itanu (5) n'ihazabu y'amafaranga y'u Rwanda arenze miliyoni eshanu (5.000.000FRW) ariko atarenze miliyoni zirindwi (7.000.000 FRW).

    Nyandikira kuri email: [email protected]

    Source : https://impanuro.rw/2021/08/26/dr-bihira-canisius-yafunzwe-na-rib/

  • Umugaba Mukuru w’Ingabo za Tanzania yagiriye uruzinduko mu Mudugudu wa Kinigi #Rwanda #RwOT via @kigalitoday #rwanda #RwOT

    Ni uruzinduko rw’akazi rw’iminsi itatu uwo mugaba mukuru w’Ingabo mu gihugu cya Tanzaniya General Venance Mabeyo, ruva tariki 23 Kanama 2021 rukagera ku itariki 26 Kanama 2021, aho ku itariki 24 yagiranye ikiganiro na Minisitiri w’Ingabo z’u Rwanda, Maj Gen Murasira Albert, mu biro bye ku Kimuhurura.

    Mu rwego rwo gusura ibikorwa Ingabo z’u Rwanda zifashamo abaturage mu rwego rwo kubageza ku iterambere rirambye, Umugaba mukuru w’Ingabo za Tanzaniya yatambagijwe Umudugudu w’icyitegererezo wa Kinigi wubatswe ku bufatanye n’ingabo z’u Rwanda, ashima cyane ubufatanye bw’ingabo z’u Rwanda n’abaturage nyuma yo kwerekwa ibikorwaremezo binyuranye, anashima kandi imibereho y’abahatujwe.

    Bimwe mu bikorwa abo bashyitsi bishimiye muri uwo mudugudu utuwe n’imiryango 144, birimo Agakiriro, Urugo mbonezamikurire rw’abana bato (ECD), Ikigo Nderabuzima, Ikigo cy’amashuri cya Kampanga, amazu ajyanye n’icyerekezo yubakiwe abagenerwabikorwa, imihanda ya Kaburimbo n’ibindi.

    Andrew Rucyahana Mpuhwe ushinzwe Ubukungu mu Karere ka Musanze (wambaye umweru) yabatambagije uwo mudugudu abereka ibyiza biwubonekamo
    Andrew Rucyahana Mpuhwe ushinzwe Ubukungu mu Karere ka Musanze (wambaye umweru) yabatambagije uwo mudugudu abereka ibyiza biwubonekamo

    Nk’uko yabitangaje akigera mu Rwanda, Umugaba mukuru w’Ingabo za Tanzaniya yavuze ko urwo ruzinduko we n’itsinda ayoboye bagiriye mu Rwanda, rukozwe hagamijwe gukomeza kwagura umubano n’ubufatanye hagati y’Igisirikare cya Tanzaniya n’Igisirikare cy’u Rwanda.

    Ni uruzinduko rubaye nyuma y’iminsi mike, Umugaba mukuru w’ingabo z’u Rwanda Gen Jean Bosco Kazura akoreye uruzinduko mu gihugu cya Tanzaniya, aho ibihugu byombi byasinyanye amasezerano y’imikoranire mu bikorwa bya gisirikari.

    Biteganyijwe ko Umugaba w’ingabo mu gihugu cya Tanzaniya n’itsinda ayoboye, basoza uruzinduko rwabo mu Rwanda kuri uyu wa Kane tariki 26 Kanama 2021.

    Uwo Mugaba mukuru w’ingabo za Tanzaniya, asuye uwo mudugudu nyuma y’uko na none, uwo mudugudu wari uherutse gusurwa na Perezida wa Centrafurika, Faustin-Archange Touadéra tariki 06 Kanama 2021 ubwo yari mu ruzinduko rw’akazi rw’iminsi 4 yagiriraga mu Rwanda.

    Honorable OCZ Mushinguri Kashiri, Minisitiri w’Ingabo mu gihugu cya Zimbabwe, wari uyoboye itsinda ry’abayobozi mu nzego zinyuranye muri Zimbabwe, bari kumwe na Minisitiri w’ingabo z’u Rwanda, Maj Gen Albert Murasira, nabo basura uwo mudugudu tariki 03 Kanama 2021.

    Mu gihe kandi uwo mudugudu wari umaze gusurwa n’umugaba mukuru w’Ingabo mu gihugu cya Angola, General Egidio Santos, ubwo yari kumwe n’Umugaba mukuru w’Ingabo z’u Rwanda, Gen Jean Bosco Kazura, ku itariki 28 Nyakanga 2021, abo bose bashimira ibikorwa Ingabo z’u Rwanda zikomeje kugeza ku baturage, mu kubafasha kugera ku iterambere rirambye.

    Umudugudu w’icyitegererezo wa Kinigi, uherereye mu nkengero z’ibirunga mu Murenge wa Kinigi mu Karere ka Musanze, niwo wizihirijwemo ku nshuro ya 27 isabukuru yo kwibohora ku rwego rw’igihugu tariki 04 Nyakanga 2021, ukaba ari umudugudu ukomeje kuganwa n’abashyitsi banyuranye baturutse hirya no hino ku isi bahakorera ingendo shuri.

    source : https://ift.tt/2Wr53jO

  • Nyagatare: Abayobozi b'imidugudu 32 bahawe ishimwe nubuyobozi bw'intara y'iburasirazuba #rwanda #RwOT

    Abayobozi b'imidugudu 32 gusa mumidugudu isaga 600 yo mukarere ka Nyagatare nibo bashyikirijwe ishimwe numuyobozi w'intara y'Iburasirazuba Emmanuel Gasana. Uyu muhango wabereye kuri stade yakarere ka Nyagatare hakurikijwe amabwiriza yo kwirinda icyorezo cya Covid-19. Abayobozi b'imidugudu 32 yo mukarere ka Nyagatare besheje umuhigo wo gutanga ubwisungane mukwivuza mutuele de sante bashimiwe nubuyobozi bwiyintara y'iburasirazuba ndetse […]

    The post Nyagatare: Abayobozi b'imidugudu 32 bahawe ishimwe nubuyobozi bw'intara y'iburasirazuba appeared first on Kigalinews24.

    Source : https://kigalinews24.com/2021/08/26/nyagatare-abayobozi-bimidugudu-32-bahawe-ishimwe-nubuyobozi-bwintara-yiburasirazuba/

  • Meddy na Bruce Melodie bahataniye igihembo gikomeye #rwanda #RwOT

    Indirimbo 5 nizo zihataniye igihembo cy’indirimbo yakunzwe mu mpeshyi ya 2021 ‘Kiss Summer Awards 2021’ aho indirimbo ya Meddy na Bruce Melodie zasanze zihanganiye iki gihembo.

    Ibi bihembo bigiye gutangwa ku nshuro ya kane, mu gitondo cyo kuri uyu wa Kane nibwo Kiss FM itegura ibi bihembo yatangaje indirimbo zihataniye iki gihembo.

    Indirimbo zihataniye iki gihembo cy’indirimbo yakunzwe mu mpeshyi ya 2021, ni Amata ya DJ Phil Peter yakoranye na Social Mula, Igikwe ya Gabiro Guitar na Confy, My Vow ya Meddy, na Away ya Ariel Wayz na Juno Kizigenza ndetse na Katapila ya Bruce Melodie.

    Abandi bahatanye mu bindi byiciro, bakaba bazatangazwa mu biganiro by’iyi Radio biri imbere.

    Biteganyijwe ko ibi bihembo kubatsinze bizatangwa tariki 25 Nzeri 2021.

    Mu mwaka wa 2018 igihembo cy’indirimbo cyatwawe na Nta Kibazo ya Urban Boys, Bruce Melodie na Riderman, 2019 Kontwari ya Safi Madiba, naho 2020 gitwarwa n’Igare ya Mico The Best.

    Source : http://isimbi.rw/imyidagaduro/article/meddy-na-bruce-melodie-bahataniye-igihembo-gikomeye

  • Dr Bihira yatawe muri yombi na RIB #rwanda #RwOT

    Urwego rw'Igihugu rushinzwe Ubugenzacyaha, RIB, rwataye muri yombi impuguke akaba n'umusesenguzi mu by'ubukungu mpuzamahanga, Dr Bihira Pierre Canisius, akurikiranyweho icyaha cyo kwihesha ikintu cy'undi hakoreshejwe uburiganya. Dr Bihira wakoreye amabanki atandukanye mu Rwanda, kuri ubu yari ari mu kiruhuko cy'izabukuru, ari Umuyobozi w'Ikigo cyitwa AFADE Ltd. Yatawe muri yombi ku wa 25 Kanama 2021.Amakuru kigalinews24 […]

    The post Dr Bihira yatawe muri yombi na RIB appeared first on Kigalinews24.

    Source : https://kigalinews24.com/2021/08/26/dr-bihira-yatawe-muri-yombi-na-rib/

  • KCB yaguze BPR bituma iba Banki ya kabiri nini mu Rwanda #Rwanda #RwOT via @kigalitoday #rwanda #RwOT

    Mu kwezi k’Ugushyingo 2020 nibwo ibigo by’ubucuruzi Atlas Mara na KCB byashyize umukono ku masezerano yo kugura iyo migabane ingana na 62,06%.

    KCB kandi mu kwezi kwa Gashyantare 2021 yari yaguze indi migabane ingana na 14,61% ikigo cyitwa Arise B.V. cyari gifite muri BPR, bityo kwihuza kw’izi banki bikaba bigiye gutuma zihuza n’imikorere.

    Ubuyobozi bwa KCB buravuga ko ku wa 25 Kanama 2021 aribwo bujuje ibisabwa byose ndetse bemererwa kwegukana iyo migabane myinshi muri BPR.

    Umuyobozi Mukuru wa KCB, Joshua Oigara, yagize ati “Twishimiye kwegukana BPR, banki ifite abakiriya bato bato, ikagira amashami menshi kandi ikaba ifite amateka maremare y’imyaka 45 imaze ikorera Rwanda. Uku kwihuza biratuma tuba banki ya kabiri nini mu gihugu.”

    Uyu muyobozi yakomeje avuga ko intego ari uguhuza izo banki zombi zikitwa izina rya ‘BPR Bank’. Uko kwihuza ngo bizafasha abakiriya ba KCB guhabwa serivisi ku mashami menshi abegereye ndetse no ku ba agents bakorera henshi mu gihugu.

    Ni mu gihe abari basanzwe ari abakiriya ba BPR na bo bazabasha guhabwa serivisi nziza zikoreshwa ikoranabuhanga rigezweho kandi rikoreshwa ku rwego mpuzamahanga.

    source : https://ift.tt/2WtaU8f

  • Niyonzima Olivier Seif mu rugabangabo, arasabwa kwishyura ideni agahabwa ibyo agenewe #rwanda #RwOT

    Kugeza ubu nyuma yo gusezererwa n’ikipe ya APR FC ntabwo Niyonzima Olivier Seif arahabwa urupapuro rumurekura 'Release letter’ kubera ideni yatsinze mu izina ry’iyi kipe.

    Tariki ya 4 Kanama 2021 ubuyobozi bwa APR FC bwemeje ko bwatandukanye na Niyonzima Olivier Seif wari umaze iminsi mike yongerewe amasezerano.

    Nyuma yaho nibwo haje inkuru y’uko iyi kipe itaraha uyu mukinnyi urupapuro rumurekura ndetse iyi kipe yaje kubyemeza aho yavuze ko ruhari ariko ataraza kurufata azanye ibikoresho by’ikipe yatumwe.

    Amakuru ISIMBI yamenye ni uko uyu mukinnyi yatanze ibikoresho yasabwaga ariko urupapuro ntaruhabwe.

    Amakuru ISIMBI yamenye ni uko uyu mukinnyi uri mu mwiherero w’ikipe y’igihugu atarabona uru rupapuro ndetse akaba ari mu rugabangabo yibaza uko bizagenda.

    Andi makuru avuga ko impamvu uyu mukinnyi adahabwa urupapuro rwe ari ideni afite yafashe mu izina ry’iyi kipe.

    Ubwo yari amaze kumvikana na APR FC kumwongerera amasezerano kuri miliyoni 18, uyu mukinnyi yagiye muri Zigama CSS abakozi b’iyi kipe bakoresha, asaba inguzanyo ya miliyoni 5 aho yatanze umwishingizi nka APR FC maze amafaranga yaguzwe nageraho bazayakureho.

    Nyuma yo gutandukana na APR FC, iyi kipe ikaba yaramusabye kubanza kwishyura iri deni bakabona kumuha urupapuro rwe.

    ISIMBI yagerageje kuvugana n’ubuyobozi bwa APR FC, visi perezida Afande Firmin Bayingana n’umunyamabanga Masabo Michel ngo basobanure iki kibazo ariko ntibyakunda kubera ko batitabaga telefoni zabo ngendanwa.

    Niyonzima Olivier Seif, nyuma y’ubutumwa bw’ikipe y’igihugu, ngo yamaze gufata umwanzuro ko navayo azahita yishyura aya mafaranga ubundi bakamuha urupapuro rwe akaba yajya gusinyira ikipe yifuza.

    Niyonzima Olivier Seif ntarahabwa urupapuro rumurekura

    Source : http://isimbi.rw/siporo/article/niyonzima-olivier-seif-mu-rugabangabo-arasabwa-kwishyura-ideni-agahabwa-ibyo-agenewe

  • Ese twasobanukiwe intego y’Ibyanditswe byera? None kuki hari abifashisha Bibiliya mu gukora ibyaha? #rwanda #RwOT

    Urubuga Bibleanswer.org rugaragaza ko Bibiliya ari cyo gitabo kimaze guca agahigo ku Isi mu gusomwa n’abantu benshi kandi akaba ari nacyo kimaze kugurishwa cyane kuko kugeza ubu kopi miliyari eshanu za Bibiliya zimaze kugurishwa.

    Kopi miliyoni 100 zigurishwa buri mwaka, ni ukuvuga ko 273,972 zigurishwa ku munsi, kopi 11,415 zigurishwa ku isaha, kopi 190 zigurishwa ku munota naho kopi 3 za Bibiliya ziba zigurishijwe ku isegonda rimwe.

    Urubuga rwitwa Christiantoday.com rwo rugaragaza ko 40% y’abasomyi ba Bibiliya bemeza ko ari igitabo cyazanye impinduka nziza mu buzima bwabo, 30% bemeza ko Bibiliya iramutse igizwe igitabo gishingirwaho mu kuyobora sosiyete iyo ari yo yose habamo impinduka nziza kurushaho.

    Inyigo kandi yagaragaje ko 45% by’abakunda gusoma Bibiliya ari abagabo naho 59% ni abagore, 69% by’abakunda gusoma ni abafite hejuru y’imyaka 65 naho 39% ni abafite hasi y’imyaka 44 y’ubukure.

    Wikipedia igaragaza ko mu mwaka wa 2020, umubare w’abatuye Isi kugeza ubu basaga miliyari 7.8 naho umubare w’abafite imyemerere ya Gikirisito ni miliyari 2.3. Umubare wa kopi za Bibiliya umaze kugurishwa ungana na 64% by’umubare w’abatuye Isi, ukaba ungana na 209% by’umubare w’abakirisito batuye Isi kuri ubu.

    Dushingiye ku mibare yerekanywe mu bushakashatsi bwatangajwe n’imbuga zitandukanye tubonye hejuru, biragaragara ko Bibiliya ari igitabo gisomwa n’abantu benshi ku Isi, igitabo gifitiwe icyizere, igitabo gisomwa kandi kigakoreshwa n’abantu b’ingeri zose baba abafite imyizerere ya Gikirisito, abatayifite yewe n’abatemera Imana babona Bibiliya nk’igitabo cy’ubuhanga.

    Kubera uku kwizerwa no gukundwa no gukoreshwa n’umubare w’abantu benshi, rimwe na rimwe Bibiliya ikoreshwa n’abantu mu nyungu zabo bwite nko muri politiki no mu buriganya butandukanye, ariko ibi bihabanye n’ukuri kwanditse muri yo ari nayo mpamvu abakora ibi baba biciriyeho iteka ryo kurimbuka ndetse bakarimbukana n’abizera ubwo buriganya.

    “Umenye ko mu minsi y’imperuka hazaza ibihe birushya, kuko abantu bazaba bikunda, bakunda impiya, birarira, bibona, batukana, batumvira ababyeyi babo, indashima, batari abera, badakunda n’ababo, batuzura, babeshyerana, batirinda, bagira urugomo, badakunda ibyiza, bagambana, ibyigenge, bikakaza, bakunda ibibanezeza aho gukunda Imana, bafite ishusho yo kwera ariko bahakana imbaraga zako. Abameze batyo ujye ubatera umugongo.” (2 Timoteyo 3:1-5)

    Uyu munsi usanga imitwe myinshi y’iterabwoba nka: Lord Resistance Army, Anti-Baraka n’iyindi, abanyepolitiki benshi bakangurira abantu gukora ibikorwa by’urugomo, abakora ibikorwa by’ubwambuzi bushukana, abakora ubusambanyi n’ibindi bikorwa by’ubujyahabi n’ubuhenebere bifashisha Bibiliya bashaka kwerekana ko ibyo bari gukora bashyigikiwe n’Imana cyangwa biri mu bushake bw’Imana. Ariko kuba umuntu afite Bibiliya cyangwa azi imirongo ya Bibiliya mu mutwe, ntibisobanura ko uwo muntu ari uw’Imana cyangwa ko ibyo akora yabitumwe kandi bishyigikiwe n’Imana.

    Pawulo yandikira Timoteyo yamusabye kwirinda bene aba bantu bakoresha bibiliya mu bikorwa by’ubujyahabi n’ubuhenebere agira ati 'Bafite ishusho yo kwera ariko bahakana imbaraga zako. Abameze batyo ujye ubatera umugongo.” 2 Timoteyo 3:5

    Mu mwaka wa 2020 mu bushakashatsi bwashyizwe hanze n’urubuga rwa thebibleanswer.org, hagaragajwe ko ubwo icyorezo cya COVID-19 cyari cyugarije abatuye Isi yose, byagaragaye ko hakoreshejwe ikoranabuhanga rya Youversion Bible app, abantu bagera kuri miliyoni 600 basomye Bibiliya kandi by’umwihariko basoma umurongo wo muri Yesaya 41:10 ugira uti “Ntutinye kuko ndi kumwe nawe, ntukihebe kuko ndi Imana yawe. Nzajya ngukomeza, ni koko nzajya ngutabara kandi nzajya nkuramiza ukuboko kw’iburyo, ari ko gukiranuka kwanjye.”

    Ibi bigaragaza ko hari abasoma Bibiliya gusa mu gihe cy’amage cyangwa bakayifata nk’igitabo bakoresha ngo barwanye amarangamutima yabo, cyangwa bakoresha nk’ikibamara ubwoba nyamara ubuzima babayemo atari ubuzima bushingiye ku kuri kuw’ijambo ry’Imana. Ariko ntabwo Bibiliya ibereyeho gushimashima amarangamutima yacu. Cyangwa nk’igikoresho cyo gukoresha ngo kitumare ubwoba maze dukore ibikorwa by’urugomo, ubwiyahuzi n’ubutagondwa kuko abakora ibimeze bityo bitwaje Bibiliya bibajyana mu rupfu.

    Pawulo yandikiye itorero ry’i Korinto aribwira ko inyuguti yica aho umwuka agahesha ubugingo.

    Yagize ati 'Ni yo yatubashishije kuba ababwiriza b’isezerano rishya batari ab’inyuguti, ahubwo ni ab’umwuka kuko inyuguti yicisha, naho umwuka uhesha ubugingo.” (2 Abakorinto 3:6)

    Biratangaza kubona abantu bayobya, bemera kwishora mu bikorwa by’urugomo, ubwicanyi, kwiyahura, kwigomeka ngo ni uko uwabashishikarije gukora ibyo yabikoze yitwaje cyangwa yifashishije Bibiliya.

    Pawulo yasobanuye Bibiliya icyo aricyo n’impamvu Imana yayihaye abantu bayo agira ati “Ibyanditswe byera byose byahumetswe n’Imana kandi bigira umumaro wo kwigisha umuntu no kumwemeza ibyaha bye no kumutunganya no kumuhanira gukiranuka kugira ngo umuntu w’Imana abe ashyitse, afite ibimukwiriye byose ngo akore imirimo myiza yose.” (2 Timoteyo 3:15;17)

    Icya mbere Pawulo yavuze ni uko ibyanditswe byera byose (ibyanditse muri Bibiliya) byahumetswe n’Imana. Icya kabiri yerekanye impamvu n’umumaro byo gukoresha ibyo byanditswe byera (Bibiliya) ari zo Kwigisha umuntu, kwemeza umuntu ibyaha bye, gutunganya umuntu no kumuhanira gukiranuka. Icya gatatu yerekanye umusaruro utangwa no gukoresha ibyanditswe byera ariwo”kugira ngo umuntu w’Imana abe ashyitse afite ibimukwiriye byose ngo akore imirimo myiza yose”.

    Igihe cyose uzabona umuntu ukoresha Bibiliya atari ukugira ngo akwigishe, akwereke iby’ibyaha byawe, agutunganye, kandi aguhanire gukiranuka rwose kugira ngo ube umuntu w’Imana ushyitse rwose kandi ufite ibigukwiriye byose ngo ukore imirimo myiza yose, uzamenye ko uyu muntu atari mu bushake bw’Imana kandi uzasobanukirwe nuko nubwo afite ishusho yo kwera ariko ahakana imbaraga zako, umeze utyo ujye umutera umugongo.

    Ubuntu bw’Umwami wacu Yesu Kirisito bubane namwe mwese! Yari mwene so Urinzwenimana Mike

    Source: Igihe.com

    [email protected]

    Source : https://agakiza.org/Ese-twasobanukiwe-intego-y-Ibyanditswe-byera-None-kuki-hari-abifashisha.html

  • Bica bakase imitwe, bagashimuta abakobwa beza: Ibyo wamenya ku mitwe y’iterabwoba iri kurwanywa na RDF i Cabo Delgado – #rwanda #RwOT

    Intara ya Cabo Delgado ifite ubuso bungana na 82.625, ukoze imibare wasanga iruta u Rwanda inshuro 3,1. Mu 2017 byabarwaga ko ituwe n’abaturage barenga miliyoni 2,3.

    Ni yo yakabaye ikize mu ntara 11 zigize Mozambique kuko ifite umutungo kamere mwinshi wa gaz ari na byo byatumye TotalEnergies ihashora asaga miliyari 20 z’amadolari ashobora kwiyongera akagera kuri miliyari 50$ mu mushinga wiswe LNG, Liquefied Natural Gas.

    Gusa ni yo ntara ikennye kurusha izindi, irimo abaturage ba mbarubukeye kandi niyo irimo umutekano muke kurusha izindi zose. Wakwibaza uti byagenze bite? Byagenze bite ngo yibasirwe n’imitwe y’iterabwoba? Ese yashakaga uwo mutungo kamere? Kuki ibikorwa by’ubugizi bwa nabi byafashe indi ntera?

    Umutwe w’iterabwoba urwanira muri Mozambique mu Ntara ya Cabo Delgado witwa “Ahlu Sunnah Wa-Jama” gusa imbere mu gihugu abaturage bawita “Al Shabaab”.

    Bibarwa ko abaturage barenga 3000 ari bo bamaze kwicwa n’ibyo byihebe, mu gihe abavuye mu byabo bo barenga ibihumbi 700. Gusa Guverineri w’Intara ya Cabo Delgado, Valige Taliabo, aherutse kubwira IGIHE ko nubwo habarurwa abo n’abandi ntawe uzi aho baherereye.

    Ku ikubitiro nk’intara irimo abaturage bakennye, abasesenguzi n’abakurikiranye ibibazo byayo, bahuriza ku kuba kuva na kera yasaga n’aho ititaweho mbere y’uko ivumburwamo gas.

    N’ikimenyimenyi mu Karere ka Palma, ishuri rya mbere ryafunguwemo ry’amashuri yisumbuye, ryatangiye mu 2017, bivuze ko mbere abanyeshyuri baho batigaga uko bikwiriye.

    Emidio Jozine, ni Umunya-Mozambique. Mu buzima busanzwe ni umunyamakuru ukorera ibitangazamakuru mpuzamahanga. Yaganiriye na IGIHE ku mbarutso y’ibibazo byashegeshe iyi ntara n’imvo n’imvano yabyo.

    Bwa mbere ibibazo bitangira kuvugwa hari mu 2017 nubwo byari byaratutumbye mbere, abaturage ni bwo batangiye guhunga, ni bwo batangiye kwicwa bicishijwe imipanga.

    Ati “Ni bwo twatangiye kwibaza ngo ni bande? Ntabwo twigeze tubona amasura yabo, ntabwo tuzi ngo bashaka iki ndetse ntibigeze banasaba Guverinoma kuganira na yo ngo bayibwire icyo bashaka. Rero abantu batangiye guhunga, ibyo byihebe muri iyo myaka ni bwo byatangiye kuza mu ijoro, bigatwika inzu, bikica abantu, abantu bagahunga.”

    Emidio Jozine, Umunyamakuru wo muri Mozambique wasobanuye byinshi azi ku kibazo kiri mu Ntara ya Cabo Delgado

    Iyo uganiriye n’umuturage wo muri Mozambique kuri iki kibazo cya Cabo Delgado, ni ibyo akubwira. Nta kirenze ibyo, ntabwo ajya akubwira ngo abo bantu ni aba n’aba bashaka iki.

    Ku rundi ruhande, Leta Zunze Ubumwe za Amerika ziherutse gutangaza umugabo witwa “Bonomade Machude Omar” uzwi nka “Abu Sulayfa Muhammad” na Ibn Omar nk’abayobozi b’uyu mutwe.

    Hari bamwe mu bashinzwe umutekano bo muri Mozambique babwiye IGIHE ko aba bantu atari bo bayobora iyi mitwe, ndetse hari n’umuturage wavuze ko umwe muri aba amuzi “kuko ari kavukire mu gace ka Palma” mu gihe abawutangije bo baturuka mu mahanga.

    Bamwe mu barwanyi bawo baba bavuga Igiswahili ndetse bafite n’inyandiko zo mu Giswahili. Iyo bica, baba bavuga ngo “Allah Akbar”, hanyuma bagakata abantu imitwe bakayimanika ahirengeye, abagabo bakabakata n’ubugabo bwabo.

    Mu 2017 ubwo ibyo bikorwa byakazaga umurego, mu gihugu hatangiye kumvikana amajwi y’uko hari abantu baturuka mu mahanga, bagashyira mu majwi Tanzania, ko ari bo bari inyuma y’ibyo bikorwa.

    Jozine nk’umunyamakuru na we yakunze kubyumva kenshi. Asobanura ko abo bantu bahaga abaturage amafaranga kugira ngo babiyungeho, bajye mu muri uwo mutwe.

    Ati “Barakura, batangira gukoresha imbunda zikomeye, batangira kwica abasirikare ba leta, batangira gutwara intwaro zabo, imodoka zabo. Ibintu byatangiye gukomera.”

    Muri icyo gihe ngo igisirikare cya Mozambique cyatangiye kugira impungenge, kivuga ko kigiye kurwanya abo bantu mbere y’uko ibibazo bifata indi ntera.

    Ikiganiro twagiranye na Jozine

    IGIHE: Hari abasirikare mwigeze muvugana muri icyo gihe wagiye nko gutara inkuru?

    Jovine: Inshuro nyinshi nahuriye mu gace ka Macomia n’abasirikare bacu, bati ibi bintu biri gufata indi ntera, bati dukwiriye gushaka uko tubikumira mbere y’uko biba ikibazo gikomeye. Ubu ni ikibazo gikomeye.

    Ibikorwa byo kurwanya iyo mitwe byahise bitangira?

    Nk’umunya-Mozambique, ndibwira ko ahari Guverinoma yacu yatekereza ko bizakemuka, bizahagarara. Ariko ntabwo byigeze bihagarara.

    Abantu batangiye guhungira mu bindi bice by’igihugu kuko bari bafite impungenge, izo nyeshyamba zatwikaga ibice byose, zaratwikaga mu bice bya Macomia, Palma, Mocimboa da Praia, Chisanga, Nangade, n’utundi turere. Buri wese yari afite ubwoba.

    Igitero gikomeye waba wibuka ni ikihe?

    Igitero cyagabwe muri Palma [werurwe 2020] ni cyo cyari kinini, gikomeye. Navuganye n’abantu bampaye inkuru, bambwira ko izo nyeshyamba icyo gihe zaje zambaye impuzankano y’igisirikare cya Mozambique, abantu babanza gutekereza ko baje kubatabara, bati aba ni intwari zacu.

    Gusa ubwo abantu bababonaga neza, basanze atari bo kuko bari bafite amabendera ya Al Shabaab, bavuga indimi batazi. Ubwo ni ubuhamya nahawe n’abantu nahuye na bo mu nkambi. Bati abantu barishwe, abandi barashimutwa…

    Usibye gushimuta, kwica no kwangiza imitungo nta kindi izo nyeshyamba zikora?

    Abo twaganiriye ni ababyeyi babuze ibintu byose, ababashije gucika, ababuze abana babo, abasambanyijwe n’ibindi.

    Ugeze Macomia, ukabona ukuntu umujyi wabaye amatongo burundu wakwibaza uti ni iki kiri kuba mu Majyaruguru ya Mozambique, ni ikibazo nanjye nk’umunyamakuru nibaza, nkibaza nti aba bantu ni bande, bashaka iki? Bakura he imbunda? Ni ikibazo gikomeye.

    Abo bashimutaga ni bantu ki? Bagenderaga kuki?

    Ubuhamya nabonye ni uko iyo bageze mu gace runaka bica abagabo, abo babona ko bashobora gushyira mu mitwe yabo barabatwara, barabashimuta. Birumvikana bakeneye n’abantu bo kubitaho, ni yo mpamvu batwara abagore.

    Bakeneye abantu bo guteka, bo gukora isuku, bakeneye abantu bo gukora akazi ka buri munsi gasanzwe. Ikindi kandi bakeneye abagore kuko bakeneye gukora imibonano mpuzabitsina.

    Bivugwa ko batwara abakobwa beza gusa…

    Yego. Hari inkuru nagiye numva z’abagore batorotse. Umwe ngo ni uko yari mubi, byaramutunguye cyane kuko yahuye n’aba bagabo, abantu batagira impuhwe. Hanyuma baramutwara we n’inshuti ze, we yari mubi, ariko inshuti ze ntizari mbi ku isura.

    Bageze aho uwo mubi bamusubiza inyuma, bajya impaka bati reka tumurase bageze aho bemeza ko bamureka. Mu buhamya bwe yari anejejwe no kuba ari mubi, kuko nibura kuba ari umukobwa mubi byatumye abaho.

    Ariko abandi bakobwa ntabwo bigeze bagira ayo mahirwe. Hari abandi bagore bari bari kwambuka umugezi wa Rovuma bashaka kujya muri Tanzania. Ngo bari kumwe n’abo barwanyi, umwe muri bo yaje kugira amahirwe aza kubona uko atoroka, ariruka yinjira mu gihuru agira amahirwe ntibamukurikira. Ni inkuru nyinshi nagiye mbona.

    Nta bagabo mwigeze muganira barokotse ibyo bitero?

    Hari umugabo wo muri Macomia, yari avuye Afungi agiye mu kiruhuko. Hari mu Ukuboza. Yagiye Pemba aho aba, mu nzira agana Macomia, imodoka yarimo barayiteze abantu batangira kwicwa.

    Isasu ryishe umugore wari wicaye iruhande rwe, imodoka irahagarara abantu bavamo binjira mu gihuru bashaka aho bihisha, mu nzira agenda, umusore wari inyuma ye baramurasa amugwa hejuru.

    Izo nyeshyamba zaraje zitangira kurasa no gutwika, ariko kubera ko hari umurambo wari wamuguyeho yabashije kurokoka. Ntabwo yahumekaga, nta muntu wamwumvaga.

    Yambwiye uburyo umuyobozi w’izo nyeshyamba yaje akavuga ati bose twabishe, bakagenda barasa n’abo bari barashe mbere. We yarokowe n’uko hejuru ye hari umurambo.

    Baragarutse ngo barebe niba abantu bose bishwe, akomeza kwihisha mu mirambo kugeza ubwo igisirikare cyaje, akumva za kajugujugu bakamutabara.

    Ubwo igitero cyabereye Palma cyabaga, yari yagarutse mu kazi, agendera ku mbago. Mu gihe yajyaga kureba niba yasinya amasezerano, izo nyeshyamba zaragarutse, abimenye agira inama abantu bari kumwe bati tujye kwihisha. Ku nshuro ya gatatu ararokoka.

    We na bagenzi be bagiye munsi ya kontineri, bihishamo, bazimya imashini zose. Izo nyeshyamba zije zirasa ahantu hose, zitwara imodoka n’ibindi. Yarokotse ubugira gatatu. Ibaze ukuntu ari umunyahirwe, tugiye Pemba wamubona.

    Uzi umubare nibura w’abantu baba bamaze kwicwa n’izi nyeshyamba?

    Ni benshi pe, abantu benshi barishwe.

    Uba mu Mujyi wa Maputo, ni kure ya Cabo Delgado. Abantu baho bakiriye bate kuba Ingabo z’u Rwanda ziri kugira uruhare mu kugarura amahoro muri aka gace?

    Icya mbere ni uko abantu bo mu bice byibasiwe n’ibi bitero, icyo bashaka cya mbere ni ubutaka bwabo. Barashaka gukomeza gukora ibyo bakoraga mbere, urumva barakubwira bati, “turashaka gusubira mu buzima bwacu bwari busanzwe, turashaka ubutaka bwacu, nta bindi bidasanzwe dushaka”.

    Kubera ubu bufatanye hagati y’igisirikare cy’u Rwanda na Mozambique, abantu bafite icyizere, barishimye. Ndibwira ko Guverinoma yakoze igikorwa gikomeye ihamagara Abanyarwanda, n’abandi basirikare ba SADC ariko by’umwihariko Abanyarwanda.

    Impamvu ni uko icyiza cyo kuba Abanyarwanda bahari, tubona ibyo bakora, ntabwo ari ibintu twumva, oya turabibona. Abantu ubu bafite icyizere.

    Utekereza ko hari icyo Guverinoma ya Mozambique yagakwiriye kuba yarakoze neza kurushaho mu gukumira ko ibintu bifata indi ntera?

    Ndatekereza ko mu ntangiriro bari kuba bagize icyo bakora bakabihagarika, bakajya aho bibera bakabihagarika.

    Iyo umwana wawe atangiye gukubagana mu rugo ubimubuza hakiri kare […] iyo utabikoze, arabikurana bikazageza igihe udashobora kubimubuza. Ariko iyo umubujije mu ntangiriro ntabwo ubibona iyo akuze.

    Nk’Umunya-Mozambique, ndatekereza Guverinoma yari kuba yarabihagaritse hakiri kare kuko dufite ubushobozi. Dufite igisirikare, dufite Marines, dufite za kajugujugu, dufite ibifaru…

    Ingabo za Mozambique zifite imyitozo ihagije?

    Yego, nagize amahirwe yo gutara inkuru zijyanye n’imyitozo ya gisirikare, yaba Cabo Delgado, nabonye bahabwa imyitozo ikomeye. Wenda birashoboka ko baba ari bake, ariko barashoboye.

    Icyo abashinzwe umutekano bavuga kuri iyi mitwe

    Hari umwe mu bantu bamaze imyaka 17 muri Mozambique twaganiriye. Ni umugabo ushinzwe Ibikorwa by’uburinzi bw’abakozi ba Sosiyete ya Vodacom, nka kimwe mu bigo by’itumanaho bikomeye muri Afurika, kikaba na kimwe muri bibiri bikorera muri Mozambique.

    Yansobanuriye ko imikorere y’aba barwanyi itandukanye n’iya Islamic State cyangwa se Al Shabaab. Iyi mitwe yindi, usanga ikunze gukora amatangazo avuga ibikorwa byayo, ikayashyira ku mbuga za internet.

    Ibyo binajyana n’ibindi bikorwa byo kwivuga imyato ku buryo usanga nk’abayobozi bayo bazwi, gusa kuri aba bo muri Mozambique, nta na kimwe bakora muri ibyo.

    Nta muntu urabavugisha, barwana bihishe kandi bagakorera mu matsinda. Bashobora nko kwinjira mu gace, bakica abantu nta muntu wigeze ubamenya.

    Aho bageze hose uba usanga ari nk’abantu batarenze icumi, bagenda mu gakundi gato nko mu ishyamba ariko bakagira ahantu bahurira.

    Uwo twaganiriye yambwiye ko umunsi umwe yababonye akoresheje drone. Icyo gihe ngo bagendaga mu ishyamba banyonyomba mu matsinda ariko baza guhurira ahantu hamwe.

    Gen Maj Innocent Kabandana uhuza ibikorwa by’Ingabo z’u Rwanda ziri muri Mozambique yabwiye IGIHE ko bamwe mu barwanyi b’iyi mitwe y’iterabwoba, baturuka mu bihugu bya kure, atari abenegihugu.

    Ati “Abenshi ni abo muri iki gihugu, ni abenegihugu b’iki gihugu, ariko mu buyobozi bwabo hari abantu bava mu bihugu bitandukanye byo muri Afurika, banatubwiye ko hashobora kuba harimo abantu bava mu Burengerazuba bw’Isi baza kubatera inkunga. Nta gihamya gifatika ariko ayo makuru turayafite.”

    Kugeza ubu, ibice binini byari byarigaruriwe n’izi nyeshyamba byamaze kugaruka mu maboko y’igisirikare cya leta nyuma y’urugamba rukomeye rwashojwe n’Ingabo z’u Rwanda. Ubu imirwano iri kubera mu duce twa Siri I na Sir II nyuma y’uko mu cyumweru gishize, agace ka Mbau abo barwanyi bari barahungiyemo ubwo bateshwaga icyicaro gikuru cyabo cya Mocimbao da Praia nako kabohowe n’Ingabo z’u Rwanda.

    Ntabwo bizwi neza icyo aba barwanyi bashaka, impamvu batangije urugamba n’ibindi nk’ibyo

    Bivugwa ko uyu mutwe w’iterabwoba umaze guhindura Intara ya Cabo Delgado amatongo witwa Ahlu Sunnah Wa-Jama nubwo imbere mu gihugu abaturage bawita Al Shabaab

    source : https://ift.tt/3mHAaCK

  • Nyanza: Umurenge wari umaze imyaka ine ucumbikiwe wujuje inyubako ya miliyoni 265 Frw – #rwanda #RwOT

    Iyo nyubako nshya ifite ibiro 19 ikazakorerwamo n’abakozi b’umurenge wa Kigoma ab’akagari ka Butansinda ndetse n’inzego z’umutekano, yatashywe ku mugaragaro kuri uyu wa Gatatu tariki ya 25 Kanama 2021.

    Umunyamabanga Nshingwabikorwa w’Umurenge wa Kigoma, Mukantaganda Brigitte, yavuze ko bitari byoroshye gutanga serivisi nziza bakorera ahantu batisanzuye.

    Ati “Gukorana n’akagari mu nyubako ingana kuriya n’abakozi b’umurenge uko bangana n’abaturage twakira, mu by’ukuri ntabwo byari byoroshye gutanga serivisi inoze. Ni inyubako ije ikenewe mu Murenge wa Kigoma ku bakozi n’abaturage bacu.”

    Imibare igaragaza ko uyu murenge wa Kigoma utanga serivisi ku baturage ibihumbi 41 bawutuye.

    Bamwe muri bo babwiye IGIHE ko iyo nyubako nshya bayishimiye kuko bagiye kujya bahererwa serivisi ahantu heza hagutse.

    Mukagasarabwe Emertha ati “Hariya bari basanzwe bakorera hari hatoya ku buryo wajyaga gusaba serivisi ugasanga icyumba kimwe kirimo abakozi batanu ukabona nta bwisanzure buhari. Iyi nyubako turayishimiye kuko tuzajya twakirirwa ahantu heza tugahabwa serivisi inoze.”

    Umuyobozi w’Akarere ka Nyanza, Ntazinda Erasme, yashimiye abakozi b’Umurenge wa Kigoma ko bakomeje kwihangana batanga serivisi nziza kandi bakorera ahantu hafunganye, abasaba kurushaho kwita ku bibazo by’abaturage no kubikemura.

    Ati “Byabaye ngombwa ko umurenge n’akagari bakorera hamwe, niyo mpamvu dushimira abakozi ko bihanganye kandi bakomeza gutanga umusaruro kandi batanga serivisi nziza nubwo bakoreraga ahantu hatisanzuye.”

    Mu Ntara y’Amajyepfo haracyagaragara inyubako ziganjemo iz’imirenge n’utugari zikorera ahantu hashaje hahoze hakorera za Komine mu bihe byo hambere.

    Guverineri w’Intara y’Amajyepfo, Kayitesi Alice, yavuze ko izo nyubako zizagenda zivugururwa izindi zikubakwa bundi bushya mu rwego rwo kunoza imitanyire ya serivisi ku baturage no kubarinda ingaruka baterwa no gusaza kw’izo nyubako.

    Ati “Ni igikorwa gikomeza, gisaba ubushobozi kandi bijyana n’amafaranga ahari, ariko ahagaragara ko hari ibiro bidashobora gutuma ababikoreramo batanga serivisi nziza, ubuyobozi bw’uturere bugenda bushaka amafaranga mu ngengo y’imari bigakorwa buhoro buhoro.”

    Yavuze kandi ko mu mirenge 101 yo mu Ntara y’Amajyepfo hari iyubatswe mu ngengo y’imari y’umwaka ushize harimo uwa Kigoma mu Karere ka Nyanza watashywe n’uwa Rugarika mu Karere ka Kamonyi ndetse n’utundi turere tugenda dusana ibiro by’imirenge n’utugari bitewe n’uko ubushobozi bubonetse.

    Ibiro bishya by’Umurenge wa Kigoma mu Karere ka Nyanza

    Ni inyubako ubona ibereye ijisho ugitunguka hafi yayo

    Ni inyubako yatashywe ku mugaragaro kuri uyu wa Gatatu tariki ya 25 Kanama 2021

    Ibiro by’Akagari ka Butansinda byari bimaze imyaka ine bicumbikiye umurenge wa Kigoma

    Umunyamabanga Nshingwabikorwa w’Umurenge wa Kigoma, Mukantaganda Brigitte, yavuze ko bitari byoroshye gutanga serivise nziza bakorera ahantu batisanzuye

    Abaturage bo mu Murenge wa Kigoma bagiye gutaha inyubako nshya y’ibiro by’uwo murenge

    Guverineri w’Intara y’Amajyepfo, Kayitesi Alice, yavuze ko inyubako zishaje zizagenda zivugururwa izindi zubakwa bundi bushya mu rwego rwo kunoza imitangire ya serivisi ku baturage

    [email protected]


    source : https://ift.tt/3mAQC8a