Blog

  • Ethiopiya:Jenerali yigambye kwirukansa Abarwanyi ba Tigray #rwanda #RwOT

    Komanda w'abarwanyi bo mu karere ka Tigray kibasiwe n'intambara ko mu majyaruguru ya Ethiopia yavuze ko batakaje umujyi uri hafi y'imipaka y'aka karere n'igihugu cya Eritrea baturanye.

    Liyetona Jenerali Tadesse Worede yabwiye radio yo muri ako karere ko abasirikare ba Ethiopia bafatanyije n'abasirikare ba Eritrea bafashe umujyi wa Sheraro.

    Leta ya Ethiopia na leta ya Eritrea nta cyo zirabitangazaho, kandi kuba itumanaho ridakora muri ako karere byatumye bigora BBC kuba yakwemeza aya makuru mu buryo bwigenga.

    Umujyi wa Sheraro uri mu ntera ya kilometero 50 uvuye ku mupaka.

    Jenerali Tadesse yanavuze ko abasirikare ba leta ya Ethiopia bafashe umujyi wa Addi Arkay, uri ku mupaka hagati ya Tigray n'akarere bituranye mu majyepfo ka Amhara, wari umaze umwaka urenga uri mu maboko y'ingabo za Tigray.

    Jenerali Tadesse yavuze ko abasirikare ba leta ya Ethiopia bafite gahunda yo “kugenzura [imijyi ya] Axum, Adigrat, Shire no kwinjira muri Mekelle [umurwa mukuru wa Tigray]”.

    Yongeyeho ko intego ya nyuma bafite ari “ukwambura intwaro” ingabo za Tigray.

    Yagize ati: “Abaturage ba Tigray bugarijwe n'igitero gihuriweho gishobora kwitwa icya mbere kinini cyane kibayeho kugeza ubu”.

    Impande zombi zirwana muri iyi ntambara zashinjwe ubugizi bwa nabi.

    Leta ya Ethiopia ahanini imaze igihe icecetse ku bijyanye n'amakuru y'imirwano.

    Muri iki cyumweru, umugaba mukuru w'ingabo za Ethiopia, Maréchal Berhanu Jula, yavuze ko abasirikare be “barimo gushobora kuburizamo ibitero byagabwe” n'ingabo za Tigray, ariko ntiyatanga amakuru arambuye.

    Hashize ibyumweru bitatu imirwano yongeye kubura, ikuraho agahenge kari kamaze amezi atanu.

    Kandi nubwo hakomeje kwiyongera ubusabe bwuko imirwano ihosha, imirwano yo ikomeje gutangazwa mu bice bitandukanye.

    Source : https://umuryango.rw/amakuru/mu-mahanga/umutekano/article/etiopiya-jenerali-wa-tplf-arigamba-kwirukansa-a%EF%BB%BFbarwanyi-ba-tigray

  • Rubavu: Abikorera biyemeje guhindura isura y’umujyi wa Gisenyi #Rwanda #RwOT via @kigalitoday #rwanda #RwOT

    Ubuyobozi bw’Urugaga rw’abikorera (PSF) mu Karere ka Rubavu, bwemeje ko bagiye guhindura isura y’umujyi wa Gisenyi ukajyana no kuba umujyi wunganira uwa (…)

    Source : https://www.kigalitoday.com/amakuru/amakuru-mu-rwanda/article/rubavu-abikorera-biyemeje-guhindura-isura-y-umujyi-wa-gisenyi

  • Abanya-Turukiya bagiye gushora imari mu bukerarugendo bw’u Rwanda #Rwanda #RwOT via @kigalitoday #rwanda #RwOT

    Urwego rw’ubukerarugendo n’ibijyanye no kwakira abantu, rushobora kuba rugiye kubona andi maboko, nyuma y’uko abashoramari bo muri Turkey bibumbiye mu kitwa (…)

    Source : https://www.kigalitoday.com/ubukungu/ishoramari/article/abanya-turukiya-bagiye-gushora-imari-mu-bukerarugendo-bw-u-rwanda

  • Ibyo Habyarimana yakoreye i Kampala mu 1993 n’uburyo yashatse guteranya Kagame na Col Kanyarengwe #rwanda #RwOT

    Iby’uyu mugambi wa Habyarimana bigarukwaho mu gitabo 'Vers un nouveau Rwanda ?’ cy’Umunyamakuru w’Umubiligi, François Misser.

    Muri iki gitabo François Misser agaragaza ko muri Nzeri mu 1993, nyuma y’iminsi mike FPR Inkotanyi na Guverinoma y’u Rwanda bashyize umukono ku masezerano y’amahoro, Habyarimana wari Perezida yagiriye uruzinduko muri Uganda kugira ngo ahure na Paul Kagame icyo gihe wari uyoboye Ingabo za RPA.

    FPR Inkotanyi yanzuye ko Paul Kagame abonana na Habyarimana ariko ari kumwe na Col Alexis Kanyarengwe wari Chairman w’iri shyaka.

    Icyo gihe bagombaga guhurira na Habyarimana i Entebbe muri Uganda.

    Nyuma yo kubona ko Kagame aje ari kumwe na Kanyarengwe, Habyarimana yisubiyeho avuga ko adashaka kubonana nabo kuko Kagame yazanye n’undi muntu kandi yashakaga ko babonana ari bonyine.

    Mu kiganiro Kagame yagiranye na Misser François yamubajije impamvu yanze kujya kubonana na Habyarimana wenyine.

    Kagame yavuze ko ibyakozwe na Habyarimana byari umugambi wo gushaka kubiba amoko muri FPR-Inkotanyi.

    Ati 'Habyarimana buri gihe yagiye ashaka kugaragaza ko intambara iri hagati ya FPR na Guverinoma y’u Rwanda ari ikibazo cy’Abahutu n’Abatutsi, yashakaga gukoresha ibyo ngo ateze umwuka mubi hagati yanjye na Kanyarengwe.'

    Yakomeje avuga ko uyu mugambi wa Habyarimana wari ugamije kurakaza Kanyarengwe kugira ngo abone ko adahabwa agaciro muri FPR Inkotanyi kuko ari Umuhutu.

    Ati 'Yashakaga kurakaza Kanyarengwe abinyujije mu kuvuga ko ashaka kuganira gusa na Kagame mu gihe nari munsi ya Kanyarengwe ukurikije uko imiyoborere y’ishyaka yari iteye muri icyo igihe, yari Chairman ndi Vice-Chairman.'

    'Yashakaga ko Kanyarengwe yiyumva nk’umuntu uri hasi ndetse agatangira gutekereza ko Kagame hari ibyo ari kumvikana na Habyarimana mu bwihisho.'

    Yari afitanye amasinde na Habyarimana

    Col Kanyarengwe utarashakwaga na Habyarimana muri ibi biganiro yamaze igihe kinini ari umuntu we wa hafi kugeza ubwo bashanwaga bapfa ko yashatse kumuhirika ku butegetsi.

    Col Alexis Kanyarengwe yavutse mu 1938 muri Perefegitura ya Ruhengeri. Ku butegetsi bwa Kayibanda yahawe inshingano zitandukanye zirimo no kuyobora Iseminari yo ku Nyundo.

    Uyu mugabo kandi yabaye mu itsinda ryitwaga 'Les onzes Caramades du 5 Juillet’ ry’abagejeje Habyarimana ku butegetsi nyuma yo guhirika Kayibanda.

    Nyuma yo kugira uruhare rukomeye muri iki gikorwa cyo guhirika ubutegetsi, Kanyarengwe yagizwe Minisitiri w’Ubutegetsi bw’Igihugu muri Guverinoma ya mbere ya Habyarimana ndetse abenshi bakaba baramubonaga nk’uza ku mwanya wa kabiri mu buyobozi bw’igihugu.

    Mu Ukuboza mu 1980, Kanyarengwe yaje guhunga igihugu ajya muri Tanzania.

    Uyu mugabo yahunze nyuma yo gushinjwa umugambi wo gushaka guhirika ku butegetsi Perezida Habyarimana, aho bivugwa ko yari awuhuriyeho na Major Théoneste Lizinde waje no gutabwa muri yombi.

    Habyarimana amaze kurahirira manda ya mbere nyuma yo gutsinda amatora yiyamamajemo wenyine mu Ukuboza 1978, yashyizeho Guverinoma nshya.

    Iyo Guverinoma yamenyekanye muri Mutarama 1979 ariko iza Kanyarengwe yahinduriwe umwanya, avanwa ku kuba Minisitiri w’Umutekano agirwa Minisitiri w’Abakozi ba Leta n’umurimo. Mu Ugushyingo uwo mwaka Lizinde nawe yakuwe ku buyobozi bw’urwego rw’iperereza.

    Ntabwo aba bagabo babyishimiye ndetse batangiye kubona neza ko bari kwigizwa inyuma nyamara bari mu b’imena bacuze umugambi wagejeje Habyarimana ku butegetsi mu 1973.

    Hari amakuru avuga ko Habyarimana n’aba-Camarades 11, bari bemeranyije ko nibamara gufata ubutegetsi buri umwe azayobora manda imwe y’imyaka itanu, nyuma agahereza undi. Mu 1979 byaragaragaraga ko bitubahirijwe ndetse bitazanubahirizwa.

    Muri Nzeri mu 1990 Kanyarengwe yaje kwisunga kuri FPR Inkotanyi, mbere y’ukwezi kumwe ngo FPR itere u Rwanda.

    Bivugwa ko yafashe iki cyemezo nyuma y’ibiganiro yagiranye n’abayobozi ba FPR Inkotanyi byabereye i Dar es Salaam muri Tanzania.

    Uretse kuba yarashakaga kumuhirika ku butegetsi iki cyemezo cya Kanyarengwe cyarushijeho kurakaza Habyarimana wasigaye amubona nk’umugambanyi.

    Kuva icyo gihe Perezida Habyarimana yahise atangira gufunga no gutoteza abantu bamwe byari bizwi ko bari inshuti za hafi za Kanyarengwe cyangwa bavaga mu karere kamwe.

    Kanyarengwe yinjira muri FPR Inkotanyi yagizwe visi perezida wayo ariko yahise ayibera perezida mu Ukwakira mu 1990 ubwo Gen Fred Gisa Rwigema yicwaga ku rugamba.

    Taliki ya 15 Gashyantare 1998, Kanyarengwe yakuwe ku mwanya wo kuba chairman wa FPR Inkotanyi maze asimburwa na Paul Kagame.

    Habyarimana na Kanyarengwe bahoze ari inshuti z’akadasohoka, baza kwangana urunuka nyuma

    Kanyarengwe Alex, yitabye Imana tariki 13 Ugushyingo 2006 azize uburwayi. Yashyinguwe mu irimbi ry’i Remera mu muhango witabiriwe n’abayobozi batandukanye.

    Ivomo:Igihe

    Source : http://www.ukwezi.rw/1-1/Amakuru-anyuranye/article/Ibyo-Habyarimana-yakoreye-i-Kampala-mu-1993-n-uburyo-yashatse-guteranya-Kagame-na-Col-Kanyarengwe

  • Umukinnyi umwe rukumbi ukina hanze muri 25 b’Amavubi bahamagawe guhangana na Libya #rwanda #RwOT

    Dylan Georges Francis Maes ni we mukinnyi rukumbi ukina hanze y’u Rwanda wahamagawe mu Mavubi y’abatarengeje imyaka 23 bagomba gucakirana na Libya.

    Amavubi U23, yahawe umutoza Yves Rwasamanzi nk’umutoza mukuru aho agomba kungirizwa na Gatera Moussa, bamaze guhamagara abakinnyi 25 bagomba guhangana na Libya mu gushaka itike y’igikombe cy’Afurika cy’abatarengeje imyaka 23 kizabera muri Maroc umwaka utaha.

    Umukino ubanza ukaba uteganyijwe kuzabera muri Libya tariki ya 22 Nzeri 2022 ni mu gihe uwo kwishyura uzabera mu Rwanda kuri Stade Mpuzamahanga ya Huye tariki ya 27 Nzeri 2022.

    Mu bakinnyi bahamagawe benshi basanzwe bakina mu Rwanda uretse myugariro Dylan Georges Francis Maes wa Alki Oroklini muri Cyprus.

    Uyu mukinnyi ushobora gukina mu mutima w’ubwugarizi cyangwa se ku ruhande rw’ibumoso yugarira, si ubwa mbere ahamagawe kuko no muri muri 2018 yari yahamagawe mu Mavubi atarengeje imyaka 20 yakuwemo na Zambia mu gushaka itike y’igikombe cy’Afurika.

    Abakinnyi 25 bahamagawe

    Dylan Maes yongeye guhamagarwa mu ikipe y’igihugu Amavubi

    Source : http://isimbi.rw/siporo/article/umukinnyi-umwe-rukumbi-ukina-hanze-muri-25-b-amavubi-bahamagawe-guhangana-na-libya

  • DR Congo:Abana basaga 200 bakuwe mu nyeshyamba zabakoreshaga Gisirikare #rwanda #RwOT

    Byibura abana bagera kuri 200, nibo babashije gukurwa mu nzara z'abarwanyi b'imitwe yitwaje intwaro mu burasirazuba bwa Congo,aho ibakoresha nk'abasirikare bayifasha mu bikorwa byabo by'urugomo bitandukanye.

    Kubakura muri iyo mitwe babifashijwemo na MONUSO, nayo byabanje kugora kuko bamwe muri bo usanga barahinduye ibitekerezo kubera kubaremamo imico ya kinyeshyamba.

    Iyi mibare yatangajwe n'itsinda rirengera abana rikorera Bunia, kuri uyu wa 13 Nzeri 2022, mu bikorwa byabo barimo byo kwambura intwaro no gusubiza mu buzima busanzwe abana bajyanywe mu gisirikare ku ngufu (DDR).

    Imiryango itari iya leta igamije kurengera abana muri ako gace ,yasabye Leta ya Congo kugira uruhare rusesuye mu kurengera abana no gukumira byimbitse imyitwarire igayitse ishyira ubuzima bw'abana mu kaga.

    Banaboneyeho umwanya wo kwamagana bashikamye imitwe yitwaje intwaro ishyira mu gisirikare abana bato,isaba aho bakiri kubareka bakajya kwitabwaho mu miryango yabo.

    Mu guca akarengane mu bana burundu, Imiryango itari ya leta,ababyeyi n'amatsinda agamije kurengera abana muri Congo,ari gukora urugendo rugamije kwamagana abana bajyanwa mu gisirikare imbura gihe.

    Umuyobozi w'itsinda rigamije krengera umwana muri Monusco/Bunia, Jean zama, yahamagariye abayobozi b'imitwe ya CODECO, FPIC na FRPI yazengereje Bunia kwemera umutekano ukagaruka no kurekura abana bagikoresha ngo baubizwe mu buzima busanzwe.

    Mu gihe iyi mitwe yazengereje uburasirazuba bwa Congo yakwinangira gukura abana mu gisirikare,yadwanywa n'amahanga yose bishingiye ku kurengera uburenganzira bw'umwana nk'uko amategeko mpuzamahnga yo kurengera umwana abiteganya.

    Source : https://umuryango.rw/amakuru/mu-mahanga/politiki/article/dr-congo-abana-basaga-200-bakuwe-mu-nyeshyamba-zibakoreshaga-gisirikare

  • Abasore 2 b'impanga bashatse umugore umwe kubera urukundo bakundana #rwanda #RwOT

    Abavandimwe b'impanga basa muri Kenya baciye ibintu kuri interineti nyuma yo kuvuga ko bashakanye n'umugore umwe kandi vuba aha bazakira umwana wabo wa mbere.

    Aba basore bagaragaye bambaye amashati asa, batumye abantu benshi bacika ururondogoro nyuma yo kwerekana ko basangiye uburiri bumwe.

    Muri videwo yashyizwe kuri You tube yashyizwe hanze n'uwitwa Nicholas Kioko, yagaragaje izi mpanga zivuga ko zitunze umugore umwe kandi ko bafitanye umubano ukomeye.

    Impanga Teddy na Peter bavuze ko batarashyingiranwa na Emily byemewe n'amategeko nubwo baba mu nzu imwe kandi bidatinze bagiye kubyara umwana wabo wa mbere.

    Teddy yagize ati: “Turi umuryango, dore umugore wacu, njye na murumuna wanjye, turi impanga.Dusangiye umugore umwe kuko turi impanga.Turabana, dusangiye uburiri bumwe. Turi impanga.

    Ku ruhande rwe, Emily yagize ati 'Bombi ni abatware banjye. Mbakunda bombi. “

    Uyu mukobwa yavuze ko yahuriye ku rusengero kandi ahana nimero na Peter utari ufite terefone akoresha iya murumuna we baravugana.

    Peter yavuze ko uyu mukobwa amaze kubabwira ko atwite, bemeye inshingano kuko bafitanye umubano ukomeye.

    Source : https://umuryango.rw/ubuzima-115/udushya/article/abasore-2-b-impanga-bashatse-umugore-umwe-kubera-urukundo-bakundana

  • Kigali: Urukundo akunda imbwa rwatumye azigurira irimbi #rwanda #RwOT

    Umutoza w'imbwa Daniel Bagaragaza ibyishimo bye ni ukuba hafi yazo, kuzitaho, kuzivuza, ndetse nawe yiyita 'imbwa nkuru'. Ikirenzeho yaguze ikibanza akigira irimbi ryo guhamba imbwa mu cyubahiro avuga ko zikwiye.

    Gutoza imbwa no kuzitaho abikora nk'umwuga mu mujyi wa Kigali aho abafite imbwa bazimuzanira akazitoza kumvira no kubana neza n'abantu kurushaho.

    Izi mbwa azita 'abanyeshuri' be, avuga ko azigisha ikinyabupfura ndetse izipfuye agaharanira ko zihambwa neza mu kwitura umubano mwiza ziba zaragiranye na benezo.

    Mu mijyi, nka Kigali, uwapfushije imbwa adafite ubutaka bwite agorwa no kubona aho ayihamba, bamwe baracyazijugunya muri za ruhurura cyangwa mu bihuri biri hafi kuko nta buryo bwagenwe bwo kuzihamba.

    Bagaragaza avuga ku mpamvu akunda imbwa bihebuje, agira ati: 'Nasanze imbwa ariryo tungo, aricyo kintu cyo kubana nacyo mukaba inshuti nyanshuti idahemuka.

    'Numva nifuza nko kubona imbwa nka 500 nzicayemo hagati, ishaka amazi nkayiha ishaka utwo kurya nkayiha…mu by'ukuri ni ikintu gikomeye kuri njyewe iyo ndi hagati y'imbwa, kandi nkanongeraho ko ari njye mbwa nkuru.'

    Nubwo imbwa zigira akamaro mu ngo Bagaragaza avuga ko ababazwa n'abataziha agaciro, abazikorera iyicarubozo, abazima ibiryo, abatazivuza iyo zirwaye, ndetse n'abazihamba nabi.

    Iki cya nyuma cyatumye afata icyemezo kidasanzwe, avuga ko yaguze ubutaka bwa miliyoni 17Frw i Kigali akabugena kuba irimbi ry'imbwa gusa.

    Avuga ko nyuma yo kwinjira mu mwuga wo gutoza imbwa i Kigali aribwo yatangiye kujya ashengurwa n'uko zifatwa iyo zapfuye.

    Ati: 'Bikagenda bimpangayikisha ubwo abanyeshuri [imbwa] nigishije mu gihe ubuzima bwabo burangiye…iyo agiye [apfuye] bamujyana mu mufuka bagiye kumujugunya muri za ruhurura.

    'Nibwo natekereje kuri ibi bintu [irimbi ry'imbwa], binongeye ntange umusada mu kubungabunga ibidukikije.'

    Iri rimbi riri i Kigali ahitwa mu Birembo mu karere ka Gasabo, uwapfushije imbwa ye yishyura 30,000Frw kugira ngo ahabwe agace k'ubutaka ko guhambamo iyo ntozo ye.

    Gusezera neza inshuti
    Amategeko agena imiterere y'amarimbi mu Rwanda, agena gusa uko bashyingura abantu, ntabwo agena uko bigenda ku nyamaswa zibana nabo nk'imbwa.

    Ni mugihe kandi umubare nyawo w'imbwa abantu boroye mu ngo zabo mu Rwanda utazwi neza.

    Mu muhango muto wo gushyingura imbwa yitwa Maxi yari ifite imyaka 8, Bagaragaza yaherekejwe n'abandi bantu bacye.

    Ati: 'Kuri Maxi, ibi ntimubibone ko ari ibidasanzwe, tugirire neza, dusezere neza ku nshuti y'umuryango, tumukorere ibya nyuma bishoboka.'

    Gratien Munyentwari, umusore uri mu baherekeje Bagaragaza, we yitwaje umusaraba, ese iyi mbwa yari inkirisitu?

    '[umusaraba]Ni ikintu cyo kugira ngo tujye tubasha kwibuka aho iriya mbwa yacu tuyisize.' Niko Munyentwari, nawe ukunda imbwa, abisobanura.

    Ati: 'Numvaga nanjye bimbabaje cyane ndavuga nti 'ntatwaye umusaraba kugira ngo njye mbasha kuyitandukanya n'izindi naba ngize nabi'. Nkimara kuwushyiraho kuriya numvise mbaye nk'umuntu uruhutse.'

    Umugabo w'ikigero cy'imyaka yo hejuru ya 70 wari hano hafi y'iri rimbi areba uko bahamba imbwa, yabwiye BBC ko ibi ari igikorwa cyiza.

    Ati: 'Imbwa zarapfaga bakazishyira mu mukoki aha ngaha, umuvu ukaza amazi akajya mu mugezi hepfo iyo bakavoma, zigapfira mu muhanda, ariko ibi byaradushimije kubona habonetse irimbi ry'imbwa.'

    Mu Rwanda, n'ahandi henshi ku isi, imbwa ni inyamaswa ibana n'abantu kuva amateka yabo yatangira kwandikwa, nk'uko inzobere mu mateka zibivuga.

    Hamwe na hamwe nko mu Rwanda imbwa igaruka mu mibereho y'abantu aho izwi 'nk'inshuti idahemuka'. Gusa hari abadaha agaciro uwo mubano, nk'uko Bagaragaza abivuga.

    Yifuza ko ibyo bihinduka, ubudahemuka bw'imbwa bukiturwa gufatwa neza, kuvuzwa, kwitabwaho ndetse no guhambwa neza mu gihe cy'urupfu.

    Mu gihe nta rindi rimbi rizwi ry'imbwa riri mu Rwanda, amavuriro yazo yo amaze kuba atatu mu gihugu.

    BBC

    Source : https://umuryango.rw/amakuru/mu-rwanda/ubuzima/article/kigali-urukundo-akunda-imbwa-rwatumye-azigurira-irimbi

  • Kenya: Perezida Ruto yiyemeje kugabanya igiciro cy’ifu n’icy’ifumbire #Rwanda #RwOT via @kigalitoday #rwanda #RwOT

    Perezida William Ruto warahiriye kuyobora Kenya nka Perezida wa Gatanu ku wa Kabiri tariki 14 Nzeri 2022, yasezeranyije abaturage b’icyo gihugu ko azakorana (…)

    Source : https://www.kigalitoday.com/politiki/amakuru/article/kenya-perezida-ruto-yiyemeje-kugabanya-igiciro-cy-ifu-n-icy-ifumbire