Category: Uncategorized

  • Ibirego Komisiyo y'Uburenganzira bwa Muntu mu Rwanda yakiriye byagabanyutseho 36,3% – #rwanda #RwOT

    Bikubiye muri raporo NCHR yamurikiye Inteko Ishinga Amategeko ku wa 07 Mutarama 2025 nk'uko tubikesha The New Times.

    NCHR igaragaza ko mu birego yakiriye mu 2023/2024 yakemuyemo 75.4%, ibingana na 11,8% byohererezwa ibigo bitandukanye birebwa na byo, mu gihe ibingana na 12,7% bikiri gukorwaho iperereza.

    Iyo raporo igaragaza ko ibirego NCHR yakiriye mu 2023/2024 ibyinshi byari ibijyanye n'amakimbirane ku butaka aho byari 281, bigakurikirwa n'ibyo kutishimira ibyemezo byo mu butabera aho byanganaga na 264.

    Umuyobozi Mukuru wa NCHR, Providence Umurungi, yavuze ko igabanuka ry'ibyo birego ryatewe n'ingamba zitandukanye zashyizwe mu gukemura amakimbirane ndetse n'ubufatanye n'abafatanyabikorwa bari mu bijyanye no kurengera no kubahiriza uburenganzira bwa muntu.

    Ati 'Amakimbirane menshi ubu ari gukemurirwa mu nzego z'ibanze zo hasi nko mu Nteko z'Abaturage, ariko n'ibigo bitandukanye bikagira uruhare runini mu gukemura ibyo bibazo.'

    Mu biri kugira uruhare mu kugabanya amakimbirane Umurungi yagaragaje, harimo na gahunda yo kumvikanisha ubushinjacyaha n'uwakoze icyaha, izwi nka 'plea-bargaining'.

    Bifite ishingiro kuko nko muri Nzeri 2024 inzego z'ubutabera mu Rwanda zatangaje ko amadosiye arenga 12,900 yarangijwe binyuze mu nzira y'ubwumvikane bushingiye ku kwemera icyaha bituma abarenga ibihumbi 10 bafungurwa abandi bahabwa ibihano bito kuva mu Ukwakira 2022 kugeza muri Nzeri 2024.

    Icyakora nubwo NCHR igaragaza ko ibirego byagabanyutse, iyi komisiyo isaba ko hari inzego zikwiriye kwitabwaho by'umwihariko nko kwita ku bafite ubumuga, kwita ku ihohoterwa rishingiye ku gitsina ndetse n'ibibazo abafite imishinga y'ubucuruzi mito n'iciriritse bahura na byo.

    NCHR ni urwego rwigenga rushinzwe guteza imbere no kurengera uburenganzira bwa muntu.

    Mu byo rushinzwe harimo no kwakira no gukurikirana bitomoye ibirego bijyanye n'ihungabanywa ry'uburenganzira bwa muntu, gukusanya ibimenyetso n'ubuhamya bw'abantu batandukanye ariko hibandwa no ku bitekerezo by'inzobere mu kwita ku burenganzira bwa muntu n'ibindi.

    Umuyobozi Mukuru wa NCHR, Providence Umurungi (ubanza ibumoso) yavuze ko ibirego bakiriye byagabanyutseho 36,3%

    Ku wa 07 Mutarama 2025 Komisiyo y’Igihugu y’Uburenganzira bwa Muntu, NCHR yagiranye ibiganiro n’Inteko Ishinga Amategeko ku ruhare rw’iyi komisiyo mu guteza imbere uburenganzira bwa muntu


    Source : http://igihe.com/amakuru/u-rwanda/article/ibirego-komisiyo-y-uburenganzira-bwa-muntu-mu-rwanda-yakiriye-byagabanyutseho

  • U Rwanda rugeze kure mu gusana ibyangijwe n'ibiza byarwibasiye mu 2023 – #rwanda #RwOT

    Ni ibiza byibasiye intara z'Amajyaruguru, Amajyepfo n'Uburengerazuba, aho abarenga ibihumbi 20 basizwe iheruheru na byo.

    Mu biri gukorwa mu guhangana n'ingaruka zatejwe n'ibyo biza, ubu inzu 1.322 ziri kuvugururwa binyuze mu mushinga wiswe 'Contingency Emergency Response Component: CERC) Guverinoma y'u Rwanda iri gufatanyamo na Banki y'Isi.

    Raporo ya Minisiteri y'Ibikorwa by'Ubutabazi, MINEMA igaragaza ko muri izo nzu 1.322 ziri kuvugururwa, 537 zaruzuye, izindi 566 ziracyavugururwa mu gihe izindi 219 zitaratangira kuvugururwa, nubwo iki gikorwa giteganyijwe mu minsi iri imbere.

    Raporo y'ibiri gukorwa igaragaza ko imirimo yo kongera kubaka bushya inzu 2.763, itaratangira kubera ko hari gushakwa ubutaka zizubakwaho.

    Imiryango 310 yo mu turere 14 twagizweho ingaruka n'ibiza yafashijwe mu buryo butandukanye cyane cyane ihabwa inkunga y'ibikoresho by'ubwubatsi, harimo amabati 12.667 ibilo 1.574 by'insinga (fils galvanisés), ibilo 1.780 by'imisumari ikoreshwa mu gushyiraho igisenge n'ibindi bilo 423 by'imisumari isanzwe ndetse n'imifuniko y'amabati 65.

    Ibigo by'amashuri bine byangirijwe n'ibiza byahawe amabati 931, bihabwa itsinga 129, imifuniko y'amabati 77 65.

    Ni mu gihe abantu 2001 bo mu turere 16 bagizweho ingaruka n'ibiza bahawe ubufasha burimo ibikoresho by'isuku, ibyo mu gikoni, ibikoresho by'ishuri n'imyambaro ku banyeshuri.

    Iyo raporo kandi igaragaza ko ibikorwa by'ibanze byo kuvugurura imihanda yangijwe, ndetse n'ikiraro cya Nyundo cyo mu Karere ka Rubavu cyangirijwe n'ibindi byaratangiye.

    Hubatswe inkuta zo ku Mugezi wa Sebeya ukunze guteza ibibazo cyane mu bihe by'imvura ndetse Ikigo Gishinzwe Umutungo Kamere w'Amazi mu Rwanda (RWB) cyubaka izindi nkuta ku Mugezi wa Sebeya zingana n'ikilometero 1,3 mu bice bitandukanye kwirinda imyuzure wateza.

    RWB yafashe izindi ngamba zitandukanye zo kugabanya imyuzure, zirimo nko kubaka ikidendezi gishobora gufata metelokibe z'amazi miliyoni ebyiri, haterwa imigano n'ibindi bituma amazi atabangamira abaturage.

    Mu Ukwakira 2024 MINEMA yagaragaje ko ubu miliyoni 26$ zo kubakira inzu abagizweho ingaruka n'ibiza mu bice bitandukanye yamaze kuboneka avuye muri Banki y'Isi.

    Ayo mafaranga ari gukoreshwa mu kuvugurura no kongera kubaka bushya inzu 6.218 aho inzu 2.830 zamaze kubakwa izindi 2052 ziri kuvugururwa no kubaka mu gihe hasigaye izindi 1.335.

    MINEMA igaragaza ko ingaruka z'ibiza ziri mu bitwara amafaranga menshi u Rwanda, aho buri mwaka rukoresha miliyoni 300$ mu kwita ku byangirijwe.

    Ibiza byibasiye u Rwanda mu 2023 byasenye burundu inzu zirenga 2700

    Ibiza byabaye muri Gicurasi 2023 mu Rwanda byangije inzu zirenga 4800

    Abaturage barenga ibihumbi 20 basizwe iheruheru n’ibiza byabaye muri Gicurasi 2023


    Source : http://igihe.com/amakuru/u-rwanda/article/u-rwanda-rugeze-kure-mu-gusana-ibyanginjwe-n-ibiza-byarwibasiye-mu-2023

  • The Ben yasuwe n’umwana yarijije muri BK Aren… – #rwanda #RwOT

    Amakuru InyaRwanda ifite avuga ko ababa hafi y’uyu muhanzi begerewe n’umwe mu bari bazanye n’uyumwana muri ikigi taramo akabasaba kuzagira icyo babikoraho umwana agahura na TheBen yihebeye.

    Mu ijoro  ryakeye,  b’uyu mwana ndetse n’ababyeyi be bagiranye ibihe byiza  na The Ben, barasangira nyuma uyu muhanzi yibutseko umwana ari umutware amugenera ibikoresho by’ishuri azifashisha ubwo azaba asubiye ku masomo cyane ko turi mu itangira ry’amashuri.

    Uyu mwana ukomoka mu Karere ka Rubavu aho ababyeyi be baturuka, yari yageze i Kigali mbere y’umunsi nyirizina w’igitaramo kugira ngo azabashe kwitabira mu bambere abone n’umwanya wegereye urubyiniro neza aho yitegeye The Ben .

    Bwakeye ku ya 2 Mutarama asubira mu rugo aho avuka nyuma y’aho The Ben n’umuryango w’uyu mwana bemeranijwe gusura uyu muhanzi.

    Yasazwe n’amarangamutima  ubwo yari mu gitaramo cya The Ben 

    Bahuye  amarangamutima yongera kumutamaza

    Source : https://inyarwanda.com/inkuru/150607/the-ben-yasuwe-numwana-yarijije-muri-bk-arena-150607.html

  • Kunywa ikawa mu gitondo bigabanya ibyago byo… – #rwanda #RwOT

    Ubushakashatsi bushya bwakorewe muri Kaminuza ya Tulane muri New Orleans bwerekanye ko kunywa ikawa mu gitondo ari igihe cyiza cyane ku buzima. Abantu banywa ikawa mbere ya saa sita bafite amahirwe yo kuba badapfa kurwara indwara z'umutima cyangwa gupfa bakiri bato ugereranyije n'abayinywa igihe cyose cy'umunsi. 

    Ubushakashatsi bwakorewe ku bantu 40,725 hagati y'umwaka wa 1999 na 2018. Bwagaragaje ko 36% bya banywaga ikawa mu gitondo, 16% bakayinywa umunsi wose, mu gihe 48% batayinywaga na rimwe. 

    Abanywaga ikawa mu gitondo bagabanyije ibyago byo kurwara indwara z'umutima ku gipimo cya 31%, “coffee lower heart disease death risk morning drink study” mu gihe ibyago byo gupfa imburagihe byagabanyutse ku kigereranyo cya 16% bakaba bafite amahirwe yo kubaho igihe kirekire kurusha abatayinywa mu gitondo. 

    Dr. Lu Qi, umwe mu bayoboye ubushakashatsi, yavuze ko iki ari cyo kintu cya mbere cyerekanye ko igihe unywera ikawa gifite akamaro nk'uko igipimo cy'ikawa unywa nacyo gifite uruhare. Ati: “Kunywa ikawa ku manywa cyangwa nimugoroba bishobora kwangiza isaha karemano y'umubiri no kongera umuvuduko w'amaraso.” 

    Impuguke zivuga ko intungamubiri zituruka mu byitwa antioxidants ziri mu mbuto z'ikawa, hamwe na caffeine bizamura imikorere y'imyanya y'ubwirinzi.

    Prof. Thomas Lüscher wo muri Guy's Hospital na St. Thomas' Hospital – amavuriro ari mu kigo kimwe cyihariye mu gutanga serivisi zo kuvura indwara zitandukanye, harimo izifitanye isano n'umutima “heart disease”, cancer n'ibindi bibazo by'ubuzima, yemeje ko kunywa ikawa mu gitondo bigira ingaruka nziza, ati: “Nimunywe ikawa yanyu, ariko muyinywe mu gitondo!”  

    Umwanditsi:TUYIHIMITIMA Irene

    Source : https://inyarwanda.com/inkuru/150602/kunywa-ikawa-mu-gitondo-bigabanya-ibyago-byo-kurwara-umutima-ku-kigereranyo-cya-36-150602.html

  • Kuva kuri ‘Njonogo’ – Twibukiranye indirimbo… – #rwanda #RwOT

    Hashize amasaha macye ubuyobozi bwa 'Ma Africa' butegura igitaramo 'Icyumba cya rap' kizabera muri Camp Kigali ku wa 10 Mutarama 2025, butangaje ko K8 Kavuyo yiyongereye mu baraperi bazasusurutsa abazacyitabira.

    Uyu muraperi yongerewemo mu gihe ari no mu bari batekerejweho mbere, icyakora bihurirana n'uko amatariki cyari kubera atari kuba ari mu gihugu.

    Iki gitaramo cyagombaga kubera kuri Canal Olympia ku wa 27 Ukuboza 2024, cyaje gusubikwa bitunguranye bitewe n'imvura yaguye yarimo umuyaga mwinshi winjiye mu byuma bituma abagiteguye bafata icyemezo cyo kugisubika.

    Nyuma y'isubikwa ry'iki gitaramo byaje kwanzurwa ko kizasubukurwa ku wa 10 Mutarama 2025, noneho kigashyirwa muri Camp Kigali ahasanzwe hasakaye mu rwego rwo kwirinda ko imvura yakongera kucyirogoya.

    Bitewe nuko ku nshuro ya mbere cyari cyahuriranye n'izindi gahunda za K8 Kavuyo, kuri iyi nshuro akaba ahari, yamaze kwemeranya n'ubuyobozi bwa Ma Africa iri kugitegura kuzacyitabira.

    Uyu muraperi akunzwe cyane mu ndirimbo zirimo Alhamdulillah, Hood inyumve, Afande, Gasopo, Asa na bicye, Ijambo nyamukuru yakoranye na The Ben, n’izindi nyinshi yahuriyemo na Meddy, Kitoko, Bruce Melodie n’abandi.

    K8 Kavuyo yinjiye ku rutonde rw'abaraperi bazasusurutsa abakunzi b'injyana ya Hip Hop yiyongera ku barimo Diplomate, P Fla, Riderman, Bull Dogg, Fireman, Jay C, Danny Nanone, Bushali, B Threy, Ish Kevin, Zeotrap, Green P na Logan Joe.

    Ni igitaramo kugeza ubu kwinjira amatike ari kugura ibihumbi 3Frw mu myanya isanzwe, ibihumbi 7Frw muri VIP n'ibihumbi 15Fr muri VVIP. Ni mu gihe ariko abazayagurira ku muryango bo bazaba bayagura ibihumbi 5Frw mu myanya isanzwe, ibihumbi 10Frw muri VIP n'ibihumbi 20Frw muri VVIP.

    Dore indirimbo 20 zakwibutsa neza ubuhanga bwa K8 Kavuyo uri mu baraperi bakunzwe cyane:

    1.     Njonogo

    “>

    2.     Ndaguprefera

    “>

    3.     Ndi uw'i Kigali — Meddy, The Ben, K8 Kavuyo

    “>

    4.     Inkuba Remix — Riderman ft The Ben, K8 Kavuyo, NPC

    “>

    5.     Isaha ya munani — K8 Kavuyo ft Meddy

    “>

    6.     Africa Mama Land — The Ben ft K8 Kavuyo

    “>

    7.     Bwe Bwe Bwe (Remix) – Kivumbi King, P-Fla, Juno Kizigenza, Green P, Bushali, B-Threy, K8 Kavuyo

    “>

    8.     Afande

    “>

    9.     Alhamdulillah

    “>

    10. Imbonekarimwe

    “>

    11. Gasopo

    “>

    12. Acapella

    “>

    13. Ijambo nyamukuru — K8 Kavuyo ft The Ben

    “>

    14. Iyaminiye — K8 Kavuyo ft Meddy

    “>

    15. Hood Inyumve — K8 Kavuyo ft NPC

    “>

    16. Asa na bicye

    “>

    17. Kujya Ngumi

    “>

    18. Tayali — ft Bruce Melodie

    “>

    19. Umva DJ — K8 Kavuyo ft Kitoko

    “>

    20. Wane — ft Afrique

    “>
     

    Source : https://inyarwanda.com/inkuru/150594/kuva-kuri-njonogo-twibukiranye-indirimbo-20-zumvikanyemo-k8-kavuyo-utegerejwe-nabakunzi-ba-150594.html

  • Minisitiri Utumatwishima yanenze abatanga ama… – #rwanda #RwOT

    Ibi Minisitiri Utumatwishima yabivuze ubwo yasubizaga umwe mu bakoresha imbuga nkoranyambaga wagaragaje ikibazo cy'uko hari igihe umuntu atera intambwe yo kuvuga ibitagenda neza ariko ugasanga hari abahise bamwataka bamwereka ko ari we udashobotse.

    Uwo ni uwitwa Gisanintwari Rameck wagize ati: 'Iyo ubonye serivisi mbi cyangwa ikintu kitagenda ukakivuga, hano haba agakundi katagira uwagatumye kaza kukumvisha ko ari wowe mubi ….! Burya no kuvuga ikitagenda ngo gikosorwe nabyo ni umusanzu! Ariko hari ingurukizi zitagira uwazitumye zihita zikwanjama ukumva birutwa n’iyo wari bwicecekere!'

    Mu kumusubiza, Minisitiri Utumatwishima yifashishije amasomo atatu y'ingenzi Abanyarwanda bakwiye kwigira kuri Nyakubahwa Perezida Kagame, arimo gutanga amakuru kandi vuba no kwihutira gukosora ibitagenda neza aho kureba nabi uwatanze amakuru.

    Ati: 'Isomo twigishwa na Perezida wacu: 1. Nubona ikibi, ujye utanga amakuru uko ushoboye kose kandi vuba, 2. Umuyobozi uzakureba nabi cyangwa uzakugendaho kubera ko watanze amakuru y'ibitagenda arabibazwa 3. Aho kureba nabi uwatanze amakuru, dusabwa kwihutira kureba ukuri kw'amakuru ndetse no gukemura icyavuzwe mu makuru kandi vuba.'

    Yakomeje avuga ko ikibazo gusa gishobora kuba igihe utanga amakuru ari 'ukwifotoza, agamije kwishushanya no kwigira mwiza kuruta abandi. Rimwe na rimwe akabikora agamije kwerekana ko ari igitangaza kuruta abandi. Bikarangira anishyize imbere ko burya iyo ataba we nta internet yari kuzongera kuboneka mu Majyepfo,' ashimangira ko iyo ari ingeso mbi.

    Minisitiri yasabye abantu gutanga amakuru byaba byiza bakayatanga mu ibanga, kandi ikibazo cyakemuka bakirinda kwikomanga mu gatuza ahubwo bakishimira ibyagezweho nk'abandi Banyarwanda.

    Ati: 'Naho iyo utangiye kubyirata, ukabishyira muri CV, ukabihindura iturufu no kwigaragaza cyane bigaragaza ko wari ugamije kwishushanya.'


    Minisitiri Utumatwishima yasabye abantu gutanga amakuru mu ibanga, anenga abayatanga bagahindukira bakabyirata 

    Source : https://inyarwanda.com/inkuru/150582/minisitiri-utumatwishima-yanenze-abatanga-amakuru-bagasigara-bikomanga-mu-gatuza-150582.html

  • Abarwanyi 3 ba FDLR bafite imbunda n’Icyombo… – #rwanda #RwOT

    Baje banafite imbunda zabo eshatu zo mu bwoko bwa AK 47 ndetse na bimwe mu bikoresho bya gisirikare birimo icyombo cyakoreshwaga n'uwari ubakuriye ufite ipeti rya Colonel.

    Binjiriye mu Kibaya gihuza u Rwanda na Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo, mu Murenge wa Busasamana banavukamo.

     

    Bakigera mu rugo rw'umwe muri bo, bahise bamenyesha inzego z'ubuyobozi bw'Ibanze, aho byabanje kumenyeshwa Umuyobozi w'Umudugudu, na we wahise amenyesha inzego zimukuriye nk'Umunyamabanga Nshingwabikorwa w'Umurenge, ubundi amakuru aza kugera ku nzego z'umutekano, zahise ziza kubafata bahita bajyanwa kuganirizwa.

     

    Umuyobozi w'Akarere ka Rubavu, Mulindwa Prosper yavuze ko aba barwanyi bajyanywe kugira ngo baganirizwe babone gusubira mu muryango mugari nk'uko bisanzwe bigenda ku bavuye mu mitwe yitwaje intwaro mbere yo kujya mu buzima busanzwe.

     

    Yavuze ko ubuyobozi buba bufite aba bantu 'kugira ngo tubanze tubaganirize, tubamenyereze, tubahe amakuru y'Igihugu cyabo bagarutsemo mbere yuko tubarekura ngo bajye mu baturage kuko ni abantu baba baje bamaze igihe baba mu kindi Gihugu, baba mu mirwano.' 

    Mulindwa Prosper yavuze ko aba barwanyi binjiye mu Rwanda badahungabanya umutekano, aboneraho kubashima ko bafashe icyemezo kizima, ndetse anagira inama abandi bakiri muri uyu mutwe w'iterabwoba kwitandukanya na wo, ndetse ko igihe bahisemo gutaha ku bushake bwabo, bazakirwa nk'uko bitangazwa n'Umuseke  dukesha iyi nkuru.

     

    Source : https://inyarwanda.com/inkuru/150595/abarwanyi-3-ba-fdlr-bafite-imbunda-nicyombo-bishyikirije-u-rwanda-150595.html

  • Kwa NEVA ngo ibigega birafigije, mu gihe amagana y'Abarundi asuhukira muri Zambiya kubera inzara #rwanda #RwOT

    Ibitangazamakuru bitandukanye byo muri Zambiya biratangaza ko urwego rushinzwe abinjira n'abasohoka muri icyo gihugu rwataye muri yombi Abarundi barenga ijana, bikavugwa ko bahunga kubera inzara n'ubukene bica ibintu iwabi mu Burundi. Mu bafashwe harimo abagore n'abana, ngo bigaragara ko bashonje cyane

    Amakuru yizewe ahamya ko Abarundi bari mu maboko y'abashinzwe umutekano muri Zambiya bagera ku 156, bakaba baragiye bafatwa mu bihe bitandukanye, gusa abenshi bakaba barafatiwe mu mukwabo wabaye tariki 27 Ukuboza 2024.

    Ibi bije bisanga andi makuru yavuzwe n'ibitangazamakuru byo mu Burundi, byahishuye ko mu kwezi kwa cyenda umwaka ushize, Abarundi 207 bafatiwe muri Zambiya mu mu kwabo wakozwe n'igipolisi, ndetse n'ikigo cya Leta gishinzwe kurwanya ibiyobyabwenge.

    Amakuru atangwa na bamwe mu bafashwe, avuga ko guhunga igihugu cyabo bagasuhukira muri Zambiya n'ibindi bihugu byo muri Afrika y'amajyepfo, ari ikibazo cy'inzara iri mu Burundi, aho umwana ataka nyina ntiyumve.

    Mu gihe rero Abarundi bakomeje guhungira muri Zambiya ndetse n'ibindi bihugu byi mu muryango wa SADC, Perezida wabo, Evariste Ndayishimiye, adasiba kuvugira mu ruhame ko ubwo bukene abanyagihugu bataka we atabubona, ndetse ntatinye gukina ku mubyimba abaturage be, yirata ngo ibihega bye birafigije.

    Ibibazo by'ubukene biri gusunikira Abarundi muri Zambiya, byabaye bibi cyane ubwo Leta ya CNDD-FDD yafataga umwanzuro wo gufunga umupaka uhuza uBurundi n'u Rwanda, kuko byabaye nko guhuhura benshi mu Barundi bari basanzwe bashonje, ariko nibura bacungira ku buhahirane hagati y'ibihugu byombi.

    Icyegeranyo cya Banki y'Isi cya 2024, cyerekana ko uBurundi buza imbere ku rutonde rw'ibihugu by'Afrika bifite ubukungu buhagaze nabi cyane, kimwe na munywanyi wabwo, Repubulika iharanira Demokarasi ya Kongo, yo iri ku mwanya wa karindwi kuri urwo rutonde rw'ibihugu birusha ibindi ubujyahabi.

    Imibare y'imiryango mpuzamahanga itanga imfashanyo iravuga ko mu Burundi abaturage babarirwa muri 80% bari munsi y'umurongo w'ubukene, ni ukuvuga ba bandi babona ifunguro bigoranye.

    Ibi byatumye bamwe mu basesenguzi bongera kwibaza ku mitekerereze y'ubutegetsi bw'u Burundi, bwafunze imipaka y'u Rwanda, bugatega amakiriro kuri Kinshasa, umufatanyabikorwa bahuriye ku rutonde rw'ibihugu bifite abaturage bakennye bikabije. Hagati y'uruka n'uhitwa ninde uzafata undi?

    Amashyirahamwe arengera uburenganzira bw'umuturage mu Burundi, nka OLUCOM, yagiye yumvikana kenshi yinubira ibura ridasanzwe ry'ibikomoka kuri peteroli, ndetse nitumbagira ry'igiciro cy'ibiribwa n'ibindi nkenerwa mu buzima bwa huri munsi. Urugero ni ikilo cy'isukari cyavuye ku mafaranga magana inani(800), kikagera ku bihumbi umunani(8.000) by'amarundi, naho igiciro cy'inyama kikaba cyarikubye inshuro zirenga eshatu.

    Amadovize, ni ukuvuga amafaranga y'amahanga akenerwa mu kugura ibintu hanze y'uBurundi, yabaye ingume muri icyo gihugu, ku buryo nko kubona umuti mu Burundi ari ah'abagabo.

    Ibi biraba nyamara iki gihugu Perezida Ndayishimiye yaracyise'Ubusitani bwa Edeni' (Jardin d'Eden) ngo kubera ko ari paradizo yo ku isi.

    Ko abaturage bariho basuhukira mu mahanga ku bwinshi se, ninde uzumva abantu bahunga 'paradizo', ko uwakabumvise abona bayura, nawe ati ''Ndahaze''?

    Nibyo Gen.Ndayishimiye n'ibyegera bye barahaze, ibondo ni ibondo rwose, ariko nta shema riri mu gutegeka abaryankuna.

    The post Kwa NEVA ngo ibigega birafigije, mu gihe amagana y'Abarundi asuhukira muri Zambiya kubera inzara appeared first on RUSHYASHYA.

    Source : https://rushyashya.net/kwa-neva-ngo-ibigega-birafigije-mu-gihe-amagana-yabarundi-asuhukira-muri-zambiya-kubera-inzara/?utm_source=rss&utm_medium=rss&utm_campaign=kwa-neva-ngo-ibigega-birafigije-mu-gihe-amagana-yabarundi-asuhukira-muri-zambiya-kubera-inzara

  • Muhanga: Kwishyira hamwe no gukorera hamwe kw'Abikorera bizihutisha iterambere ry'Umujyi-Kimonyo Juvenal/PSF #rwanda #RwOT

    Umuyobozi w'Urwego rw'Abikorera(PSF) mu karere ka Muhanga, Kimonyo Juvenal ahamya ko ukwishyira hamwe no gukorera hamwe kw'ababarizwa muri uru rwego rwa PSF aribyo bizihutisha iterambere ry'uyu mujyi mu mpande zose. Ni nyuma y'igihe abikorera bo muri aka karere, bahura bakaganira ku buryo barushaho kunoza imikorere n'imikoranire, byatuma bifashisha imbaraga zabo mu guharanira kugira uruhare mu kwihutisha iterambere ry'Umujyi wa Muhanga nk'umwe mu mijyi igaragiye Kigali.

    Kimonyo Juvenal, avuga ko nk'Abikorera babarizwa muri uyu mujyi ndetse no mu nkengero zawo no mu bindi bice bitandukanye by'aka Karere, bagize igitekerezo cyo kurushaho guhuza imbaraga kurusha uko byakorwaga, nyuma y'Itorero bamwe bapitabiriye ryabereye mu kigo cy'Ubutore cya Nkumba, nyuma bahurira mu mwiherero bagiriye mu karere ka Karongi.

    Perezida wa PSF muri aka karere ka Muhanga, Kimonyo Juvenal avuga ko uguhura kw'aba bagize uru rugaga, haba ibyo baganiriye I Nkumba, haba ibyo baganiriye mu mwiherero ndetse n'ibindi baganiriye mu bihe bitandukanye, birimo gutanga umusaruro wo kwishimira kuko ubu abikorera batangiye urugendo rwo gukora ibikorwa bitandukanye birimo inyubako z'ubucuruzi n'ibindi bikorwa bigamije kurushaho kugaragaza ishusho nyayo y'Umujyi ugana mu cyerekezo cy'iterambere.

    Avuga ko mu minsi yashize hari bamwe mu bikorera wasangaga bitinya mu gushora imari yabo mu bikorwa bifatika biteza imbere uyu mujyi, ariko nyuma y'uko bamwe bibumbiye mu makoperative ndetse bakazamura inyubako z'ubucuruzi zirimo izigeretse( Etaje) ndetse bakiyubakira isoko rigezweho rihuriramo abacuruzi batandukanye.

    Akomeza avuga ko ukwikorera k'umuntu kugiti cye bitabasha ku mwihutisha mu iterambere kuruta gukora ashyize imbaraga ze hamwe n'iz'abandi. Ati' Imbaraga za benshi bashyize hamwe ziruta iz'umwe wikorera. Dukeneye guhuriza imbaraga hamwe tukiteza imbere ariko kandi tukagaragaza izo mbaraga mu mpinduka nziza ziganisha ku iterambere ryihuse ry'uyu mujyi wacu'.

    Avuga kandi ko gutinyuka kwa bamwe mu guhuza imbaraga, bagakorera hamwe byanaturutse ku gikorwa bamwe mu batinyaga babonye gikozwe na bagenzi babo cy'inyubako y'Isoko ikomeye kandi yagutse yagaragaje imbaraga zo kwishyira hamwe.

    Kayitare Jacqueline, Umuyobozi w'Akarere ka Muhanga ashima uruhare rw'abikorera mu iterambere ry'Umujyi w'Akarere ariko kandi no mu bindi bice haba mu nkengero z'Umujyi n'ahandi hagaragara ibikorwa by'Abikorera bagamije kwihutisha iterambere.

    Ku kijyanye n'uruhare rw'Abikorera mu iterambere ry'uyu mujyi wa Muhanga, Meya Kayitare avuga ko nk'Ubuyobozi bagaragarije abikorera ibikubiye mu Gishushanyo mbonera cy'Umujyi kugira ngo bafatanyirize hamwe kubishyira mu bikorwa hagamijwe kwihutisha iterambere ry'uyu mujyi kandi byose bigakorwa hubahirijwe ibiteganywa muri icyo gishushanyo mbonera.

    Meya Kayitare, yabwiye intyoza.com ko mu kuganira n'aba bikorera baberetse amahirwe bafite mu gushyira mu bikorwa iki gishushanyo mbonera kigaragaza ishusho nziza y'iterambere ry'Umujyi wa Muhanga ushingiye cyane ku bucuruzi.

    Baba abikorera-PSF mu mujyi wa Muhanga, mu nkengero zawo n'abandi babarizwa muri uru rugaga mu Karere kose ndetse n'Ubuyobozi bw'Akarere, bavuga ko kwihutisha iterambere ry'uyu mujyi bifatiye ku kubaka Inyubako zigezweho z'Ubucuruzi, Ibikorwa remezo bitandukanye n'ibindi byose byatuma isura y'umujyi igaragara koko nk'Umujyi ujyanye n'icyerekezo kirambye kandi gitanga ishusho ikwiye y'Umujyi ugaragiye Kigali.
    Munyaneza Théogène

    Source : https://www.intyoza.com/2025/01/08/muhanga-kwishyira-hamwe-no-gukorera-hamwe-kwabikorera-bizihutisha-iterambere-ryumujyi-kimonyo-juvenal-psf/

  • Moto zigiye kujya zinyura muri 'contrôle technique': Ingamba z'u Rwanda mu kugabanya iyangirika ry'ikirere – #rwanda #RwOT

    Byatangajwe na Minisitiri w'Ibikorwaremezo, Dr Jimmy Gasore ubwo yagezaga ku Nteko Rusange y'Umutwe w'Abadepite ishingiro ry'icyemezo cyo guhagarika moto nshya zikoresha ibikomoka kuri peteroli mu mirimo y'ubwikorezi mu Mujyi wa Kigali, cyatangiye gushyirwa mu bikorwa ku wa 01 Mutarama 2025.

    Ni muri gahunda y'Inteko Ishinga Amategeko yo kugaraza ikibazo kiriho n'uburyo bwo gusaba ibisubizo by'icyo Guverinoma y'u Rwanda iri gukora mu kugikemura.

    Depite Nkuranga Egide ni we wagejeje ku Nteko Rusange ibibazo byagombaga kubazwa Minisitiri Dr. Gasore, aho yatangiye ashima iby'iyo gahunda yo kurwanya iyangirika ry'ikirere.

    Yagaragaje ko mu 2022 hagaragajwe ko u Rwanda rwoherezaga Gigatone 1400 z'imyuka ihumanya ikirere ivuye kuri Gigatone zirenga 1300 mu 2018, moto zikagiramo uruhare rwa 47,4% aho zirekura Gigatone 709.

    Nubwo yashimiye icyo cyemezo, uyu mudepite yagaragaje impungenge zitandukanye, zirimo kugaragaza uburyo abamotari bakoreshaga moto z'amashanyarazi bazabaho, niba bitazabangamira ubwikorezi, n'izindi ngamba leta iri gushyira mu bikorwa kugira ngo ikirere kibungabungwe ariko umuturage atabangamiwe.

    Minisitiri Dr Gasore yijeje ko moto zitazongera guhabwa impushya ari inshya zigamije gukoreshwa mu kimotari, bivuze ko izisanzwe zikoresha lisansi zamaze guhabwa impushya zizakomeza kuzikoresha ndetse bagakomeza guhabwa impushya nshya uko umwaka utashye, ariko zikazajya zinyura muri 'Contrôle technique'.

    Yavuze ko moto za lisansi zizakomeza kwinjira mu gihugu ari iz'abazikoresha ku giti cyabo nk'uyikoresha akora ingendo zitandukanye agiye mu kazi, kuko hari aho ibikorwa by'amashanyarazi bitaragera.

    Minisitiri Dr. Gasore yagaragaje ishingiro ry'iki cyemezo avuga ko imyuka yangiriza ikirere yakomeje kwiyongera aho nko kuva mu 2008 kugera 2019 indwara z'ubuhumekero ziyongereyeho 41%.

    Minisitiri w'Ibikorwaremezo, Dr Jimmy Gasore (uwa kabiri uhereye iburyo) yasobanuriye Inteko Ishinga Amategeko ishingiro ry’icyemezo cyo guhagarika moto nshya zikoresha ibikomoka kuri peteroli gukorera ubwikorezi bw’abantu mu Mujyi wa Kigali

    Imibare igaragaza kandi ko abicwa n'indwara z'ubuhumekero bigizwemo uruhare n'iyangirika ry'umwuka abantu bahumeka, bagiye biyongera, aho nko mu 2012 bari 2227 mu 2019 bagera ku 9290.

    Yavuze ko u Rwanda rwafashe ingamba zikomeye zirimo kubahiriza amabwiriza ajyanye n'ibipimo ntarengwa by'imyuka ituruka ku binyabiziga byinjira mu gihugu ndetse rukaba rukomeje gushyiraho izindi.

    Ati 'Hashyizweho gahunda yo kongerera imbaraga ibigo bipima ubuziranenge bw'ibinyabiziga (contrôle technique) […], aho tuzagira ikigo gifite umwihariko wo kugenzura imyuka isohoka mu kinyabiziga. Ni umushinga watangiye twibwira ko muri uyu mwaka uzatangira kugaragara wenda umwaka uri gusoza.'

    Ikindi yagaragaje ni ugushyiraho uburyo bugezweho bwo kugenzura imyuka yanduye ikomoka ku binyabiziga, harimo na moto na cyane ko zitanyuraga muri contrôle technique, ariko ubu na zo zizajya zipimwa mu buryo bugezweho.

    Ubusanzwe ntabwo moto zakorerwaga 'contrôle technique', ha handi nyirayo yajyaga kuyikoresha ari uko yiyumviye ubwe ko yagize ikibazo.

    Ati 'Abakoresha moto z'ibikomoka kuri peteroli bazakomeza bakore ariko igishya ni uko izo moto zizubahiriza ibipimo bya 'contrôle technique. Ni ukuvuga ngo niba moto idashobora gufata feri, kutubahiriza ibipimo by'imyotsi isohora n'ibindi, ntabwo yaba iri mu muhanda. Mbese ni ibintu bisanzwe nk'ibindi binyabiziga. Ikinyabiziga cyose kiba mu muhanda gifite ibyo cyujuje. Nta ngaruka zindi ni ukubahiriza amategeko.'

    Uburyo bwo kugenzura imodoka bugiye kuvugururwa

    Mu kugenzura ubuziranenge bw'ibinyabiziga ku modoka zisanzwe na byo bizakorwa mu buryo buvuguruye, kuko ubusanzwe imodoka zapimwaga ziparitse hakazanwa icyuma gipima bagashyira muri 'échappement' bagapima imyuka isohora bisanzwe.

    Icyakora Minisitiri Gasore yavuze ko iyo imodoka ipimwe gutyo hataboneka neza uburyo bunoze ikinyabiziga gisohoramo imyuka mu gihe iri mu bice bitandukanye byaba ahazamuka cyangwa ahamanuka.

    Ati 'Ni ha handi ubona imodoka igeze ahatambika ukabona nta myuka irekura yazamuka ariko ugasanga isohora imyuka myinshi. Ubwo buryo bushya buzajya butuma imodoka igaragaza uko imeze bya nyabyo. Ihagarara ku bintu bikaraga amapine ku buryo ubona uko izitwara mu bice bitandukanye mu ngendo ikora.'

    Minisitiri Dr Gasore kandi yavuze ko mu zindi ngamba ziri gushyirwa mu bikorwa mu kugenzura imyuka ihumanye ituruka ku binyabiziga harimo gukoresha mudasobwa y'imodoka kuko na yo yifitemo ibipimo ku buryo yatanga amakuru y'ikibazo ifite kikabasha gukemurwa.

    Mu Rwanda habarurwa moto z’amashanyarazi zirenga 6000

    Uretse gahunda ya 'Contrôle Technique' yashyizweho mu 2013, Minisitiri Dr Gasore yagaragaje ibindi byakozwe mu guhangana n'iyangirika ry'ikirere, aho nko mu 2016 hashyizweho itegeko rigenga uburyo bwo kubungabunga umwuka mwiza, mu 2019 haza amabwiriza y'ubuziranenge ajyanye n'igipimo ntarengwa cy'imyuka ituruka ku modoka.

    Yagarutse kuri gahunda yo mu 2021 yo guteza imbere ibinyabiziga bikoresha amashanyarazi, birimo gusonera imisoro ibyo binyabiziga byaba ibiyakoresha n'ibiyavanga na lisansi n'ibikoresho byabyo by'ibitumiza.

    Yabwiye abadepite kandi ko ubu iyo hagize umushoramari ugaragaza ubushake bwo gushyiraho ibikorwaremezo by'amashanyarazi ahabwa ubutaka ku buntu.

    Ati 'Ibyo ni bimwe mu byakozwe byagize uruhare rukomeye mu kugabanya imyuka yangiriza ikirere ikomoka ku binyabiziga.'

    Mu zindi ngamba harimo uburyo bwo gupima umwuka bugezweho, kugenzura ubwiza bwa lisansi yinjira mu gihugu, kongerera ubushobozi laboratwari zipima ubuziranenge bw'ibinyabiziga no kongerera amagaraje ubushobozi mu kugenzura ikibazo cy'imyuka ihumanya ikirere.

    Mu kongera ibikorwaremezo by'amashanyarazi, Minisitiri Gasore yavuze ko isesengura ry'ibanze ryagaragaje ko mu gihugu hose hakenewe nibura sitasiyo zirenga 200 zifasha kongera amashanyarazi mu modoka cyangwa moto, ndetse inyigo y'ahazashyirwa ibikorwaremezo by'amashanyarazi yamaze gukorwa n'aho bizashyirwa hamaze gutegurwa, ubu hari guherwa ku h'ibanze.

    Ku kibazo cya batiri z'amashyanyarazi zishobora gusaza zikangiriza, Minisitiri Dr. Gasore yavuze ko bateri imaze imyaka 10 mu bwikorezi zongera kuvugururwa igakoreshwa ibindi birimo nko kubika umuriro nk'uw'imirasire y'izuba aho iba yamara indi myaka 10, ndetse ko mu Rwanda hari ikigo gishobora gukora iyo mirimo.

    Yavuze ko nyuma y'iyo myaka batiri ivanwamo ibinyabutabire byakwangiza ubuzima bigatabwa hanyuma ibindi bikakoreshwa ibindi birimo no kongera gukora izindi batiri nshya.

    Ubundi buryo buri kwifashishwa, ni uguhindura moto za lisansi ahari moteri hagashyirwa batiri, icyakora umushoramari wari wabitangiye amikoro yamubanye make amaze guhindura moto 80, ubu akaba ari gufashwa ngo iyo gahunda yagurwe.

    Mu Rwanda hose habarurwa moto zisaga ibihumbi 100 mu gihugu hose zirimo 46 000 zikoreshwa mu gutwara abantu n'ibintu, na zo zirimo 26 000 zibarizwa mu Mujyi wa Kigali. Muri izo harimo izikoresha amashanyarazi zirenga 6000.

    Inkuru wasoma bijyanye: Abanyarwanda bazungukira iki mu icibwa rya moto za lisansi muri Kigali?

    Moto zigiye kujya zinyuzwa muri ‘contrôle technique’

    Abagize Inteko Ishinga Amategeko basobanuriwe ishingiro ry’icyemezo cyo guhagarika moto nshya zikoresha ibikomoka kuri peteroli gukorera ubwikorezi bw’abantu mu Mujyi wa Kigali

    Perezida w’Inteko Ishinga Amategeko Umutwe w’Abadepite, Kazarwa Gertrude (hagati) ni we watangije igikorwa cy’Inteko Rusange cyo kumva ishingiro ry’icyemezo cya Guverinoma cyo guhagarika moto nshya zikoresha lisansi zinjira mu bwikorezi mu Mujyi wa Kigali

    Depite Nkuranga Egide ni we wagejeje ku Nteko Rusange ibibazo byagombaga kubazwa Minisitiri Dr. Jimmy Gasore ku bijyanye no guhagarika moto zikoresha lisansi zije bushya mu bwikorezi mu Mujyi wa Kigali

    Byatangajwe na Minisitiri w'Ibikorwaremezo, Dr Jimmy Gasore yagaragaje ko moto zigiye kujya zinyuzwa muri ‘contrôle technique’

    Abamotari na bo bari batumiwe mu Nteko Ishinga Amategeko kugira ngo nabo bumve ahazaza ha moto zikoresha lisansi mu Rwanda


    Source : http://igihe.com/amakuru/u-rwanda/article/moto-zigiye-kujya-zinyura-muri-controle-technique-ingamba-z-u-rwanda-mu