Category: Uncategorized

  • Perezida Kagame yageze muri Qatar mu ruzinduko rw'akazi – #rwanda #RwOT

    Umukuru w'Igihugu yakiriwe n'Umunyabanga Mukuru muri Minisiteri y'Ububanyi n'Amahanga wa Qatar, Dr. Ahmad bin Hassen Al-Hammadi, ku Kibuga cy'Indege Mpuzamahanga cya Hamad, nk'uko byatangajwe na Ambasade y'u Rwanda muri Qatar.

    U Rwanda na Qatar ni ibihugu by'inshuti zikomeye cyane, aho ibihugu byombi bifatanya mu nzego zitandukanye, ubwo bucuti bugashingimangirwa n'imigenderanire.

    Mu mpera z'umwaka ushize Perezida Kagame yitabiriye isiganwa rya Qatar Grand Prix, ribanziriza irya nyuma mu marushanwa agize umwaka wa Formula 1.

    Muri Gashyantare 2024 na bwo Umukuru w'Igihugu yagiye muri Qatar mu ruzinduko rw'akazi rwari rugamije na none gushimangira umubano usanzwe hagati y'ibihugu byombi.

    Abayobozi ba Qatar na bo bagenderera u Rwanda aho nko ku wa 31 Mutarama 2025, Perezida Kagame yakiriye Umunyamabanga wa Leta muri Minisiteri y'Ububanyi n'Amahanga w'iki gihugu, Dr. Mohammed bin Abdulaziz Al-Khulaifi, baganira ku mubano w'ibihugu byombi ndetse n'ibijyanye n'akarere.

    Muri Kamena 2022, Amir Sheikh Tamim bin Hamad Al-Thani, yaje mu Rwanda nk'umushyitsi w'Igihugu cy'inshuti mu nama y'abakuru b'ibihugu na za Guverinoma bo mu muryango wa Commonwealth yabereye i Kigali.

    Muri Mata 2019 Umuyobozi w'Ikirenga wa Qatar, Sheikh Tamim bin Hamad Al Thani, yasuye u Rwanda mu ruzinduko rwari rugamije guteza imbere umubano w'u Rwanda na Qatar.

    U Rwanda na Qatar bifatanya mu bijyanye n'umutekano, guteza imbere ishoramari n'ubufatanye mu bijyanye n'ubukungu, ubucuruzi n'ikoranabuhanga, ubukerarugendo, kurwanya ruswa n'ibindi.

    Qatar kandi iri gufatanya n'u Rwanda mu ishoramari rijyanye n'ubwikorezi, cyane cyane mu mushinga w'Ikibuga cy'Indege cya Bugesera, aho Qatar Airways ifitemo imigabane ingana na 60%.

    Muri Mutarama 2025 Perezida Kagame yavuze ko hari byinshi biri gukorwa bijyanye n'amasezerano u Rwanda rwasinyanye na Qatar mu kubaka Ikibuga Mpuzamahanga cy'Indege cya Bugesera no kugura imigabane ingana na 49% muri RwandAir, ko ibyinshi bigeze ku musozo.

    Muri Mutarama 2025 Perezida Kagame yakiriye Umunyamabanga wa Leta muri Minisiteri y'Ububanyi n'Amahanga ya Qatar, Dr. Mohammed bin Abdulaziz Al-Khulaifi baganira ku mubano w'ibihugu byombi ndetse n'ibijyanye n'akarere

    Mu mpera za 2024 Perezida Kagame yitabiriye isiganwa rya Qatar Grand Prix

    Perezida Kagame ari kumwe n’Umuyobozi w'Ikirenga wa Qatar, Sheikh Tamim bin Hamad Al Thani


    Source : http://igihe.com/amakuru/u-rwanda/article/perezida-kagame-yageze-muri-qatar-aho-ari-mu-ruzinduko-rw-akazi

  • Abaguye mu mpanuka ya bisi itwara abagenzi i Rulindo bageze kuri 16 – #rwanda #RwOT

    Iyi mpanuka yabaye kuri uyu wa Kabiri tariki 11 Gashyantare 2025. Ni iya bisi nini ya sosiyete International Express, yavaga mu Mujyi wa Kigali yerekeza mu Mujyi wa Musanze.

    Umuvugizi wa Polisi y'u Rwanda, ACP Rutikanga Boniface yabwiye IGIHE ko iyo modoka yarenze umuhanga ikagwa mu manga muri metero zigera kuri 800.

    Ati 'Yarenze umuhanda rero igwa munsi yawo hafi metero 800 uvuye ku muhanda, murabizi ko hariya ari mu misozi.'

    ACP Rutikanga Boniface yavuze ko kugeza ubu icyateye iyi mpanuka kitaramenyekana.

    Umuyobozi w'Akarere ka Rulindo, Mukanyirigira, Judith, yabwiye RBA ko iyo bisi yari itwaye abantu 52, aho 16 bitabye Imana, mu gihe abandi bakomeretse bajyanwe ku bitaro bitandukanye kugira ngo bitabweho n'abaganga.

    Kugeza ubu ibikorwa by'ubutabazi birakomeje, aho abakomeretse byitezwe ko bajyanwa mu bitaro byo hirya no hino muri Kigali.

    Polisi y'u Rwanda yatangaje ko mu Karere ka Rulindo ahazwi nka Rusiga habereye impanuka ikomeye.

    Kugeza ubu ntabwo haramenyekana umubare w'ababa bitabye Imana cyangwa abakomeretse, gusa ibikorwa by'ubutabazi byatangiye. pic.twitter.com/geZTTIIlkc

    — IGIHE (@IGIHE) February 11, 2025


    Source : http://igihe.com/amakuru/u-rwanda/article/abaguye-mu-mpanuka-ya-bisi-itwara-abagenzi-i-rulindo-bageze-kuri-16

  • MTN MoMo yinjiye mu baterankunga bibitaramo… – #rwanda #RwOT

    MTN Mobile Money isanzwe ifitanye amasezerano y'imyaka ibiri y'ubufatanye n'Ishyirahamwe ry'umukino w'Amagare mu Rwanda (FERWACY) yashyizweho umukono ku wa 25 Mutarama 2024. 

    Binyuze muri aya masezerano, MTN yamamaza ibikorwa byayo. Ndetse muri Tour du Rwanda ya 2024, yahembaga umukinnyi w'Umunyafurika ukiri muto witwaye neza kuri buri gace.

    Muri ibi bitaramo by'abahanzi bizaherekeza Tour du Rwanda, MTN MoMo izegereza serivisi zayo abakiriya, ndetse barusheho kuzisobanura no kuzigaragaza.

    Iri siganwa riherekezwa n'ibitaramo by'abahanzi bibera aho abakinnyi basoreza. Abahanzi bazaririmba muri ibi bitaramo bazatangazwa kuri uyu wa Gatatu tariki 12 Gashyantare 2025. 

    Ni mu gihe ibitaramo byabo bizajya bibera aho isiganwa ryasorejwe. Bazataramira mu Mujyi wa Musanze tariki 25 Gashyantare 2025, bakomereze mu Mujyi wa Rubavu ku wa 26 Gashyantare 2025, n'aho ku wa 28 Gashyantare 2025 bazakomereza isiganwa i Huye, basoreze mu Mujyi wa Kigali ku wa 2 Werurwe 2025.

    Ibi bitaramo by’abahanzi biherekeza Tour du Rwanda bitegurwa na KIKAC Music ifatanyije n’ubuyobozi bwa FERWACY. Nko mu 2024, ibitaramo byabereye mu duce twa Huye, Musanze, na Rubavu.

    Uhujimfura Claude uhagarariye KIKAC Music aherutse kubwira InyaRwanda ko kuri iyi nshuro Tour du Rwanda izaherekezwa n’ibitaramo bine ‘kandi twatangiye gusaba abakunzi b’igare kudufasha guhitamo imijyi bumva ko ibi bitaramo bizaberamo’.

    Uhujimfura ati “Twishimira uburyo abantu bakurikirana iri siganwa, kandi bakanareba abahanzi babasusurutsa nyuma y’ibyishimo by’igare.”

    Arakomeza ati “Mu gihe hamaze gutangazwa inzira z’aho amagare azanyura, ubu twatangiye kureba no guhitamo abahanzi tuzakorana kuri iyi nshuro.”

    Ubwo yari mu kiganiro n'itangazamakuru, ku wa 29 Ugushyingo 2024, Umuyobozi wa Tour du Rwanda, Freddy Kamuzinzi, yavuze ko Tour du Rwanda ya 2025, ifite umwihariko kuko izaba mu gihe kimwe na Shampiyona y'Isi y'Amagare.

    Ati 'Nizere ko mwese mwishimiye ko isiganwa rigiye kongera kuba. Ntabwo Tour du Rwanda itaha izaba yihariye gusa, ahubwo igiye kuba mu mwaka umwe na Shampiyona y'Isi y'Amagare izabera bwa mbere muri Afurika.

    'Ni isiganwa rizerekana uko imyiteguro ihagaze ku isiganwa rizaba rikomeye cyane rizahuza amakipe akomeye ku Isi, ahanganira mu mihanda izatanga akazi.'

    Tour du Rwanda igiye kuba ku nshuro ya 17. Tour du Rwanda 2025 igizwe n'ibilometero 812, agace karekare ni aka Kabiri [Rukomo ya Gicumbi- Kayonza] kareshya n'ibilometero 158.

    Amakipe yabigize umwuga azitabira ni Israel – Premier Tech (Israel) na TotalEnergies (U Bufaransa).

    Amakipe akina amarushanwa yo ku migabane (Continental Teams) azitabira arimo, Team Amani (Rwanda), Bike Aid (U Budage), Development Team dsm—firmenich PostNL (u Buholandi), Java InovoTec (Rwanda), May Stars (Rwanda) na UAE (United Arab Emirates).

    Amakipe y'Ibihugu ni: U Rwanda, Angola, Afurika y'Epfo, Eritrea, Ethiopia, na UCI Centre Mondiale du Cyclisme (igizwe n'amakipe ya Afurika avanze).

    Inzira zizakoreshwa muri Tour du Rwanda 2025

    1.Agace ka mbere: Ku Cyumweru, tariki ya 23 Gashyantare Kigali- Kigali (Stade Amahoro), (Gusiganwa n'ibihe ku ntera y'ibilometero 4).

    2.Agace ka kabiri: Ku wa Mbere tariki 24 Gashyantare, Rukomo (Gicumb)- Kayonza (ibilometero 158).

    3.Agace ka gatatu: Ku wa Kabiri 25 Gashyantare Kigali- Musanze (ibilometero 113)

    4.Agace ka kane: Ku wa Gatatu tariki 26 Gashyantare Musanze — Rubavu ( ibilometero 121)

    5.Agace ka gatanu: Ku wa Kane tariki 27 Gashyantare Rubavu- Karongi (ibilometero 97).

    6.Agace ka gatandatu: Ku wa Gatanu 28 Gashyantare Rusizi- Huye (ibilometero 143)

    7.Agace ka karindwi: Ku wa Gatandatu tariki ya 1 Werurwe Nyanza- Kigali (ibilometero 114)

    8.Agace ka Munani: Ku Cyumweru, tariki ya 2 Weurwe 25: Kigali- Kigali (ibilometero 73). 


    MTN Mobile Money yinjiye mu baterankunga b’ibitaramo biherekeza isiganwa rya Tour du Rwanda

     

    Umwongereza Joseph Blackmore ukinira Israel-Premier Tech, ni we wegukanye Tour du Rwanda 2024 nyuma yo gutwara Agace kayo ka Munani kakinwe ku Cyumweru, tariki ya 25 Gashyantare 2024    

    Niyo Bosco uzwi nk’umuririmbyi n’umwanditsi w’indirimbo ari mu baririmbye mu bitaramo bya Tour du Rwanda 2024

     Umuhanzikazi Bwiza wo muri Kikac Music Label yaririmbye mu gitaramo cya nyuma cya Tour du Rwanda 2024 

    Senderi Hit wamenyekanye mu ndirimbo zitsa ku burere-mboneragihugu, ari mu bahanzi bazengurutse Igihugu    

    Umuraperi Bushali yataramiye abaturage mu Mijyi itandukanye y’u Rwanda, aho Tour du Rwanda yageze 

    Kenny Sol wo muri 1:55 AM yataramiye ibihumbi by’abantu mu bice bitandukanye, yisunze indirimbo ze zinyuranye    

    Ibihumbi by’abafana babaga bakurikiye isiganwa rya Tour du Rwanda, banarebaga ibitaramo by’abahanzi

      

    Ku mihanda hirya no hino aho isiganwa ry'amagare ribera, haba hari abantu bafite ibirango bya MTN Mobile Money 

    Source : https://inyarwanda.com/inkuru/152162/mtn-momo-yinjiye-mu-baterankunga-bibitaramo-bya-tour-du-rwanda-festival-152162.html

  • Okkama n'umukunzi we bibarutse ubuheta #rwanda #RwOT

    Umuhanzi Ossama Masut Khalid wabaye ikimenya bose kubera ubuhanga mugusunsutsa imitima yabakunzi b'umuziki nyarwanda kuzina OKKAMA. Yatangaje ko we n'umukunzi we Teta Trecy bari mu byishimo byo kwibaruka umwana wabo wa Kabiri.

    Ni umwana bibarutse tariki 07 Gashyantare 2025, nyuma y'uko imfura yabo bayibarutse tariki 08 Kamena 2023. Akaba aherutse no gukorana n'imfura ye The_cutest_aira indirimbo 'EH! MBEMBE' yagaragaje urukundo rudasazwe nk'umubyeyi.

    Indirimbo EH!MBEMBE yamaze kuzuza abayirebye barenga miliyoni mu gihe cy'ukwezi kumwe' Indirimbo yiyongera kuzindi eshat zari zimaze imyaka ibiri zujuje miliyoni kuri Youtube y'umuhanzi OKKAMA, Zirengaho izindi ebyiri zifite abazirebye barenga ibihumbi maganacyenda

    Source : https://kasukumedia.com/okkama-numukunzi-we-bibarutse-ubuheta/

  • MU MAFOTO: Uburanga bw'ikizungerezi Burna Boy yasimbuje Stefflon Don wamushinjaga kutamunyura mu buriri #rwanda #RwOT

    MU MAFOTO: Uburanga bw'ikizungerezi Burna Boy yasimbuje Stefflon Don wamushinjaga kutamunyura mu buriri

    Muri uku kwezi kwa Gashyantare 2025, umuhanzikazi Chloe Bailey yeruye abwira Burna Boy ko amukunda mu ruhame, nyuma y'igihe kinini aba bombi bakwepakwepa ibibazo babazwaga ku mubano wabo. Uyu mubano wahereye mu bihe by'umutekano muke hagati yabo, ariko ubu biragaragara ko barushijeho kugaragaza ibyishimo byabo, ndetse Burna Boy yagaragaje ko yashimye umukunzi we mushya nyuma yo gutsinda ibibazo yari afite.

    Burna Boy, wamamaye mu njyana ya Afrobeat, yari amaze igihe kinini akurikiranwa cyane nyuma y'uko atandukanye na Stefflon Don, umunyamuziki wo mu Bwongereza. Ibi byabaye igihe Stefflon Don yashinjaga Burna Boy kutamubera umukunzi w'ukuri ndetse no kutamunyura mu buriri nk'uko abivuga. Byagaragaye ko ibi bitateye impungenge mu mubano wa Burna Boy na Chloe Bailey, nyuma yo kumenyekana ko bafitanye byinshi birenze gusa kuba abakundana.

    Chloe Bailey, umwe mu bahanzi b'abahanga muri Amerika, yagaragaje ko ari mu rukundo rwihariye n'umuhanzi Burna Boy, ubwo bamurikiraga urukundo rwabo imbere y'abantu, maze avuga ko amukunda mu buryo budasubirwaho. Ibi byabaye nyuma y'igihe kinini aba bombi batifashishije amagambo menshi yerekeranye n'urukundo rwabo, ibintu byatumye abakurikira ibikorwa byabo bacyeka ko hari ibikibera hagati yabo.

    Burna Boy, uherutse gutangaza ko azaboneka muri gahunda nyinshi z'imyidagaduro no mu bihembo bitandukanye, akaba ahatanira kuba mu bahanzi bakunzwe ku isi, ari gukomeza kwerekana ko yibanda ku mishinga ye, nubwo urukundo rwe na Chloe Bailey rukomeje kwitabwaho cyane mu itangazamakuru.

    Source : https://kasukumedia.com/mu-mafoto-uburanga-bwikizungerezi-burna-boy-yasimbuje-stefflon-don-wamushinjaga-kutamunyura-mu-buriri/

  • U Burusiya Bwarekuye Umufungwa w'Umunyamerika Nyuma y'Ibiganiro n'Intumwa ya Trump #rwanda #RwOT

    Ku itariki ya 11 Gashyantare 2025, Leta Zunze Ubumwe za Amerika zatangaje ko Marc Fogel, umwarimu w'Umunyamerika wafungiwe mu Burusiya kuva mu 2021, yarekuwe kandi ari mu nzira agaruka muri Amerika. Fogel, w'imyaka 66, yafashwe ku kibuga cy'indege cya Sheremetyevo afite marijuana yandikiwe na muganga kugira ngo imufashe mu kurwanya ububabare bw'umugongo, maze akatirwa igifungo cy'imyaka 14 muri 2022.

    Irekurwa rya Fogel ryagezweho binyuze mu biganiro byayobowe na Steve Witkoff, intumwa idasanzwe ya Perezida Donald Trump mu Burasirazuba bwo Hagati. Nubwo ibikubiye mu masezerano yatumye arekurwa bitatangajwe, White House yavuze ko iri rekurwa ari ikimenyetso cyiza mu mubano hagati ya Amerika n'Uburusiya ndetse n'intambwe ishimishije mu biganiro bigamije kurangiza intambara yo muri Ukraine.

    Umuryango wa Fogel wasohoye itangazo rigira riti: 'Turashimira Perezida Trump n'itsinda rye ku bw'ubwitange bagize mu gukura Marc muri ubu bubabare. Ibi biduha icyizere gishya nyuma y'imyaka itatu y'ububabare.'

    Irekurwa rya Fogel rije rikurikira andi masezerano y'ubuhahirane hagati ya Amerika n'Uburusiya, harimo n'ayabaye muri Kanama 2024, ubwo habaga impindurany prisoners nini kuva nyuma y'intambara y'ubutita, aho abanyamerika batatu barimo umunyamakuru Evan Gershkovich barekuwe.

    Nubwo irekurwa rya Fogel ari intambwe ishimishije, haracyari abandi Banyamerika bafungiwe mu Burusiya, barimo Ksenia Khavana, ufite ubwenegihugu bwa Amerika n'Uburusiya, wakatiwe igifungo azira gufasha umuryango w'ubugiraneza muri Ukraine.

    Source : https://kasukumedia.com/u-burusiya-bwarekuye-umufungwa-wumunyamerika-nyuma-yibiganiro-nintumwa-ya-trump/

  • Byinshi Utamenye ku Mata y'Ihene #rwanda #RwOT

    Amasoko y'amata atandukanye araboneka mu Rwanda, ariko amata y'ihene ntarakundwa cyane n'abantu benshi nk'ay'inka. Nyamara, amata y'ihene afite intungamubiri nyinshi kandi afitiye umubiri akamaro kanini. Muri iyi nkuru, turarebera hamwe ibyiza by'amata y'ihene, uburyo afasha ubuzima, uko atandukanye n'ay'inka, ndetse n'ingaruka ashobora kugira ku mubiri w'umuntu.

    1. Amata y'Ihene Arimo Intungamubiri Zihagije

    Amata y'ihene arimo intungamubiri nyinshi nk'umunyungugu wa calcium, phosphore, potasiyumu, magnesium, ndetse n'ibinure byiza. Ibi bituma afasha amagufa gukomera no kwirinda indwara zifata amagufa nk'igihe umuntu agira indwara yitwa osteoporose.

    Nanone, amata y'ihene arimo poroteyine nyinshi n'amavitamine nka A, B2 na D, bikaba byongera ubudahangarwa bw'umubiri.

    2. Amata y'Ihene Arorohera Igogorwa

    Ugereranyije n'ay'inka, amata y'ihene aroroha mu igogorwa kuko afite lactose nke. Abantu benshi bagira ikibazo cyo kudatwara neza lactose (lactose intolerance), bikabatera isesemi cyangwa impiswi iyo banyoye amata y'inka. Gusa, amata y'ihene ashobora kwihanganirwa n'abantu bafite icyo kibazo kuko igogorwa ryayo riba ryoroshye.

    3. Amata y'Ihene Afasha Mu Kurwanya Aleriji

    Abantu bamwe bagira aleriji ku mata y'inka kubera poroteyine zayo zitoroha. Amata y'ihene arimo poroteyine yoroheje ku buryo itatera izo ngaruka ku bantu benshi.

    4. Amata y'Ihene Afasha Uruhu

    Kubera amavitamine A menshi arimo, amata y'ihene agira akamaro ku ruhu. Uretse kuyanywa, hari n'abayakoresha mu gukora amasabune n'amavuta byifashishwa mu gutunganya uruhu no kururinda gusaza imburagihe.

    5. Amata y'Ihene Ashobora Gufasha Abafite Diyabete

    Amata y'ihene afasha mu kugenzura isukari yo mu maraso kubera ko atuma umubiri ukoresha insuline neza. Ni byiza cyane ku bantu bafite ikibazo cya diyabete cyangwa abashaka kwirinda iyo ndwara.

    6. Uko Amata y'Ihene Atandukanye n'Ay'Inka

    • Igogorwa ryayo: Amata y'ihene aroroha mu igogorwa kurusha ay'inka.
    • Lactose: Amata y'ihene arimo lactose nke, bitandukanye n'ay'inka.
    • Ibirungo: Amata y'ihene afite impumuro n'uburyohe bitandukanye n'ay'inka, ku buryo abantu bamwe bayafata nk'afite uburyohe bwihariye.
    • Ibinyabutabire: Amata y'ihene afite igipimo cy'ibinure byiza bita medium-chain fatty acids (MCFAs), bifasha umubiri gukoresha ingufu neza kandi bikarinda umubyibuho ukabije.

    7. Ese Hari Ingorane Zishobora Guturuka ku Mata y'Ihene?

    Nubwo amata y'ihene afitiye umubiri akamaro kanini, si bose bayihanganira. Hari abantu bagira aleriji kuri poroteyine zayo, n'abandi batayishimira kubera impumuro yayo yihariye. Ni byiza kuyanywa buhoro kugira ngo umubiri ubashe kuyakira.

    Umwanzuro

    Amata y'ihene ni amahitamo meza ku bantu bashaka amata arimo intungamubiri nyinshi kandi yoroshye mu igogorwa. Afasha amagufa, ubudahangarwa bw'umubiri, ndetse akanagira akamaro ku ruhu. Nubwo atarakundwa cyane nk'ay'inka, abayagerageje benshi basanga afite inyungu nyinshi. Niba utarigeze uyanywa, birashoboka ko wahera ku gacupa gato ukareba niba akwihanganira.

    Source : https://kasukumedia.com/byinshi-utamenye-ku-mata-yihene/

  • Rulindo: Habaye impanuka ikomeye ya bisi itwara abagenzi – #rwanda #RwOT

    Iyi mpanuka yabaye kuri uyu wa Kabiri tariki 11 Gashyantare 2025.

    Umuvugizi wa Polisi y'u Rwanda, ACP Rutikanga Boniface yabwiye IGIHE ko 'nibyo habereye impanuka ikomeye ya bisi itwara abagenzi.'

    Kugeza ubu Polisi n'inzego z'ubuzima zageze ahabereye iyi mpanuka ndetse ibikorwa by'ubutabazi birarimbanyije.

    ACP Rutikanga yavuze ko hataramenyekana umubare w'ababa baguye muri iyi mpanuka cyangwa uw'abayikomerekeyemo.

    Amakuru IGIHE ifite ni uko iyi mpanuka ari iya bisi nini ya sosiyete ya International Express.

    Polisi y'u Rwanda yatangaje ko mu Karere ka Rulindo ahazwi nka Rusiga habereye impanuka ikomeye.

    Kugeza ubu ntabwo haramenyekana umubare w'ababa bitabye Imana cyangwa abakomeretse, gusa ibikorwa by'ubutabazi byatangiye. pic.twitter.com/geZTTIIlkc

    — IGIHE (@IGIHE) February 11, 2025


    Source : http://igihe.com/amakuru/u-rwanda/article/rulindo-habaye-impanuka-ikomeye-ya-bisi-itwara-abagenzi

  • Musanze: Hatangijwe imurikamateka kuri Jenoside yakorewe Abatutsi – #rwanda #RwOT

    Ni imurika ryatangijwe tariki ya 10 Gashyantare 2025. Amateka amurikirwamo ni ayahurijwe hamwe akuwe mu nyandiko z'abashakashatsi bo mu bihugu nk'u Bufaransa, u Bubiligi, u Bwongereza na Afurika y'Epfo bafatanyije n'Abanyarwanda. Ayo mateka akubiye muri izo nyandiko ari mu Kinyarwanda, Igifararansa n'Icyongereza.

    Iryo murikamateka rigaruka by'umwihariko ku buryo Jenoside yakorewe Abatutsi yateguwe ikanashyirwa mu bikorwa ndetse rikanagaragaza intambwe u Rwanda rwateye nyuma yo kuyihagarika.

    Perezida wa IBUKA, Dr. Gakwenzire Philbert, yavuze ko bifuza ko ayo mateka ari kumurikwa amenyekana no mu bindi bice bitandukanye by'Isi kugira ngo ukuri kurusheho kumenyekana.

    Ati 'Tuzakomereza no mu Kigo cy'Umuco cy'Abafararansa ariko tuzanakomeze kureba ahandi ku Isi iri murikamateka rishobora kugenda ribera ndetse n'ahandi hirya no hino mu gihugu.'

    Guverineri w'Intara y'Amajyaruguru, Mugabowagahunde Maurice, yasabye urubyiruko kwitabira iryo murikamateka kuko ari bo bafite byinshi bagomba kumenya ku mateka, bityo bikazabafasha guhangana n'abayagoreka.

    Ati 'Ni umwanya mwiza wo kugira ngo abatuye Intara y'Amajyaruguru by'umwihariko urubyiruko bamenye amateka. Bibafasha kandi no guhangana n'abagifite ingengabitekerezo ya Jenoside n'abagihakana ko uwo mugambi wateguwe igihe kirekire. Harimo inyandiko [z'amateka] nk'iza ba burugumesitiri bo hambere mu myaka ya 1980 n'izindi, turasaba urubyiruko rwo mu Karere ka Musanze kuryitabira.'

    Urubyiruko rutandukanye rwitabiriye iryo murikamateka rwabwiye RBA ko amateka rwahamenyeye ari intambwe ikomeye ruteye mu gusobanukirwa Jenoside yakorewe Abatutsi kurushaho.

    Umwe yagize ati 'Hari nk'inyandiko twabonye tutari tuzi, zigaragaza ko kera umuntu yajyaga kwimukira mu yindi perefegitura bikamusaba kubanza kwerekana inyandiko igaragaza ubwoko bwe kugira ngo yemererwe gutura.'

    Imurikamateka kuri Jenoside yakorewe Abatutsi mu 1994 ryatangirijwe i Paris mu Bufaransa muri Gicurasi 2024.

    Mu Rwanda, rihabereye ku nshuro ya gatatu nyuma y'iryabereye ku cyicaro cy'Umuryango IBUKA no muri Kaminuza y'u Rwanda Ishami rya Huye.

    Perezida wa IBUKA, Dr. Gakwenzire Philbert, yavuze ko iryo murikamateka rizakomereza ahandi ku Isi no tundi turere tw’u Rwanda

    Ni imurikamteka rigaragaza amakuru kuri Jenoside yakorewe Abatutsi ari mu nyandiko zitandukanye

    Guverineri w'Intara y'Amajyaruguru, Mugabowagahunde Maurice, ni umwe mu bayobozi bitabiriye iri murikamateka

    Iri murikamateka riri kubera ku Rwibutso rwa Jenoside rw’Akarere ka Musanze


    Source : http://igihe.com/amakuru/u-rwanda/article/musanze-hatangijwe-imurikamateka-kuri-jenoside-yakorewe-abatutsi

  • Mu bari mu bigo ngororamuco mu Rwanda, harimo 30 bigaga muri kaminuza mu mahanga – #rwanda #RwOT

    Ibigo ngororamuco mu Rwanda byakira abagaragayeho imyitwarire ibangamira ituze rya rubanda, barimo n'abanywa ibiyobyabwenge bahita bajyanwa i Nyamagabe kugira ngo bashobore kugezwa mu kigo baherwamo ubufasha i Huye.

    Umuyobozi Mukuru wa NRS, Fred Mufulukye, ubwo yari mu kiganiro n'Abadepite bagize Komisiyo y'Ubumwe bw'Abanyarwanda, Uburenganzira bwa Muntu no Kurwanya Jenoside, kuri uyu wa 11 Gashyantare 2025, yatangaje ko mu rubyiruko bakira harimo ingeri nyinshi, bituma banahabwa inyigisho n'ubufasha butandukanye.

    Yagaragaje ko mu barenga 7000 bari mu bigo ngororamuco harimo 20% bahageze batazi gusoma no kwandika ariko ubu bamaze kubimenya ku buryo mu gihe gito nibahava bazababasha kwisomera inyandiko zitandukanye.

    Abajya mu bigo ngororamuco kandi habamo n'abarangije kaminuza cyangwa abari bayirimo batararangiza amasomo haba muri kaminuza zo mu Rwanda no hanze y'igihugu.

    Mufulukye ati 'Nk'ubu dufite abagera kuri 30 bari baragiye kwiga hanze y'u Rwanda. Icyo twongera kubagiraho inama ni ukongera kumufasha, hari ubwo aba avuga ati njyewe ubu namenye kwifatira ibyemezo ninasubirayo nzajya aho nigaga ndangize kaminuza ariko tukamubwira tuti waguma hano mu Rwanda amanota n'aho wari ugeze ukabishaka ugakomereza hano mu Rwanda kuruta uko wasubira hanze aho wari usanzwe uri kuko twabonye ko bifite ingorane.'

    Yashimangiye ko abari bakiga muri Kaminuza ahanini bafashwa kumenya gufata icyemezo cyo kutagendera mu kigare.

    Ati 'Abo bari bageze muri kaminuza igikenewe cyane ni ukubafasha mu bijyanye n'imitekerereze, kumenya kwifatira icyemezo, kumenya ko atagomba kuyoborwa na bagenzi be bari hanze aha no gukomeza kubagira inama. […] Ni ikibazo kitureba nk'umuryango nyarwanda, dukwiye no kujya dutekereza abana bacu twohereza hanze dukwiye kumenya igihugu bagiyemo n'indangagaciro ziriyo n'imiterere ya kaminuza bagiyemo.'

    Yavuze ko hari ababyeyi usanga bohereje abana babo mu bihugu by'amahanga bagiye kwiga kubera igitutu cya bagenzi babo, abasaba kujya babanza kumenya igihugu abana babo bagiye kwigamo kaminuza n'ibindi bijyanye n'aho bagiye kuko hari igihe bigira uruhare mu kugusha urubyiruko mu buzererezi no kunywa ibiyobyabwenge.

    Minisitiri w'Ubutegetsi bw'Igihugu, Dr. Patrice Mugenzi, yasobanuye ko mu minsi ishize hari abarangije amasomo muri Kaminuza y'u Rwanda bahoze bagororerwa mu bigo bicungwa na NRS, bigaragaza ko hari umusanzu wabyo mu gufasha urubyiruko kuva mu kibi.

    Imibare ya Komisiyo y'Igihugu y'Uburenganzira bwa Muntu ya 2023/2024 igaragaza ko mu bantu 7.185 bari muri ibyo bigo, 5.471 bangana na 76,1 % bari babijyanywemo ku nshuro ya mbere, na ho 1.714 bangana na 23,8 % bari babigaruwemo kuva ku nshuro ya kabiri kuzamura.

    Icyakora komisiyo yasanze nta muntu wari wabigaruwemo ku nshuro ya cyenda.

    Abagororerwa mu bigo ngororamuco bitandukanye barimo ingeri zinyuranye


    Source : http://igihe.com/amakuru/u-rwanda/article/abanyeshuri-30-bigaga-muri-kaminuza-mu-mahanga-bisanze-mu-bigo-ngororamuco