Category: Uncategorized

  • Habura iki ngo u Rwanda rugire inyenyeri ku I… – #rwanda #RwOT

    Mu gihe ibihugu byinshi byo muri Afurika bifite abakinnyi bagaragaza ubuhanga mu makipe yo ku rwego rwo hejuru i Burayi nka Premier League, La Liga na Bundesliga, abakinnyi b'Abanyarwanda bivugwa ko baciye igikuba muri Ruhago bo akenshi usanga batanga umusanzu mu byiciro byo hasi ku , cyangwa bakerekeza muri Aziya nabwo mu makipe yo hasi.

    Abakinnyi benshi b'Abanyarwanda bakura bumva ko gukinira APR FC na Rayon Sports ari wo musozo w'inzozi zabo. Ibi bituma bashyira imbaraga mu kwigaragaza imbere y'abafana babo kuruta uko batekereza gusohoka mu gihugu ariko batekereza gukinira amakipe akomeye ku mugabane w'Iburayi.

    Mu gihe abakinnyi baturuka mu bihugu nka Senegal, Côte d’Ivoire na Nigeria, bafite abahuza b'abanyamwuga bashobora kubajyana mu makipe akomeye, abo mu Rwanda akenshi babona amahirwe yo kujya mu byiciro byo hasi kubera kubura ababafasha mu buryo bw'umwuga bashobora gukomanga mu makipe akomeye.

    Amakipe yo mu Rwanda akenshi ntakunze kurenga amatsinda mu mikino nyafurika nka CAF Champions League na CAF Confederations Cup, iyo ikaba nayo ari ingingo ituma abashinzwe gushaka impano ku rwego mpuzamahanga batabamenya bihagije.

    U Rwanda mu bihugu bikirwana no kugira umukinnyi ukomeye muri shampiyoza zikunze ku Isi

    ABAKINNYI B'ABANYARWANDA BABURA ABABASUNIKA NGO BAGARAGARE 'UBUHAMYA

    Emery Bayisenge wari Kapiteni w'ikipe y'igihugu, Amavubi yakinnye igikombe cy'Isi cy'abatarengeje imyaka 17 muri Mexique cyakinwe 2011, ubwo aherutse kuganiriza itangazamakuru, yavuze ko nubwo bari bahagarariye igihugu, batitaweho nk'uko abandi bakinnyi byagenze, bikaba byarahaye amahirwe abitaweho yo kugaragara ubu akaba ari inyenyeri ku Isi.

    Yavuze ko abo mu bindi bihugu bazanaga abashinzwe gucuruza abakinnyi mu makipe akomeye bakareba uburyo bakina, ibyo bikaba ari byo byabafashije 

    Emery Bayisenge yanavuze ko bagize ikibazo cyo kubura ababatekerereza cyane ko ubwo bari mu myiteguro yo gutangira gukina igikombe cy'Isi, hari abakinnyi babengutswe na Kaminuza imwe yo muri USA, ariko ibyo bakaba barayobewe iyo byarangiriye cyane ko nabo ubwabo bari abana ntacyo bashoboye kwibariza.

    Emery Bayisenge yagize ati: 'Biri mu bintu bimbabaza cyane kuko umuntu uzi kiriya kiragano iyo agereranyije n'iki gihe uko abari bakigize bameze, biramubabaza kandi nanjye birambabaza cyane.

    Nibyo twari twarateguwe neza kuko nta kintu na kimwe nanenga ko twabuze mu bantu twabaga muri Academy ya FERWAFA kuko sinatinya kuvuga ko twategurwaga ku rwego rwa za Academy zo ku Mugabane w'u Burayi. 

    Twasuraga Academy z'i Burayi kandi twasangaga hafi ya zose tubayeho kimwe kuko twabaga ahantu heza, ndetse tunakinira ku bibuga byiza, tunafite abatoza beza cyane ndetse n'abakinnyi twari dufite impano. Navuga ko byatangiye kuba bibi ubwo hatangiraga imikino y'abatarengeje imyaka 17. Icyo gihe umutoza yahamagaye abakinnyi azifashisha.

    Ubwo abatarahamagawe icyo gihe navuga ko umupira wabo wahise urangirira aho ngaho kubera kwangirika mu mitekerereze kubera ko abo twabanaga muri Academy ya FERWAFA buri wese yari azi ko azakina igikombe cya Afurika cyabereye mu Rwanda ubwo bamwe batungurwa no kutagikina”.

    Emery Bayisenge yavuze ko icyiciro cya mbere cyari kuzabyarira u Rwanda abakinnyi beza ari impano zidasanzwe zakinaga muri Academy ya FERWAFA ariko ntibaze gutoranywa mu bagombaga gukina igikombe cy'Isi cy'abatarengeje imyaka 17 cyakiniwe mu Rwanda mu 2010, cyane ko abo batanabonye umwanya wo kwigaragaza ngo amakipe ababone abagure.

    Uretse kuba abatarabashije gukina igikombe cya Afurika umupira wabo warahise urangirira aho, abagikinnye nabo bikarangira banakinnye igikombe cy'Isi nabo ntabwo bahiriwe n'urugendo rwo gukina ruhago nk'uko babitekerezaga cyane ko bamwe batanarenze amakipe yo mu Rwanda, abayarenze nabo ntibakine ku rwego rushimishije.

    Emery Bayisenge yakomeje agira ati 'Abakiniye u Rwanda barabaga i Burayi bo ntabwo nabimenya ariko hari nka Mugabo Alfred duheruka akina muri Arsenal mu bato, Kabanda Bonfils we twavuye mu gikombe cy'Isi ahita ajya muri AS Nansy yakinaga icyiciro cya mbere mu Bufaransa.

    Abakinaga mu Rwanda navuga ko intege zacitse nyuma y'igikombe cy'Isi kandi ari bwo navuga ko byari bikwiye kuba byiza kurushaho. Twarangije gukina igikombe cy'Isi mu mitwe yacu twumva ko tuzajya mu makipe y’i Burayi. Bakidutegura gukina igikombe cy'Isi hari amakipe yatwifuzaga. 

    Nibuka ko turi muri Amerika hari Kaminuza imwe yaje iravuga ngo abakinnyi bari hafi kurangiza amashuri yabo abashaka, kubera ko Kaminuza zose zo muri USA twakinnye imikino ya gicuti twarazitsinze baratungurwa. Nubwo iyo Kaninuza yavuze ko hari abo ishaka muri twe ntabwo tuzi iyo byarangiriye.

    Yashimangiye ko habuze ubatekerereza. Ati: “Navuga ko twabuze abadutekerereza kuko njye nubwo nari Kapiteni hari aho ntageraga kuko twari abana bato cyane ko ntabwo nari kubona ubushobozi bwo kubaza uwari uduhagarariye impamvu ibintu bitakunze.

    Navuga ko iyo tuza kugira abantu badutekerereza bakareba icyo kudufasha kugira ngo tugume gutanga n'umusaruro, nyuma y'igikombe cy'Isi ni bwo navuga ko ibintu byari kuba bishimishije ariko abo bantu ntababayeho, kandi iyo baza kubaho mu bakinnyi twari kumwe ntihari kubura nka batandatu cyangwa barindwi bari gukina ku rwego rushimishije. 

    Mu buhamya bwa Emery Bayisenge yavuze ko ubwo byashobokaga ngo u Rwanda rumurike impano zarwo ku Isi,abari babifite mu nshingano batabyitayeho bityo abari kuba inyenyeri bareka umupira imburagihe

    ESE NI ABANYARWANDA BATAZI UMUPIRA ?

    Iyo umusaruro wabuze mu kintu runaka benshi batangira gutekereza ko ari ubumenyi buke ba nyiri ukugikora bagikorana bityo bakitwa abaswa muri icyo kintu, ariko hari n'igihe abakora icyo gikorwa baca amarenga ko bagikora neza cyane ariko ugasanga habura inzobere zibafasha kucyinjiramo neza ngo zibafashe kugishyira ku murongo.

    Uvuze ko abakinnyi b'abanyarwanda nta mpano bagira waba ubeshye kuko iyo ugereranyije n'imikino bagenda bakina n'ibihugu bigira abakinnyi bakomeye ubona ko bagerageza kwitanga cyane ahubwo bakagaragaza ubuhanga budasanzwe akagozi kagacika ku isegonda rya nyuma ariko ukibaza ikibura ngo bakine ku rwego nk'urwabo bahanganye ukakibura.

    Duhereye mu gikombe cy'Isi cy'abatarengeje imyaka 17 cyabereye muri Mexique, abakinnyi b'abanyarwanda nubwo nta kure bagejeje u Rwanda, bagaragaje ubuhanga budasanzwe ndetse banakina neza.

    Umukino wahuje u Rwanda na Uruguay wasojwe n'igitego kimwe cya Uruguay cyabonetse ku munota wa 90 cya Leonaldo Paris, ariko ikipe ya Uruguay yatsinze u Rwanda bigoranye yakinnye umukino wa nyuma w'iri rushanwa n'ubwo itaryegukanye. Bivuze ko abanyarwanda bari bihambiye kuri imwe mu makipe akomeye ku Isi muri icyo gihe.

    Umukino wa kabiri nabwo abanyarwanda baciye amarenga ko bifitemo impano idasanzwe maze banganya na Canada 0-0. 

    Umukino wa Gatatu nabwo ntabwo twavuga ko byari bibi kuko uramutse ushaka kugereranya urwego abanyarwanda bakinaho ugategura umukino uza kuruhuza n'u Bwongereza wavuga ko u Bwongereza butsinda u Rwanda 10-0. Gusa muri Mexico ibitego bibiri bya Hallam Hope ku munota wa 68 na Raheem Sterling ku munota wa 86 nibyo byasoje umukino ariko u Rwanda rusezererwa bigaragara ko abakinnyi barwo bashobora kuzavamo abakomeye.

    Si mu gikombe cy'Isi cy'abatarengeje imyaka 17 abanyarwanda bagiye bagaragaza ko bafite ubuhanga budasanzwe gusa, kuko no mu mikino ikipe y'igihugu igenda ikina n'ibihugu bigira abakinnyi b'ibimenyabose ku Isi, usanga rimwe na rimwe bagera imbere y'abakinnyi bakinira mu makipe yo mu Rwanda ubuhanga bagaragaza bukazimywa n'ubw’abanyarwanda.

    Ku itariki ya 5 Nzeri 2015 umukino wahuje u Rwanda n'ikipe y'igihugu ya Ghana nawo ushimangira uburyo abakinnyi b'abanyarwanda ari abahanga bakomeye cyane kuko umukino warangiye u Rwanda rutsinzwe 1-0 ariko abanyarwanda bagaragaje ubuhanga kurusha imbere y'abakinnyi ba Ghana bakina mu makipe akomeye.

    Mu bakinnyi Ghana yabanje mu kibuga ni Razak Braimah wakuriye muri Wolvsburg mu Budage, Harrison Afful wanyuze mu makipe arimo Feynood mu Buholandi, Baba Rahman wakiniraga Chelsea yo mu Bwongereza icyo gihe, John Boye wamamaye mu Bufaransa muri Rennes na Mets, Daniel Amartey ubu ukinira Beskitas yo muri Turkeiya, Wakaso Mubarak wazengurutse amakipe yo muri Espagne nka za Granada na Za Las Palmas, Nyakwigendera Christian Atsu wanyuze muri za Chelsea, Newcastle United na za Everton, Affriyea Acqua wanyuze muri za Empili mu Butaliyani, Jordan Ayew ukinira Leichester City mu Bwongereza, Richmond Boakye — Yiadom wanyuze muri Juventus na Andre Ayew wanyuze muri Nottingham Forest na za Olympic Marisseille.

    Mu gihe Ikipe y'igihugu ya Ghana yari yakinishije abakinnyi bazwi cyane ku rwego rw'Isi u Rwanda rwo rwari rwakinishije Kwizera Olivier wari muri APR FC, Rusheshangoga Michel utararenze imbibe z'u Rwanda akina ruhago, Nirisarike Salomon wakiniraga Saint-Truidense, Bayisenge Emery ubu ukinira Gasogi United,  Sibomana Abuba kure yakinnye ni muri Gor Mahia yo muri Kenya, Mugiraneza Jean Baptiste nawe yagarukiye muri Gor Mahia, Mukunzi Yannick uri mu cyiciro cya Kabiri muri Suwede, Niyonzima Haruna ubu ari muri AS Kigali, Tuyisenge Jacques kure yakinnye ni muri Goh Maria, Iranzi Jean Claude wakiniraga APR FC na  Rushenguzi Minega Quintin wari uvumbutse avuye mu byiciro bitazwi mu Busuwisi.

    Uwo mukino warangiye ibihangange bya Ghana nubwo byacyuye intsinzi ya 1-0 cya Mubarak wakaso, ariko byatashye bitavuga kubera uburyo bagowe n'abakinnyi bakomoka mu Rwanda. 

    Umunyarwanda Rusheshangoga Michel wakiniraga APR FC muri uwo mukino niwe wahawe amanota menshi n'abanyarwanda kubera uburyo yugariye neza maze ununya Ghana Andre Ayew wakiniraga Swansea City abura amahwemo kandi nta Cyumweru cyari giciyemo  yandagaje Chris Smalling na Phill Jones bakiniraga Man United maze akabona igitego mu izamu rya David de Gea.

    Si Rusheshangoga Michael gusa wigaragaje muri uwo mukino, kuko abakinnyi nka Tuyisenge Jacques, Mugiraneza Jean Baptista, Haruna Niyonzima nabo barigaragaje bikomeye.

    Uretse uwo mukino wa Ghana hari indi mikino abakinnyi b'Amavubi bakinnye bakagaragaza ubuhanga bwo ku rwego rwo hejuru ndetse bagaca amarenga ko n'amashampiyona akomeye ku Mugabane w'u Burayi bayashobora.

    Imwe mu mikino abanyarwanda bagaragarijemo ubuhanga budasanzwe harimo uwa Nigeria 0-0 i Kigali, Rwanda 2-1 Nigera muri Nigeria, Senegal 1-0 Rwanda muri Senrgal ndetse n'indi mikino itandukanye.

    Abakinnyi b'abanyarwanda bagiye bagaragaza ko ubuhanga bafite bwabemerera guhangana ku Mugabane w'u Burayi mu makipe akomeye cyane harimo Rusheshangoga Micheal, Haruna Niyonzima, Kwizera Olivier, Jacques Tuyisenge, Emery Bayisenge, Omborenga Fitina, Niyomugabo Claude, Niyigena Clmement, Muhire Kevin, ndetse n'abandi ariko ikibabaje bamwe mu bahabwaga amahirwe n'iyo bageze mu mashampiyona yoroshye usanga habananira.

     

    Abanyarwanda iyo bakinnye n’ibihugu bifite abakinnyi bakomeye ku Isi baca amarenga ko impano zabo zidakwiye gushidikanywaho ahubwo babura ababagurisha mu makipe akomeye

    AHANDI BIMEZE GUTE

    Ufatiye urugero rwa hafi usanga ibihugu by'ibituranyi nka Repubulika iharanira Demokarasi ya Congo bifite aho byamaze kugera muri ruhago aho usanga bifite abakinnyi bakomeye ku Mugabane w'u Burayi ndetse ugasanga abana babyo banifuzwa n'ibindi bihugu byateye imbere bakabikinira.

    Ku Rwanda siko bimeze kuko uretse no kuba nta bakinnyi bakomeye baraboneka bo gukinira u Rwanda,nta mukinnyi twavuga ko akomoka mu Rwanda wabaye inyenyeri muri ruhago ngo ibindi bihugu bimwifashishe nk’uko tubona ba Mbappe bakomoka muri Cameroon ariko bikarangira bakiniye u Bufaransa.

    Nubwo usanga abakinnyi beza ibihugu byo muri Afurika bakinira ibindi bihugu by'i Burayi bafitenye isano, usanga nabyo mu makipe yabo y'ibihugu haba harimo abakinnyi basogongeye uburyohe bwa shampiyona zikomeye.

    Urugero niba DRC igira abakinnyi nka ba Romelu Lukaku bakinira u Bubuligi nayo ubwayo ubasa igira abakinnyi beza, nka Yoanne Wissa ukinira Brentford mu Bwongereza, Axel Tuanzebe wanyuze muri Manchester United ubu akaba akinira Ipswich Toun mu Bwongereza, Samuel Essende wa Ausburg mu Budage, Ngal'ayeli Mukau wa Lille mu Bufaransa, Edo Kayembe wa Watford, Meschak Elia wa Young Boys, Chancel Mbemba wa Oylmpic Marsseille ndetse n'abandi.

    Si DRC gusa yabyaye abakinnyi bakomeye ariko bagakinira ibindi bihugu, ariko ntibibuze n'ibyo bihugu bavukiramo kubona abandi bakomeye. Ikipe y'igihugu ya Cameroon ni imwe mu zikomeye muri Afurika ariko byari kuba akarusho iyo abana bayo nka Kylian Mbappe, Joel Matip, William Saliba, Hugo Ekitike, Aurelien Thouameni ndetse n'abandi bemera kubakinira.

    Nubwo Cameroon idafite abo bakinnyi ngo bayikinire yo ifite abandi bakomeye cyane bo kuyitabara nka Andre Onana, Yagize Samuel Eto’o, ifite Bryan Mbeumo, Andre-frank Zambo Agwissa ndetse n'abandi.

    Bigaragara ko kugira ngo ibihugu byo muri Afurika  bibone abakinnyi bakomeye ku Isi bisaba ko bamwe bavukira mu bihugu byateye imbere muri ruhago

    ESE ABO BAKINNYI BABA BARAVUKIYE MURI IBYO BIHUGU BYA AFURIKA?

    Nubwo twakwemeza ko u Rwanda rutaratangira kumurika impano ku ruhando mpuzamahanga, ibihugu byamaze kubona abo bakinnyi akenshi usanga baba baravukiye mu bihugu biteye imbere bagahitamo kuzakinira ibihugu bashaka ku mpamvu zihariye ariko bafite amaraso yabyo.

    Urugero niba twavuze ko Aurelien Thouameni afite amamuko muri Cameroon byarangiye ahisemo gukinira u Bufaransa kuko ariho yavukiye, Kyliam Mbappe nawe yavukiye mu Bufaransa ahitamo gukinira u Bufaransa.

    Akenshi usanga na bamwe mu bakinnyi bakinira ibihugu byo muri Afurika nabo baba baravukiye i Burayi bagakurira mu makipe yabo.

    Umunya Cameroon Bryam Mbeumo yavukiye mu Bufaransa, Youanne Wissa ukinira DRC nawe yavukiye mu Bufaransa, umunya-Algeria Riyad Maherez yavukiye mu Bufaransa, umunya Senegal Demba Ba yavukiye mu Bufaransa.

    Ibi bisobanuye ko kuba hari ibihugu bigira inyenyeri muri ruhago bisaba ko bamwe mu bakinnyi babo baba barakuriye mu bihugu byateye imbere maze impano zabo zikitabwaho neza nazo zigakura ziri ku rwego mpuzamahanga zikavamo abakinnyi bifuzwa na buri kipe ku Isi, maze amakipe yabo y'ibihugu akabyungukiramo ndetse bakanafasha kumurika impano z'imbere mu gihugu.

    ABADIASPORA B’ABANYARWANDA BABA BATABYARA ABAKINNYI CYANGWA UMUPIRA WIHISHE U RWANDA?

    Mu bakinnyi b’abanyarwanda bavukiye mu bihugu byateye imbere muri ruhago nabwo uba usanga batari bisanga mu byiciro bya mbere muri shampiyona zikomeye

    Impamvu nyamukuru yo kwibaza iki kibazo ni uko twasanze amwe mu mazina akomeye ku mugabane wa Afurika  atavukiye muri Afurika ahubwo babyawe na bamwe mu babyeyi bafite inkomoko muri Afurika bikarangira bakuze nk'Abanyaburayi ndetse bakabona amahirwe yo kugaragaza impano zabo mu makipe akomeye maze bamara gukura bagahitamo ibihugu bakinira, akaba ariko twisanze abakinnyi nka Yoane Wissa barakiniye DRC, Demba Ba agakinira Senegal kandi bataravukiye muri ibyo bihugu.

    Ku Rwanda twakwibaza impamvu nta mwana w'umunyarwanda uraba inyenyeri ku Isi kabone nubwo yaba akinira ikindi gihugu kitari u Rwanda.

    Abakanyakanya bafite amamuko yo mu Rwanda nabo si abakinnyi twavuga ko bakora itandukaniro uretse Umubiligi Johana Bakayoko ukinira PSV Eindhoven mu Buholandi ariko nawe ntabwo twavuga ko ari inyenyeri ikomeye cyane. Umufaransa Noan Emeran wakuriye muri Academy ya Manchester United nawe ni andi maraso bishoboka ko yazakinira u Rwanda ariko nawe si inyenyeri yo kumurika twavuga ko ikomoka mu Rwanda nyuma yo gukurira muri Manchester United bikarangira agije mu byiciro byo hanze mu Buholandi.

    Abakinnyi b'Abanyarwanda nabo bavukiye ku migabane yateye imbere mu mupira w'amaguru usanga nabo baba barwanira mu makipe yo mu byiciro byo hasi. Abo twavuga nka Hakim Sahabo, Samuel Guelette, Raphael York,. Buhake Twizere Clement ndetse n'abandi.

    ESE SHAMPIYONA Y'U RWANDA IRI KU RWEGO RWO KUMURIKA ABAKINNYI BAKABA INYENYERI? IGISUBIZO NI YEGO.

    Nubwo amakipe yo mu Rwanda atagera kure mu mikino Nyafurika ngo impano ziyikinamo zigaragare, hari urugero rufatika rw'umukinnyi ukomeye muri shampiyona z'i Burayi kandi wanyuze muri shampiyona yo mu Rwanda.

    Umunya-Gabon Warren Shavy Babicca ni umukinnyi wakiniye Kiyovu Sports hagati ya 2018 na 2021. Uru ni urugero rwiza ko hagize abita ku bakinnyi bakina muri shampiyona yo mu Rwanda bakabafasha kubashakira amakipe akomeye ku Isi baba inyenyeri cyane ko uyu Babicca uri kubica bigacika mu Bufaransa ubwo yakinaga mu Rwanda atariwe warushaga abari bari bahari bose.

    Ubu uyu munya-Gabon wanyuze muri Kiyovu Sports akinira ikipe ya Toulouse ikina mu cyiciro cya mbere mu Bufaransa.

    Uyu mukinnyi ukina mu kibuga hagati muri shampiyona y'uyu mwaka w'imikino amaze gukinira Toulouse imikino 21 anayitsindira ibitego 4. Ndetse ikipe akinira iri ku mwanya wa 10 n'amanota 30 muri League 1.

    Shavy Babicca wakiniye Kiyovu Sports ni urugero rwiza ko abakinnyi bakurira muri shampiyona y’u Rwanda bakaba inyenyeri ku Isi ya ruhago

    Source : https://inyarwanda.com/inkuru/152688/habura-iki-ngo-u-rwanda-rugire-inyenyeri-ku-isi-ya-ruhago-kandi-impano-zihari-152688.html

  • Ibihe bikomeye yanyuzemo n’aho asize BNR: Iby… – #rwanda #RwOT

    Kuva muri Gashyantare 2013 ubwo Rwangombwa yagirwaga Guverineri wa Banki Nkuru y'Igihugu (BNR), ubukungu bw'u Rwanda bwagiye butera imbere ku muvuduko mwiza aho nibura buri mwaka buzamuka ku kigero kiri hejuru ya 7%.

    Muri gihe cye nk'Umuyobozi wa BNR himakajwe ikoranabuhanga mu bijyanye na serivisi z'imari. Urugero imibare iheruka ya BNR igaragaza ko mu mwaka w'ingengo y'imari 2021/2022, amafaranga yahererekanyijwe binyuze kuri telefone (Mobile Banking) yiyongereye ku kigero cya 58 % ugereranyije n'umwaka wabanje, akava kuri miliyari 4.707 Frw akagera kuri miliyari 6.616 Frw.

    John Rwangombwa yakoze mu nzego zitandukanye z'ubukungu bw'u Rwanda zirimo Ikigo cy'Imisoro n'Amahoro, Minisiteri y'Imari n'Igenamigambi ndetse aza kuyiyobora guhera mu 2009.

    Muri icyo gihe nibwo hari hari gushyirwa mu bikorwa gahunda ya mbere y'Imbaturabukungu (EDPRSI) igamije kugabanya ubukene, yasize ubukene mu Rwanda bugabanyutseho 12 % guhera mu 2006 kugeza 2011.

    Mu mwaka wa 2015 ubwo yari amaze imyaka ibiri ayoboye BNR, yahawe igihembo cya Guverineri wa Banki nkuru w'Umwaka muri Afurika yo munsi y'ubutayu bwa Sahara.

    Mu mpera z’umwaka ushize ubwo yaganiraga na RBA, Guverineri ucyuye igihe wa Banki Nkuru y'u Rwanda, John Rwangombwa, yatangaje ko kimwe mu byatumye u Rwanda rwikura mu rwobo rw'ubukene rwarimo, harimo no gukoresha umutungo muke wari uhari, ukabyazwa umusaruro mwinshi.

    Ati: 'Mu igenamigambi rya Leta, ni uko twabaga tuzi aho tugana, mu kugena imari ya Leta n'uko izakora, hashyirwaho uburyo butandukanye. Icya mbere ni uko amafaranga uko angana uko ari ko kose tuyabyaza umusaruro mwinshi ushoboka, amafaranga agakurikiranwa, uko yakoreshejwe bikagomba gusobanuka.'

    Iyi mikorere niyo yatumye hashyirwaho Icyerekezo 2020 kinafasha gukurikiranwa neza, imigambi Leta yari yihaye ibasha gushyirwa mu bikorwa ku kigero gishimishije.

    Impuzandengo y'amafaranga yinjizwa n'umuturage nayo yarazamutse cyane igera ku 1040$, ikazagera ku bihumbi 4$ mu 2035 ndetse n'ibihumbi 12$ mu 2050.

    Ibi bizagerwaho binyuze muri gahunda za Leta zirimo kugeza uburezi kuri bose, ari nazo zizatuma gahunda yo kubaka ubukungu bushingiye ku burezi zishoboka.

    Uretse ibi, iterambere ry'ibikorwa birimo ibyanya by'inganda biri gutanga umusaruro muri rusange.

    Ku bijyanye n'ubukungu bw'u Rwanda, manda ebyiri za Guverineri John Rwangombwa muri Banki Nkuru y'u Rwanda (BNR) zaranzwe n’ibihe byihariye byatumye igihugu gitera imbere mu buryo budasanzwe. 

    Mu gihe cy'imyaka 12, ubukungu bw'u Rwanda bwazamutse ku muvuduko utunguranye, maze buva mu bihe bikomeye cyane, bugaruka mu rugendo rwo kwiyubaka. Ibikorwa by'amavugurura y'ubukungu bw'igihugu ni intambwe nziza u Rwanda rwateye ku rwego rw'imari.

    Nyuma y’uko asimbuwe na Soraya Hakuziyaremye, John Rwangombwa, Guverineri ucyuye igihe muri Banki Nkuru y'u Rwanda (BNR), yagarutse ku iterambere asigiye iyo Banki yakoreye no mu bihe bikomeye yanyuzemo.

    Yashimangiye ko BNR asize ifite ubushobozi buhagije bwo kugenzura iterambere ry'ubukungu bw'Igihugu.

    Ku wa Kabiri tariki ya 25 Gashyantare 2025, Perezida wa Repubulika y'u Rwanda, Paul Kagame ni bwo yasimbuje Rwangombwa John, Hakuziyaremye Soraya wari umwungirije ku mwanya wa Guverineri wa Banki Nkuru y'u Rwanda.

    Rwangombwa yasobanuriye RBA ko mu gihe kingana n'imyaka 12 yari amaze kuri uyu mwanya, hakozwe amavugurura menshi agamije kuzamura urwego rwa Banki Nkuru y'Igihugu, no kuzamura ubukungu bw'u Rwanda muri rusange.

    Ibihe bikomeye yanzuzemo ayobora BNR

    Rwangombwa yavuze ko mu gihe yari amaze ayobora Banki Nkuru y'u Rwanda, ibihe bikomeye yanyuzemo ari iby'icyorezo cya COVID 19, kuko u Rwanda kimwe n'ibindi bihugu batari bazi aho ubukungu bwerekeza.

    Icyakora yavuze ko Guverinoma y'u Rwanda yashyizeho ingamba zikomeye zigamije guhangana n'ingaruka z'icyo cyorezo, gusa avuga ko ari igihe adashobora kwibagirwa.

    Ati: 'Nubwo twagize ubukungu bwasubiye hasi muri icyo gihe ariko twabivuyemo neza, kurusha uko twabyumvaga icyorezo kigitangira.'

    Ku bindi bihe bikomeye yibuka ubwo yari ayoboye BNR, Rwangombwa yagize ati: 'Mu myaka 3 ishize, 2022-2024, twagize umuvuduko w'ibiciro ku masoko uri hejuru cyane, nka Banki Nkuru niba hari iki kibi kibaho ni ukugira ibiciro ku masoko biri hejuru.'

    Yavuze ko kwigobotora icyo kibazo nka BNR ari ibintu bitari byoroshye kuko itari ibifiteho ubwigenge, cyane ko uko gutumbagira kw'ibiciro byari bishingiye ku musaruro w'ibihingwa utari waragenze neza.

    Yanavuze ko byaterwaga n'ibibazo biri ku rwego mpuzamahanga bishingiye ku ntambara zari ziriho harimo iy'u Burusiya na Ukraine.

    Rwangombwa ati: 'Ntabwo dushobora kubyibagirwa. Ariko icyiza twakuyemo ni uko turushaho kumva igisobanuro cy'ubukungu bwacu n'ubukungu mpuzamahanga no gufata ibyemezo.'

    Yunzemo ati: 'Kuva ngeze muri BNR kuva muri 2013, ni bwo bwa mbere twari tuzamuye urwunguko rwa Banki Nkuru y'Igihugu. Abantu byaranabakanze'.

    Ni he asize Banki Nkuru y'Igihugu

    Guverineri wa Banki Nkuru y'Igihugu ucyuye igihe, John Rwangombwa agaragaza ko aho asize iyi banki ari heza kuko ubu ifite abakozi bafite ubushobozi nubwo Isi ihorana impinduka.

    Ati: 'Ni Banki ishobora gukurikirana ibibera mu bukungu bw'Igihugu cyacu, mu rwego rw'imari n'amabanki n'ibindi, kandi no gukumira ikibi icyo ari cyo cyose.'

    Yashimangiye ko kugira ngo ibyo bigerweho ari uko hashyizweho politiki  inoze y'ifaranga hagendewe ku ho Isi igeze.

    Yavuze ko yishimira aho ubu BNR igeze kuko ari umusemburo w'iterambere ry'igihugu kiri mu nzira y'iterambere.

    Rwangombwa kandi yumvikanishije ko BNR ikomeje imikoranire myiza n'izindi nzego kandi ikubahiriza amategeko ayigenga.

    Kuva mu gihe cya Rwangombwa, ubukungu bw'u Rwanda bwahinduye isura. Nyuma y’uko atwaye BNR, igihugu cyazamutse mu bucuruzi, inganda, ikoranabuhanga, ndetse no mu bukungu rusange, ku buryo buzaba igihangange muri Afurika mu gihe kiri imbere. Ni muri urwo rwego, Guverineri Soraya Hakuziyaremye agiye kugera ku ntego zo gukomeza kubaka u Rwanda rukomeye.

    Dore iby’ingenzi byaranze manda ze:

    1.     Guhabwa ibihembo mpuzamahanga
    John Rwangombwa yahawe ibihembwa bitandukanye mu gihe cy'ubuyobozi bwe, harimo igihembo cya “Guverineri w'Umwaka” yahawe mu 2021 kubera uruhare rwe mu guteza imbere urwego rw'imari mu Rwanda, agera ku musaruro udasanzwe w'ubukungu.

    2.     Kwimakaza ikoranabuhanga mu mikoreshereze y'ubukungu
    Rwangombwa yashyizeho ingamba z'ikoranabuhanga rigezweho mu rwego rw'imari, aho gukoresha Mobile Banking byatumye umubare w'amafaranga yoherezwa cyangwa yishyurwa kuri telefoni yiyongera cyane, ugera kuri miliyari 6.6 Frw mu mwaka wa 2022, ibyafashije abaturage kubona serivisi z'imari mu buryo bworoshye.

    3.  Kwaguka kw‘isoko ry’imari n’imigabane
    Ku buyobozi bwa Rwangombwa, Banki Nkuru y'u Rwanda yateje imbere isoko ry'imari n'imigabane, ikaba yarashyizeho amategeko akomeye yo kubungabunga inyungu z'abashoramari. Buri gihembwe, isoko ry'imari ryaragukaga, rigateza imbere ishoramari rigezweho, no gukurikirana imikorere y'ubukungu.

    4 Guteza Imbere inganda n’ishoramari mu Gihugu
    Guverineri Rwangombwa yashyigikiye inganda n’ishoramari mu turere dutandukanye, bituma ibikorwa by’inganda bigira uruhare mu musaruro mbumbe w’igihugu. Inganda zikora ibintu bitandukanye nko gutunganya ibiribwa n'ibinyobwa byinjije miliyari 1.473 Frw mu mwaka wa 2022/2023, bivuze ko igice cy'inganda cyafashe umwanya utaziguye mu kongera umusaruro mbumbe w'igihugu.

    Politiki y'Igihugu ijyanye no guteza imbere inganda yemejwe mu 2011, bituma mu turere twa Muhanga, Musanze, Bugesera, Huye, Nyagatare n'ahandi bashyiraho ibyanya by'inganda.

    Ishoramari riri mu byanya by'inganda zo mu turere dutandukanye ubu risaga miliyoni 308$, kandi zikoresha baturage benshi bo muri ibyo bice, zikanabagurira umusaruro uva mu bikorwa bitandukanye bakora.

    Ni mu gihe icyanya cy'inganda cya Kigali cyo kigizwe n'inganda zirenga 156, kirimo ishoramari rirenga miliyari 2$, kigaha akazi abarenga ibihumbi 15.

    5. Iterambere ry’ubukungu bushingiye ku burezi
    Rwangombwa yashyize imbere gahunda ya Vision 2020, ndetse n'imishinga ijyanye no guteza imbere ubukungu bushingiye ku burezi. Buri munyeshuri uganira kuri gahunda z'uburezi bw'ibanze, kandi abanyarwanda benshi bagera ku byiza binyuze mu mashuri, bikabafasha mu mibereho yabo.

    6.     Politiki y’ifaranga no gukemura ibibazo by’izamuka ry’ibiciro
    U Rwanda rwagize imikorere y'ingufu mu guhangana n'izamuka ry'ibiciro mu masoko, ndetse ku buyobozi bwa Rwangombwa, Banki Nkuru y'u Rwanda yabashije kugenzura neza iyubahirizwa rya politiki y’ifaranga no kugenzura uburyo bwo kurinda agaciro k'ifaranga ry'igihugu.

    7.     Kwigobotora ubukene ku Baturarwanda
    Igenzura ry'imibereho y'abaturage ryagaragaje ko ubukene bwagabanyutse bikomeye, ku buryo mu 2017, ubukene bwari kuri 38,2%, ibintu byari byaratewe inkunga n'ingamba za politiki y'iterambere (EDPRS) n'izindi gahunda zigamije kugabanya ubukene no guteza imbere imibereho myiza y'abaturage.

    8.     Kwiyubaka mu rwego rw’ibikorwaremezo no kwagura imishinga
    Rwangombwa yakoze mu buryo bufatika mu kwiyubakira inzego z’ibanze mu Rwanda, cyane cyane mu rwego rw'ibikorwaremezo, bituma ibikorwa byo gutwara abantu n'ibintu, ndetse n'ibikorwa by'ubucuruzi, birushaho kugenda neza.

    9.     Kongera ubumenyi mu bijyanye n’ubukungu bw’Isi
    Ku buyobozi bwa Rwangombwa, Banki Nkuru y'u Rwanda yahisemo gukurikirana no guhuza ubushobozi bw’ubukungu bw'igihugu n'ibindi bihugu bikomeye ku rwego mpuzamahanga. Ubu buryo bwatumye u Rwanda ruba kimwe mu bihugu by’icyitegererezo mu guhangana n’ibibazo by’ubukungu ku isi.

    10. Kugira imikoranire myiza n'Amabanki Mpuzamahanga

    Ku buyobozi bwa Rwangombwa, Banki Nkuru y’u Rwanda yagiye ishyiraho ubufatanye n'amabanki mpuzamahanga, bigafasha mu korohereza ishoramari no gutanga imari mu bihugu bigize umugabane wa Afurika no ku rwego mpuzamahanga.

    John Rwangombwa yari amaze imyaka 12 ayobora Banki Nkuru y’u Rwanda 

    Source : https://inyarwanda.com/inkuru/152794/ibihe-bikomeye-yanyuzemo-naho-asize-bnr-ibyingenzi-byaranze-manda-yimyaka-12-ya-john-rwang-152794.html

  • Diana Taurasi, Umukinnyi W'ibihe Byose muri WNBA, Yatangaje Icyemezo cyo Gusezera mu Mukino wa Basketball #rwanda #RwOT

    Diana Taurasi, Umukinnyi W'ibihe Byose muri WNBA, Yatangaje Icyemezo cyo Gusezera mu Mukino wa Basketball

    Diana-Taurasi

    Ku itariki ya 25 Gashyantare 2025, Diana Taurasi, umunyabigwi mu mukino wa basketball w'abagore muri Amerika (WNBA), yatangaje ko asezeye ku mukino nyuma y'imyaka 20 y'ubuhanga n'ubwitange. Afite imyaka 42, Taurasi yamenyekanye nk'umukinnyi w'ibihe byose muri WNBA, akaba ari we uyoboye urutonde rw'abatsinze amanota menshi mu mateka y'iri rushanwa.

    Ubuzima Bwe Bw'Ubuto n'Itangira ry'Urugendo rwa Basketball

    Diana Taurasi yavukiye muri Chino, California, ku babyeyi b'impunzi bakomoka muri Argentine. Se, Mario, yari umunyezamu w'umupira w'amaguru wabigize umwuga, naho nyina, Liliana, akomoka muri Argentine. Kuva akiri muto, Taurasi yagaragaje impano idasanzwe mu mukino wa basketball, bituma yinjira mu ikipe y'ishuri ryisumbuye aho yatsindaga amanota menshi kandi akayobora ikipe ye kugera ku ntsinzi nyinshi.

    Ibihe By'Ingenzi mu Mwuga We

    • Kaminuza ya Connecticut (UConn): Taurasi yatsindiye buruse yo gukina muri kaminuza ya Connecticut, aho yafashije ikipe yaho, Huskies, gutsindira ibikombe bitatu bya NCAA (2002, 2003, na 2004). Ubuhanga bwe bwatumye yemerwa nk'umwe mu bakinnyi beza mu mateka ya kaminuza.
    • Guhangana muri WNBA: Mu mwaka wa 2004, Taurasi yatoranyijwe ku mwanya wa mbere mu irushanwa rya WNBA na Phoenix Mercury. Mu gihe cy'imyaka 20 yakiniye iyi kipe, yayifashije kwegukana ibikombe bitatu bya WNBA (2007, 2009, na 2014). Yabaye kandi umukinnyi watsinze amanota menshi mu mateka ya WNBA, agera ku manota 10,646, arusha umukinnyi umukurikiye hafi amanota agera ku 3,000.
    • Imikino Olempike: Taurasi yaserukiye Leta Zunze Ubumwe za Amerika mu mikino Olempike inshuro esheshatu, aho yegukanye imidali ya zahabu itandatu. Ubu ni bwo bwinshi umukinnyi wese w'umugore yagezeho mu mateka y'imikino Olempike mu mukino wa basketball.

    Impamvu yo Gusezera

    Mu kiganiro yagiranye na Time Magazine, Taurasi yagize ati: 'Mu mutwe no ku mubiri, numva nuzuye.' Yongeyeho ko yishimiye ibyo yagezeho kandi ko igihe kigeze ngo asezere ku mukino yakunze kandi wamuhaye byinshi.

    Ubutumwa bw'Abandi Bakinnyi n'Abakunzi b'Umukino

    Nyuma y'itangazo rye, abakunzi b'umukino n'abandi bakinnyi b'ibyamamare bagaragaje amarangamutima yabo ku mbuga nkoranyambaga. Umunyamabanga mukuru wa WNBA, Cathy Engelbert, yagize ati: 'Diana ni umwe mu bakinnyi b'abagore b'ibihe byose mu mateka ya basketball.'

    Umusanzu we mu Iterambere rya Basketball y'Abagore

    Taurasi azwiho kuba yaragize uruhare runini mu guteza imbere umukino wa basketball w'abagore, haba mu rwego rw'igihugu ndetse no ku rwego mpuzamahanga. Ubuhanga bwe, ubwitange, n'ubushake bwo gutsinda byatumye aba icyitegererezo ku bakobwa n'abagore benshi bakina uyu mukino.

    Isano ye na Kobe Bryant

    Diana yari inshuti magara na Kobe Bryant, ndetse yamuhaye akabyiniriro ka 'White Mamba' kubera ubuhanga bwe mu kibuga. Urupfu rwa Bryant rwamukoze ku mutima cyane, ndetse yagiye amwibuka mu buryo butandukanye mu mikino ye.

    Icyerekezo cye Nyuma yo Gusezera

    Nubwo asezeye ku mukino, ntibiramenyekana neza ibyo azakora mu gihe kiri imbere. Ariko, bitewe n'ubunararibonye bwe, hari amahirwe menshi ko azakomeza kugira uruhare mu iterambere rya basketball, yaba mu butoza cyangwa mu bundi buryo bwo gufasha abakiri bato.

     

    Diana Taurasi asize izina rikomeye mu mateka ya basketball y'abagore. Ubuhanga bwe, ubwitange, n'uruhare rwe mu guteza imbere uyu mukino bizahora byibukwa iteka. Abakunzi ba basketball bazakomeza kumushimira ku bw'ibyo yakoze byose mu myaka 20 yamaze mu kibuga.

    Amafoto ya Diana Taurasi mu bihe bitandukanye by'umwuga we:

    Diana-Taurasi_
    Diana-Taurasi_

    Source : https://kasukumedia.com/diana-taurasi-umukinnyi-wibihe-byose-muri-wnba-yatangaje-icyemezo-cyo-gusezera-mu-mukino-wa-basketball/

  • Ngoma: Abagizi ba nabi batemaguye inka esheshatu, zimwe zirapfa izindi bazica amaguru #rwanda #RwOT

    Mu ijoro ryakeye ku wa 25 Gashyantare 2025, mu Murenge wa Jarama, Akagari ka Kigoma, Umudugudu wa Cyurusambu mu Karere ka Ngoma, habaye igikorwa cy'ubugizi bwa nabi cyakozwe n'abantu bataramenyekana, aho binjiye mu ifamu y'umuturage bagatemagura inka esheshatu. Muri zo, zimwe zahise zipfa, mu gihe izindi bazikomerekeje bikomeye, aho baziciye amaguru maze barayatwara.

    Nk'uko byatangajwe n'abaturage bo muri ako gace, bemeza ko aya ari amayeri ashobora kuba akorwa n'abajura b'inka basanzwe baziba kugira ngo bazicishe cyangwa bagurishe inyama ku buryo butemewe n'amategeko.

    Bamwe bavuga ko bakeka ko aba bagizi ba nabi bashobora kuba bari bafite umugambi wo kwiba izo nka, ariko bakabangamirwa maze bagahitamo kuzitemagura.

    Abaturage bahuruye mu gitondo basanze inka zashegeshwe bikomeye, ibintu byatumye ubwoba bwiyongera muri aka gace.

    Nyir'inka, witwa Nsengiyumva Jean Marie Vianney, yavuze ko yatunguwe no kubona inka ze zapfuye izindi zajyanywe amaguru, maze agasaba ubuyobozi ko bwamufasha gukurikirana ababikoze.

    Yagize ati: 'Natunguwe no kubona inka zanjye zapfuye, izindi ari inkomere. Ibi ni ibikorwa bibi bidakwiriye, ndasaba ubuyobozi kudufasha gushakisha ababikoze kugira ngo bibashe gucika.'

    Ubuyobozi bw'umurenge wa Jarama bwatangaje ko iki kibazo cyamenyekanye kandi bugiye kugikoraho iperereza kugira ngo hamenyekane abakoze ubwo bugizi bwa nabi. Umunyamabanga Nshingwabikorwa w'uyu Murenge, Bwana Habimana Jean Claude, yavuze ko ubu bagiye gukorana n'inzego z'umutekano kugira ngo aba bagizi ba nabi bashyikirizwe ubutabera.

    Yagize ati: 'Iki ni ikibazo gikomeye, turasaba abaturage kuduha amakuru yatuma tubasha guta muri yombi abakoze ibi bikorwa bibi. Tuzafatanya n'inzego zose kugira ngo hamenyekane impamvu yabiteye n'ababigizemo uruhare.'

    Abaturage bo muri aka gace bagaragaje impungenge z'uko ibikorwa nk'ibi bishobora gukomeza kwiyongera, basaba ko ubuyobozi bwashyiraho ingamba zihamye zo gukaza umutekano mu bice by'icyaro, aho ubujura bw'amatungo bumaze gufata intera ndende.

    Batewe impungenge n'uko bishobora kuba bimaze kuba umuco mubi, kuko atari ubwa mbere habaye ibikorwa nk'ibi muri aka gace.

    Kugeza ubu, inzego z'umutekano zatangiye iperereza kugira ngo hamenyekane abakoze ibi bikorwa, ndetse hafatwa ingamba zo gukumira ko byasubira.

    Ubuyobozi bw'inzego z'ibanze bwahise butabazwa, aho Umuyobozi w'Umurenge wa Jarama yatangaje ko iperereza ryahise ritangira kugira ngo hamenyekane abagize uruhare muri ibi bikorwa by'ubugizi bwa nabi.
    Bamwe mu baturage batuye hafi y'iyo famu bavuga ko bumvise urusaku rutari rusanzwe, ariko kubera ijoro n'ubwoba ntibashoboye kugenzura ibirimo kuba.

    Source : https://kasukumedia.com/ngoma-abagizi-ba-nabi-batemaguye-inka-esheshatu-zimwe-zirapfa-izindi-bazica-amaguru/

  • Abakunzi ba Davido na Wizkid baracyiteze indirimbo y'isezerano itarasohoka nyuma y'imyaka 10 #rwanda #RwOT

    Imyaka 10 irashize Davido yijeje abafana be ko we na Wizkid bagiye gushyira hanze indirimbo bahuriyemo, ariko amaso yaheze mu kirere. Ubwo yayitangazaga mu 2015, yavuze ko izasohoka mu kwezi gukurikiyeho, ariko kugeza n'uyu munsi, ntibigeze bayishyira hanze.

    Ibi Davido yabivuze nyuma y'uko Wizkid yari amaze kwegukana igihembo cya 'Best Male Artist' muri MTV Africa Music Awards 2015. Icyo gihe, aba bahanzi bombi bari ku gasongero k'umuziki wa Afrobeats, bafite indirimbo zikunzwe cyane ku mugabane wa Afurika no hanze yawo.

    By'umwihariko, Wizkid yari amaze gushyira hanze album ye Ayo, igizwe n'indirimbo zakunzwe nka Ojuelegba na Show You the Money, mu gihe Davido na we yari ahagaze neza mu ndirimbo zirimo Aye na Tchelete yakoranye na Mafikizolo. Abafana bari bafite amatsiko yo kumva aba bahanzi bombi bakorana, cyane ko bari mu bahanzwe amaso mu muziki wa Afurika.

    Ubushyamirane bwa Davido na Wizkid bwatumaga abakunzi babo barushaho gukomezanya amatsiko y'iyo ndirimbo, kuko iyo ndirimbo yashoboraga kuba igikorwa gikomeye mu muziki wa Afrobeats ndetse no kuvugurura umubano w'aba bahanzi bombi. Nubwo bagiye bagaragaza ko bashobora gukorana mu bihe bitandukanye, indirimbo yabo ntiyigeze ibona izuba.

    Mu bihe bitandukanye, aba bahanzi bagiye bagaragaza ko badacana uwaka, haba mu butumwa bandikiranye ku mbuga nkoranyambaga cyangwa mu magambo bagiye batangaza mu bitangazamakuru. Gusa, uko imyaka yagiye ihita, bagiye bagaragaza ko babanye neza, ndetse hari ubwo bagaragaraga barimo gusabana mu birori no mu bitaramo bikomeye.

    Muri 2022, Wizkid yatangaje ko we na Davido bagiye gukorana igitaramo gikomeye, ariko kugeza ubu nticyigeze kiba. Ibi byakomeje kongera icyizere mu bakunzi babo, bibwira ko byanze bikunze iyo ndirimbo izasohoka. Gusa nubwo ibyo byagiye bivugwa inshuro nyinshi, ntacyigeze gikorwa ngo bayishyire hanze.

    Ubu muri 2025, Davido na Wizkid bamaze kuba ibyamamare ku rwego mpuzamahanga, bakora ibitaramo bikomeye kandi bakorana n'abahanzi bazwi ku Isi nka Chris Brown, Drake, na Future. Wizkid amaze gusohora album zakunzwe nka Made in Lagos na More Love, Less Ego, naho Davido aherutse gusohora Timeless yaciye uduhigo dutandukanye.

    Nubwo aba bahanzi bakomeje kwagura ibikorwa byabo ku rwego mpuzamahanga, abakunzi babo baracyafite icyizere ko indirimbo yabo izasohoka umunsi umwe. Bamwe mu bakunzi b'umuziki ba Afrobeats bavuga ko yaba ari intambwe ikomeye yo kwereka Isi ko umuziki wa Afurika ukomeje gutera imbere kandi ko hari umubano mwiza hagati y'aba bahanzi bakomeye.

    Ese iyo ndirimbo izasohoka cyangwa se ni imwe mu ndirimbo zizakomeza kuba igihombo ku muziki wa Afurika? Ibi ni ibibazo abakunzi ba Davido na Wizkid bakomeje kwibaza. Nubwo igihe gishize, icyizere ntikirashira.

    Mu bihe bitandukanye, Davido na Wizkid bagiye bagaragara bari kumwe, basangira ibihe byiza ndetse bakagirana ibiganiro bigaragara ko byari byiza.
    Aba bahanzi bombi bari ku gasongero k'umuziki wa Afrobeats, bafite indirimbo zicengera imitima ya benshi, ndetse bakomeje gukundwa n'abafana babo.

    Source : https://kasukumedia.com/abakunzi-ba-davido-na-wizkid-baracyiteze-indirimbo-yisezerano-itarasohoka-nyuma-yimyaka-10/

  • Leta Zunze Ubumwe za Amerika na Ukraine batangaje ko bemeranyije ku masezerano akomeye arebana n'umutungo kamere wa Ukraine no gusana igihugu nyuma y'ingaruka z'intambara. #rwanda #RwOT

    Amerika na Ukraine Bemeranyije ku Masezerano y'Umutungo Kamere no Kusanwa kw'Igihugu

    Ku itariki ya 25 Gashyantare 2025, Leta Zunze Ubumwe za Amerika na Ukraine batangaje ko bemeranyije ku masezerano akomeye arebana n'umutungo kamere wa Ukraine no gusana igihugu nyuma y'ingaruka z'intambara. Aya masezerano aje nyuma y'imfashanyo ingana na miliyari 65.9 z'amadolari Amerika imaze gutanga kuva Uburusiya butangije intambara muri Ukraine.

     

    Ibikubiye mu Masezerano

    Nk'uko byatangajwe n'ibiro bya Perezida wa Ukraine, Volodymyr Zelenskyy, aya masezerano yibanda ku ngingo zikurikira:

    • Gukoresha Umutungo Kamere: Ukraine yemeye guha Amerika uburenganzira bwo gushora imari mu bucukuzi bw'umutungo kamere w'igihugu, harimo ubutare bw'agaciro nka lithium, nickel, na cobalt.

    • Gusubiza Imfashanyo: Mu rwego rwo kwishyura imfashanyo y'amafaranga menshi Amerika yatanze, Ukraine izatanga igice cy'inyungu ziva mu bucukuzi bw'umutungo kamere ku bigo by'Amerika.

    • Gusana Igihugu: Amerika izagira uruhare runini mu bikorwa byo gusana ibikorwa remezo byangijwe n'intambara, harimo kubaka imihanda, ibiraro, inganda, n'ibindi bikorwaremezo by'ingenzi.

    Aya masezerano aje mu gihe Ukraine ikeneye kongera kubaka igihugu cyangijwe bikomeye n'intambara. Ku rundi ruhande, Amerika ishaka kwishyuza imfashanyo yatanze, ikoresheje umutungo kamere wa Ukraine nk'uburyo bwo gusubizwa ayo mafaranga. Nk'uko intumwa idasanzwe ya Amerika, Steve Witkoff, yabivuze, 'Prezida Donald Trump yasanze bitumvikana ingene Amerika yoha imfashanyo zingana ukuraho Ukraine, ivyo bihugu bitumvikanye ingene izoziriha.'

    Perezida Zelenskyy yavuze ko aya masezerano ari ingenzi mu kuzahura ubukungu bwa Ukraine no kongera kubaka igihugu. Yagize ati, 'Twagiranye amasezerano n'uwahoze ari prezida wa Amerika, Joe Biden hamwe n'inama nshingamateka, kandi ndashimira izo mpande zibiri. Ivyabaye kwari ukudushigikira mu kuduha imfashanyo. Imfashanyo si ideni.'

    The American and Ukrainian flags 

    Aya masezerano afite ingaruka zikomeye ku mpande zombi:

    • Ku ruhande rwa Ukraine: Azafasha mu kongera kubaka igihugu, guteza imbere ubukungu, no gukoresha neza umutungo kamere wacyo.

    • Ku ruhande rwa Amerika: Azatuma Amerika isubizwa imfashanyo yatanze, inabona inyungu mu ishoramari mu bucukuzi bw'umutungo kamere wa Ukraine.

    Icyerekezo cy'Ahazaza

    Mu gihe aya masezerano azashyirwa mu bikorwa neza, ashobora kuba intangiriro y'ubufatanye bukomeye hagati ya Amerika na Ukraine mu nzego zitandukanye, harimo ubukungu, umutekano, n'iterambere ry'ibikorwaremezo.

    Video Ibisobanura Byimbitse

    Reba iyi video ikurikira kugira umenye byinshi ku masezerano hagati ya Amerika na Ukraine ku bijyanye n'umutungo kamere no gusana igihugu:

    Amafoto Afatika

    Dore amwe mu mafoto agaragaza isinywa ry'aya masezerano n'ingaruka zayo:

    Perezida Zelenskyy asinya amasezerano

     

    Ibikorwa byo gusana ibikorwa remezo muri Ukraine: Ibikorwa byo gusana ibikorwa remezo

    Umwanzuro

    Aya masezerano hagati ya Amerika na Ukraine ni intambwe ikomeye mu kuzahura ubukungu bwa Ukraine no kongera kubaka igihugu nyuma y'ingaruka z'intambara. Ubufatanye mu by'umutungo kamere no gusana ibikorwa remezo bizafasha impande zombi kugera ku ntego zazo mu iterambere n'ubukungu.

    Source : https://kasukumedia.com/leta-zunze-ubumwe-za-amerika-na-ukraine-batangaje-ko-bemeranyije-ku-masezerano-akomeye-arebana-numutungo-kamere-wa-ukraine-no-gusana-igihugu-nyuma-yingaruka-zintambara/

  • Darwin Núñez ahazaza he muri Liverpool hakomeje gutera urujijo #rwanda #RwOT

    Rutahizamu wa Liverpool, Darwin Núñez, aracyari mu mabwiriza yo kugenda muri iyi mpeshyi, nyuma y'ukuntu umutoza mushya, Arne Slot, yagaragaje ko atishimiye imikorere ye.

    Arne Slot yagize ati: 'Ku nshuro ya kabiri yikurikiranya, ni ishimiye, ni imbaraga z'akazi ka Darwin Núñez'.

    Uyu mutoza ukomoka mu Buholandi yakomeje avuga ko atemera ko umukinnyi adakora uko bikwiye, yongeraho ati: 'Sinshobora kwemera niba umukinnyi adatanga byose. Ibyo birasobanutse, ndashobora kubyemera rimwe ariko kabiri byari bike cyane. Niyo mpamvu nabikemuye.'

    Ibi byatumye hongerwa urujijo ku hazaza ha Darwin Núñez, kuko mu kwezi kwa Mutarama yari hafi kwerekeza muri Al Nassr yo muri Saudi Arabia, ariko ibyo biganiro ntibyigeze bigerwaho.

    Gusa, abafana ba Liverpool bamwe baracyizera ko uyu mukinnyi w'Umunya-Uruguay ashobora kongera kugaruka mu bihe byiza.

    Gusa, mu mpeshyi y'uyu mwaka, hatezwe ko hazongera gusuzumwa ubundi buryo bushoboka bwo kugenda kwe.

    Ku rundi ruhande, Liverpool ikomeje kwibanda ku nshingano zo gutwara ibikombe, bikaba biri mu byatumye Arne Slot yaba yagumana Darwin Núñez, asaba abakinnyi bose gutanga ibyo bafite byose ku misaruro w'imikinire yabo.

    Mu gihe Liverpool yitegura gukina imikino ikomeye, harimo Premier League, bizasaba ko buri mukinnyi agira uruhare rukomeye, kandi ibyo Núñez atabikoze, bishobora gutuma ahitamo kwerekeza ahandi.

    Gusa, abafana ba Liverpool bamwe baracyizera ko uyu mukinnyi w'Umunya-Uruguay ashobora kongera kugaruka mu bihe byiza. Uyu mwaka w'imikino ntiwamugendekeye neza nk'uko byari byitezwe, kuko yagaragaje ibihe by'impinduka, rimwe na rimwe akitwara neza, ariko indi mikino agatakaza ingufu.

    Ese Liverpool izamureka akagenda? Cyangwa azagaruka mu bihe byiza? Icyizere n'ukwihangana ni byo bizagena ahazaza he.

    Liverpool ikomeje kwibanda ku nshingano zo gutwara ibikombe, bikaba biri mu byatumye Arne Slot yibasira Darwin Núñez, asaba abakinnyi bose gutanga ibyo bafite byose.

    Source : https://kasukumedia.com/darwin-nunez-ahazaza-he-muri-liverpool-hakomeje-gutera-urujijo/

  • Stephanie Nyombayire yagaragaje impamvu umuryango mpuzamahanga utifuriza RDC amahoro – #rwanda #RwOT

    Mu butumwa yanyujije ku rubuga rwa X, Nyombayire yagaragaje ko igisubizo cya politiki ari cyo cyakemura amakimbirane amaze imyaka myinshi mu Burasirazuba bwa RDC, asobanura ko ibyo bimaze igihe kinini bizwi.

    Yagize ati 'Ibi ni byo u Rwanda rumaze imyaka myinshi rusaba. Ni byo Perezida Tshisekedi yanze mu buryo bweruye, abisubiramo. Ntabwo tuzabiyungaho mu kubyumva ukundi.'

    Nyombayire yagaragaje ko imigirire y'umuryango mpuzamahanga ishobora gutuma umuntu atekereza ko hashobora kuba hari ubundi buryo amakimbirane yo mu Burasirazuba bwa RDC akemurwamo.

    Ni mu gihe umuryango mpuzamahanga ukomeje guteguza u Rwanda ko uzarufatira ibihano, urushinja gufasha umutwe witwaje intwaro wa M23 urwanira uburenganzira bw'Abanye-Congo. Ibi birego rwabihakanye kenshi, rugaragaza ko bidafite ishingiro.

    Nyombayire yagaragaje ko icyemezo umuryango mpuzamahanga wafashe mu myaka 30 ishize cyo gutererana u Rwanda mu bihe bya Jenoside yakorewe Abatutsi mu 1994, cyerekana ko ubuzima bw'Abanyarwanda nta gaciro bufite imbere y'inyungu za politiki kandi ko n'ubu bikimeze gutyo, ari yo mpamvu ubutegetsi bwa RDC buri gusangira izi nyungu n'ababukoresha.

    Ati 'Ni yo mpamvu ubutegetsi bwa RDC buri gusangira izo nyungu n'abakoresha babwo: bukavuga gisazi, bukinjiza abajenosideri n'abacanshuro b'Abanyaburayi kugira ngo barwane intambara zanyu, mwicare, muruhuke, hanyuma mureke umuryango mpuzamahanga ushyingure ikibazo nyakuri.'

    Umuvugizi w'Ibiro by'Umukuru w'Igihugu yagaragaje ko imyanzuro n'amatangazo by'umuryango mpuzamahanga biganisha ku nyungu; aho wifuza kugumisha ingabo muri RDC (MONUSCO), kugumishaho gahunda zo gufasha abakene, ibigo byawo bikabungabunga izo nyungu.

    Yagaragaje ko kugira ngo umuryango mpuzamahanga ubone izo nyungu, biba bisaba ko RDC ikomeza kuba igihugu kitagendera ku mategeko, gifite abayobozi bajya kugura imiturirwa i Bruxelles mu Bubiligi.

    Leta y'u Rwanda yakajije ingamba zo kurinda umutekano ku mupaka, mu gihe bigaragara ko ihuriro ry'ingabo zirimo iza RDC n'umutwe w'iterabwoba wa FDLR bifite umugambi wo kurutera, nyuma y'imyaka myinshi bigerageza kuruhungabanyiriza umutekano.

    Mu 2022 gusa, FDLR yifashishije intwaro yahawe na Leta ya RDC, irasa mu karere ka Musanze muri Werurwe, Gicurasi na Kamena. Hari hashize imyaka ibiri, RUD-Urunana ishamikiye kuri FDLR yiciye Abanyarwanda 14 muri aka karere.

    Leta y'u Rwanda igaragaza ko abayiteguza ibihano bayiziza ko yashyizeho ingamba zigamije kurinda umutekano wo ku mupaka n'uw'Abanyarwanda. Isobanura ko ibihano bitazigera bikemura ikibazo cyo mu Burasirazuba bwa RDC, kuko na kera hose ntacyo byigeze bimara.

    Unlike what the international community will have you believe, the idea that a political solution is necessary to solve the conflict in Eastern DRC is far from new. It is what Rwanda has been calling for, for YEARS. It is exactly what President Tshisekedi has openly and…

    — Stephanie Nyombayire (@PressSecRwanda) February 25, 2025


    Source : http://igihe.com/amakuru/u-rwanda/article/stephanie-nyombayire-yagaragaje-impamvu-umuryango-mpuzamahanga-utifuriza-rdc

  • Ibyo wamenya ku mashini zisudira zakozwe na Kwizera – #rwanda #RwOT

    Kwizera ubu yatangiye no kuzigurisha mu bandi bantu basudira, akaba yifuza kuzashinga uruganda rukora izi mashini mu Rwanda, bikagabanya ikiguzi gikoreshwa ku zitumizwa mu mahanga.

    Kuva mu 2018 ubwo yari arangije amashuri yisumbuye yatangiye gutekereza uko yakora imashini isudira yajya ikoresha amazi bikagabanya ikiguzi cy'umuriro ukunze kugenda ari mwinshi cyane ku basudira bakoresha imashini zisanzwe.

    Mu kiganiro yagiranye na IGIHE, Kwizera yavuze ko yabanje gushaka asudira abajije imashini isudira asanga icyo gihe iragura ibihumbi 250 Frw kandi akaba ari bwo yari akirangiza amashuri yisumbuye ubushobozi buri hafi ya ntabwo.

    Ati 'Byatumye ntangira gutekereza uko nakwikorera iyanjye kuko narebye iz'abandi uko ziba zikoze mbona nabigerageza, ntangira gutyo ariko nshaka gushyiramo umwihariko w'uko iyanjye yajya ikoresha amazi mu mwanya wo gukoresha amashanyarazi. Mu 2018 na 2019 nari ndi kubikoraho. Mu 2020 nibwo nabonye ko byankundira.''

    Mu 2022 ni bwo Kwizera yarangije imashini ya mbere isudira ikoresheje amazi ndetse aranayigerageza abona birakunda, ikora akazi nk'izisanzwe zifashisha amashanyarazi.

    Icyakora Kwizera aracyahura n'imbogamizi zirimo kutabona imashini zikata ibyuma yifashisha mu gukora izo zisudira, kubona ibikoresho akoresha mu buryo bworoshye n'ubushobozi bwatuma agura ibikoresho byinshi.

    Ati 'Indi mbogamizi mfite ni ubumenyi budahagije, nk'ubu iyo ndi gukora ubushakashatsi ngo nkore ibintu byujuje ubuziranenge hari aho ngera nkabona ko ubumenyi bwanjye ari buke. Mbonye nk'umuntu umfasha cyangwa ikigo runaka twakorana nkiyungura ubumenyi cyangwa tugafatanya rwose twakora imashini nziza kandi nyinshi zisudira zikoresheje amazi.''

    Kwizera avuga ko kuva ayatangira gukora izi mashini amaze kugurisha izigera kuri 84 aho yazigurishije abantu batandukanye basudira kandi akemeza ko bose bamubwiye ko nta kibazo zifite.

    Imashini imwe ayigurisha ibihumbi 50 Frw bitandukanye n'izisanzwe ziri ku isoko aho imwe igura hejuru y'ibihumbi 250 Frw.

    Nkaka Jacques usanzwe asudira ibikoresho bitandukanye, ukoresha iyi mashini isudira ikoresha amazi, yabwiye IGIHE ko iyo mashini ikoresha umuriro muke cyane ugereranyije n'izindi.

    Ati 'Mbere ngikoresha imashini zisanzwe naguraga umuriro wa 2000 Frw ugashira mu minsi ibiri, ubu rero mu gukoresha iyi mashini isudira ikoresha amazi ngura umuriro wa 500 Frw ukamara ibyumweru bibiri kandi rwose irakora neza nta kibazo ndayigiraho. Nyimaranye umwaka wose.''

    Kwizera avuga ko kuri ubu yitabiriye amarushanwa ya Hanga Hub aho bari kumufasha mu kuvugurura imashini yakoze zisudira hakoreshejwe amazi.

    Ari gufashwa mu gushyiramo uburyo uyikoresha yakongera cyangwa yagabanya umuriro, ndetse no kuziha ishusho nziza ku buryo zigaragara neza ugereranyije n'izo yajyaga akora.

    Imashini Kwizera akora zikoresha amazi mu gusudira yatangiye kuzigurisha abandi bantu

    Kwizera avuga ko yifuza kuzashinga uruganda rukora imashini zisudira zikoresheje amazi

    Kwizera afite imashini nyinshi zisudira zikoresheje amazi


    Source : http://igihe.com/amakuru/u-rwanda/article/ibyo-wamenya-ku-mashini-zisudira-zikoresheje-amazi-zakozwe-na-kwizera

  • Skol yizihije imyaka 15 y'ibigwi mu Rwanda – Amafoto – #rwanda #RwOT

    Umuhango wo kwizihiza ibyo birori wabereye ku cyicaro cy'uru ruganda kiri mu Nzove ku wa 25 Gashyantare 2025, witabirirwa n'abayobozi b'urwo ruganda, abakozi ndetse n'abaturutse mu zindi nzego zitandukanye.

    Uwo muhango waranzwe n'ubutumwa bwo kwishimira ibyo urwo ruganda rumaze kugeraho, gushimira abakozi n'abandi babigizemo uruhare ndetse no gusabana na bo.

    Uwashinze SBL, Thibault Relecom, yavuze ko yishimira urugendo rw'urwo ruganda mu myaka 15 ishize rucururiza ku isoko ry'u Rwanda.

    Ati 'Ndibuka ngera mu Rwanda bwa mbere mu Ukwakira 2009 ariko urugendo rwo gukora [k'uruganda] rwatangiye mu 2010. Twari dufite Icyerekezo cyiza kandi cyagutse cyo kubaka ikintu kizamara imyaka myinshi ku isoko. Ntabwo twatekerezaga ko uruganda rwacu ruzakura rukaba ikirango cy'ibinyobwa byenze neza, ariko kuva icyo gihe twagize inzozi zagutse none uyu munsi zabaye impamo.'

    Relecom yakomeje agaragaza ko urwo rugendo rwabaye rwiza, SBL ibasha kuba uruganda rwa kabiri rwenga ibinyobwa mu Rwanda by'umwihariko kwenga inzoga ikoze mu ngano ku kigero cya 100%, itanga umusanzu mu iterambere ry'Igihugu ndetse itanga akazi ku bakozi 570 ifite uyu munsi.

    Yongeyeho ko mu myaka iri imbere uru ruganda rwifuza kujya rutunganya hegitoritiro miliyoni z'ibinyobwa ruvuye ku buhumbi 700 rutunganya uyu munsi ndetse no kongera ubufatanye na Leta y'u Rwanda mu mishinga y'iterambere.

    Umuyobozi Mukuru wa SBL, Eric Gilson yavuze ko urwo ruganda rwishimira kuba rufatamya n'u Rwanda mu rugendo rwo kurengera ibidukikije.

    Ati 'Iruhande rw'iterambere ry'ubucuruzi, SBL yinjiye no mu iterambere rirambye n'inshingano ku muryango mugari. Dutewe ishema n'ingufu twashyize mu kubungabunga ibidukikije mu kurengera ubuzima bw'abantu. Turi gufatanya n'u Rwanda mu rugendo rwo guca pulasitiki zikoreshwa rimwe dutunganya amazi ajya mu macupa y'ibirahure. Iyo ni imwe muri gahunda yacu yagutse yo gufasha u Rwanda kugabanya ibyuka bihumanya ikirere.'

    Gilson yongeyeho kandi ko urwo ruganda rwishimira kuba rugira uruhare mu guteza imbere siporo mu Rwanda ndetse ko rutanga akazi rwitaye ku ihame ry'ubringanire n'ubwuzuzanye.

    Uruganda rwa SKOL kugeza ubu rwenga ibinyobwa bisembuye n'ibidasembuye birimo Skol Malt, Skol Gatanu, Skol Lager, Virunga Panache na Maltona iherutse gushyirwa ku isoko.

    AbakOzi ba SKOL bari bishimiye intambwe Skol Brewery Ltd yabagejejeho

    Abitabiriye umuhango wo kwizihiza imyaka 15 Skol imaze mu Rwanda basuye ibice bitandukanye by’uruganda

    Bamwe mu bahoze bayobora Rayon Sports bari mu bitabiriye uwo muhango

    Abakozi bamaranye igihe na SKOL bashimiwe

    Kwizihiza isabukuru ya SKOL byitabiriwe n’abantu bo mu nzego zinyuranye

    Kizihiza isabukuru ya SKOL byitabiriwe n’abantu bo mu nzego zinyuranye

    Umuyobozi Mukuru wa SBL, Eric Gilson, yavuze ko Skol Brewery Ltd yishimira kuba rufatanya n'u Rwanda mu rugendo rwo kurengera ibidukikije

    Ubwo Skol yizihizaga imyaka 15 y'ibigwi mu Rwanda, abakozi bayo basabanye

    Uwashinze SBL, Thibault Relecom yavuze ko yishimira urugendo rw'urwo ruganda mu myaka 15 ishize rucururiza ku isoko ry'u Rwanda

    Amafoto: Kasiro Claude


    Source : http://igihe.com/amakuru/u-rwanda/article/skol-yizihije-imyaka-15-y-ibigwi-mu-rwanda-amafoto