Category: Uncategorized

  • Angus Barbieri: Umugabo wamaze iminsi 382 adakoza ibiryo mu kanwa, ariko akaguma amahoro #rwanda #RwOT

    Wari uzi ko hari umuntu wamaze umwaka urenga atarya, ariko ntacyo aba?

    Angus Barbieri: Umugabo wamaze iminsi 382 adakoza ibiryo mu kanwa, ariko akaguma amahoro

    Mu mateka y'isi, hari ibintu biba bigasiga benshi mu gihirahiro, ndetse bamwe bakabifata nk'ibitangaza. Ibyo ni nako byagenze ku mugabo witwa Angus Barbieri, ukomoka mu gihugu cya Scotland, wamamaye kubera igikorwa cyihariye yakoze mu rwego rwo kugabanya ibiro: yamaze iminsi 382 adarya na gato. Yari atunzwe n'amazi, icyayi n'ibinyobwa birimo vitamini, ariko ntiyariye ibiryo bisanzwe.

    Angus Barbieri yatangiye uru rugendo ku wa 14 Kamena 1965, arusoza ku wa 11 Nyakanga 1966, amaze igihe cy'umwaka n'iminsi 17 adashyira ikintu na kimwe mu kanwa gifite isano n'ibiryo. Ibi byose yabikoze agambiriye gutakaza ibiro kuko yari asanganywe umubyibuho ukabije. Icyakora, igitangaje ni uko mu gihe cyose cy'uru rugendo, nta kibazo cy'ubuzima na kimwe yagize, bitewe n'uko yari akurikiranwa n'abaganga umunsi ku wundi.

    Ibiro yatakaje byarenze urugero

    Ubwo yatangiraga iyi gahunda idasanzwe, Angus yari afite ibiro 207kg. Amaze gusoza gahunda yo kudafata ibiryo, yari asigaye afite ibiro 82kg. Ibi bivuze ko yatanzeho ibiro 125kg, bigatuma aba umwe mu bantu batakaje ibiro byinshi mu buryo butangaje kandi butanduye.

    Nyuma yo kurangiza iyi gahunda, Angus yasubiye ku mirire isanzwe, ariko ngo ntiyongeye kongera ibiro nk'uko bamwe babitekereza. Yabayeho ubuzima busanzwe kugeza mu 1990 ubwo yitabaga Imana, ariko icyo yazize nticyigeze gitangazwa.

    Yanditse amateka adasanzwe

    Mu 1973, ibikorwa bya Angus Barbieri byanditswe mu gitabo cy'ubuvuzi kizwi nka 'Medical Literature', aho byemejwe ko ari we muntu wamaze igihe kirekire kurusha abandi ku isi adafata ibiryo. Kuva icyo gihe kugeza magingo aya, nta wundi muntu urabasha kurenza aka gahigo.

    Uyu mugabo yahinduye amateka y'ubuzima bw'abantu bafite umubyibuho ukabije, ariko kandi ibyamubayeho bibaye isomo rikomeye ku bantu bose: uko ubuzima bw'umuntu bushobora guhinduka mu gihe buhagarikiwe neza n'inzobere mu buvuzi.

    Ese wowe watekereza kumara umwaka utarya? Angus yarabikoze kandi agira ubuzima bwiza nyuma yabwo. Uyu ni umwe mu nkuru zidasanzwe z'ukuri, zigatuma umuntu yongera kwibaza ku bushobozi bwa muntu no ku mbibi zishobora gusenyuka mu gihe hari ubushake n'ubugenzuzi buhagije.

    Wari uzi ko hari umuntu wamaze umwaka atarya kandi ntagire icyo aba

    Source : https://kasukumedia.com/angus-barbieri-umugabo-wamaze-iminsi-382-adakoza-ibiryo-mu-kanwa-ariko-akaguma-amahoro/

  • Umuhanzikazi Tracy Melon avuga ko yaguye mu rukundo na Element kubera imyitwarire ye. #rwanda #RwOT

    Umuhanzikazi wo muri Uganda yahishuye urwo akunda Element Eleee

    'Uburyo atuje, uko yitwara, ni ibintu byatumye mwiyumamo' — Tracy Melon

    Umuhanzikazi ukomoka muri Uganda, Tracy Mirembe wamamaye mu muziki nka Tracy Melon, yahishuye amarangamutima ye ku munyarwanda ukomeye mu bijyanye no gutunganya umuziki, Element EleéeH.

    Mu kiganiro cyihariye yagiranye na radiyo ikomeye yo muri Uganda, Galaxy FM, Tracy Melon yagaragaje ko urukundo akunda Element ruturuka ku miterere n'imyitwarire ye isobanutse. Yavuze ko ubwo yahuraga na we bwa mbere yahise amubona nk'umuntu utuje cyane, utajya avuga amagambo menshi, ahubwo akora ibintu bye mu mutuzo n'ubunyamwuga.

    Yagize ati:
    'Element ni umuntu utandukanye n'abandi. Iyo uri kumwe na we, wumva afite ikinyabupfura, agira umutuzo udasanzwe. Sinigeze mbona undi muntu nk'uwe. Ni ibintu byatumye mwiyumamo byihuse.'

    Uyu muhanzikazi yakomeje avuga ko nubwo abantu benshi bareba ku buryo umuntu agaragara cyangwa umubare w'ibyamamare aba yarakozeho, we yahisemo kumwiyumvamo nk'umuntu ufite indangagaciro n'umurongo uhamye mu buzima.

    Nubwo atigeze asobanura niba hari urukundo rusanzwe hagati yabo, yavuze ko iyo umuhanzi nka Element agaragaza ubunyamwuga n'ubupfura mu byo akora, atabura kugira abantu bamwiyumvamo.

    Tracy Melon ari mu bahanzi bari kuzamuka mu muziki wa Uganda, azwi mu ndirimbo z'urukundo no mu miririmbire yuje amarangamutima. Ubu akomeje kwagura umuziki we, by'umwihariko akorana n'abatunganya umuziki bo mu karere u Rwanda rurimo.

    Ibyatangajwe na Tracy bikomeje gukurura amarangamutima ku mbuga nkoranyambaga, aho abafana be bamwe bashyigikiye urwo rukundo, abandi bagasaba ko bajya babigira ibanga. Naho ku ruhande rwa Element EleéeH, nta kintu na kimwe aratangaza kuri aya makuru kugeza ubu.

    Source : https://kasukumedia.com/umuhanzikazi-tracy-melon-avuga-ko-yaguye-mu-rukundo-na-element-kubera-imyitwarire-ye/

  • Frank Gashumba atangaje igikomeye: 'Abagabo benshi barimo kurera abana batababyaye! #rwanda #RwOT

    Frank Gashumba yasabye abagabo gupimisha DNA y'abana babo hakiri kare

    Frank Gashumba, umunyapolitiki akaba n'umunyamakuru wamenyekanye cyane muri Uganda, yongeye kuvuga amagambo akomeye yavugishije benshi, aho yasabye abagabo bose kujya bapimisha ADN (DNA) y'abana babo bagihumeka umwuka wa mbere, kugira ngo bamenye uko bahagaze mu kuri.

    Mu butumwa yashyize ahagaragara, Gashumba yavuze ko kurerera umwana utari uwawe ari kimwe mu bintu bibabaza umugabo kurusha ibindi byose. Yagize ati:
    'Umugore wawe akimara kubyara, mu kwezi kumwe gusa ukore ikizamini cya DNA. Ushobora kwibeshya ukamara imyaka urera umwana utari uwawe. Ibyo ni ugukubitirwa mu rujijo.'

    Urugero rwa Ssegirinya rwakomeje kuzamura amarangamutima

    Ibi Gashumba yabivuze mu gihe inkuru ikomeye iri gucicikana muri Uganda yerekeye uwahoze ari Depite wa Kawempe North, Muhammad Ssegirinya, aho raporo ivuga ko abana 4 muri 9 bamwitirwaga atari abe mu buryo bw'amaraso.

    Uyu mwuka mubi wateje impaka ndende mu bitangazamakuru n'imbuga nkoranyambaga, abantu benshi batangaza ko ibi bintu bisigaye biba kenshi ariko bikagirwa ibanga. Abagabo benshi bari kumva ko bashobora kuba barereraga abana batabakomokaho, ibintu bikomeza kubashengura umutima.

    Gashumba ati: 'Abagabo mujye mwimenya hakiri kare'

    Frank Gashumba yakomeje asaba abagabo kutagendera ku rukundo gusa cyangwa ku kwemera kwa gakondo, ahubwo bagashyira imbere ukuri gushingiye ku buhanga. Yagize ati:
    'Uburyo bw'ikoranabuhanga burahari, ikizamini cya DNA kiroroshye. Ni uguha agaciro ejo hazaza hawe n'ubuzima bwawe. Kandi ntacyo bigutwaraho uramutse ushatse ukuri kare.'

    Yanasabye ko hagira amategeko ashyirwaho asaba ko DNA yakorwa ku mwana wese ku bushake bw'umubyeyi w'umugabo, nk'uburenganzira bwo kumenya aho ahagaze nk'umubyeyi.

    Reba uko abanyarwanda n'abanyafurika bose babifata

    Nubwo ubutumwa bwa Gashumba bwakiriwe neza n'abagabo benshi, hari abandi bavuga ko iyi myumvire ishobora kwangiza umuryango. Bamwe bagize bati:
    'Gupimisha DNA buri gihe si igisubizo, ahubwo bigaragaza kutizerana hagati y'abashakanye.'

    Abandi bati:
    'Ni byo koko, hari abagore batabwira abagabo ukuri ku bana, kandi ibyo bikwiye gucika burundu.'

    DNA n'imibanire y'abashakanye

    Mu muryango nyafurika, gukeka ko umwana utari uwawe ni ikintu gikomeye gishobora gusenya urugo cyangwa gutera ipfunwe rikomeye. Ariko Gashumba avuga ko ari byiza kugira ukuri kare, aho kubana mu rujijo imyaka myinshi.

    Yagize ati:
    'Niba ari wowe wamubyaye uzaryoherwa. Niba atari uwawe, uzashaka uko witwara hakiri kare utaragwa mu gihombo gikabije.'

    Ubutumwa bwa Frank Gashumba bwongeye gufungura impaka ku burenganzira bw'abagabo mu by'imiryango, ubunyangamugayo mu rukundo, no gushakira hamwe ibisubizo byakubaka umuryango w'umugabo n'umugore ushingiye ku kuri.

    Ibi biganiro bikomeje gufata indi ntera muri Uganda ndetse no mu karere, mu gihe ikoranabuhanga ritanga ubushobozi bwo kumenya ukuri nta nkomyi. Gusa bikaba bigisaba kuganira nk'abashakanye, kugira ngo hakorwe ibifasha kubaka umuryango utanyeganyezwa n'amakenga.

    Source : https://kasukumedia.com/frank-gashumba-atangaje-igikomeye-abagabo-benshi-barimo-kurera-abana-batababyaye/

  • Killaman: 'Nabanye n'umugore wanjye nta na kimwe mfite, Imana iraduhindurira ubuzima' #rwanda #RwOT

    Killaman yavuze uko yabanye n'umugore we nta kintu na kimwe afite, Imana ikabaha umugisha ibintu bikaboneka

    Killaman yavuze uko yabanye n'umugore we nta kintu na kimwe afite, Imana ikabaha umugisha ibintu bikaboneka

    Niyonshuti Yannick uzwi cyane ku izina rya Killaman, yatangaje ko urukundo rwe n'umugore we rwabanje guca mu bihe bikomeye by'ubukene bukabije, ariko nyuma Imana ikabaha umugisha maze ibintu byose bikaza.

    Mu kiganiro yasohoreye kuri InyaRwanda TV, Killaman yagaragaje ko nta kintu na kimwe yari afite ubwo yatangira kubana n'umugore we, ariko uwo mugore atigeze amutererana, ahubwo yamuhaye urukundo rwa nyarwo no kumuba hafi.

    'Nabanye n'umugore wanjye nta n'ishilingi mfite. Twabayeho mu buzima bugoye, ariko Imana yaje kuduha umugisha. Ibyo mfite uyu munsi byose twarabibanye, nta na kimwe nari mfite njyenyine,' niko Killaman yabivuze.

    Uyu muraperi yakomeje avuga ko gushyira hamwe nk'umugabo n'umugore ari kimwe mu by'ingenzi bituma abantu batera imbere. Yashimangiye ko umugore we yamubereye inshuti, umufasha ndetse n'umujyanama, ibintu byamuhaye imbaraga zo gukomeza gukora cyane mu muziki ndetse n'ubuzima busanzwe.

    'Umuntu uguherekeje mu bukene ni we ukwiriye kuguherekeza no mu bukire,' Killaman yongeraho.

    Ni inkuru yateye benshi agahinda ariko inatanga isomo rikomeye ku rubyiruko rwinshi rushobora kwibeshya ko urukundo rw'ukuri rushingira ku bintu bifatika cyangwa ku mutungo.

    Killaman yashimiye cyane umugore we, amwita 'umugisha we wa mbere,' avuga ko ari umwe mu bantu yamye asenga kugira ngo Imana imugumishe hafi, kuko ari we wamubereye igisubizo mu bihe bikomeye.

    Abakunzi be ndetse n'abarebye ikiganiro ku rubuga rwa InyaRwanda TV bashimye uko uyu muhanzi ashimira umugore we mu ruhame, bemeza ko ari urugero rwiza rw'urukundo rw'ukuri rwubatse ku kwemera no kwihangana.

    Wari uzi ko Killaman atigeze agira n'inzu cyangwa amafaranga ubwo yatangiraga kubana n'umugore we? Ariko noneho barubatse urugo rukomeye!

    Source : https://kasukumedia.com/killaman-nabanye-numugore-wanjye-nta-na-kimwe-mfite-imana-iraduhindurira-ubuzima/

  • Rwamagana: Umusore w'imyaka 20 yasanzwe ku muhanda yapfuye – #rwanda #RwOT

    Iyicwa ry'uyu musore ryamenyekanye mu rukerera rwo kuri uyu wa Mbere tariki ya 7 Nyakanga 2025, mu Mudugudu wa Akabenda mu Kagari ka Cyarukamba mu Murenge wa Munyiginya.

    Bamwe mu baturage bari bamubonye ku manywa, bavuze ko uyu musore yari yagiye mu Karere ka Rwamagana kureba mwene wabo. Ahageze ngo yatangiye gusengerera abantu batandukanye, baza kumenya ko yavuye iwabo bagurishije isambu bagabana amafaranga.

    Umunyamabanga Nshingwabikorwa w'Umurenge wa Munyiginya Mukantambara Brigitte, yabwiye IGIHE ko iperereza ryahise ritangire ngo hamenyekanye icyishe uyu musore.

    Yagize ati 'Twabimenye saa Kumi z'ijoro baduhamagaye batubwira ko babonye umuntu mu muhanda wapfuye, bamusanze ku muhanda munini wa kaburimbo. Twahageze n'inzego z'umutekano duhita dutangira gukurikirana kugira ngo turebe icyamwishe niba yishwe n'abantu cyangwa niba ari ikindi kintu cyamwishe ntabwo turabimenya.''

    Gitifu Mukantambara yavuze ko uyu musore yari yaje muri uyu murenge aturutse mu Karere ka Gatsibo nyuma y'aho iwabo bagurishije isambu bakagabana amafaranga, bigakekwa ko yishwe akamburwa ayo mafaranga.

    Ati 'Ejo yiriwe inaha ari kunywa inzoga ndetse anafite ayo mafaranga niyo makuru twahawe, ubu inzego z'umutekano zahise zitangira iperereza. Abaturage barasabwa gukaza amarondo no kwirinda ubugizi bwa nabi kuko uwo iperereza rizagaragaza ko yagize uruhare mu rupfu rwe azabihanirwa kandi bikomeye.''

    Bamwe mu baturage bavuga ko ubwo uyu musore yageraga muri uyu mudugudu bamubonye asangira inzoga n'umuvandimwe we yari yaje kureba, bakaba bongeye kumubona mu gitondo yapfuye.


    Source : http://igihe.com/amakuru/u-rwanda/article/rwamagana-umusore-w-imyaka-20-yasanzwe-ku-muhanda-yapfuye

  • U Rwanda mu mushinga w'ibitaro bya miliyari 14 Frw bizafasha impunzi zirenga ibihumbi 15 kwivuza – #rwanda #RwOT

    Ibitaro bya Ngarama byubatse mu Murenge wa Ngarama mu Karere ka Gatsibo. Bifite ibitanda 132 bishobora kwakira abarwayi barwariramo.

    Ni ibitaro byo ku rwego rw'Akarere, bikorera mu gace karimo ibigo nderabuzima umunani harimo n'icyo mu Nkambi ya Nyabiheke icumbikiye impunzi z'Abanye-Congo barenga ibihumbi 15.

    Byashinzwe mu 1987, biha serivisi abaturage barenga 187518. Amakuru agaragara ku rubuga rw'ibi bitaro yerekana abarwayi baba bari mu bitaro ari 72% by'ubushobozi bw'ibitanda bihari, abenshi bakamaramo iminsi itanu.

    Umunyamabanga Uhoraho wa MINEMA, Philippe Habinshuti, ubwo yatangaga ibisobanuro kuri Komisiyo ishinzwe Gukurikirana imikoreshereze y'Imari n'Umutungo bya Leta, PAC, ku wa 7 Nyakanga 2025, yavuze ko ibi bitaro byavuguruwe mu murongo wo gufasha impunzi n'abatuye agace kubona ubuvuzi bwiza.

    Ati 'Ni ibitaro bimaze igihe kinini, bifite inyubako zishaje ku buryo byari bigeze mu gihe cyo gusanwa ariko noneho twebwe hariya dusanzwe tuhafite inkambi ya Nyabiheke irimo impunzi zirenga ibihumbi 15. Bivuze ko ibitaro biba byarongerewe abantu baza kubisabamo serivisi.'

    'Kuba harakozwe uyu mushinga duhuriyeho na Minisiteri y'Ubuzima kugira ngo byagurwe binavugururwe, ni ikintu cyiza kugira ngo izo serivisi zitangwe, zitangirwe ahantu heza ariko tunungukiremo kubisana.'

    Mu kuvugurura ibi bitaro habanje ibitaro by'ababyeyi (Maternity) byatwaye miliyari 4 Frw.

    Imirimo yo kubaka ibitaro by'ababyeyi yararangiye, ndetse ibikorwa byose muri rusange bigeze kuri 98%. Ibikoresho bijyanye no kubaga ababyeyi byatumijwe, bikatangira gukoreshwa mu bitaro by'ababyeyi mu mpera z'Ukwakira 2025.

    Ati 'Haherewe ku bitaro by'ababyeyi (maternity) ariko hateganyijwe n'icyiciro cyo kuvugurura izindi serivisi kugira ngo ibitaro byose bibe bimeze neza. Ni ikintu rero tubona kizatanga umusaruro, kizafasha impunzi twebwe dushinzwe kugira ngo zibone serivisi z'ubuvuzi zimeze neza ariko bigafasha n'abaturage bazakiriye babana na zo hariya.'

    Habinshuti yasobanuye ko bimwe mu bikoresho byifashishwa mu nzu y'ababyeyi bihari, ndetse bishobora gukoreshwa muri iyo nzu nshya, ibikoreshwa mu bikorwa byo kubaga ababyeyi bijyanye n'ibitaro bishya akaba ari byo bigitegerejwe.

    Ibitanda biri mu Bitaro bya Ngarama bigenewe ababyeyi ni 36, ariko ibishya birimo ibitanda 140.

    Icyiciro cya kabiri cyo kuvugurura Ibitaro bya Ngarama kizatwara miliyari 10 Frw, umushinga wose ukazarangiza kubakwa mu Ukwakira 2026.

    Ati 'Hazaba harimo serivisi zindi zikorera ku bitaro, harimo ubuvuzi rusange, inyubako y'ubuyobozi, serivisi zindi zakoreraga mu bitaro zitari inzu y'ababyeyi inyubako yindi izashobora kuzifasha.'

    Magingo aya ingengo y'imari yose ijyanye no kubaka ibi bitaro inyuzwa muri Minema, ariko ibijyanye n'ibikorwa by'ubuvuzi bikazakorwa na Minisiteri y'Ubuzima.

    Ati 'Uburyo umushinga wateguwe, ni mu rwego rwo gushyiraho ibikorwaremezo bifasha impunzi n'abaturage bazakiriye ariko mu kubishyira mu bikorwa bikajya muri Minisiteri ibishinzwe.'

    Kugeza ubu mu nkambi zose zo mu Rwanda haba ibigo nderabuzima bitanga ubuvuzi bugezweho abatahaboneye serivisi bakajya mu bitaro bibegereye kandi bagakoresha mituweli nk'abenegihugu.

    Umunyamabanga Uhoraho wa MINEMA, Philippe Habinshuti yavuze ko ibitaro bya Ngarama bizatuma impunzi zibona ubuvuzi bwiza

    Minema yasobanuye ko bitarenze Ukwakira 2025 ibitaro by’ababyeyi bizaba bikora neza

    Abadepite bagize PAC bagaragaje ko ibikorwa byo kurangiza maternity mu bitaro bya Ngarama yatinze kurangira

    Amafoto: Nzayisingiza Fidele


    Source : http://igihe.com/amakuru/u-rwanda/article/u-rwanda-mu-mushinga-w-ibitaro-bya-miliyari-14-frw-bizafasha-impunzi-zirenga

  • Kamonyi-Karama: Icyo Gitifu w'umurenge avuga ku iyibwa rya Mudasobwa 67 mu kigo cy'Ishuri #rwanda #RwOT

    Mu joro rya Tariki ya 01 Nyakanga 2025 mu kigo cy'ishuri ryisumbuye rya Karama kirindwa n'Inkeragutabara hibwe Mudasobwa(Computer Positivo) 67 n'imigozi yazo. Bamwe mu bakekwa kugira uruhare muri ubu bujura barimo abazamu batatu na Kontabure w'ikigo nibo ku ikubitiro bahise batabwa muri yombi nkuko Gitifu Yvette Aline Nirere uyobora umurenge wa Karama yabibwiye umunyamakuru wa intyoza.com

    Aganira na intyoza.com, Gitifu Yvette Aline Nirere yabwiye umunyamakuru ko mu bigaragara bitagombeye n'ubusesenguzi bwimbitse, kwiba izi Mudasobwa urebye aho zari zibitse ngo ni ibintu bigaragara ko byari byarateguwe.

    Yagize ati' Ntabwo mu kuziba batoboye, ubona ko nyine harimo ikintu twakwita nko gutegura. Ntabwo bahatoboye, ahubwo ahantu ku rugi hagombaga gufungwa niho ubona hameze nk'aho bacishije ikintu cy'icyuma bagasa nk'abegura kuri serire(nko kujijisha)'.

    Gitifu Yvette, ahamya ko mu by'ukuri uko bigaragara, ibyakozwe bitashoboka uretse mu gihe uwabikoze yaba afite umuntu w'icyitso wamuhaye amakuru kuko aho izi Mudasobwa zari zibitse ngo winjiraga mu cyumba ariko nabwo ngo ntuhite uzibona kuko zari zarakorewe ububiko bumeze nk'umutamenwa, aho zabikwaga mu mutekano kandi aho zibitse hafungishwa ingufuri ebyiri nazo abinjiyemo imbere bishe kugira ngo bagere kuri Mudasobwa.

    Avuga kandi ko umwe mu bazamu( Inkeragutabara) ukekwa cyane ngo iryo joro yari ahari ndetse ngo n'aho mashine zibikwa ntabwo yari kure yazo kuko ari umuryango ku muryango. Ati' Urumva rero nti babikora atabireba cyangwa atabyumva. Yasaga n'aho abarebera, ariwe cyitso cyabo'.

    Amakuru agera ku intyoza.com ni ay'uko mu bamaze gufatwa, uretse Abazamu ndetse na Kontabure, hari n'umwarimu nawe wamaze gufatwa. Bivugwa ko uyu ashobora kuba yarabonywe n'umwana w'umunyeshuri atwaye ibikapu birimo za Mudasobwa, aho haje abamotari babiri bazitwara. Bivugwa kandi ko uwo muzamu ukekwa, iryo joro ryo kwibwa ngo hari umuntu w'umugabo yazanye avuga ko ari Afande we, ndetse abandi bazamu akuriye abakura hafi y'aho Mudasobwa zibikwa. Hari kandi kuba iryo joro ngo yaragiye akomanga ku nzugi ku buryo hari n'irondo ryahanyuze ribajije ibisakuza ababwira ko nta kibazo gihari, baragenda ariko mu gitondo hatakwa ubujura bwa Mudasobwa 67 n'imigozi yazo.

    Munyaneza Theogene

    Source : https://www.intyoza.com/2025/07/07/kamonyi-karama-icyo-gitifu-wumurenge-avuga-ku-iyibwa-rya-mudasobwa-67-mu-kigo-cyishuri/

  • Kamonyi-Ngamba: Harakekwa urupfu rw'Umugabo wishwe n'umugore we n'umwana yibyariye #rwanda #RwOT

    Mu gitondo cyo kuri uyu wa 07 Nyakanga 2025 mu Mudugudu wa Rugarama, Akagari ka Marembo, Umurenge wa Ngamba ho mu Karere ka Kamonyi, hamenyekanye inkuru y'urupfu rwa Singuranayo Phillipe w'imyaka 47 y'amavuko. Birakekwa ko yishwe n'umugore we bashakanye byemewe n'amategeko ndetse n'umwana we w'umukobwa w'imyaka 14 y'amavuko.

    Amakuru intyoza.com ikesha bamwe mu batuye Umudugudu wa Rugarama ahabereye ubu bwicanyi, ni uko mu ijoro ryo kuri uyu wa 06 Nyakanga 2025 ahagana ku I saa yine muri uru rugo humvikanye intonganya, aho hari ubushyamirane hagati y'umugabo n'umugore ariko kandi umwana wabo w'umukobwa w'imyaka 14 y'amavuko nawe aza kwinjira mu ntambara yari ishyamiranije Se na Nyina.

    Gushyamirana k'uyu mugabo n'Umugore we witwa Mukamabano Jeanne w'imyaka 37 y'amavuko ngo ntabwo ari inkuru nshya muri uyu Mudugudu kuko ngo bajya banyuzamo bakagirana amakimbirane. Kuri iyi nshuro, Amakimbirane no gushyamirana byasojwe no kwicana, aho uyu nyakwigendera yakubiswe ikintu mu mutwe arapfa( yasanganywe ibikomere mu mutwe).

    Munyakazi Epimaque, Umunyamabanga Nshingwabikorwa w'Umurenge wa Ngamba yabwiye umunyamakuru wa intyoza.com ko uyu muryango wigeze kubaho igihe kitari gito ubana mu makimbirane ashingiye ku businzi, ariko ko muri iyi myaka hafi ibiri ishize Raporo babonaga zagaragazaga ko bari batakigirana amakimbirane.

    Amakuru intyoza.com ifite ni uko kugeza twandika iyi nkuru, intandaro y'ugushyamirana muri uyu muryango kwagejeje ku kwicwa k'umugabo hataramenyekana imvano. Gusa na none, nyuma y'uko ubuyobozi ndetse n'inzego z'umutekano zirimo Polisi na RIB bahageze, banzuye ko umurambo wa nyakwigendera ujyanwa gupimishwa mubitaro bya Kacyiru. Ni mu gihe abacyekwaho kugira uruhare mu rupfu rwa Nyakwigendera bafashwe bajyanwa kuri Sitasiyo ya Police na RIB ya Rukoma, mu gihe hakomeje iperereza.

    intyoza.com

    Source : https://www.intyoza.com/2025/07/07/kamonyi-ngamba-harakekwa-urupfu-rwumugabo-wishwe-numugore-we-numwana-yibyariye/

  • Rusizi: Mudugudu akurikiranyweho gukubita umugore we – #rwanda #RwOT

    Byabereye mu Mudugudu wa Mpoga, Akagari ka Kamanu, Umurenge wa Nyakabuye, Akarere ka Rusizi ku wa 5 Nyakanga 2025.

    Saa Munani z'ijoro nibwo abanyerondo bumvise uyu mugabo ari kurwana n'umugore we bajya gutabara, bahageze basanga umugore yakomeretse ku jisho, bamubajije avuga ko umugabo amukubiseho telefone.

    Umugore yahise ajya ku bitaro bya Mibilizi umugabo yikingirana mu nzu bukeye arakinguzwa ajya gufungirwa kuri sitasiyo y'Urwego rw'Igihugu rw'Ubugenzacyaha ya Nyakabuye.

    Umunyamabanga Nshingwabikorwa w'Umurenge wa Nyakabuye, Kimonyo Kamali, yabwiye IGIHE ko bikimenyekana uyu mugabo bamuhagaritse by'agateganyo ku buyobozi bw'umudugudu, anatabwa muri yombi.

    Ati 'Afungiye kuri sitasiyo ya RIB ya Nyakabuye. Umuyobozi uvugwaho ubusinzi bukabije, gukubita umugore kugeza ubwo amwangije ijisho, gusesagura umutungo w'urugo no kurara mu gasozi, nta ndangagaciro afite zo kuyobora abaturage”

    Inshingano z'ubuyobozi bw'umudugudu zahawe ushinzwe umutekano mu mudugudu mu gihe ubuyobozi bw'umurenge butegereje inama n'abaturage yo kubibamenyesha no kubahumuriza.

    Gitifu Kimonyo yavuze ko nta myitwarire mibi bari basanzwe bazi kuri uyu muyobozi ko ahubwo ibi bikimara kuba aribwo umugore yagaragaje ko batari babanye neza.

    Yasabye ba mudugudu kwirinda ingeso mbi z'ubusinzi abibutsa ko bakwiye kubera urugero rwiza abo bayobora.


    Source : http://igihe.com/amakuru/u-rwanda/article/rusizi-mudugudu-akurikiranyweho-gukubita-umugore-we

  • U Rwanda rwaje ku mwanya wa kabiri mu bihugu bitekanye muri Afurika y'Iburasirazuba – #rwanda #RwOT

    Ni raporo ya 19 yakorewe ku bihugu 163 harebwa ku ngingo zirenga 23 ariko zose zishingira ku bijyanye n'uko abaturage babyo batekanye. Ni ibihugu byihariye 99,7% by'abarenga miliyari umunani batuye Isi.

    Muri Afurika y'Iburasirazuba u Rwanda rwakurikiye Tanzania ya mbere mu Karere ikaba iya 12 muri Afurika yo munsi y'Ubutayu bwa Sahara, na rwo rukurikirwa na Uganda yabaye iya 22 mu bihugu byo munsi y'Ubutayu bwa Sahara.

    Uganda yakurikiwe na Kenya yabaye iya 33 mu bihugu byo munsi y'Ubutayu bwa Sahara, Kenya ikurikirwa na Sudani y'Epfo na Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo (RDC) ya nyuma.

    Mu bihugu 44 byo muri Afurika yo munsi y'Ubutayu bwa Sahara byagenzuwe, Ibirwa bya Maurice ni byo biza ku mwanya wa mbere mu bihugu bitekanye kurusha ibindi, RDC ikaba ku mwanya wa nyuma.

    Mu bihugu 33 byo mu Burengerazuba n'ibyo Hagati mu Burayi, Iceland ni yo itekanye kurusha ibindi mu gihe u Bufaransa ari bwo bwa nyuma.

    Mu bihugu 11 byo muri Amerika y'Amajyepfo, Argentine ni yo iza imbere mu bihugu bitekanye, mu gihe Colombia ari yo ya nyuma, mu gihe muri Amerika yo Hagati n'iy'Amajyaruguru hagenzuwe ibihugu 14, Canada ihiga ibindi mu gihe Haiti yaje ku mwanya wa nyuma.

    Muri Aziya y'Amajyepfo hagenzuwe ibihugu birindwi, Bhutan ibimburira ibindi mu bihugu bitekanye mu gihe Afghanistan ari yo idatekanye muri ako gace ugereranyije n'ibindi bihugu bikabarizwamo.

    Mu Burasirazuba bwo Hagati no muri Afurika y'Amajyaruguru, hasuzumwe ibihugu 20, hagaragazwa ko Qatar ari yo iza imbere mu bihugu bitekanye, Sudani iba iya nyuma.

    Mu gace k'u Burayi bw'Uburasirazuba na Aziya yo Hagati, Bulgaria ni yo yagaragajwe ko itekanye mu gihe, u Burusiya ari cyo gihugu kidatekanye.

    Mu Karere ka Asie-Pacifique hagenzuwe ibihugu 19, Nouvelle-Zélande ihiga ibindi nk'igihugu gitekanye mu gihe Myanmar ari yo yaje ku mwanya wa nyuma.

    Iceland ni cyo gihugu gitekanye ku Isi umwanya ifite kuva mu 2008. Ibindi bihugu bitekanye ku Isi birimo Irlande, Autriche, Nouvelle-Zélande n'u Busuwisi.

    U Burusiya ni cyo gihugu kidatekanye ku Isi, Ukraine bamaze igihe bahanganye mu ntambara ikabugwa mu ntege, ibyo bihugu bigakurikirwa na Sudani, RDC na Yemen.

    U Burayi bwo Hagati n'ubw'Iburengerazuba ni ko karere gatekanye ku Isi, igice gifite ibihugu umunani mu 10 bitekanye ku Isi.

    Uburasirazuba bwo Hagati na Afurika y'Amajyaruguru ni byo bice bidatekanye ku Isi.

    GPI igaragaza ko mu Isi ibihugu 59 biri mu ntambara cyangwa amakimbirane, umubare munini cyane ugereranyije n'uko byari bimeze nyuma y'Intambara ya Kabiri y'Isi.

    Ibihugu 78 byijanditse mu makimbirane arenga imbibi zabyo. Mu bihugu 163 byagenzuwe, 94 byagaragaye ko umutekano wabyo wazahaye mu gihe ibindi 66 byagaragaje impinduka nziza.

    Umutekano ni imwe mu nkingi u Rwanda rwitayeho cyane. Ubushakashatsi ku miyoborere bw'Urwego rw'Igihugu rw'Imiyoborere (RGB) bwakozwe mu Ugushingo 2024, bugaragaza ko inkingi y'umutekano n'ituze ry'abaturage ari yo yaje ku isonga mu byishimiwe n'abaturage muri uwo mwaka aho ifite amanota 93,82%.

    U Rwanda rwaje ku mwanya wa kabiri mu bihugu bitekanye muri Afurika y’Iburasirazuba


    Source : http://igihe.com/amakuru/u-rwanda/article/u-rwanda-rwaje-ku-mwanya-wa-kabiri-muri-afurika-y-iburasirazuba-mu-bihugu