Category: Uncategorized

  • Karongi: Imirimo yo gucukura gaz méthane ikoreshwa mu guteka izatangira mu Ukuboza – #rwanda #RwOT

    Guverineri Ntibitura yateguje abashoramari bo muri iyi ntara, by'umwihariko mu Karere ka Karongi ko bagiye kugira abakiliya benshi bazaba baje gukora mu mushinga wo gucukura gas méthane mu Kiyaga cya Kivu, abasaba kwitegura neza.

    Yabikomojeho ubwo yatangizaga Imurikabikorwa n'Imurikagurisha ry'Akarere ka Karongi ryabereye mu busitani bw'Umujyi wa Karongi kuva tariki 18-22 Kanama 2025.

    Muri Gashyantare 2019, ni bwo Leta y'u Rwanda yasinyanye amasezerano na sosiyete yitwa Gasmeth Energy, yo gucukura gaz méthane ndetse ikayitunganya ikifashishwa mu guteka, mu nganda ndetse no mu binyabiziga.

    Muri ayo masezerano y'imyaka 25, biteganyijwe ko Gasmeth Energy izajya icukura mu Kiyaga cya Kivu meterokibe zigera kuri miliyoni 40 z'uyu mutungo kamere ku munsi.

    Ni umushinga uzabasha kugeza gaz mu ngo ziri hagati y'ibihumbi 300 n'ibihumbi 400 hashingiwe ku ikoreshwa mu butetsi kugeza ubu.

    Tariki 18 Kanama 2022, Guverinoma y'u Rwanda n'ubuyobozi bwa Gasmeth bashyize ibuye ry'ifatizo mu Murenge wa Bwishyura w'Akarere ka Karongi, ahazubakwa uruganda ruzatunganya iyi gaz hahita hakurikiraho imirimo y'ibanze.

    Guverineri Ntibitura avuga ko nubwo Gasmeth itaratangira gucukura gaz méthane, imaze igihe ikora imirimo y'ibanze.

    Ati 'Gasmeth izaba ifite abakozi benshi cyane. Mu minsi ishize baje kutumurikira ibikorwa bateganya gukora, bateganya ko ibikorwa bizatangira mu Ukuboza 2025. Biragaragaza ko abantu benshi bazaba baje mu bikorwa by'uwo mushinga bazakenera serivisi nyinshi hano.”

    Akomeza agira ati 'Ni ngombwa rero ko ari abacuruzi, ari abikorera n'abandi bafatanyabikorwa bose, bitegura kwakira abantu benshi kandi bakabakira neza.”

    Biteganyijwe ko gaz méthane yo mu Kiyaga cya Kivu, ishobora gutangira gukoreshwa mu guteka mu 2027 nk'igisubizo ku itumbagira ry'ibiciro bya gaz yo gutekesha.

    Ubushakashatsi bwa karindwi ku mibereho y'ingo (EICV7) bwagaragaje ko ingo zikoresha ibicanwa bibungabunga ibidukikije mu Rwanda zageze kuri 5,4% mu 2024 zivuye kuri 1% mu 2017.

    Ubushakashatsi bwakorewe ku ngo 15066 bugaragaza ko 75% by'ingo zo mu Rwanda zigitekesha inkwi, mu gihe 18,8% zikoresha amakara.

    Ingo 0,6% zo zitekesha ibisigazwa by'imyaka bahinze, na ho abatekesha gaz cyangwa biogaz n'amashanyarazi ni 5,4%.

    Ingo ziri mu Mujyi wa Kigali zitekesha gaz zingana na 23%, mu gihe izitekesha amakara ari 59% na ho abagitekesha inkwi ni 17%.

    Biteganyijwe ko gaz méthane yo mu Kiyaga cya Kivu, ishobora gutangira gukoreshwa mu guteka mu 2027


    Source : http://igihe.com/amakuru/u-rwanda/article/imirimo-yo-gucukura-gaz-methane-izatangira-mu-ukwakira-2025

  • Rusizi: Rurageretse hagati y'abaturage n'uwo bashinja kubatesha umutwe akabakodesha ubutaka bwa leta – #rwanda #RwOT

    Mutirende Martin bahimba Mutirende yababeshye ko yatumwe n'Akarere ka Rusizi, akabaka amafaranga y'ubukode bw'igishanga cyahoze gicukurwamo nyiramugengeri. Amafaranga abaturage bavugaga ko bayanyuzaga ku mukomisiyoneri witwaga Mandevu,

    Mu ntangiriro za Nyakanga 2025 ni bwo Mutirende yatangiye kwegera bagenzi be ababwira ko Akarere kamuhaye uburenganzira bwo gukodesha iki gishanga akabaka amafaranga, abahamo imirimo yo guhinga.

    Mukashema Francine wo Mudugudu Gishoma, Akagari ka Karenge, Umurenge wa Rwimbogo yabwiye IGIHE ko yahamagaye na Mutirende amubwira ko Akarere ka Rusizi kamuhaye uburenganzira bwo gutanga imirima mu gishanga ariko ko uhabwa umurimo agomba kujya atanga icyayi buri mwaka.

    Ati 'Njyewe natanze ibihumbi 80 Frw.'

    Rudaherishyanga Ignace wo mu Mudugudu wa Ruzeneko, Akagari ka Karenge, Umurenge wa Rwimbogo avuga ko yabonye aba mbere babonye imirima mu gishanga ababaza uko biri kugenda, bamubwira ko bisaba gutanga amafaranga.

    Ati 'Banyeretse umusaza wakira amafaranga, kuko umurima nari nkeneye umurima muha ibihumbi 130 Frw, kugira ngo njye mu matsinda abiri. Ariko uwo musaza tumubajije atubwira ko ayo mafaranga atari aye ko ahubwo iyo amaze kuyafata ayaha Mutirende.”

    Nzabirinda Anastase wo mu Mudugudu wa Gakombe, Akagari ka Mushaka watanze ibihumbi 65 Frw avuga ko icyamuteye kuyatanga ari uko Mutirende yavugaga ko yahawe uburenganzira n'akarere no kuba yarabonaga abayatanze bahawe imirima yo guhinga.

    Benimana Julienne watanze ibihumbi 65 Frw avuga ko ibyo Mutirende yabakoreye ari ubutekamutwe kuko yabonye ubuyobozi bw'umurenge buje kubakoresha inama akavuga ngo ntihagire uvuga ko yatanze amafaranga.

    Ati 'Turashimira ubuyobozi ko butatwambuye imirima, ariko turanabusaba ko Mutirende yakurikiranwa akadusibiza amafaranga yacu.'

    Mutirende wakodesheje ubutaka bwa Leta yasabye abaturage umunani ibihumbi 480 Frw kuri 'boroke' imwe, nk'uko amakuru akomeza abivuga.

    Boroke imwe ni umurima ugizwe na metero 20 z'ubugari na metero 100 z'uburebure. Ubutaka bwose bwakodeshejwe bugizwe na boroke 15.

    Mu kiganiro na IGIHE, Mutirende Martin yavuze ko nta muturage wigeze amuha amafaranga ngo amuhe umurima, ndetse ko Mandevu bivugwa ko yakiraga amafaranga akayamushyiriza, nta mafaranga yigeze amuha.

    Umunyabanga Nshingwabikorwa w'Umurenge wa Rwimbogo, Joas Nzayishima, yabwiye IGIHE ko iki kibazo bakimenye biturutse ku muturage wabarije mu nteko y'abaturage impamvu Akarere kari gukodesha igishanga kandi cyari gisanzwe gitangirwa ubuntu.

    Ati 'Hari ibimenyetso bigenda bigaragara ko ayo mafaranga koko yatanzwe kandi n'abayakiriye harimo abemera ko bayakiriye. Hari abafashwe bari gukurikiranwa abandi baracyashakishwa, inzego zibishinzwe nizimara gukurikirana azagaruzwa. Twakwizeza abayatanze ko bashobora kuyabona, ariko icyo twavuga ni uko abaturage bakwiye kujya baba maso bakirinda ubushukanyi n'ubuhemu nk'ubwo'.

    Kugeza ubu hamaze kuboneka abagera kuri 50 barimo abavuga ko bahaye amafaranga Mutirende Martin n'abavuga ko bayahaye Mandevu uvugwaho kuba komisiyoneri wa Mutirende.

    Imibare irakiyongera kuko umunsi ku wundi Umurenge wa Rwimbogo wakira abaturage bavuga ko Mutirende yabatekeye umutwe akabakodesha ubutaka bwa Leta. Imibare igaragaza ko niba koko Mutirende Martin yarahawe amafaranga, ashobora kuba yarakiriye arenga miliyoni 6 Frw.

    Inzego zitandukanye zahagurukiye iki kibazo kugira ngo abaturage basubizwe amafaranga yabo.

    Aba baturage bakodeshejwe ubutaka bwa Leta bufite ubuso bwa metero kare zirenga ibihumbi 30 bwo mu Gishanga cya Gishoma

    Mukaniyonsaba Florence avuga ko Mutirende yamuhaye umurima, nyuma amusaba ibihumbi 65 Frw ndetse amwambura umurima yari yamuhaye nyuma yo kuyabura

    Benimana Julienne yatanze ibihumbi 65 Frw kugira ngo ahabwe umurima mu gishanga cya Gishoma


    Source : http://igihe.com/amakuru/u-rwanda/article/rusizi-abarenga-50-batekewe-umutwe-na-mugenzi-wabo-abakodesha-ubutaka-bwa-leta

  • Iburasirazuba: Imurikagurisha ry'abikorera ryongerewe igihe – #rwanda #RwOT

    Ibi byatangajwe ubwo Guverineri w'Intara y'Iburasirazuba, Pudence Rubingisa, yafunguraga ku mugaragaro iri murikagurisha ribaye ku nshuro ya 14, ryitabiriwe n'abamurika 264 biganjemo abo mu Ntara y'Iburasirazuba.

    Umuyobozi w'Urugaga rw'Abikorera mu Ntara y'Iburasirazuba, Nkurunziza Jean de Dieu, yavuze ko ubusanzwe iri murikagurisha ryajyaga riba iminsi 11 cyangwa iminsi 12 ariko ko uyu mwaka bahisemo ko rizamara iminsi 23 kugira ngo bifashe abamurika n'abaryitabira.

    Yagize ati 'Iri murikagurisha rizamara iminsi 23. Ni umwihariko ukomeye kuko ubundi ryamaraga iminsi 12 ariko ku cyifuzo cy'abaza kumurika, bifuje ko iminsi yakwiyongera kugira ngo bamurike ariko banagurishe kugira ngo ibyo bazanye babashe kubicuruza.''

    Nkurunziza yakomeje avuga ko banishimira ko muri iri murikagurisha, harimo ibikorwa byinshi by'ubuhinzi n'ubworozi nk'imashini zihinga, abakora ibiryo by'amatungo, ubworozi bushingiye ku mafi, amatungo magufi n'ibindi.

    Bamwe mu baje kumurika ibikorwa ndetse n'abaguzi, bishimiye ko iri murikagurisha ryahawe iminsi myinshi.

    Bajeneza Emmanuel wari wazanye umugore n'abana gushaka ibyo bagura, yagize ati 'Iri murikagurisha ririmo ibintu byinshi byiza, ubusanzwe wapangaga kuza ukumva ngo rirarangiye, ubu rero twishimiye ko iminsi bayongereye kandi hakanazamo ibintu byiza byinshi. Njye nakunze uburyo ubuki buri kuboneka kuri make ugereranyije n'uburyo hanze tubugura.''

    Mukantwari Marie Josee waje kumurika urusenda rwa pilipili yongereye ubushobozi, yavuze ko yishimiye kuba muri iri murikagurisha, avuga ko rimufasha guhura n'abakiliya bashya.

    Ati 'Mbere baduhaga iminsi mike ntitubashe kugurisha ibyo twazanye ariko ubu iminsi 23 turizera ko tuzagurisha ibyo tuba twazanye, ndetse tunabashe kungukira ubumenyi no kuri bagenzi bacu benshi baba bazanye ibyenda kumera nk'ibyo dukora.''

    Ruhorimbere Valens wongerera agaciro ibihaza akabikoramo imigati, amandazi n'ibindi bitandukanye, yagize ati 'Twasurwaga ariko kubera umwanya muke ntitubashe gusobanurira abantu serivisi twabazaniye zose, ubu turi gukora ifu y'igikoma dukoresheje inzuzi, tukanereka abaturage ibindi bihingwa bisanzwe batahaga agaciro nk'ibihaza n'ibindi. Twishimiye ko bongereye iminsi kuko bizatuma tugurisha, tunerekane ibyo twazaniye abantu byose.''

    Guverineri w'Intara y'Iburasirazuba, Pudence Rubingisa, yavuze ko basanze iri murikagurisha iyo rimaze icyumweru kimwe, abaturage batanyurwa n'iminsi baba bahawe kimwe n'abaje kumurika.

    Biteganyijwe ko iri murikagurisha ry'Intara y'Iburasirazuba ryatangiye tariki ya 18 Kanama rizarangira tariki ya 9 Nzeri 2025. Ryitabiriwe n'abikorera 264 barimo abakorera muri iyi Ntara ndetse n'abanyamahanga.

    Guverineri w'Intara y'Iburasirazuba, Pudence Rubingisa, yavuze ko basanze iri murikagurisha iyo rimaze icyumweru kimwe, abaturage batanyurwa n'iminsi baba bahawe

    Umuyobozi w'Urugaga rw'Abikorera mu Ntara y'Iburasirazuba, Nkurunziza Jean de Dieu, yavuze ko iri murikagurisha ryongerewe iminsi kugira ngo abacuruzi n’abaguzi baribyaze umusaruro


    Source : http://igihe.com/amakuru/u-rwanda/article/iburasirazuba-imurikagurisha-ry-abikorera-ryongerewe-igihe

  • MTN Rwanda yaciwe miliyoni 30 Frw kubera serivisi mbi – #rwanda #RwOT

    RURA yahannye MTN Rwanda ku wa 28 Nyakanga 2025, nyuma y'ibibazo byari muri sisiteme yayo byatumye serivisi zo guhamagara, kohereza amafaranga n'izindi serivisi zikoresha USSD Code zidakora neza.

    Uwo munsi MTN Rwanda, ibinyujije ku mbuga nkoranyambaga zayo, yavuze ko ibibazo byo guhamagara abakiliya bayo bahuye na byo byakemutse.

    Itegeko rigenga ikoranabuhanga mu itangazabumenyi n'itumanaho, ingingo yaryo ya 26, ivuga ko iyo uwahawe uruhushya atubahirije icyemezo cyihanangiriza cy'Urwego Ngenzuramikorere cyafashwe hakurikijwe ibiteganwa n'itegeko, ahanishwa kimwe cyangwa byinshi muri ibi bihano birimo “gutanga ihazabu yo mu rwego rw'ubutegetsi iri hagati y'ibihumbi 500 Frw na miliyoni 15 Frw kuri buri munsi wose atubahirije ibyo asabwa, uhereye igihe yamenyeshejwe icyemezo cyongeye gushimangirwa.”

    Mu kiganiro yagiranye IGIHE, Umuyobozi Ushinzwe Ikoranabuhanga muri RURA, Gahungu Charles yasobanuye ko nyuma yo gufata icyo cyemezo, MTN Rwanda yishyuye gusa iminsi ibiri kuko yari imaze gukemura ikibazo.

    Ati 'Kugeza uyu umunsi ikibazo cyari gihari cyarakemutse, kuko nyuma y'uko tubahannye bashyizemo imbaraga nyinshi, bashatse igisubizo kandi batumenyesha ko babikosoye.'

    Yakomeje avuga ko ari inshingano z'abatanga serivisi kugenzura no gukora ibishoboka byose ngo abakiliya babo babone serivisi uko bikwiye.

    Ati 'Ubu turi kugenzura ngo turebe kuko icyari cyabaye muri biriya bihe, cyari ikibazo rusange cyari cyabayeho. Ikiri gukorwa kugira ngo bitazongera kubaho ni uko twebwe nk'abagenzura dukomeza kugenzura imikorere y'abari muri urwo rwego ariko nabo ni inshingano zabo zo kugenzura ibyo bakora. Baba bagomba gushyiraho ingamba kuko baba bazi ingano y'ababagana, bagashyiraho abakozi, ibikoresho bishyashya n'ibindi byose.'

    Gahungu yavuze ko 'Nk'uko babitwijeje, natwe nk'uko twabonye ibyo bakoze, mu by'ukuri biratanga icyizere ko bitazongera. Naho ku kijyanye n'ingano y'amande, bishyuye iminsi ibiri.'

    Ikibazo MTN Rwanda yagize gishingiye ku mubare munini w'abakoresha umuyoboro wayo, ku buryo byatumye uruta uwo ibasha kwakirira icya rimwe, bituma ihuzanzira ryayo ribura imbaraga zo gutanga serivisi ku mubare wiyongereye cyane.

    Umuyobozi Mukuru wa MTN Rwanda, Ali Monzer, wari witabiriye ibiganiro byahuje RURA n'abarimu, abayobozi ba za kaminuza n'abanyeshuri ku kungurana ibitekerezo ku bishobora gushyirwa mu itegeko rishya rigenga itangazabumenyi n'itumanaho, yagaragaje ko biteguye gukomeza gutanga serivisi nziza.

    MTN Rwanda yishyuye miliyoni 30 Frw ubwo yahanwaga na RURA


    Source : http://igihe.com/amakuru/u-rwanda/article/yishyuye-miliyoni-30-frw-ibyo-wamenya-ku-bihano-byafatiwe-mtn-rwanda

  • Gatsata: Umugabo akurikiranyweho gushaka kuroga umugore we mu biryo #rwanda #RwOT

    Umugabo wo mu Murenge wa Gatsata mu Karere ka Gasabo mu Mujyi wa Kigali ari mu maboko y'inzego z'umutekano nyuma yo gukekwaho kugerageza kuroga umugore we mu biryo. Ibi byabaye ku wa 04 Kanama 2025, ahagana saa sita z'amanywa, mu Mudugudu wa Juru, Akagari ka Nyamabuye, aho bombi batuye.

    Amakuru aturuka mu baturanyi avuga ko uwo mugore yari yabwiye umugabo we ko atamugaburira kubera ko adahaha, hanyuma umugabo ararakara maze afata ibintu bitamenyekanye neza abishyira mu biryo. Nyuma y'aho, umugore yabyibajijeho maze ahita abimenyesha abaturanyi n'inzego z'ibanze.

    Nyamara uyu mugabo we arabihakana, avuga ko ibyo yashyizemo bitari uburozi, ko ahubwo byari ibintu bisanzwe yari afite mu rugo atari azi ko bishobora guteza impungenge.

    Yagize ati: 'Nta mugambi nari mfite wo kuroga umugore wanjye. Icyo nashyizemo mu biryo si uburozi, ahubwo ni ibintu bisanzwe natekerezaga ko bishobora kongera uburyohe bw'ifunguro.'

    Inzego z'umutekano zahise zitabara zimuta muri yombi kugira ngo hakorwe iperereza ryimbitse. Abaturanyi bavuga ko urugo rw'aba bombi rwakunze kurangwa n'amakimbirane, ahanini ashingiye ku bibazo by'imibereho no kudahuza ku byo kurya no kugaburirana.

    Umwe mu baturanyi yagize ati: 'Bajyaga bagirana amakimbirane akomeye, rimwe na rimwe bigatera impagarara hano mu mudugudu. Kuri iyi nshuro twumvise ngo umugabo yashyize ibintu mu biryo by'umugore we, bigatuma dutabaza inzego z'umutekano.'

    Kuri ubu, iperereza riracyakomeje kugira ngo hamenyekane koko niba ibyo byari uburozi cyangwa se ibindi bisanzwe byatekerezwaga nk'uburozi. Inzego z'ubuyobozi zisaba abaturage kwirinda amakimbirane mu ngo no gushaka ibisubizo biciye mu mahoro, aho kwishora mu bikorwa bishobora gushyira ubuzima bw'abantu mu kaga.

    Gatsata: Umugabo akurikiranyweho gushaka kuroga umugore we mu biryo

    Source : https://kasukumedia.com/gatsata-umugabo-akurikiranyweho-gushaka-kuroga-umugore-we-mu-biryo/

  • Kicukiro: Umukecuru w'imyaka 70 arara ku gasozi nyuma yo kwirukanwa mu nzu itishyuwe #rwanda #RwOT

    Mu Murenge wa Gikondo, mu Karere ka Kicukiro, haravugwa umukecuru w'imyaka 70 uri mu kaga ko kurara hanze nyuma yo kwirukanwa mu nzu yakodesherejwe n'ubuyobozi. Aya makuru yemezwa n'abaturanyi be bavuga ko yamaze igihe kinini atuye muri iyo nzu ariko ubuyobozi bwaracecekeye ntibwishyure amafaranga y'ubukode mu gihe cy'umwaka wose.

    Nyiri inzu amaze igihe kinini asaba ubwishyu ariko ntibwagira icyo bukora, byatumye afata icyemezo cyo kumwirukana mu buryo bukomeye. Ubu uwo mukecuru udafite aho yerekeza arara ku muhanda nkutagira umuryango.

    Abaturanyi bavuga ko bababajwe cyane no kubona umusaza cyangwa umukecuru ajugunywa hanze muri iki gihe, bamwe mu baturanye babwiye ubuyobozi bw'Akarere ko bakwiye kugira icyo babikoraho vuba.

    Uwo mukecuru avuga ko nta bushobozi afite bwo kwikodeshereza inzu, akaba yishingikirije ku nkunga y'ubuyobozi bwari bwaramwemereye kumurengera ariko bugasa n'aho bumutereranye. Yagize ati: 'Nararaga mu nzu ariko noneho banyirukanye, nsigaye ndara hanze. Sinzi aho nzerekeza keretse Imana ibanyegera.'

    Abaturage bo muri ako gace basaba ko ubuyobozi bw'akarere ka Kicukiro bwakwihutira kumufasha kuko ari umuntu uri mu kigero cy'imyaka myinshi udafite imbaraga zo kwirwanaho. Bavuga ko kumurekera ku gasozi ari ukumuha intandaro yo gupfa nabi cyangwa guhora mu buzima bubi.

    Kugeza ubu ntiharamenyekana icyo ubuyobozi bushinzwe imibereho myiza y'abaturage muri Kicukiro bugiye gukora kuri iki kibazo, nyamara abatuye muri ako gace bavuga ko ari ikibazo gikomeye gikeneye igisubizo cya vuba.

    Amafoto y'ibigize inzu
    Umukecuru w'imyaka 70 arara ku gasozi nyuma yo kwirukanwa mu nzu itishyuwe
    Inyandiko
    Umukecuru avuga ko nta bushobozi afite bwo kwikodeshereza inzu

    Source : https://kasukumedia.com/kicukiro-umukecuru-wimyaka-70-arara-ku-gasozi-nyuma-yo-kwirukanwa-mu-nzu-itishyuwe/

  • Abakora mu nzego z'ubuvuzi bagiye guhabwa 'ibihembo' – #rwanda #RwOT

    Ni mu gikorwa kizaba mu ruhererekane rw'ibindi bizatangira kuba kuva tariki ya 10-11 Ukwakira 2025. Kizabera mu Mujyi wa Kigali aho cyahawe inyito ya MEdwell Initiative. Kigamije guteza imbere imibereho myiza y'abakozi bo mu nzego z'ubuzima binyuze mu mikino.

    Iki gikorwa kizamara iminsi ibiri aho kizibanda ku mikino ya Volleyball, Volleyball y'abakozi bo mu nzego z'ubuzima n'urugendo rwo kuzenguruka Kigali Golf Club ruzaba ku wa 10 Ukwakira (saa kumi n'ebyiri z'umugoroba).

    Ni mu gihe ibi bizasozwa n'igitaramo cyo ku wa 11 Ukwakira 2025 cyo guhemba abahize abandi mu kwita ku mibereho myiza y'abakozi bo mu nzego z'ubuzima.

    Ibi bikorwa byateguwe na Initiative for Medical Equity and Global Health (IMEGH), iyobowe na Dr. Eugene Tuyishime, Dr. Alain Irakoze, Dr. Celestin Seneza na Dr. Jackson Ndekezi Kwizera.

    Dr. Eugene Tuyishime, watangije iyi gahunda yabwiye IGIHE ko ari gahunda batekereje bashaka kwibutsa abaganga ko bakwiriye gukora ibintu byose bashakisha uko babaho n'uko batabara ababaye, ariko na none bakibuka no kunanura imitsi.

    Ati 'Twateguye MEdwell initiative kugira ngo twibutse akamaro ko kwita ku mibereho myiza y'abakozi bo mu rwego rw'ubuzima no kwirinda umunaniro ukabije mu kazi dukoresheje imikino.'

    Yakomeje vuga ko bahisemo gutanga ibihembo, kuko abaganga bakora imirimo ihambaye

    Ati 'Birumvikana ni akazi baba bagomba gukora, ariko buri wese wakoze neza iyo ashimiwe biba byiza kurushaho.'

    Abakora mu nzego z'ubuvuzi bagiye guhabwa 'ibihembo'


    Source : http://igihe.com/amakuru/u-rwanda/article/abakora-mu-nzego-z-ubuvuzi-bagiye-guhabwa-ibihembo

  • Amashuri 10 yifujwe cyane n'abarangije umwaka wa gatandatu w'abanza – #rwanda #RwOT

    Ingingo yo guha abanyeshuri ibigo by'amashuri abanyeshuri barangije amashuri abanza cyangwa abajya mu mwaka wa kane iri mu zivugisha benshi bitewe n'uko hari abavuga ko abana bahawe amashuri atandukanye n'ayo basabye.

    Abanyeshuri barangije umwaka wa gatandatu w'amashuri abanza, 15.695 bahawe imyanya mu mashuri yisumbuye biga babamo (Boarding Schools), mu gihe abarenga ibihumbi 150 bashyizwe mu mwaka wa mbere w'amashuri yisumbuye biga bataha.

    Imibare ya Minisiteri y'Uburezi igaragaza ko GS Saint Aloys Rwamagana bafite imyanya 162 mu gihe abasabye kwigayo ari 23.770; muri Ecole des Sciences de Musanze hari imyanya 103, abasabye kujya kwigayo bagera kuri 20.153.

    E.S Kayonza Modern ifite imyanya 21 yasabwe n'abanyeshuri 17.295, College Saint Andre irimo imyanya 144 isabwa n'abanyeshuri 15.802 mu gihe G.S. St Joseph ifite imyanya 92 yasabwe n'abanyeshuri 14.910.

    Mu yandi mashuri yasabwe cyane harimo Lycee de Kigali ifite imyanya 38 mu gihe abari bakeneye kwigamo ari 14.281. G.S.O Butare irimo imyanya 209 yasabwe n'abanyeshuri 13.029, Ecole des Sciences Byimana ifite imyanya 92 mu gihe abanyeshuri bifuzaga kwigayo ari 12.211, Ecole des Sciences de Gisenyi ifite imyanya 138, abakeneye kuyigamo ari 11.775 mu gihe FAWE Girls School irimo imyanya 138 yasabwe n'abanyeshuri 11.282.

    Minisitiri w'Uburezi, Nsengimana Joseph yatangaje ko Leta iri gushyira ingufu mu kuzamura ireme ry'uburezi mu mashuri yose kugira ngo ababyeyi bajye bahitamo aho bajyana abana babo bitangombye gushaka ko bajya mu mashuri biga babamo.

    Ati 'Icyo Leta yiyemeje ni ukugira ngo tuzamure ireme ry'uburezi haba mu mashuri yigisha acumbikira abanyeshuri, yaba no mu mashuri yigisha adacumbikira abanyeshuri ku buryo umwana wiga ataha cyangwa yiga acumbikirwa bose bashobore guhabwa uburezi nyabwo noneho ababyeyi bahitemo.'

    Yashimangiye ko 'Iyaba amashuri yose ari ku cyiciro kimwe imibare y'abasaba kujya mu mashuri biga baba mu kigo, ngira ngo iyo mibare yagabanyuka.'

    Minisitiri Nsengimana kandi yavuze ko aho ibihe bigeze abantu badakwiye gushishikarira kujyana abana mu mashuri biga babamo kuko hari n'igihe usanga ari abana bakiri bato bakeneye kuba hafi y'ababyeyi babo.

    Abanyeshuri barangije icyiciro rusange bahawe kwiga mu bigo babamo mu mwaka wa kane, mu mashuri y'ubumenyi rusange ni 20.681 mu gihe aboherejwe mu mashuri yisumbuye biga bataha ari 18.929.

    Aboherejwe mu mashuri ya Tekinike, Imyuga n'Ubumenyingiro (TSS) biga mu mashuri bacumbikirwa barenga ibihumbi 28 mu gihe aboherejwe mu bigo bigamo bataha ni barenga ibihumbi 20.

    Aboherejwe mu mashuri nderabarezi ni 3669, aboherejwe mu mashuri y'abafasha b'abaganga (Associate Nursing) ni 545, mu gihe abahawe Ibaruramari ari 2701 biga mu bigo bibacumbikira na ho 76 bashyirwa mu mashuri bigamo bataha.

    Amashuri yasabwe na benshi barangije abanza mu 2024/2025 pic.twitter.com/wqVQF0c3lW

    — IGIHE (@IGIHE) August 22, 2025

    Abanyeshuri benshi basaba kwiga mu bigo bigamo bacumbika


    Source : http://igihe.com/amakuru/u-rwanda/article/amashuri-10-yifujwe-cyane-n-abarangije-umwaka-wa-gatandatu-w-abanza

  • Nyagatare: Heifer Rwanda yatangije ikigo gitanga imashini zoroshya ubuhinzi – #rwanda #RwOT

    Ni ikigo cyafunguwe mu Murenge wa Karangazi ku wa 21 Kanama 2025.

    Ubwo cyatahwaga kandi, Heifer International ku bufatanye n'ikigo cyitwa Hello Tractor bahaye abahinzi bo muri ako Karere imashini 10 zihinga, bazishyura mu byiciro mu rwego rwo kubafasha kuzamura umusaruro w'ubuhinzi

    Umuyobozi w'Umuryango Heifer International mu Rwanda, Ruzibuka Verena yatangaje ko ku ikubitiro mu Ugushyingo 2024 hari imashini 15 zihinga bahaye abahinzi mu Karere ka Kayonza zishyurwa mu byiciro, zimaze gufasha mu mirimo y'ubuhinzi ku buso burenga hegitari 3000 buhingwaho n'abarenga 6000.

    Yagaragaje ko icyo kigo giherereye i Kayonza hamaze guhugurwa abashinzwe kwita kuri izo mashini barenga 20 kugira ngo bajye batanga serivisi zo kuzikora igihe zagize ikibazo.

    Ruzibuka yakomeje avuga ko bifuza ko iki kigo kizatanga serivisi zitandukanye hakoreshejwe ikoranabuhanga cyane cyane imashini zihinga.

    Ati 'Iki kigo twifuza ko gikomeza gutanga umusaruro ku bahinzi n'aborozi bo muri aka gace aho bazajya bakora ubuhinzi bifashishije ikoranabuhanga cyane cyane imashini zihinga n'ibindi bikoresho bihinga kandi bakabikora babungabunga ibidukikije.'

    Umuyobozi w'Akarere ka Nyagatare, Gasana Stephen yavuze ko iki kigo cyafunguwe kigiye gufasha mu kuzamura cyangwa kugera ku cyerekezo cy'ako karere cyo kuba igicumbi cy'ubuhinzi n'ubworozi mu Rwanda.

    Ati 'Ibi bigiye gufasha mu cyerekezo cy'Akarere ka Nyagatare kubera ko twifuza kuba igicumbi cy'u Rwanda cy'ubuhinzi n'ubworozi. Turashimira Leta iri kuduha ibyangombwa bikenewe kugira ngo dushobore kubigeraho.'

    Ibarura ry'abaturage riheruka gukorwa mu 2022 ryagaragaje ko 59,3% by'abaturage ba Nyagatare bakora ubuhinzi na ho 39,2% bakora ubworozi.

    Gasana yavuze ko mu 2024/2025, ubutaka bwahinzwe muri ako Karere buri ku buso bwa hegitari ibihumbi 83.190, mu ubwahinzwe bukaba bwaratanze umusaruro ungana na toni ibihumbi 261.640 muri ako karere.

    Kuri ubwo buso burenga hegitari ibihumbi 83, ubutaka bwahinzwe hakoreshejwe uburyo bw'imashini ni hegitari ibihumbi 7.654 ku buso.

    Yagize ati 'Ibyo rero byagiraga ingaruka ku bikorwa dukora harimo kudahinga ubutaka bwose, kudahingira igihe ndetse n'izindi ngaruka zitandukanye. Twizeye rero y'uko izi serivisi twegerejwe zigiye kudufasba gushyira mu bikorwa gahunda za Leta zitandukanye zirimo nkaho twari twaratangiye guhinga ubutaka bwari bwaragenewe isuri kubera ko twashakaga abakozi benshi mu gihe kimwe.'

    Umuhinzi wo mu Murenge wa Karangazi mu Karere ka Nyagatare, Olivier Niyitegeka, yavuze ko kuva yatangira guhinga akoresheje imashini umusaruro wiyongereye ugereranyije n'abakoresha amasuka muri rusange kubera ko umusaruro wiyongereye cyane.

    Ati 'icyiza cyo guhinga ukoresheje izi mashini ni uko bitandukanye no guhingisha amasuka kuko ndibuka mu mwaka ushize nakoresheje imashini ihinga gusa hari umuntu duhanye imbibi, nahinze ubuso bungana na hegitari we ahinga ubuso bungana na hegitari 2 ubwo umusaruro uza gutandukana kuko njyewe nakoresheje imashini we ahingisha amasuka toni 7 n'ibiro 700 noneho we akuramo toni 9 muri hegitari 2.'

    Umunyabanga wa Leta muri Minisiteri y'Ubuhinzi n'Ubworozi, Dr. Telesphore Ndabamenye, yibukije urubyiruko rwo muri Nyagatare ko rukwiriye kubyaza umusaruro ibikorwa nkibi baba begerejwe mu rwego rwo guteza imbere ubuhinzi n'ubworozi bakoresha imashini zigezweho mu kuzamura umusaruro w'ubuhinzi.

    Ati 'Iyi serivisi y'imashini zihinga n'ibijyanye na yo ni nziza kubera ko ihanga imirimo mu buryo butandukanye bigatuma abantu biteza imbere. Turakangurira rero urubyiruko rwo muri aka Karere gukoresha izi mashini kubera ko aya ari amahirwe akomeye babonye. Twifuza ko kandi abahinzi bo muri Nyagatare batangira kwiga kuzikoresha neza ndetse bakazibyaza umusaruro.'

    Umuyobozi ushinzwe ibikorwa muri Hello Tractor, Folu Okunade, yagaragaje ko nubwo hari intambwe yatewe, mu Rwanda hagikenewe izindi mashini kugira ngo umusaruro w'ubuhinzi ukomeze wiyongere mu gihugu

    Umuyobozi w'Umuryango Heifer International mu Rwanda, Ruzibuka Verena yasabye ibigo bitandukanye gukomeza gushora imari mu bijyanye no kongera izi mashini kugira ngo zibashe kugera mu gihugu hose

    Umunyabanga wa Leta muri Minisiteri y'Ubuhinzi n'Ubworozi, Dr. Telesphore Ndabamenye, yibukije urubyiruko rwo muri Nyagatare ko rukwiriye kubyaza umusaruro ibikorwa begerejwe byo gukoresha imashini zigezweho mu buhinzi

    Abahinzi bahawe inguzanyo na BDF izabafasha kwishyura izi mashini


    Source : http://igihe.com/amakuru/u-rwanda/article/nyagatare-heifer-rwanda-yatangije-ikigo-gitanga-imashini-zoroshya-ubuhinzi

  • U Rwanda rwamaganye ibirego bya HRW birushinja kwica abasivili muri Binza – #rwanda #RwOT

    Itangazo rya Minisiteri y'Ububanyi n'Amahanga n'Ubutwererane, MINAFFET, ryatangajwe kuri uyu wa 22 Kanama 2025, rivuga ko ibyo birego bya OHCHR bidafite ishingiro ndetse ko uyu muryango ubwawo watangaje ko nta bimenyetso ufite bihagije kuri ubu bwicanyi.

    Iyo raporo yari yatangajwe yagaragaje ko abo basivili bishwe na M23 ifashijwe n'Ingabo z'u Rwanda.

    U Rwanda rwagaragaje ko ibirego nk'ibyo by'Umuryango wa Human Rights Watch bishingiye kuri izo raporo za UNJHRO na DHCHR bidafite ishingiro kandi nta gihamya gifatika kuko nta bimenyetso bifite.

    Itangazo rikomeza riti 'Ibirego bikomeje bya HCR nk'ibyo bya UNJHRO na DHCHR ntibifite ishingiro kandi nta bimenyetso. HCR yiyemereye ko ubwayo itigeze ibasha kugenzura iby'ubwo bwicanyi bwakorewe abasivili b'Abahutu muri icyo gihe kigera ku by'umweru bibiri.'

    Rwakomeje rwerekana ko ibyo birego bidasobanutse bishobora kubangamira inzira y'amahoro mu Karere aho kuba igisubizo.

    Ruti 'Ibi birego bidasobanutse biteza ibibazo kurusha kuzana ibisubizo, ntabwo ari igisubizo nibura gishingiye ku iperereza ryizewe ahubwo byasohowe mu bitangazamakuru ikubagahu mu rwego rwo gushimangira ibyari bimaze gutegurwa. Iperereza ryigenga gusa ni ryo rizashobora gusobanura neza ibyo birego.'

    U Rwanda rwongeye gushimangira ko Umuryango wa HRW umaze igihe ushinja u Rwanda ibinyoma.

    Rwagaragaje ko ibyo birego bije mu gihe RDC na AFC/M23 bihanganye byitegura gusubira mu biganiro ndetse hari gushyirwa mu bikorwa amasezerano y'amahoro yashyizweho umukono ku wa 27 Kamena 2025 hagati y'u Rwanda na RDC.

    Rwibukije ko muri ayo masezerano hakubiyemo gusenya umutwe wa FDLR ugizwe n'abasize bakoze Jenoside yakorewe Abatutsi uterwa inkunga na RDC kandi ari wo ntandaro y'amakimbirane, ihohoterwa n'urugomo bigaragara mu Burasirazuba bw'icyo gihugu.

    U Rwanda rwashimangiye ko rukomeje guharanira amahoro, umutekano n'iterambere rirambye mu Karere k'Ibiyaga Bigari, harimo n'ibikorwa bigamije gushyira mu bikorwa Amasezerano y'Amahoro yasinyiwe i Washington DC muri Leta zunze Ubumwe za Amerika no gushyigikira inzira y'ibiganiro bikomeje kubera i Doha muri Qatar hagati ya RDC n'umutwe wa M23.


    Source : http://igihe.com/amakuru/u-rwanda/article/u-rwanda-rwamaganye-ibirego-rwashinjwe-na-hrw-byo-kwicwa-abasivili-muri-binza