Category: Uncategorized

  • Mukansanga Salima akomeje kwandika amateka ku rwego rw’Isi #rwanda #RwOT

    Umusifuzi mpuzamahanga w’umunyarwandakazi, Mukansanga Salima akomeje kwandika amateka ku Isi, ubu yashyizwe ku gifuniko (cover) y’igitabo cy’amategeko ngengamyitwarire ya FIFA 2023 (FIFA Disciplinary Code Edition 2023).

    Impuzamashyirahamwe y’umupira ku Isi (FIFA), tariki ya 1 Gashyantare 2023 yatangaje ko yavuguruye zimwe mu ngingo zigize amategeko ajyanye n’imyitwarire igenderaho.

    Zimwe mu ngingo zibanzweho muri iri vugururwa kugira ngo umupira w’amaguru ukomeze kuba nta makemwa, harimo ivuga ko 'ihohoterwa rishingiye ku gitsina, gutotezwa no gukoreshwa ibidakwiye ntibifite igihe birangirira'.

    Aha bivuze ko na nyuma y’imyaka 10 kuzamura iki cyaha kiba kitarasaza, uwagikorewe yarega kandi uwagikoze cyamuhama agahanwa.

    Hari kandi kuba “Abahohotewe bafite uburenganzira bwo kujuririra imyanzuro yafashwe.'

    Ikindi kibanzweho ni ukugurisha imikino (match fixing) 'kongera imbaraga mu gukora iperereza ku bagira uruhare mu kugena ibiva mu mikino (match-fixing), hagashyirwaho akanama kabishinzwe'

    FIFA yasabye abanyamuryango ba yo kujya bayimenyesha ibihano byafatiwe abagaragaweho ibifatanye isano n’izo ngingo zavuguruwe tumaze kugarukaho hejuru.

    Ku gifuniko (cover) cy’iki gitabo, Impuzamashyirahamwe y’umupira w’amaguru mu Isi (FIFA), yifashishije ifoto n’umusifuzi mpuzamahanga w’umunyarwandakazi, Mukansanga Salima uheruka mu gikombe cy’Isi cya 2022 cyabereye muri Qatar, aho yabaye umugore wa mbere usifura hagati wagiriwe icyizere cyo kujya muri iyi mikino ya nyuma y’igikombe cy’Isi.

    Iki gitabo cyavuguruwe hifashishijwe abafatanyabikorwa batandukanye barimo Ishyirahamwe Mpuzamahanga ry’Abunganizi mu by’amategeko y’Umupira w’amaguru.

    Aya mavugurwa yemejwe mu nama ya FIFA yabaye ku wa 16 Ukuboza 2022 aho agomba gukurikizwa guhera ku wa 1 Gashyantare 2023.

    Mukansanga Salima yashyizwe ku gifuniko (cover) y’igitabo cy’amategeko ngengamyitwarire ya FIFA

    Source : http://isimbi.rw/siporo/article/mukansanga-salima-akomeje-kwandika-amateka-ku-rwego-rw-isi

  • Afite abana 6 ku bagabo 6 – Shakib wa Zari ku mugore umwitsindiraho, ibyo gutandukana na Zari #rwanda #RwOT

    Mu gihe inkuru zari nyinshi ko Zari ashobora kuba yaratandukanye n’umukunzi we Shakib, bashimangiye ko bakiri kumwe.

    Inkuru zari nyinshi ko umuherwekazi ukomoka muri Uganda wibera muri Afurika y’Epfo, Zari Hassan urukundo rwe na Shakib Lutaaya rwajemo agatotsi.

    Aba bombi bashimangiye ko bakiri kumwe, ni mu mashusho Zari yanyujije kuri Snapchat aho basaga n’abasezeranaho ari na ko babwiranaga amagambo meza y’urukundo.

    Shakib yagaragaye abwira Zari ati “urabeho rukundo rwanjye”, ni nako yamwegeraga agahita anamusoma.

    Zari yahise amusubiza ati “Nanjye ndagukunda.”

    Bibaye nyuma y’ubutumwa Zari aheruka gushyira hanze yifashishije amagambo ya Horacio Jones aho yagize ati “abantu bamwe ntabwo bumva uburyo ibinyoma ari uburozi. Ibinyoma byangiza bikanavuma umubano kugeza aho wumva urwaye mu nda ku kukongera kubizera ukundi.”

    “Uko waba ukunda umuntu kose, rimwe na rimwe ntushobora kwihangana. Uba utagituje kubera ko uba ukeka buri kimwe. Ubu kubizera nta mbaraga bigisaba, ubu bisaba gukekakeka.”

    Ubu butumwa bwashyize benshi mu rujijo bamwe bagakeka ko hari aho bihuriye n’umubano we na Shakib wavugwagamo agatotsi, bwaje bukurikirana n’amagambo Shakib yatangarije TV yo muri Uganda aho yavugaga ku mugore wari umaze iminsi amuzengereza avuga ko bashakanye aho yavuze ko atigeze ashakana na we kuko afite abana 6 ku bagabo 6.

    Ati “Shakirah Nanule ndamuzi, yari umukunzi wanjye imyaka 8 ishize ariko sinigeze nshyingiranwa na we. Yashakaga ko njya muri America n’igihe nari muri Afurika y’Epfo ariko narabyanze maze kumenya ko twese tuva mu bwoko bumwe (Ngome), si ibyo gusa afite abana 6 ku bagabo batandukanye.”

    Urukundo rwa Zari na Shakib rwagiye rugerwa intorezo kuva mu ntangiriro za 2022 batangira gukundana, bennshi bashinja uyu mugore w’abana batanu gufatirana Shakib arusha imyaka irenga 10, gusa babyimye amatwi bikomereza urukundo rwa bo.

    Shakib na Zari bashimangiye ko bakiri kumwe

    Source : http://isimbi.rw/imyidagaduro/article/afite-abana-6-ku-bagabo-6-shakib-wa-zari-ku-mugore-umwitsindiraho-ibyo-gutandukana-na-zari

  • Byiringiro Lague yavuze akamuri ku mutima nyuma yo kwerekeza i Burayi #rwanda #RwOT

    Rutahizamu wa APR FC, Lague Byiringiro yavuze ko kuba yaramaze kugurwa n'ikipe ya Sandvikens IF yo muri Sweden ari inzozi zabaye impamo kuko ngo yahoze arota gukina nk'uwabigize umwuga.

    Uyu musore uri mu bato batanga icyizere yabwiye The New Times ko kuba yerekeje muri iyi kipe yo mu cyiciro cya gatatu ari umugisha ndetse yahoze arota gukina i Burayi.

    Ati “Ndishimye cyane kuba ngiye gukina nk'uwabigize umwugano kuba nerekeje mu ikipe nziza nk'iriya n'umugisha kuri njyewe.Ni iby'agaciro kuri njye gukina i Burayi.Nategereje aya mahirwe igihe kinini.

    Gukina i Burayi ni inzozi ku bakinnyi benshi kandi ni ikintu gikomeye cyane nagezeho.Buri mukinnyi wese aba ashaka gukina nk'uwabigize umwuga.Ndizera ko birabera urugero abakiri bato bakina hano mu Rwanda bagakora cyane.

    Mu cyumweru gishize nibwo uyu rutahizamu mpuzamahanga w'umunyarwanda yasinye amasezerano y'imyaka ine muri iyi kipe yo muri Sweden aho yaguzwe ibihumbi 100 by'amayero.

    Byiringiro w'imyaka 22,n'umwe mu bakinnyi batangaga icyizere muri APR FC ndetse yayifashije kwegukana ibikombe 4 bya shampiyona birimo 3 biheruka.

    Yari mu ikipe yamaze imikino 50 idatsindwa kuva muri Nyakanga 2019 kugeza muri Gashyantare 2021.

    Uyu yashimye APR FC kuba yaramureze ndetse ngo izamuhora ku mutima aho azajya hose.

    Byiringiro agiye gukinana na Yannick Mukunzi muri Sweden,kandi ngo yiteguye gukora cyane kuko abizi neza ko kwemeza umutoza mushya biba bigoye.

    Uyu yahamagawe bwa mbere mu ikipe y'igihugu afite imyaka 20 ndetse kuwa 25 Mutarama 2021 akina umukino we wa mbere muri CHAN 2020 ubwo yasimburaga Bertrand Iradukunda mu mukino u Rwanda rwatsinze ibitego 3—2 ikipe ya Togo.

    Source : https://umuryango.rw/imyidagaduro/imikino/article/byiringiro-lague-yavuze-akamuri-ku-mutima-nyuma-yo-kwerekeza-i-burayi

  • Perezida Kagame yahishuye icyo Umunsi w'Intwari wibutsa Abanyarwanda #rwanda #RwOT

    Kuri uyu munsi Abanyarwanda bizihiza umunsi w'intwari ku nshuro ya 29,Perezida Kagame yavuze ko Umunsi w'Intwari “utwibutsa ubushobozi bwacu bwo guhagarara ku kuri, kurinda igihugu cyacu, no kubaka umurage w'iterambere ku badukomokaho n'ababakomokaho.”

    Ibi yabivuze mu butumwa yanyujije ku rukuta rwe rwa Twitter,nyuma yo kunamira no gushyira indabo ku mva zishyinguwemo Intwari z'Igihugu.

    Yagize ati “Uyu munsi, turizihiza ubutwari no gukunda igihugu by'Abanyarwanda badusigiye umusingi wo kubakiraho u Rwanda rufite abaturage biyemeje kwigenera ejo hazaza hababereye.

    Mu gihe duhanganye n'ibibazo bifite aho bihuriye n'akarere duherereyemo ndetse n'isi muri rusange,uyu munsi uratwibutsa ubushobozi bwacu bwo guhagarara ku kuri, kurinda igihugu cyacu, no kubaka umurage w'iterambere ku badukomokaho n'ababakomokaho. Umunsi Mwiza w'Intwari!.”

    Indabo zashyizwe ku Gicumbi cy'Intwari zo mu cyiciro cy'Imanzi ari zo Umusirikare utazwi izina, uyu ahagarariye abasirikare bose baguye ku rugamba barwanira ineza y'u Rwanda ndetse n'abazarugwaho.

    Muri iki cyiciro kandi harimo intwari Maj Gen Fred Gisa Rwigema wayoboye urugamba rwo kubohora igihugu mu minsi ya mbere.

    Indabo kandi zashyizwe ku gicumbi cy'intwari ziri mu cyiciro cy'Imena kirimo Umwami Mutara III Rudahigwa, Rwagasana Michel, Uwilingiyimana Agathe, Niyitegeka Felicité n'Abanyeshuri b'i Nyange banze kwitandukanya ubwo baterwaga n'abacengezi mu 1997.

    Umunsi w'Intwari wizihizwa buri mwaka tariki ya 1 Gashyantare kuva mu 1999 kuko mbere yaho mu 1994 kugeza mu 1998 wizihizwaga tariki ya 1 Ukwakira ugahuzwa n'umunsi wo gukunda igihugu.

    Kugeza ubu Intwari z'u Rwanda ziri mu byiciro bitatu birimo Ingenzi, Imena n'Imanzi.

    Source : https://umuryango.rw/amakuru/mu-rwanda/politiki/article/perezida-kagame-yahishuye-icyo-umunsi-w-intwari-wibutsa-abanyarwanda

  • Bad Rama yahishuye ko afite indwara y'agahinda gakabije yatewe no kubura abo yakundaga #rwanda #RwOT

    Bad Rama yabigarutseho mu kiganiro kirekire yagiranye na Igihe, aho yakomoje ku rupfu rw'umubyeyi we.

    Bad Rama yakomoje ku gahinda ahamya ko yatewe n'imfu zikurikiranye z'inshuti ze noneho bihumira ku mirari ubwo yapfushaga Se.

    Ati 'Agahinda gakabije mfite, ak'umubyeyi ko karabishwanyaguje numva Isi inyikubiseho birarenze. Mfite agahinda rwose mba numva mu mutwe wanjye nkeneye abaganga.'

    Yakomeje avuga ko agahinda gakabije katangiye kuzamuka biturutse ku rupfu rwa Jay Polly bakoranye muri The Mane Music. Yari umufana ukomeye w'uyu muraperi mbere y'uko amusinyisha ngo bakorane.

    Umuhanzi Jay Polly yitabye Imana azize uburwayi ku wa 2 Nzeri 2021 aguye mu Bitaro bya Muhima.

    Urundi rupfu rwashegeshe Bad Rama ni urwa Nsanzamahoro Denis wamamaye nka Rwasa muri filime witabye Imana ku wa 5 Nzeri 2019.

    Nsanzamahoro yitabye Imana nyuma y'igihe yari amaze arwariye mu Bitaro Bikuru bya Kaminuza bya Kigali, CHUK.

    Aba bose bahoze ari inshuti za Bad Rama, ashengurwa no kuba ataragize amahirwe yo kubashyingura ngo abaherekeze mu cyubahiro cyabo.

    Kutabasha gushyingura inshuti ze bitewe n'icyorezo cya Covid-19 cyari cyajujubije uyu mugabo kimwe n'abandi benshi mu batuye Isi, biri mu byatumye yumva Isi imwikaragiyeho kurushaho.

    Bad Rama wari muri Leta Zunze Ubumwe za Amerika yitegura gutaha ngo arwaze Se umubyara wari umaze igihe arembye, ahamya ko yongeye gukomeretswa n'urupfu rwa Yvan Buravan.

    Igikomere cya rurangiza kuri Bad Rama cyaje kuba urupfu rw'umubyeyi we witabye Imana ku wa 12 Ukuboza 2022 mu gihe uyu musore yari amaze iminsi mike mu Rwanda azi ko agiye kumurwaza.

    Ati 'Maze kubona ibyangombwa nahise nza mu Rwanda nje kurwaza papa wanjye, no mu byo nakoraga byose navugaga ko nimara kuba umunyamerika nzatwara data nkamuvuza neza, njye ntabwo naje nzi ko ngiye gushyingura ahubwo numvaga ko ngiye gutanga ubufasha ku buryo yavuzwa.'

    Bad Rama yashimiye nyina wamubereye imfura akajya amuhisha ko Se arembye, kuko uburemere bw'uburwayi bwe yabumenye ageze i Kigali.

    Avuga ko yagize amahirwe yo kuganira na Se umubyara ndetse yanagize amahirwe yo kumusezera kuko yaguye mu modoka ye.

    Ati 'Mpageze nabonanye na muzehe, icyumweru cyose tuganira, ndetse anapfa yapfiriye mu modoka yanjye mujyanye kwa muganga.'

    Bad Rama yishimira ko nibura yagize umwanya wo gusezera kuri Se umubyara, ati 'Nizeye ko n'amagambo ya nyuma twavuganye yayumvise kuko twageze kwa muganga yamaze gupfa.'

    Ikindi Bad Rama yishimira ni uko umubyeyi we yongeye kumubona bigasubiza icyifuzo uyu musaza yari amaranye igihe, ati 'Inshuro nyinshi muzehe yakundaga kuvuga ko gupfa azapfa ariko adashobora gutaha atabonye umwana we.'

    Bad Rama ahamya ko umwanya yamaranye na Se wamubereye umwanya mwiza wo kumushimira ibintu bitandukanye yamufashije mu buzima, bityo ahamya ko nubwo urupfu rwabatandukanyije ariko uyu mubyeyi yitabye Imana yishimye.

    Src:Igihe

    Source : https://umuryango.rw/imyidagaduro/article/bad-rama-yahishiye-ko-afite-indwara-y-agahinda-gakabije-yatewe-no-kubura-abo

  • U Rwanda rwasubije Perezida Tshisekedi warwise umwanzi w'amahoro mu maso ya Papa #rwanda #RwOT

    U Rwanda rwavuze ko ibyo Perezida Tshisekedi akomeje gukora byo kurugira urwutwazo mu bibazo by'igihugu cye biteye isoni ndetse agamije kuyobya abantu.

    Kuri uyu wa Kabiri tariki ya 31 nibwo Perezida Tshisekedi yakiriye Umushumba wa Kiliziya Gatolika ku isi,Papa Francis,amubwira ko u Rwanda ari umwanzi w'amahoro mu gihugu cye ndetse arirwo rwihise inyuma y'umutekano muke waranzwe muri RDC.

    Ati “RD Congo mu myaka irenga mirongo itatu yaranzwe n'ihohoterwa ndetse no guhungabana kw'amahoro n'umutekano, bigizwemo uruhare n'imitwe yitwaje intwaro, ibihugu by'amahanga bishaka kwiba umutungo w'igihugu, kandi ibyo bigaterwa inkunga n'uRwanda, ibyo bikaba ari bimwe dukomeje guhangana nabyo.'

    Umuvugizi wa Guverinoma y'u Rwanda, Yolande Makolo, yabwiye Reuters ati 'Ni ibintu bisanzwe kandi biteye isoni Perezida Tshisekedi yiyemeje byo kugira u Rwanda urwitwazo ku mpamvu z'amatora, zo kuyobya abantu kugira ngo ntibite ku musaruro mubi wa Guverinoma ye, no kunanirwa kugeza ku baturage ibyo yabemereye.'

    Perezida Kagame aherutse gutangaza ko ibibazo bya Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo, bizakemuka mu gihe iki gihugu ubwacyo kibishyizemo ubushake.

    Mu kiganiro yagiranye na Jeune Afrique, yagize ati ' Mu gihe cyose amahanga na guverinoma zagiye zisimburana muri Congo bagumye muri iyi ntero, ntabwo igisubizo kirambye cy'ibibazo by'Uburasirazuba bwa Congo kizigera kiboneka.

    Ni ibintu bigaragara mu maso yanjye ko inshingano za mbere kuri iki kibazo, ziri mu biganza by'abayobozi ba Congo, ku rundi ruhande, no ku bihugu byo mu Burengerazuba bw'Isi byagize n'ubundi uruhare mu ntangiriro z'ibibazo.'

    Perezida Paul Kagame yavuze kandi ko igisubizo cy'ibibazo bya RDC cyoroshye kuko kiri mu maboko y'abategetsi b'iki gihugu.

    Source : https://umuryango.rw/amakuru/mu-rwanda/politiki/article/u-rwanda-rwasubije-perezida-tshisekedi-warwise-umwanzi-w-amahoro-mu-maso-ya

  • Menya amateka y'Intwari u Rwanda rwizihiza buri mwaka #rwanda #RwOT

    Buri tariki ya 1 Gashyantare u Rwanda rwizihiza Umunsi w'Intwari, kuko ari umunsi wo kwibuka ibikorwa byaranze intwari. Umunsi mukuru ngarukamwaka w'intwari wizihirizwa ku rwego rw'imidugudu mu Rwanda hose.

    Intwari z'u Rwanda ziri mu byiciro bitatu ari byo: Imanzi, Imena n'Ingenzi. Icyiciro cy'Imanzi ni cyo kiri hejuru kikaba kigizwe n'intwari zaranzwe n'ibikorwa bidasanzwe birimo no guhara ubuzima mu rwego rwo kwitangira igihugu. Icyiciro cy'Imena kigizwe n'intwari zaranzwe n'ibikorwa by'intangarugero birimo kwitanga.

    Intwari z'u Rwanda n'ibikorwa by'ubutwari byaziranze

    Urwego rw'Intwari z'Imanzi: Uru rwego rurimo intwali zitakiriho

    * Urwego rw'Intwari z'Imanzi

    Ingabo itazwi izina:

    Ingabo itazwi izina yatoranyijwe mu zindi ngabo zemeye guhara ubuzima bwazo kandi zitabashije kumenyekana ku buryo bwihariye.

    Ingabo itazwi izina ihagarariye Ingabo zose z'u Rwanda zaguye ku rugamba cyangwa zashoboraga kurugwaho mu gihe cyahise, icy'ubungubu n'ikizaza zirwanira igihugu.

    Imva y'Ingabo itazwi izina ni ikimenyetso cyo guha icyubahiro gihebuje abana b'u Rwanda bitanze, baharanira guhanga no kwagura u Rwanda, ubwigenge n'ubusugire bwarwo.

    Major General Rwigema Fred:

    Yavukiye i Mukiranze mu Karere ka Kamonyi mu Ntara y'Amajyepfo ku wa 10 Mata 1957.

    Ni mwene Anastase Kimonyo na Gatarina Mukandilima. Yashakanye na Jeannette Urujeni, basezerana ku wa 20 Kamena 1987. Babyaranye abana babiri, ari bo Gisa Junior na Gisa Teta.

    Yatabarutse ku wa 2 Ukwakira 1990 i Kagitumba mu Karere ka Nyagatare mu Ntara y'Iburasirazuba, agwa ku rugamba amaze gutangiza intambara yo kubohora u Rwanda.

    Mu bwana bwe, Fred Rwigema yakundaga kwibaza icyatumye iwabo bava i Rwanda n'icyabuze kugira ngo basubireyo, yakundaga gusoma ibitabo by'abaharaniye kubohora ibihugu byabo nka Kwame Nkrumah, Mao-Tse-Tung na Fidel Castro.

    Mu wa 1974 nibwo yiyemeje kureka amashuri asanzwe, ajya muri Tanzaniya gukurikirana imyitozo ya gisirikare na politike.

    Mu wa 1976, yayikomereje muri Mozambike, ari kumwe n'abandi mu mutwe wa FRONASA bari hamwe n'indi mitwe bafashwa na Mwalimu Julius Nyerere nka Zanu, Zapu, ANC, KM na FRELIMO.

    Mu wa 1979 yari mu bagaba ba FRONASA mu ntambara yavanyeho ubutegetsi bw'igihugu bwa Idi Amin, ayoboye 'Mondlane 4 th Infantry Column'.

    Mu wa 1981, hamwe n'abandi basore 27, barimo Abanyarwanda babiri Rwigema Fred na Paul Kagame, yatangiranye na Kaguta Museveni intambara yo kurwanya igitugu cya Obote.

    Kuva muri 1985, Fred Rwigema yakomeje kuba umwe mu bayobozi bakuru ba NRA, Ishami rya gisirikare rya RNM. Niho yaboneye umwanya wo gukomeza gutoza intambara Abanyarwanda.

    Ataretse kuba Umunyarwanda, Fred Rwigema yagiye agira imyanya ikomeye muri NRA nko kuba Uwungirije Umugaba Mukuru w'Ingabo (Deputy Army Commander), Minisitiri wungirije w'Ingabo (Deputy Minister for Defense) n'Umugaba Mukuru w'imirwano (Overall Operations Commander).

    Muri iyo mirwano yose yo mu mahanga, Fred Rwigema yari umusirikare nyakuri, w'intangarugero mu mikorere n'imyifatire, afite imyitwarire myiza kandi yubahiriza amategeko. Ariko muri byose yahozaga u Rwanda ku mutima, adahwema kuvuga ko 'kubohora u Rwanda ari ngombwa'.

    Fred Rwigema yaranzwe n'ubupfura n'ubuhanga, kuba umunyakuri, areba kure, azi kwihangana, yubaha bose, ategekesha urugero, akunda umuco wa kinyarwanda n'imikino, aba umuhuza w'abantu.

    Yabaye urugero rwo kwitanga no gukunda igihugu bihebuje.

    Urwego rw'Imena

    Umwami Mutara wa III Rudahigwa/ Charles Léon Pierre

    Yavukiye i Nyanza, mu Karere ka Nyanza, mu Ntara y'Amajyepfo muri Werurwe 1911.

    Ni umwana w'Umwami Yuhi wa IV Musinga na Nyiramavugo Kankazi Redegonde.

    Mutara III yimitswe ku ngoma na Guverineri Voisin abifashijwemo na Musenyeri Classe ku wa 16 Ugushyingo 1931, Se Musinga amaze gukurwa ku ngoma kuwa 12 Ugushyingo 1931.

    Kuwa 15 Ukwakira 1933, yashakanye na Nyiramakomali, batana mu bya 1940, nyuma ku wa 18 Mutarama 1942 ashakana na Rosaliya Gicanda, ntiyabyaranye na bo.

    Ku wa 17 Ukwakira 1943, yabatijwe na Musenyeri Léon Classe, yitwa Charles Léon Pierre, abyarwa mu batisimu na Guverineri Mukuru wa Kongo Mbiligi na Rwanda-Urundi, Bwana Pierre Ryckmans, abatiranwa na nyina, umugabekazi Nyiramavugo Kankazi wiswe Radegonde.

    Kuva muri 1929, aho yagizwe umutware wa Nduga na Marangara, kugeza muri za 1950, Mutara wa III Rudahingwa yakoze politike yo kumvikana na Kiliziya Gatolika na Leta Mbiligi, kugeza n'aho atuye Kirisitu Umwami ingoma z'u Rwanda i Nyanza ku munsi wa Kirisitu Umwami ku wa 27 Ukwakira 1946.

    Hagati ya 1950 na 1959, aho yatangiye aguye i Bujumbura mu buryo butunguranye ku wa 25 Nyakanga.

    Umwami Mutara wa III Rudahigwa yaharaniye guteza imbere imibereho y'Abanyarwanda n'ubwigenge bw'u Rwanda.

    Rudahigwa yaranzwe no kurwanya akarengane mu butabera, abigaragariza mu Rukiko rw'Umwami no mu mirimo ya buri munsi aho yirirwaga arenganura abaturage cyane cyane abato bato.

    Rudahigwa yitaye cyane ku bujijuke bw'Abanyarwanda: ashinga Fonds Mutara, asaba Abayezuwiti gushinga Koleji i Gatagara, bayijyana i Bujumbura iba Collège International du Saint Esprit, ashinga Ishuri ry'Abayisilamu ku Ntwari ry'i Nyamirambo, ashinga amashuri adashingiye ku madini, ashinga Ishuri ry'Abenemutara ry'i Kanyanza anohereza Abanyarwanda ba mbere kwiga i Burayi.

    Mutara wa III yatangiye impinduramatwara muri politike, akuraho inkuke zakamirwaga Umwami yishakira ize bwite, akuraho imirimo y'agahato yitwaga akazi, akuraho ubuhake abagaragu bagabana na bashebuja, ashaka gukuraho igitabo cy'umusoro cyanditsemo amoko, Ababiligi barabyanga, yanga “kwica Gitera ashaka gukuraho ikibimutera”.

    Rudahigwa yahirimbaniye ubumwe n'ubwigenge by'Abanyarwanda ku buryo Abanyarwanda batekereza ko ari byo yazize nka ba Lumumba na Rwagasore.

    Intwari Michel Rwagasana

    Yavukiye i Gitisi na Nyamagana mu Karere ka Ruhango mu Ntara y'Amajyepfo mu w'1927.

    Mu wa 1956, yashakanye na Suzana Nzayire, babyarana abana batatu.
    Hagati ya 1945 na 1950 yize muri Groupe Scolaire ya Astrida bitaga shariti, ahakura impamyabumenyi mu by'ubutegetsi (Diplôme d'Assistant Administratif).

    Michel Rwagasana yakoze imirimo inyuranye yose yerekana ko yagirirwaga icyizere kubera ubunyangamugayo n'umwete bye. Yabaye umukozi wa Leta Mbirigi i Bujumbura, yabaye umunyamabanga w'Inama Nkuru y'Igihugu kuva yajyaho muri 1954 yabaye umunyamabanga wihariye w'Umwami Mutara wa III Rudahigwa.

    Kubera guharanira ubumwe, ubwigenge bw'u Rwanda no kurwanya amacakubiri, yabaye umunyamabanga wa mbere wa UNAR ajya mu ntumwa z'u Rwanda zaruhagariraga mu bindi bihugu no muri Loni.

    Michel Rwagasana yatanze urugero ruhebuje rwo gushyira imbere inyungu z'igihugu aho kwita ku ze bwite kuko aba yaremeye politike y'irondakoko agahabwa umwanya ukomeye mu Rwanda rwari rutegetswe na mwene Se wabo Gerigori Kayibanda nka Perezida wa Repubulika.

    Uwilingiyimana Agatha

    Yavukiye i Gikore mu Karere ka Gisagara mu Ntara y'Amajyepfo ku wa 23 Kamena 1953.

    Ni mwene Ntibashirakandi Yuvenali na Nyirantibangwa Saverina.
    Yashakanye na Barahira Ignace mu wa 1976, babyarana abana batanu.

    Yabaye Minisitiri w'Intebe wa mbere w'umugore kuva kuwa 17 Nyakaganga 1993 kugeza kuwa 7 Mata 1994 mu gihe cya Jenoside yishwe n'abari ingabo z'igihugu.

    Uwilingiyimana Agathe yagize umutima wa kigabo arwanya akarengane k'iringaniza mu gihe yari Minisitiri w'Amashuri Abanza n'Ayisumbuye mu butegetsi bw'irondakarere n'irondakoko bwa Habyarimana.

    Yongeye kugaragaza ubwitange bwe buhebuje mu gihe cya Jenoside akomeza iy'ubuyobozi agerageza kugarura ituze mu gihugu cyari kigabijwe n'abicanyi.

    Nta washidikanya ko ari umwe mu bagore b'Abanyarwanda baharaniye uburenganzira bw'Umunyarwandakazi.

    Intwari Félicité Niyitegeka

    Yavukiye i Vumbi mu Karere ka Huye mu Ntara y'Amajyepfo mu wa 1934. Ni mwene Sekabwa Simoni na Nyirampabuka Angelina.

    Yishwe ku wa 21 Mata 1994, mu gihe cya Jenoside kubera ko yanze kwitandukanya n'abo yari yahaye ubuhungiro hamwe na bagenzi be bari muri Centre Saint Pierre ku Gisenyi. Musaza we Colonel Nzungize yari yamutumyeho ngo asezerere izo mpunzi maze ave muri icyo Kigo agisigemo ba nyagupfa. Ni byo yanze mu ibaruwa yuzuye urukundo n'ubutwari yandikiye uwo musaze we.

    Mu mibereho ye, Niyitegeka Félicité yerekanye bwa butwari bwa buri munsi mu mirimo umuntu aba ashinzwe, haba mu byerekeye kwigisha no kurera, mu gucunga umutungo w'ibigo yakozemo, haba mu kuyobora abinjiraga mu muryango w'abafasha b'ubutumwa no gufasha abatishoboye. Ibyo byose yabigiranye ubushobozi bwinshi bagenzi be bakabimwubahira kandi bakabimukundira.

    Kuba intangarugero yari yarabigize umuco, nicyo cyamufashije mu kwemera kwitangira abari baramugannye ahitamo kwicwa aho kugwa mu ngengabitekerezo y'ivanguramoko.

    Abanyeshuri b'i Nyange

    Abemezwaho ubutwari ni abari mu cyigo cy'i Nyange mu ijoro ryo kuwa 18 Werurwe 1997 mu ishuri ry'uwa gatandatu n'uwa gatanu igihe abacengezi batera icyo kigo ari abapfuye ari n'abatarapfuye iryo joro.

    Abanyeshuri b'i Nyange baharaniye ku mugaragaro amahame y'ubumwe bw'Abanyarwanda kugeza aho bamwe babizira babizi, bemera guhara ubuzima bwabo aho kwivangura.

    Babereye Abanyarwanda muri rusange n'urubyiruko by'umwihariko, urugero rw'urukundo, rwo kurwanya amacakubiri no kwitangira uburenganzira bwa muntu.

    Hifashishijwe inyandiko ya Minisiteri y'Urubyiruko Umuco na Siporo, yiswe “Intwari z'u Rwanda”, yanditswe mu 2004.

    Source : https://umuryango.rw/amakuru/mu-rwanda/ubuzima/article/menya-amateka-y-intwari-u-rwanda-rwizihiza-buri-mwaka

  • Niba u Rwanda rwiba 20% by'amabuye ya DR Congo, 80% bisigaye bijya he?- Koffi Olomide ku kibazo cy' u Rwanda na DR Congo #rwanda #RwOT

    Uyu muririmbyi w'ikimenyabose yabigarutseho mu kiganiro aheruka kugira na kimwe mu bitangazamakuru byo muri Congo Kinshasa.

    Congo Kinshasa imaze igihe irebana ay'ingwe n'u Rwanda kubera ibirego irurega byerekeye umutwe wa M23 umaze umwaka urenga urwana n'Ingabo zayo.
    Ni umutwe u Rwanda ruregwa guha ubufasha, ku mpamvu abanye-Congo bavuga ko ari zo kuba rugamije kwiba amabuye y'agaciro' y'igihugu cyabo, n'ubwo rwo rutahwemye guhakana ibyo birego.

    Perezida Félix Antoine Tshisekedi ari mu bamaze igihe bakwirakwiza biriya birego, ndetse anakomeje kuririra amahanga ayasaba gufatira u Rwanda ibihano.
    Ku bwa Koffi Olomide, ngo ntibihagije kuba Congo Kinshasa ihora ishyira ibirego ku Rwanda, kuko ikibazo iki gihugu gifite ari ba nyiracyo ubwabo.

    Yavuze ko niba u Rwanda rwiba 10 cyangwa 20% by'umutungo wa Congo 80% usigaye waba ugirira akamaro kiriya gihugu, gusa akaba atari ko bimeze.
    Ati: “Niba koko [abayobozi] bafitiye urukundo Congo, kuko buri gihe bahora bavuga ngo 'oh Abanyarwanda, Abanyarwanda!' Niba Abanyarwanda basahura 10, 20 cyangwa 30% by'amabuye yacu y'agaciro, 70 cyangwa 80% asigaye ajya he? Ntabwo dukunda igihugu cyacu, umwanzi wa RDC ni abanye-Congo.”

    Koffi yavuze ko RDC inafite ikibazo cy'abayobozi badashoboye, bijyanye n'uko usanga abayoboye igihugu baha imirimo abavandimwe babo, inshuti zabo cyangwa abakunzi babo batagendeye ku bushobozi bafite.

    Yunzemo ko hejuru y'ibi usanga abanyagihugu barabaye abantu bahora binezeza, batagira gahunda kandi b'abanebwe; ibiri mu bituma kiriya gihugu kidatera imbere uko bikwiye.

    Ivomo: Bwiza

    Source : https://umuryango.rw/amakuru/article/niba-u-rwanda-rwiba-20-by-amabuye-ya-dr-congo-80-bisigaye-bijya-he-koffi