Category: Uncategorized

  • Amerika yakumiriye abimukira nk'icyorezo isubizayo abagerageje Kwinjira muri Canada #rwanda #RwOT

    Abategetsi ba leta zunze ubumwe za Amerika basubije muri Texas abimukira bafashwe bagerageza kwinjira muri Canada baciye mu nzira zitazwi.

    Urwego rw'iki gihugu rushinzwe abinjira n'abasohoka rwavuze ko abimukira babarirwa mu 100 batwawe indege 2 z'Amerika , abo bose bafatiwe I Plattsburgh ihana imbibe na Canada.

    Minisitiri w'intebe muri Canada, Justin Trudeau, yavuze ko ari buze kuganira na Prezida Joe Biden i Ottawa ku kibazo cy'abimukira uyu munsi n'ejo.

    Inzego z'umutekano ku mipaka y'America zimanze gufata abandi bimukira bakabakaba 3000 binjira muri America bavuye muri Canada mu buryo butemewe n'amategeko mu mezi atanu kuva mu kwezi kwa 10/ 2022.

    VOA

    Source : https://umuryango.rw/amakuru/mu-mahanga/umutekano/article/amerika-yakumiriye-abimukira-nk-icyorezo-isubizayo-abagerageje-kwinjira-muri

  • Bwa mbere Meddy yerekanye usura y'umwana we izamura amarangamutima ya benshi[AMAFOTO] #rwanda #RwOT

    Muri iki gitondo cyo kuri uyu wa Kane tariki ya 23 Werurwe 2023, nibwo uyu muhanzi yasangije abamukurikira amafoto ateruye umwana we Myla Ngabo arikumwe na Mama we mu byishimo byinshi ,maze agira ati' Imana yampaye umufasha mwiza , mba mu ijuru rito'.

    Aya mafoto yakuruye amarangamutima ku mbuga nkoranyambaga, arimo nay'uwitwa Anitha Pendo wishimiye cyane uyu mwana .

    Myla Ngabo niyo mazina yiswe n'ababyeyi be, ndetse uyu mwana akaba yarerekanye igikundiro cyinshi ubwo yagera ku isi.


    Myla wujuje umwaka umwe w'amavuko

    Tariki 22 Werurwe 2022 nibwo umuryango wa Ngabo Medard Jobert na Mimi Mehfra bibarutse umwana w'umukobwa.

    Muri Gicurasi 2021 nibwo Ngabo Médard Jobert ndetse na Mimi Mehfira ukomoka muri Ethiopia barushinze, nyuma y'igihe kinini bakundana.

    Aba bombi ibirori by'ubukwe bwabo byabereye muri Dallas muri Leta Zunze Ubumwe za Amerika ku wa Gatandatu tariki 22 Gicurasi 2021, byitabirwa na benshi mu byamamare mu Rwanda barimo King James, K8 Kavuyo, Shaffy, The Ben wanaririmbiye abageni, Adrien Misigaro, Miss Grace Bahati n'abandi.

    Meddy yerekanye amwe mu mafoto yaranze ibirori byo kwizihiza isabukuru y'amavuko y'imfura ye Na Mimi

    Urukundo rwa Meddy na Mimi rwatangiye kuvugwa mu itangazamakuru kuva muri Kanama 2017.

    Muri Kanama 2018, Mimi kwiyumanganya byaranze maze asuka hanze amarangamutima ye, yifuriza isabukuru uyu muhanzi.

    Icyo gihe yashyize kuri Instagram ifoto ari kumwe na Meddy, ayiherekeza amagambo y'Ikinyarwanda amubwira ati 'Mutima wanjye, ndagukunda', arangije ashyiraho utumenyetso tw'umutima.

    Source : https://umuryango.rw/imyidagaduro/article/bwa-mbere-meddy-yerekanye-usura-y-umwana-we-izamura-amarangamutima-ya-benshi

  • Cristiano Ronaldo yavuze amagambo akomeye abajijwe ku kuva muri Man United #rwanda #RwOT

    Cristiano Ronaldo yavuze ko ari umugabo mwiza ubwo yabazwaga ku byerekeye gusohoka kwe muri Manchester United.

    Uyu munya Portugal w'icyamamare yasohotse muri Man United nyuma y'ikiganiro yakoranye n'umunyamakuru,Piers Morgan.

    Amezi ye ya nyuma muri Man United yaranzwe n'ibibazo birimo kubura umwanya wo gukina kubera ko umutoza Erik ten Hag yamwimye umwanya.

    Ronaldo yanze kwinjira mu kibuga asimbuye mu mukino wa Tottenham mbere y'uko aganira na Morgan.

    Muri icyo kiganiro yibasiye umutoza we Ten Hag na ba nyiri ikipe byatumye asabwa ko basesa amasezerano.

    Uyu yahise yerekeza mu ikipe yo muri Saudi Arabia, Al Nassr yamwemereye kuzajya imuhemba akayabo ka miliyoni 173 z'amapawundi ku mwaka.

    Ronaldo yongeye kugaruka mu bihe byiza atsinda ibitego icyenda mu mikino umunani ye ya mbere muri shampiyona ya Saudi Pro League.

    Ronaldo uri mu ikipe ya Portugal,yagiranye ikiganiro n'abanyamakuru aho yagarutse ku bihe bya nyuma muri Man United no gutandukana nayo.

    Yagize ati “Rimwe na rimwe uba ugomba guca mu bintu kugira ngo urebe uri ku ruhande rwawe.

    Nta kibazo cyo kuvuga mfite,nagize igihe kibi mu mwuga wanjye,ariko nta gihe cyo kwicuza.

    Ubuzima burakomeza waba umeze neza cyangwa nabi,ni bimwe mu bigize gukura kwanjye.

    Iyo turi ku gasongero ku musozi,hari ubwo tutabasha kureba hasi.Ubu nditeguye cyane kandi nize ko byari ingenzi kuko sinigeze nyura mu byo naciyemo mu mezi ashize.

    Ubu ndi umugabo mwiza.”

    Ronaldo yaherukaga kuvuga ko kuva kuri Old Trafford ari inkuru yafunzwe.

    Portugal ya Ronaldo irakina imikino ibiri yo gushaka itike ya Euro aho irakina na Lichtenstein hanyuma bazakine na Luxembourg.

    Source : https://umuryango.rw/imyidagaduro/imikino/article/cristiano-ronaldo-yavuze-amagambo-akomeye-abajijwe-ku-kuva-muri-man-united

  • Urukiko rwarekuye Tuyizere wahoze ayobora Akarere ka Kamonyi na bagenzi be #rwanda #RwOT

    Tuyizere Thaddée wayoboye Akarere ka Kamonyi by'agateganyo we na bagenzi 4 bafashwe n'Ubugenzacyaha taliki ya 22 Gashyantare, 2023 bakurikiranyweho umukozi wa Kampani witwa Ndayizeye Jean de Dieu wagiriye impanuka mu kirombe, bagenzi be bakamuzamukana agashiramo umwuka bageze mu nzira bagasiga umurambo we bakigendera.

    Ku mugoroba wo kuri uyu wa Gatatu taliki ya 22 Werurwe, 2023 Urukiko rw'Ibanze rwa Gacurabwenge rwarekuye by'agateganyo Tuyizere Thaddée n'abandi 4, ariko rubategeka kujya bitaba Umushinjacyaha rimwe mu cyumweru.

    Urukiko kandi rwabatgetse kutarenga imbibi z'u Rwanda kugeza ubwo urubanza ruzaburanishwa mu mizi bakaba abere cyangwa bagahamwa n'icyaha bagakomeza gufungwa.

    Urukiko rw'Ibanze kandi rwasanze impamvu ubushinjacyaha bwashingiyeho rubafunga by'agateganyo zidafatika.

    Urukiko rwasanze ingwate batanze ziguma mu maboko y'Urukiko hakaba ntawemerewe kugira icyo ahindura ku mutungo yatanzeho ingwate kugeza ubwo urubanza ruzaburanishwa mu mizi.

    Src:Umuseke

    Source : https://umuryango.rw/amakuru/article/urukiko-rwarekuye-tuyizere-wahoze-ayobora-akarere-ka-kamonyi-na-bagenzi-be

  • Hagaragajwe impamvu hari ubwiyongere bw'abantu bafite uburwayi bwo mu mutwe #rwanda #RwOT

    Abadepite bagize Komisiyo y'Ubumwe bw'Abanyarwanda, Uburenganzira bwa Muntu no Kurwanya Jenoside ubwo bagiranaga ibiganiro na Minisiteri y'Ubuzima ku isesengura rya Raporo y'Ibikorwa bya Komisiyo y'Igihugu y'Uburenganzira bwa muntu by'umwaka wa 2021/2022 n'Iteganyabikorwa ry'umwaka wa 2022/2023.

    Ni ku bibazo byagaragaye muri serivise z'ubuvuzi ku bafite ubumuga barimo serivise zigenerwa abafite ibibazo by'indwara zo mu mutwe ndetse n'ikibazo cy'inyunganirangingo n'insimbura ngingo.

    Perezida w'iyi komisiyo, Mukamana Elisabeth yagaragaje ko ibi bibazo biri mu bibangamiye uburenganzira bwa muntu cyane cyane abafite ubumuga.

    Kuri iki kibazo kandi hari n'ubwiyongere bw'abagerageje kwiyahura bagateshwa, nabo umubare wabo ukomeje kwiyongera umwaka ku mwaka dore ko bamaze kwikuba inshuro 2.

    Umunyamabanga wa leta muri Minisiteri y'Ubuzima, Dr Yvan Butera yagaragaje ko hari ikirimo gukorwa ngo serivise zihabwa abafite ibi bibazo by'uburwayi bwo mu mutwe zirusheho kunoga.

    Ubushakashatsi bwakozwe na Minisiteri y'Ubuzima mu mwaka wa 2018 bwagaragaje ko mu Rwanda abaturage basagaho gato 20,5% bafite ibibazo by'uburwayi bumwe cyangwa bwinshi bwo mu mutwe.

    Bitewe n'amateka yajenoside yakorewe Abatutsi u Rwanda rwanyuzemo, umubare munini w'abarokotse bagera kuri 50,2% bafite ubu burwayi bumwe cyangwa bwinshi bwo mu mutwe.

    Ibi bibazo byiganje mu mu Mujyi wa Kigali aho Akarere ka Gasabo abagatuye 36% bafite ibi bibazo ndetse no mu Karere ka Huye mu Ntara y'Amajyepfo bafite 27,5%.

    Source : https://umuryango.rw/amakuru/mu-rwanda/ubuzima/article/hagaragajwe-impamvu-hari-ubwiyongere-bw-abantu-bafite-uburwayi-bwo-mu-mutwe

  • Perezida Tshisekedi yasabye ubufasha Sarkozy ku mubano we n'u Rwanda #rwanda #RwOT

    Uwahoze ari Perezida w'Ubufaransa,Nicolas Sarkozy yagiriye uruzinduko muri RDC kuri uyu wa 22 Werurwe 2023,anagirana ibiganiro na Perezida Felix Tshisekedi.

    Mu biganiro byabo,Perezida Tshisekedi yasabye Sarkozy kugira uruhare mu biganiro hagati ye na Perezida w'u Rwanda, Paul Kagame nk'uko inkuru ya Africaintelligence ibivuga.

    Sarkozy agiriye uruzinduko muri Repubulika ya Demokarasi ya Congo nyuma ya Emmanuel Macron uherukayo mu ntangiriro z'uku kwezi.

    Uruzinduko rwa Sarkozy muri RDC ntabwo rwigeze rutangazwa icyakora Umuryanama we mu bya dipolomasi, Pierre Regént, yamubanjirijeyo umunsi umwe mbere y'uko ahagera.

    U Rwanda rumaze iminsi rushinjwa gushyigikira Umutwe wa M23 uhanganye n'Ingabo za Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo (FARDC) na rwo rugashinja icyo gihugu gukorana no gufasha Umutwe w'Iterabwoba wa FDLR wiganjemo abasize bakoze Jenoside yakorewe Abatutsi mu Rwanda.

    Ibi birego byatumye hatutumba umwuka utari mwiza wagejeje ku kurebana ay'ingwe hagati y'ibihugu byombi.

    Nicolas Sarkozy ni umunyepolitiki wabaye Perezida w'u Bufaransa kuva mu 2007 kugeza mu 2012. Ni umwe mu bayoboye u Bufaransa wakoze ibishoboka byose kugira ngo azahure umubano w'u Rwanda n'igihugu cye ndetse yakunze kuvuga ashize amanga ko ashima imiyoborere ya Perezida Kagame.

    Source : https://umuryango.rw/amakuru/mu-mahanga/umutekano/article/perezida-tshisekedi-yasabye-ubufasha-sarkozy-ku-mubano-we-n-u-rwanda

  • DR Congo: M23 yarekuye Karuba, Mushaki, Kirolirwe muri Masisi #rwanda #RwOT

    I Masisi, ingabo z'u Burundi nizo zirimo guhita zigenzura ibice byari byarafashwe na M23 ubu irimo kugenda irekura mu kubahiriza gahunda y'amahoro yategetswe n'abakuru b'ibihugu by'akarere.

    Ingabo z'ibihugu byo mu karere (EACRF) zoherejwe muri DR Congo, zatangaje ko umutwe w'ingabo z'u Burundi watangiye kugenzura uturere twa Karuba, Mushaki, Kirolirwe nyuma y'uko M23 ihavuye.

    EACRF ivuga kandi ko izi ngabo ziteze no kugenzura umujyi wa Kitchanga, M23 niwuvamo.

    Ibi ni ibice M23 yirukanyemo ingabo za leta n'inyeshyamba zitandukanye mu mirwano yo mu ntangiriro z'uyu mwaka muri Masisi.

    Itangazo rya M23 ryo mu ijoro ryo kuwa gatatu rishinja ingabo za leta gufatanya n'inyeshyamba zitandukanye 'bagafata ibice M23 irimo kuvamo bakabikoresha batera ibirindiro bya M23'.

    Uruhande rw'ingabo za leta ntacyo ruratangaza kuri ibi birego, ariko mu minsi ishize rwashinje M23 gutera ibirindiro byazo muri teritwari ya Nyiragongo.

    Mu ijoro ryo kuwa gatatu kandi imirwano ikomeye hagati ya M23 n'ingabo za leta yumvikanye mu duce twa Rukoko hafi ya Buhumba muri teritwari ya Nyiragongo mu majyaruguru ya Goma.

    Umutwe wa M23 urimo gusubira inyuma muri teritwari ya Masisi ariko uracyagenzura hafi teritwari ya Rutshuru yose n'inzira ziyerekezamo.

    Amasezerano y'amahoro atandukanye ategeka uyu mutwe gusubira inyuma kugera ku kirunga cya Sabyinyo. Ntibizwi neza niba uyu mutwe uzabikora.

    M23 ivuga ko ingabo za leta zikomeje 'gukwiza urwango n'ubwicanyi ku basivile n'abasirikare bamwe na bamwe', mbere yashinje uruhande rwa leta gukora 'jenoside ku batutsi'.

    M23 ivuga ko ishaka 'ko aya makimbirane arangira haherewe ku mpamvu muzi zayo mu biganiro by'amahoro bitaziguye na leta'.

    Uruhande rwa leta ruhakana ibirego bya M23 ku bwicanyi no kwibasira igice cy'abaturage ba Congo b'Abatutsi, kandi ivuga ko itazaganira n'uyu mutwe yita uw'iterabwoba.

    Leta ya Kinshasa kandi ishinja u Rwanda gufasha M23, ibyo leta ya Kigali ihakana.

    Aya makimbirane yatumye abaturage barenga 600,000 bava mu byabo barahunga, nk'uko bivugwa na ONU.

    BBC

    Source : https://umuryango.rw/amakuru/mu-mahanga/umutekano/article/dr-congo-m23-yarekuye-karuba-mushaki-kirolirwe-muri-masisi

  • Uganda ishobora gufatirwa ibihano mu gihe yaba yemeje itegeko rihana abatinganyi #rwanda #RwOT

    Umuryango w'Ubumwe bw'Uburayi na leta zunze ubumwe za Amerika ngo byaba byiteguye guhana byihanukiriye Uganda, ndetse amakompanyi yaho akomeye ashobora kuva ku butaka bw'iki gihugu, nyuma y'uko inteko ishinga amategeko itoye umushinga w'itegeko rishobora gufunga imyaka 20 abazagaragara ko bahuza ibitsina n'abo bateye kimwe bazwi nk'abatinganyi.

    Ikinyamakuru Chimpreports cyanditse ko aba dipolomate b'uburayi na Amerika, bari gutegura inyandiko igaragaza aho bahagaze kuri uyu mushinga w'itegeko, ugiye kugezwa kwa Perezida Museveni ngo awusinye ube itegeko.

    Umwe mu bategetsi b'ibi bihugu utashatse kuvugwa amazina yabwiye iki kinyamakuru, ko iri tegeko rizasubiza inyuma ubukungu bwa Uganda, kuko amakompanyi yabo bazayahavana bagakorera ahandi.

    Uyu mushinga w'itegeko igihe waba wemejwe, hari aho uteganya igihano cy'urupfu kuwuzagaragarwaho ingeso y'ubutinganyi no gushora abandi kubukora.

    Iri tegeko bivugwa ko rigamije kurengera kirazira z'umuco wa Uganda kubirebana n'imibonano mpuzabitsina, hari ingingo ivuga ko ikigo kizagaragara nk'igishyigikiye ubutinganyi kizacibwa akavagari ka miliyaridi y'amashilingi.

    Minisitiri w'Ububiligi ushinzwe iterambere n'ubutwererane,Caroline Gennez, aherutse kubwira ubutegetsi bwa Kampala ko igihe Perezida Museveni yasinya iri tegeko, imishinga y'iterambere y'abanyaburayi bazayimurira ahandi.

    Ibi bishobora kuba byatera ubwoba Perezida Museveni, akaba aretse gusinya iri tegeko kuko ibigo by'abanyamahanga aribyo bitanga umusoro mwinshi mu gihugu, cyane ko Uganda ifite imishinga myinshi iri guterwamo inkunga n'abanyamahanga, gusinya iri tegeko bikaba byabihagarika.

    Itsinda rito ry'abadepite bo mu nteko ishinga amategeko ya Uganda bo mu kanama kiga kuri uwo mushinga w'itegeko, ryanze ishingiro ryawo. 

    Abagize iri tsinda bavuze ko ibyaha rishaka guhana bisanzwe bihanwa mu gitabo cy'amategeko ahana cya Uganda.

    Impirimbanyi n'aba LGBT bo muri Uganda, bavuze ko umwuka uri mu bantu wo kurwanya abatinganyi muri icyo gihugu, urimo gutuma bibasirwa ku mubiri no ku mbuga za interineti, kandi ko uwo mushinga w'itegeko ushobora kugira ingaruka zikomeye ku Banya-Uganda muri rusange.

    Mu mwaka wa 2014, urukiko rwa Uganda rurinda iremezo ry'itegekonshinga rwahinduye impfabusa undi mushinga w'itegeko nk'uwo, wari wakajije amategeko ahana abatinganyi.

    Uwo mushinga wari urimo ko binyuranyije n'amategeko kwamamaza no gutera inkunga amatsinda y'aba LGBT hamwe n'ibikorwa byabo, ndetse ugashimangira ko ibikorwa by'ubutinganyi bikwiye guhanishwa igihano cyo gufungwa burundu.

    Icyo gihe, urwo rukiko rwanzuye ko iryo tegeko rikurwaho kuko ryari ryemejwe n'inteko ishinga amategeko itujuje umubare wa ngombwa wo kugira ngo iterane. 

    Iryo tegeko ryari ryamaganwe henshi mu bihugu byo mu burengerazuba.

    Umubano w'abahuza ibitsina bazwi nk'abatinganyi urabujijwe mu bihugu bigera kuri 30 byo muri Afurika, aho benshi mu babituye bakurikiza indangagaciro zikomeye ku bya cyera zijyanye n'idini n'imibereho.

    The post Uganda ishobora gufatirwa ibihano mu gihe yaba yemeje itegeko rihana abatinganyi appeared first on FLASH RADIO&TV.

    Source : https://flash.rw/2023/03/23/uganda-ishobora-gufatirwa-ibihano-mu-gihe-yaba-yemeje-itegeko-rihana-abatinganyi/?utm_source=rss&utm_medium=rss&utm_campaign=uganda-ishobora-gufatirwa-ibihano-mu-gihe-yaba-yemeje-itegeko-rihana-abatinganyi

  • Kigali: Hatangijwe icyumweru cyahariwe ibikorwa byo kwizigamira ku bakira bato #rwanda #RwOT

    Urubyiruko rurasabwa guhindura imyitwarire, rukarenga imbibi zituma rutabasha kwizigamira mu gutegura ubuzima bw'ahazaza. Umuryango mpuzamahanga ufasha urubyiruko mu kwiteza imbere mu miyoborere ishami ry'U Rwanda(AIESEC), bafatanyije n'isoko ry'Imari n'imigabane (Rwanda Stock Exchange, RSE), bibukije abakiri bato kwizigamira bahereye ku mafaranga macye babona bagategura ahazaza habo n'Ababo.

    Umuyobozi w'Isoko ry'Imari n'Imigabane mu Rwanda, Rwabukumba Pierre Celestin yabwiye abakiri bato barimo n'Urubyiruko rwiga muri Kaminuza ko nta mafaranga macye abaho kuko uko wizigamiye bituma umugabane wawe wiyongera.

    Yagize Ati' Turasaba abakiri bato ko bakwiye kwizigamira mu mafaranga babona make, bakagura imigabane ku isoko ry'Imari n'imigabane kugirango bazabashe kwiteza imbete mu gihe kizaza'.

    Rwabukumba, avuga ko ku isoko ry'Imari n'imigabane hari ibigo 10 bigurisha imigane ndetse banafite impapuro mpeshamwenda za Leta y'U Rwanda byose hamwe bifite agaciro ka Miliyari 5. Akomeza yemeza ko aheza h'Igihugu hashingiye ku mafaranga aba yazanywe na ba nyirayo ku isoko ry'Imari n'imigabane agaruka agakorwamo ibikorwa maze nabyo bigatanga akazi ku baturage bakiteza imbere.

    Umuyobozi w'umuryango mpuzamahanaga ufasha urubyiruko mu buryo bwo kwiteza imbere mu miyoborere ishami ry'U Rwanda(AIESEC), Niyonzima Emmanuel avuga ko uyu muryango washinzwe ahagana mu 1948 nyuma y'Intambara ya 2 y'Isi yose. Yemeza ko mu rwego rwo kugira ubukungu bukomeye, abakiri bato bakwiye guhaguruka bagakora bakizigamira bagamije gutegura ubuzima bw'Ejo heza habo n'ababo kuko kutizigamira bituma benshi bakomeza kubaho mu bukene.

    Ingabire Kevine, avuga ko ubumenyi yahawe bujyanye no kugura imigane afashijwe n'amafaranga ahabwa nk'umunyeshuri yamufasha kwizigama no kubasha gutegura uburyo azakoresha amafaranga ye. Asaba ko ubu bujyanama butakagombye kuza gusa muri iki cyumweru cyahariwe kwizigamira. Agira inama abakiri bato kumva ko amafaranga babona yabafasha kugera kuri byinshi ndetse bagatanga akazi ku bandi.

    Elisee Kwitonda, umunyeshuri muri Kaminuza yagize ati' Iyi minsi igiye gukurikiraho ikwiye kutubera umwitangirizwa ugaragaza ko dukwiye kugira umuhamagaro wo kumva ko dukwiye kwizigamira dutegura ejo heza hacu nyuma yo kuva ku ishuri'.

    Mu Rwanda, abayobora uyu muryango mpuzamahanaga ufasha urubyiruko mu buryo bwo kwiteza imbere mu miyoborere ishami ry'Urwanda(AIESEC) bavuga ko ibihumbi 600 by'urubyiruko bamaze kugerwaho, aho bamwe bahabwa uburyo bwo kujya kwigira hanze, abandi bagahabwa amahugurwa abongerera ubushobozi bwo guhanga udushya tujyanye n'Ikoranabuhanga. Bemeza ko binyuze muri iyo mikorere yo kuba abakiri bato bakwizigama, bagafashwa kongererwa ubushobozi ndetse bakihangira imirimo, ibyo ngo byabafasha kugira intangiriro nziza y'Ubuzima mbere na nyuma yo kurangiza amashuri.

    Akimana Jean de Dieu

    Source : https://www.intyoza.com/2023/03/23/kigali-hatangijwe-icyumweru-cyahariwe-ibikorwa-byo-kwizigamira-ku-bakira-bato/

  • Amezi atandatu yavugishije benshi: Impaka ku kiruhuko cy'umugore n'umugabo babyaye – #rwanda #RwOT

    Ni nyuma y'ibiganiro Minisiteri yagiranye n'abadepite bagize Komisiyo y'imibereho y'abaturage mu mutwe w'abadepite kuwa Kabiri w'iki cyumweru, bigendanye n'amavugurura mu itegeko no 66/2018 ryo ku wa 30/08/2018 rigenga umurimo mu Rwanda.

    Ubusanzwe umugore wabyaye yahabwaga ikiruhuko cy'amezi atatu [ni ukuvuga ibyumweru 12], icyifuzo ni uko ikiruhuko cyaba amezi atandatu, naho umugabo wabyaye wahabwaga iminsi ine, agahabwa ukwezi kumwe.

    Ishingiro ry'iki cyifuzo ni ukongera umwanya ababyeyi bamarana n'umwana hagamijwe kwita ku muryango.

    Depite Frank Habineza, avuga ko niba bishoboka ikiruhuko gihabwa umugore wabyaye cyakongerwa 'nibura kikaba amezi atandatu ariko nanone no ku mugabo kikongerwa kikava ku minsi ine'.

    Ati 'Iyo urebye mu by'ukuri iminsi ine [ku mugabo] ni mike cyane usanga irangira mukiri kwa muganga akenshi iyo habayemo ibibazo mu kubyara usanga umusiga mu rugo ugahita ugenda ugasanga ntacyo iminsi ine ikumariye'.

    Mugenzi we, Depite Manirarora Annonce ashimangira ko iminsi ine ihabwa umugabo ari mike cyane kuko nk'iyo umudamu yagize ingorane akabyara bigoranye cyangwa akabyara n'umwana udashyitse, ya minsi ine umugabo aba ari we wita kuri uriya mugore.

    Ati 'Igihe wamuhaye iyo minsi ine no kwa muganga bagafata ikindi cyemezo kijyanye n'ubuzima bw'umubyeyi bakongera iyo minsi, sinzi ko umugabo azabasha kurwaza wa mugore n'umwana'.

    Perezida wa Komisiyo y'imibereho y'abaturage mu mutwe w'abadepite, Uwamariya Odette, ashimangira ko izi ngingo zisaba ibiganiro byimbitse ariko ko ibitekerezo by'abaturage, abadepite n'abandi bizahabwa agaciro hashyizwe imbere inyungu z'umuturage.

    Minisitiri w'abakozi ba Leta n'umurimo, Rwanyindo Kayirangwa Fanfan, avuga ko ibi bitekerezo bizakomeza kuganirwaho n'izindi nzego bireba zirimo izifite mu nshingano ubwiteganyirize n'izindi hagamijwe ko ababyeyi bombi babona ikiruhuko gihagije.

    Ati 'Uko tuzagenda dutera imbere, uko tuzagenda turushaho gushyira imbaraga cyangwa ingufu mu rwego rw'ubwiteganyirize, twumva tuzagenda duhindura tukongera iyo minsi ku bagore ndetse no ku bagabo'.

    Amezi atandatu yateje impaka

    Umunyamabanga Mukuru wa REWU, sendika ikorera ubuvugizi abakozi bo mu rwego rw'ubucukuzi bw'amabuye y'agaciro, Eng. André Mutsindashyaka, yabwiye IGIHE ko 'muri sendika yabo bifuza ko umugore wabyaye ahabwa ibyumweru 14 naho umugabo agahabwa bine'.

    Ati 'Nibura umugore burya mu gihe cy'amezi atatu n'igice twavuga ko aba amaze gukomera iyo atagize ingorane zo kubyara, noneho n'umugabo igihe umugore yabyaye nta ngorane zabayeho, aba akeneye kugira ngo amube hafi aho kugira ngo yiyambaze abo mu muryango nabo bajye gufata za konji kandi umugore ari uwe'.

    Ku bifuza ko umugore wabyaye yahabwa ikiruhuko cy'amezi atandatu, Mutsindashyaka avuga ko atari ko abibona kuko byabangamira iterambere ry'abakoresha n'umurimo muri rusange.

    Ati 'Mu rwego rw'umurimo, wa mukoresha turi gusaba ngo ahembe umudamu wabyaye, aba akeneye ko uwo mudamu agomba kuboneka mu kazi agatanga umusaruro n'icyo kumuhemba kikabasha kuboneka'.

    Mutsindashyaka asanga ibyasabwa bidakwiye kubangamira imibereho myiza y'umwana, umubyeyi ndetse n'umusaruro w'ikigo.

    Ati 'Amezi atandatu twaba twihuse, igihugu kiracyakeneye ko dukoresha imbaraga nyinshi tuzamure umusaruro tugere ku bukungu twifuza, bikaba bikeneye ko n'umusaruro tugomba kuwukorera'.

    Bamwe mu bakoresha imbuga nkoranyambaga nka Twitter, bagaragaje ko amezi atandatu ari ikiruhuko gikwiye ku mugore wabyaye kuko yajya asiga umwana yatangiye gufata imfashabere.

    Umunyamakuru Rigoga Ruth yagize ati 'Iki kiruhuko cyaba ari cyiza mu buzima. Ni ukuva mu rugo umwana amaze gufatika'.

    Uwitwa Mucyo Herve yagize ati 'Badepite bacu mwihangane mureke gushishikariza abantu kudakora ngo bararuhuka nyuma yo gutangira akazi saa tatu haje n'ibiruhuko bikabije'.

    Rahmat Umuhoza ati 'Igitekerezo ubwacyo si kibi, ahubwo nibaza hari hakwiye kurebwa uburyo nyuma y'amezi atatu umubyeyi yoroherezwa niba ari ugukorera mu rugo cyangwa kugira ibyumba byabugenewe mu kazi. Bitari ibyo, kubyongera ni igitekerezo cyiza ku ruhande rumwe ariko ku rwego rw'imari, ibigo bizabyumva ni bike'.

    Uwitwa Kamanzi Jean Bosco yavuze ko 'Iki kiruhuko cy'amezi 6 ku mubyeyi wabyaye kiramutse cyemejwe cyaba ari ingirakamaro ku buzima n'imikurire by'umwana. Byatuma umwana yonka bihagije kdi bizwi neza ko ku mezi 6 aribwo atangira guhabwa imfashabere'.

    Hamim Kanze 'Ni byiza cyane mu gufasha umwana gukura neza mu mezi 6 ya mbere, ariko ku rwego rw'ubukungu biragoranye ko ibigo byakomeza guhemba abantu babiri muri icyo gihe (uri mu kiruhuko n'uwamusimbuye)'.

    Nshimiyimana Didier ati 'Badepite bacu ndabibonye koko muri intumwa zacu nka rubanda! Icyo gitekerezo kizafasha mu kubaka umuryango wacu nyarwanda mu buryo ntajorwa, kuko umugore amarana n'uruhinja rwe igihe gihagije, kandi n'umugabo ni uko. Ikindi umugabo yita neza ku mugore we wabyaye!'.

    Uwihoreye Marie Grace yagize ati 'Rwose abadepite twitoreye ndabashimiye cyane abadamu bari mu nteko kuko muzi neza konsa akamaro kabyo nanjye ndabashyigikiye umubyeyi yamara amezi 6 hanyuma agasubira mu kazi umwana nibura afata n imfashabere'.

    Indi nkuru wasoma: Kugabanya amasaha y'akazi, ikiruhuko cy'abagabo… Impinduka mu itegeko ry'umurimo mu Rwanda

    Bamwe mu badepite basaba ko umubyeyi wabyaye ahabwa ikiruhuko cy’amezi atandatu


    Source : http://igihe.com/amakuru/u-rwanda/article/amezi-atandatu-yavugishije-benshi-impaka-ku-kiruhuko-cy-umugore-n-umugabo