Top 10 best Kenya news websites and sites in 2023. [â¦]
The post Top 10 Websites in Kenya 2023 Best News Sites appeared first on UGWIRE.
Top 10 best Kenya news websites and sites in 2023. [â¦]
The post Top 10 Websites in Kenya 2023 Best News Sites appeared first on UGWIRE.
Byiringiro Lague, umukinnyi w'umupira w'amaguru ukinira ikipe ya Sandvikens IF muri Sweden yahaye umukoro urubyiruko rw'u Rwanda.
Kuva ku itariki 07 Mata 2023 u Rwanda n'Isi muri rusange batangiye iminsi ijana yo kwibuka ku nshuro ya 29 Jenoside yakorewe Abatutsi muri Mata 1994, ihagitana abarenga miliyoni imwe.
Abantu batandukanye mu ngeri barimo bagiye batanga ubutumwa ndetse bakagira nibyo basaba ikigero cy'abantu bitewe naho babarizwa.
Byiringiro usanzwe ari urubyiruko kuri we ubwo yaganiraga na Ishusho Tv yasabye urubyiruko rw'u Rwanda guhindura amateka ndetse bakirinda icyagambirira gusenya ibyagezweho.

Lague yagize ati' Urubyiruko rubi ni rwo rwahekuye igihugu. Twe duharanire guhindura amateka , duteza imbere u Rwanda, turwanya icyagambirira kudutandukanya no gusenya ibyagezweho'.
Source : https://yegob.rw/byiringiro-lague-yahaye-umukoro-urubyiruko-rwu-rwanda/
Yabitangaje mu muhango wo Kwibuka ku nshuro ya 29 abahoze ari abakozi ba Air Rwanda n'ab'Ikigo cyari gishinzwe Ibibuga by'Indege bazize Jenoside yakorewe Abatutsi mu 1994.
Uyu muhango wabereye ku Rwibutso rwa Jenoside rwa Kigali ruri ku Gisozi, ku wa Kane, tariki ya 13 Mata 2023. Witabiriwe n'abayobozi n'abakozi b'ibigo birindwi bikorera ku Kibuga Mpuzamahanga cy'Indege cya Kigali i Kanombe.
Perezida wa Ibuka, Dr Gakwenzire Philbert, yavuze ko kwibuka bigomba guhoraho ndetse abahari uyu munsi batanga ubuhamya bw'ibyababayeho bukabikwa neza kugira ngo mu myaka 50 iri imbere igihe hazaba hari abari bato n'abavutse nyuma ya Jenoside bujye bubafasha.
Yavuze ko nubwo hari intambwe yatewe ariko hakiri ibibazo by'ingengabitekerezo ya Jenoside bikwiye kwitabwaho.
Ati 'Mwumvise ko ingengabitekerezo ya Jenoside ikiriho. Nubwo imibare tuba tuvuga ko ari mikeya ariko mu by'ukuri nta burozi buba bukeya. N'abandi babaga bazanye iriya ngengabitekerezo ntabwo babaga ari benshi. Ibi rero ni ibintu byo gukurikirana haba muri Minisiteri, mu madini mu matorero, ibyo bibazo tukajya tubiganiraho tukavuga ko abo bantu baba bari kwangiza umuryango Nyarwanda.'
Dr Gakwenzire yavuze ko abenshi mu bagaragaweho ingengabitekerezo ya Jenoside ari abantu bo mu myaka yo hasi, bari hagati y'imyaka 29 na 36, 'bigaragara ko ari ya ngengabitekerezo bita iyo ku mashyiga.'
Mu 2021, urubyiruko rwagaragaweho ingengabitekerezo ya Jenoside ni 57 ku bantu 184 (30.9%) bayikurikiranyweho. Mu #Kwibuka28, ingengabitekerezo ya Jenoside yagaragaye ku rubyiruko 44 ku bantu 179 (24.5%). Muri rusange, mu myaka ishize ishize (2018-2022), ingengabitekerezo ya Jenoside yagabanutseho 17.5%.
Umunyamabanga wa Leta muri Minisiteri y'Ibikorwaremezo, MININFRA, Eng Patricie Uwase, yabwiye aba bakozi ko urumuri rw'icyizere rwacanwe rugomba kubaha imbaraga zo kubaka igihugu.
Yabibukije ko Jenoside igira ibyiciro byinshi, bibanzirirwa n'itegurwa hakwirakwizwa ingengabitekerezo yayo, bigasozwa no guhakana no kuyipfobya.
Ati 'Jenoside igira ibyiciro. Igikomeye ni iki tugezemo cyo gupfobya Jenoside. Aya mateka y'abacu batari imibare, bafite amazina. Kumva rero umuntu uri ikantarange cyangwa se uri na hano akavuga ati ariko ibyo bintu muvuga, ntitugire imbaraga zo kumurwanya ntabwo ari byo.'
'Abanyarwanda bavuye kure ariko tunafite kure tujya heza. Ntibyashoboka buri wese adashyizemo imbaraga mu rugamba rwo kurwanya abahakana n'abapfobya Jenoside yakorewe Abatutsi. Dufatanye kurwanya abantu bafite ingengabitekerezo ya Jenoside ari iyo bavanye ku ishyiga ari n'iyo biremamo kugira ngo twubake u Rwanda'
Eng Uwase yavuze ko iyo urebye usanga kuva mu mwaka wa 1900 kuzamura, icyo kinyejena cyose cyapfiriye ubusa Abanyarwanda, kuko higishijwemo byinshi byazanye amacakubiri yanagejeje kuri Jenoside yakorewe Abatutsi.
U Rwanda rwa mbere ya Jenoside rwabuze abayobozi bareba kure
Dr Gakwenzire yavuze ko ibyago igihugu cyagize ari ukugira abayobozi batareba kure, bakigushije mu manga.
Yagarutse ku mateka ya MINITRAPE ari yo yasimbuwe na MININFRA, agaruka ku bitekerezo bisubiza inyuma igihugu uwayibereye umuyobozi Nzirorera Joseph yari afite.
Ati 'Ibyago igihugu cyacu cyagize ni ukutabona ibintu nk'abantu bareba kure. MINITRAPE yayoborwaga na Nzirorera Joseph, icyo gihe i Butare habaga Ishami ryitwa SCAP. Icyo gihe ntiryatangaga impamyabumenyi ya 'Engeneering' [ihwanye n'Icyiciro cya Kabiri cya Kaminuza], ariko icyabiteraga ngo ni ukugira ngo igihugu kitagira umuntu ufite impamyabumenyi nk'iye.'
Umukozi wa RwandAir, Umuhozawase Vanessa, watanze ubuhamya ku buzima butoroshye yanyuzemo kugeza arokotse Jenoside yakorewe Abatutsi mu 1994, yavuze ko ashyize imbere gukora neza inshingano ze kuko nta nyiturano yindi yaha Inkotanyi zagaruye ubuzima mu Rwanda.
Ibi byagarutsweho ku wa Gatatu, tariki ya 12 Mata 2023, ubwo hibukwaga Jenoside yakorewe Abatutsi mu 1994 mu Karere ka Kayonza cyane cyane ku bari bahungiye kuri Paruwasi ya Mukarange.
Tariki ya 12 Mata 1994 ni bwo Abatutsi bahungiye kuri Paruwasi ya Mukarange bishwe baturutse mu yahoze ari Komini Muhazi, iya Kayonza, Rukara ndetse n'abari baturutse kuri Komini Murambi aho bishwe bigizwemo uruhare na Senkware wari Burugumesitiri w'iya Kayonza.
Mbere yo kwica aba Batutsi hari abapadiri barimo Munyaneza Jean Bosco utarahigwaga muri Jenoside yakorewe Abatutsi akaba yari na Padiri Mukuru wa Paruwasi ya Mukarange na Padiri Gatare Joseph wari mu bahigwaga banze kwitandukanye n'Abatutsi.
Ubutwari bwa Padiri Munyaneza bugaragarira ku kuntu yanze kwitandukanya n'ibihumbi by'Abatutsi bahungiye kuri Paruwasi ya Mukarange akabwira Interahamwe n'abayobozi bari baje kubica ko niba bashaka kubica bamuheraho.
Ibi ni ko byagenze kuko babanje kumwica babona kwirara mu Batutsi bari bahungiye i Mukarange na bo barabica.
Padiri Gatare Joseph ubwo Interahamwe zatangiraga kwica Abatutsi we yahise ajya kwihisha baza kumuvumbura ndetse bamutemagurira imbere y'abakirisitu ubundi bakomeza bica abandi bantu.
Uyu mupadiri ubwo Interahamwe zazaga kwica ari ku wa Kabiri, ku cyumweru yari yasomye Misa ndetse anabatiza bamwe mu bana babo ariko baranga bamuhemba kumwica.
Uwamahoro Marie Claire watanze ubuhamya ku kuntu yarokokeye kuri Paruwasi ya Mukarange, yavuze ko se umubyara bamumwiciye iruhande.
Yagarutse ku butwari bwaranze Padiri Munyaneza na Gatare aho ngo bose banze kubata ahubwo bakabarwanirira kugeza ku munota wa nyuma bishwe.
Senateri Bideri John wari umushyitsi mukuru, yavuze ko ari ubutwari budasanzwe aba bapadiri bagize bwo kwanga kwitandukanya n'Abatutsi babahungiyeho kugeza n'aho bahaburiye ubuzima, asaba abakiri bato kubigiraho.
Yagize ati 'Ndagira ngo nshimire Padiri Bosco na Gatare banze kwitandukanya n'abicwaga bemera gutakaza ubuzima bwabo. Ni ubutwari budasanzwe bwabaranze turagira ngo tubashimire ku butwari bagaragaje kimwe n'abandi nka bo bagiye babikora.'
Yakomeje avuga ko bashimira n'abandi baturage batahigwaga bagiye bitangira Abatutsi kugera n'aho bamwe bamburwa ubuzima kubera kwanga gutanga amakuru ku babaga babahungiyeho.
Mu butumwa, Senateri Bideri yasabye urubyiruko kwigira kuri ubu butwari mu kwirinda 'icyabatandukanya'.
Muri uyu muhango hanashyinguwe imibiri irindwi y'Abatutsi bazize Jenoside irimo imibiri ine yakuwe mu Murenge wa Mukarange, ibiri yakuwe mu wa Murama n'undi umwe wavanywe mu wa Mwiri.
Urwibutso rwa Mukarange rwari rusanzwe rushyinguyemo imibiri 8732 mbere y'uko hiyongeraho irindwi yashyinguwe mu cyubahiro uyu munsi.
Most of you have been asking us Who are the [â¦]
The post Top 10 richest celebrities in South Africa 2023 list appeared first on UGWIRE.
Source : https://ugwire.com/richest-celebrities-south-africa/
Abarokokeye Jenoside yakorewe abatutsi ku ruzi rwa Nyabarongo, barasaba ko imodoka zahoze ari iza ONATRACOM zatwaraga abatutsi bishwe n'abagiye kwicirwa kuri Nyabarongo bakaharohwa ko imwe muri zo yazanwa ikazaba ikimenyetso cy'amateka cyakwigirwaho n'abakiri bato bajijinganya ku mateka y'abatutsi, itotezwa n'iyica rubozo ku bajyanwaga kurohwa muri Nyabarongo.
Mu gusoza icyumweru cyahariwe ibikorwa byo kwibuka Jenoside yakorewe Abatutsi muri Mata 1994, abarokotse basaba ko imwe mu modoka z'icyahoze ari ONATRACOM zatwaraga abagenzi, ariko zikaza gukoreshwa mu gutunda Abatutsi bajyaga kurohwa ko imwe muri izo ikwiye kuzanwa ikaba ikimenyetso cy'amateka.

Perezida w'Umuryango uharanira inyungu z'abacitse ku icumu rya Jenoside mu karere ka Muhanga, Ingabire Benoit avuga ko iyo bimwe mu bimenyetso byakoreshejwe hicwa abatutsi bigaragara bifasha abavutse nyuma ya Jenoside, bakabyigiraho amateka batamenye kuko ibyo bihe batari bahari.
Aha ni naho ahera avuga ko nk'Abarokotse Jenoside basaba ko imodoka imwe muzatwaye abatutsi zibavana Kabgayi ikwiye kuzanwa ku Cyome aho babiciraga bakarohwa muri Nyabarongo, cyane ko hari izikiriho ibyo birango zinaparitse.
Yagize ati' Dukwiye kugira ibimenyetso byinshi biranga amateka ya Jnoside yakorewe abatutsi kuko hari icyo bivuze ku bato bataramenya neza aya amateka. Bazabaza neza ibyo badasobanukiwe. Ikindi ni uko imodoka zatwaye abavandimwe n'ababyeyi bacu zibavana i Kabgayi dukwiye kuba dufite imwe muri izo yajya yibukirwaho ko yatwaye abatutsi bakicirwa hano kuri Nyabarongo kandi benshi bizabashimisha kuko n'amateka adashobora kwibagirana mu mitima y'abarokotse batwawe nazo, tukanibuka abo zatwaye batagarutse'.
Murorunkwere Judithe, avuga ko benshi mubavamwe i Kabgayi baje kwicirwa kuri Nyabarongo nta n'umwe bigeze bongera kubona. Akomeza avuga ko abatutsi bajyanwaga babanzaga gucuzwa imyenda n'ibindi byose bakabatwara bakabajugunya muri Nyabarongo bajyanwe n'aya mamodoka.
Mushimende Seraphine, watanze ubuhamya avuga ko basaza be na Bisengeneza be baroshywe muri Nyabarongo baziko bagaruka kumutwarana n'umwana we, bahageze ahagararwaho n'uwari umuhishe ntibashobora kumujyana ngo bamurohe. Yemeza ko abatutsi baroshywe muri Nyabarongo bagize inzira ndende yo kubabara kandi bababazwa n'abo bari barakamiye banahana inka n'abageni.
Visi Perezida w'inama njyanama y'akarere ka Muhanga, Nshimiyimana Gilbert avuga ko iki gitekerezo cyatanzwe n'abarokotse Jenoside yakorewe abatutsi baba abari barahungiye i Kabgayi ndetse n'abafite ababo bazwi neza ko batwawe n'amamodoka y'Icyahoze ari ONATRACOM bagiye kubicira kuri Nyabarongo.
Yagize Ati' Tumaze igihe dutumwa n'abarokotse Jenoside yakorewe abatutsi badusaba ko twakora ubuvugizi imodoka zatwaraga abatutsi zibavana i Kabgayi bajya kurohwa muri Nyabarongo ko hakwiye kuvanwamo imwe ikazanwa aha ku Cyome ikaba ikimenyetso ndangamateka cyakwigirwaho n'abato, ndetse n'Abarokotse bakabasha kwibuka ko hari ababo bajyanwe nazo ntibagaruke'.
Akomeza avuga ko iki kibazo hari inzego bireba zirimo Minubumwe zizabyigaho bityo imwe muri izo modoka ikazanwa ikaba ikimenyetso ntashidikanywaho cyajya kivugira amateka ya Jenoside yakorewe abatutsi yabereye kuri Nyabarongo yatwaye benshi barimo abazwi n'abataramenyekana kugeza none.
Depite mu nteko Ishingamategeko y'U Rwanda, Barthremy Kalinijabo wari umushyitsi mukuru yasabye abaturage baturiye ibice bihanamiye umugenzi wa Nyabarongo ndetse n'abatuye ahandi ko bakwiye gutanga amakuru y'ahakiri imibiri y'abatutsi bishwe muri Jenoside, igashakishwa igashyingurwa mu cyubahiro. Yongeraho ko bikigoranye ko abajugunywe muri Nyabarongo bashakishwa bakabonwa. Gusa na none, yemeza ko abagoreka amateka babikomora ku kuba ibimenyetso biyagaragaza bikiri bicye, bityo n'abayagoreka bakabona icyuho buririraho.

Abasaba ko imwe muri izi modoka( Bisi) z'icyahoze ari ONATRACOM izanwa nk'ikimenyetso cy'amateka y'inzira y'Umusaraba ku Ababyeyi, Abavandimwe, inshuti bishwe urw'agashinyaguro batwawe nazo, bahamya ko icyo nacyo ari ikimenyetso mu bindi kandi kidakwiye kwirengagizwa kuko gisobanuye byinshi kuri aya mateka ashaririye akwiye kwibukwa, akigishwa ndetse akabera benshi isomo ku byabaye.
Akimana Jean de Dieu
Filimi 'Hotel Rwanda' yakinnye kuri Paul Rusesabagina nk'uwarokoye abantu 1268 muri Hôtel des Mille Collines. Ubutwari bwamwitiriwe buhabanye n'ukuri, bwatumye benshi bayoba batangira kumuhundagazaho ibihembo kugeza kuri 'Presidential Medal Award of Freedom', yahawe na Perezida George W. Bush wa Amerika mu Ugushyingo 2005.
Ubutumwa Ambasade ya Leta Zunze Ubumwe za Amerika muri Lesotho yashyize kuri Twitter, buvuga ko ku wa Gatanu tariki 14 Mata saa Munani z'Amanywa, hazerekanwa iyi filimi 'igaragaza ubutwari bwa Paul Rusesabagina mu kurokora impunzi'.
Ni filimi igiye kwerekanwa nyuma y'igihe kitageze ku kwezi Rusesabagina afunguwe n'u Rwanda ku mbabazi za Perezida wa Repubulika nyuma y'uko ahamijwe ibyaha by'iterabwoba bishamikiye ku Mutwe w'Iterabwoba wa MRCD-FLN yashinze ndetse akaba yari awubereye umuyobozi.
Ni mu gihe kandi u Rwanda rumaze igihe runenga uburyo Amerika yinangiye mu gukoresha imvugo iboneye ya Jenoside yakorewe Abatutsi. N'ubu mu itangazo rya Ambasade ya Lesotho, nta na hamwe havugwamo ko ibyabaye mu Rwanda ari Jenoside yakorewe Abatutsi, ahubwo bayise 'Jenoside yo mu Rwanda'.
Abanyarwanda bakoresha Twitter bibukije Ambasade ya Amerika muri Lesotho ko inkuru ivugwa muri Hotel Rwanda ari impimbano, idahuye n'ukuri ku buryo abantu bajya kuyisingiza.
Uwitwa Mugenzi Félix yagize ati ' “Hotel Rwanda” ni filimi mpimbano. Paul Rusesabagina nta bantu 1.200 yarokoye. Ni filimi ya Hollywood. Ni nk'uko Sylvester Stalone atigeze arokora Abanyamerika muri Vietnam, Bruce Willis na we ntiyigeze arokora Isi ngo ntigwirwe n'ikibuye kinini [astéroïde].'
Mugenzi we witwa Fabrice Rugumire yagize ati 'Ibi ni igisebo. Ntabwo mwari mukwiriye kubikora, hari filimi zivuga ukuri kw'ibyabaye zitari nk'iyi y'impimbano yuzuye ibinyoma.'
Dieudonné Rusanga yasabye Ambasade ya Amerika muri Lesotho kwirinda kuyobya abantu.
Iyi filimi ibeshya ko Rusesabagina yabaye intwari akita ku mpunzi zari zahungiye muri Milles Collines. Ni mu gihe abari bayihungiyemo, nta bufasha na buke bahawe, ahubwo bose bibeshejeho, bakajya baniyishyurira ibikenewe byose mu gihe filimi ivuga ko Rusesabagina yabitayeho nta kiguzi.
Odette Nyiramirimo uri mu bahungiye muri Milles Collines, yigeze kubwira IGIHE ko mu cyumba kimwe bakibagamo ari abantu barenga 27.
Ati 'Abafite amafaranga barishyuraga, abatayafite bagasinya, natwe ni ko twabigenje ntayo twari dufite, ahubwo nasanze nari mfite n'agasheki mu mufuka, nagasinyeho k'amadolari $400, bayankuyeho hariya muri BCR nyuma ya Jenoside, Hôtel des Mille Collines.'
Abandi bahungiye muri Hôtel des Mille Collines barimo abakomeye nka Rubangura, Bernard Makuza (wabaye Perezida wa Sena), Makuza Bertin wari umunyenganda, Ambroise Murindangabo, Habiyakare wabaye Minisitiri n'abandi.
Ubwo muri Werurwe 2008 hamurikwaga Igitabo 'Hotel Rwanda â” or the Tutsi Genocide as seen by Hollywood', cyanditswe na Dr Alfred Ndahiro afatanyije Privat Rutazibwa; Bernard Makuza wari Minisitiri w'Intebe yashimangiye ko nta muntu Rusesabagina yarokoye ku bwe.
Ni igitabo kivuga neza amateka y'abarokokeye muri Hôtel des Mille Collines, bitandukanye na Filimi 'Hotel Rwanda' yashyizwemo umunyu ikagira Rusesabagina intwari ku bikorwa bitigeze bibaho.
Makuza ati 'Twese twishyuye amafaranga ngo tugume muri iyi hotel kandi nta muntu yagiye hanze kurokora. Abantu barazaga bakaguma hano kuko bishyuye amafaranga.'
Icyo gihe yanibukije ko ubwo yahuraga na Rusesabagina muri iyo hoteli, ati 'yantunze urutoki avuga ko nka njye wari umujyanama wa Agathe Uwilingiyimana ndi mu bantu bazanye ibibazo.'
Makuza yabaye Umujyanama mu by'Amategeko wa Uwilingiyimana wari Minisitiri w'Intebe wabaye umwe mu bantu bishwe Jenoside igitangira.
Gasamagera Wellars wageze muri iyi hoteli iminsi ibiri mbere y'uko Rusesabagina ahakandagira, ubwo yari senateri mu 2011 ni umwe mu bashimangiye uko batswe amafaranga kugira ngo bahabwe icumbi.
Yagize ati 'Nishyuye amafaranga y'u Rwanda ibihumbi 180 y'iminsi ine, ariko kuko nari mfite amafaranga macye nyuma y'ibyumweru bibiri bahise bankura muri icyo cyumba.'
Join the Embassy & American Corner for a screening of ‘Hotel Rwanda’ on Fri, April 14th at 2pm. The movie tells Paul Rusesabagina’s heroic story of saving 1,200 refugees during the Rwandan genocide. Let’s promote peace and stand against hate. #NeverForget #HotelRwanda pic.twitter.com/YKqUGzI1S3
â” U.S. Embassy Maseru (@USEmbassyMaseru) April 13, 2023
Iki gikorwa cyo gutera icyuma uwo mukobwa mu nda, uyu musore bikekwa ko yagikoze mu ijoro ryo ku wa Kabiri, tariki ya 11 Mata ariko aza gutabwa muri yombi bukeye mu ijoro ryo ku wa Gatatu, tariki 12 Mata 2023.
Amakuru agera ku IGIHE avuga ko uyu musore avuka mu Karere ka Gisagara ndetse yageze mu Mujyi wa Kigalimu mpera z'umwaka ushize.
Umunyamabanga Nshingwabikorwa w'Umurenge wa Kanombe, Nkurunziza Idrissa, na we yabwiye IGIHE, ko uwo mukobwa watewe icyuma yiga mu mashuri yisumbuye kandi adatuye muri urwo rugo yakomerekejwemo kuko yahageze agiye kubasura.
Yemeje ko uyu musore yageze i Kigali atorotse nyuma y'uko yari amaze kugonga umuntu n'igare.
Yagize ati 'Yavuye mu Karere ka Gisagara mu Murenge wa Gikonko mu Ukwakira 2022 amaze kugonga umuntu n'igare arapfa hanyuma aratoroka ajya i Kigali mu Busanza.'
Yakomeje avuga ko kuva icyo gihe uyu musore atongeye kwiyerekana ahubwo yagaragaye nyuma yo gutera uwo mukobwa icyuma nyuma yo kumufatira mu nzu ashaka kwiba.
List of the top 10 richest celebrities in the Philippines [â¦]
The post Top 10 Richest Celebrities In The Philippines 2023 appeared first on UGWIRE.
Source : https://ugwire.com/richest-celebrities-philippines/
Yabitangaje kuri uyu wa Kane tariki 13 Mata 2023, mu muhango wo gusoza Icyumweru cy’icyunamo wabereye ku Urwibutso rwa Jenoside rwa Rebero, rushyinguyemo abanyapolitiki bishwe muri Jenoside bazira ibitekerezo byabo bitandukanyije n’umugambi mubi wa Jenoside yakorewe Abatutsi mu Rwanda muri Mata 1994.
Uyu muhango witabiriwe na Minisitiri w’Intebe, Dr Edouard Ngirente, abayobozi mu nzego zinyuranye, abahagarariye imitwe ya Politiki ikorera mu Rwanda, hari kandi imiryango y’abashyinguye muri uru rwibutso.
Wabanjirijwe no gushyira indabo ku mva z’abanyapolitiki bashyinguye muri uru rwibutso barimo nka Landouard Ndasingwa, Kameya Andre, Charles Kayiranga, Nzamurambaho Fredric, Joseph Kavaruganda, Felecien Ngango n’abandi.
Mu ijambo rye, Perezida wa Sena Kalinda Xavier yavuze ko uyu munsi hibukwa abanyapolitiki bashyinguye muri uru rwibutso, kandi hazirikanwa urugero rwiza batanze mu 'kwitandukanya n’ikibi no kwanga akarengane mu banyarwanda’.
Kalinda Xavier avuga kwibuka abanyapolitiki bishwe bazira ibitekerezo byabo, bifite impamvu yihariye kandi ikomeye.
Ashingiye ku kiganiro cyatanzwe na Minisitiri Dr Bizimana Jean Damascene ku ruhare rwa politiki muri Jenoside yakorewe Abatutsi n'urw'imitwe ya Politiki mu kubaka u Rwanda, Kalinda Xavier yavuze ko ‘Jenoside ntabwo yari gushoboka itarateguwe n’ubutegetsi ndetse n’abanyapolitiki’.
Akomeza ati “Ntabwo yazaga gushoboka kubera ko ni nabo bayihagarikiye mu kuyishyira mu bikorwa.”
Yavuze ko ukuri kw’amateka y’u Rwanda ari ibintu bizwi kandi kwigaragaza. Yagarutse kandi ku ruhare w’ubuyobozi bubi bwigishije urwango binyuze mu itangazamakuru, 'mitingi' y’amashyaka yari yibumbiye muri Hutu Power, gutoteza Abatutsi bahezwa mu mashuri no mu kazi, kubuza impunzi z’abatutsi uburenganzira ku gihugu n’imitungo.
Akomeza ati “Ibyo byose byashyiraga ishyirwa mu bikorwa ry’umugambi wa Jenoside yakorewe Abatutsi mu 1994.”
Kalinda Xavier yashimye kandi Ingabo zari iza RPA zahagaritse Jenoside yakorerwaga Abatutsi, ziyobowe n’Umugaba Mukuru w’Ikirenga, Nyakubahwa Paul Kagame.
Yavuze ati: 'turashima ubuyobozi bwiza dufite mu gihugu cyacu bwagaruye amahoro, n’umutekano'. Kalinda Xavier yavuze ko imiyoborere myiza ibereye u Rwanda, ariyo u Rwanda rwubakiyeho.
Kandi ko iyi miyoborere myiza ishyirwa imbere muri gahunda zirimo kurandura ivangura n’amacakubiri, no gushyira imbere ubumwe bw’abanyarwanda, harimo kandi kubaka demokarasi ishingiye ku bitekerezo bya Politiki binyuranye, no gusaranganya ubutegetsi ku buryo ntawe uhezwa.
Yasabye ko aya mahame asigasirwa, abanyarwanda bakishakamo ibisubizo, kubera ko amasomo amaze kuvamo mu myaka 29 ishize 'arashimishije'.
Kalinda yavuze ko n’ubwo bimeze gutya ariko, haracyari imbogamizi zirimo nk’ibikorwa by'ihakana n’ipfobya rya Jenoside yakorewe Abatutsi n’ingengabitekerezo ya Jenoside ‘biracyagaragara’ hamwe na hamwe mu gihugu.
Avuga ko ibi bikorwa bikomeje no kwiyongera, cyane cyane mu karere u Rwanda ruherereyemo. Yanavuze ko bamwe mu bakoze Jenoside yakorewe Abatutsi, bakidegembya yaba mu bihugu byo mu Karere no mu bindi bihugu by’amahanga.
Yagarutse ku mutwe wa FDRL ukomeje guhembera ingengabitekerezo ya Jenoside. Kalinda Xavier avuga ko ari ngombwa ‘guhora tuzirikana’ amateka mabi igihugu cyacu cyabayemo, kandi ‘ntitugomba na rimwe kwibagirwa amateka ya Jenoside yakorewe Abatutsi, kugira ngo dukomeze kuba umwe’.
Yavuze ko abagihakana bakanapfobya Jenoside babikora mu buryo bwinshi, cyane cyane bifashishije imbuga nkoranyambaga, asaba urubyiruko kutarebera.
Ati 'By’umwihariko ndagira ngo nsabe urubyiruko mbabwira ko bagomba kubigiramo uruhare rukomeye kuko nirwo rugize igice kinini cy’abanyarwanda […] Urubyiruko ni narwo rukoresha cyane imbuga nkoranyambaga kurusha abantu bakuze.”
Ni urugamba ariko avuga ko rureba buri wese. Kalinda Xavier yavuze ko ‘kwibuka twiyubaka bivuze kubwira abagerageza kugarura politiki mbi y’urwango n’ingengabitekerezo ya Jenoside, ko abanyarwanda twahisemo kutihanganira uwanyuranya n’amahitamo yacu yo gukorera hamwe mu kubaka u Rwanda twifuza, kandi rutubereye twese.”
Yavuze ko Guverinoma itazihanganira buri wese uri muri uwo murongo, ashima kandi ibihugu byo mu mahanga bigerageza gutanga ubutabera ku bakoze Jenoside yakorewe Abatutsi mu Rwanda muri Mata 1994.
Perezida wa Sena yagaye ibihugu bikomeje gukingira ikibaba abakoze Jenoside. Ashimangira ko ‘amateka yacu twibuka atubereye isoko y’imbaraga zo kurinda ibyiza twagezeho’.
Yashimye urubyiruko kubera uruhare rwabo muri gahunda zose zo kwibuka, abibutsa ko basabwa gukoresha imbaraga zabo n’amahirwe bahawe na Leta.
Umuvugizi w'Ihuriro ry'Imitwe ya Politiki mu Rwanda, Hon Mukamana Elisabeth yavuze ko bifatanyije n’Abanyarwanda kwibuka ‘abacu bazize Jenoside yakorewe Abatutsi mu 1994’.
Mukamana yavuze ko bibuka by’umwihariko abanyapolitiki bazize ibitekerezo byabo muri Jenoside, yashimye kandi ubutwari bwabo ‘bwo kwanga akarengane’.
Avuga ko bishwe bazira ibitekerezo byabo, kandi baharanira ko igihugu kirangwa n’imiyoborere iboneye. Yavuze ko abashyinguye muri uru rwibutso n’abandi bashyinguye ahandi baturukaga mu mitwe ya politiki itandukanye.
Mu kiganiro yatanze, Minisitiri w'Ubumwe bw'Abanyarwanda n'Inshingano Mboneragihugu, Dr Jean-Damascène Bizimana yavuze ko hari imiryango y'abapolitiki yazimye burundu nka 'Faustin Rucogoza wari Minisitiri w'itangazamakuru' wicanwe n'umugore we n'abana be batanu.
Yavuze ko ‘iyo tugira abanyapolitiki benshi mu batahigwaga bagira ubutwari bwo guhangana na Politiki y’ubwicanyi, ntabwo intagondwa zibumbiye muri Hutu Power zari kugira imbaraga n’ubushobozi bwo kwica Abatutsi barenga miliyoni hose mu gihugu’.
Yashimangiye ko Jenoside yakorewe Abatutsi yatewe na Politiki mbi yamaze imyaka irenga 35 mu gihugu, inaterwa no kuba hari benshi mu banyapolitiki bayiyobotse.
Mgr Kayinamura Samuel uyobora Église Méthodiste Libre au Rwanda (EMLR) wavuze isengesho muri uyu muhango, yabanje kwisunga ijambo Pawulo yandikiye abaroma 8:31 hagira hati 'Ubwo Imana iri mu ruhande rwacu umubisha wacu ni nde? None ubwo bimeze bityo tuvuge iki? Ubwo Imana iri mu ruhande rwacu umubisha wacu ni nde?'
Mu isengesho rye, yashimye Imana y’urukundo, amahoro n’ubutabera ko yagaruye ubuzima mu gihugu cy’u Rwanda, kandi ko yatangaje umucyo ‘umwijima uruhunga’. Ati “Icyubahiro kibe icyawe.”
Yavuze ko Abatutsi bishwe ‘twaje kubunamira no kubasubiza agaciro.” Akomeza ati “Bashyize imbere ukuri, bahagarara ku rukundo ndetse n’ubutabera.”
Kayinamura yasabye Imana guhumuriza abarokotse, ‘maze ibi bihe’ bibabere isoko yo gutuma bagera ikirenge mu cy'ababo. Mu isengesho, kandi yasabiye umugisha ingabo zari iza RPA zahagaritse Jenoside, bakunamura u Rwanda. 
Perezida wa Sena, Dr Kalinda François Xavier yashyize indabo ku mva ziruhukiyemo abasaga 14,000 bazize Jenoside yakorewe Abatutsi mu Rwanda muri Mata 1994, ku Urwibutso rwa Jenoside rwa Rebero 
Perezida wa Sena yibukije ko 'Kwibuka Twiyubaka', bivuze kubwira abagerageza kugarura politiki mbi y'urwango n'ingengabitekerezo ya Jenoside, ko Abanyarwanda batazabihanganira kandi bazabatsinda 
Kalinda Xavier yasabye urubyiruko umusanzu mu guhangana n'abapfobya Jenoside yakorewe Abatutsi mu Rwanda muri Mata 1994
Dr Bizimana uyobora Minubumwe yunamiye inzirakarengane zishyinguye muri uru rwibutso
Umuvugizi Wungirije wa Guverinoma y’u Rwanda, Alain MukuralindaÂ

Perezida w’Urukiko rw’Ikirenga, Dr Faustin Nteziryayo [Iburyo] na Minisitiri w’Ubumwe bw’Abanyarwanda n’Inshingano Mboneragihugu (Minubumwe)

Mgr Kayinamura Samuel uyobora Eglise Methodiste Libre au Rwanda 
Dr Bizimana Jean Damascene yatanze ikiganiro ku ruhare abanyapolitiki n’amashyaka bagize muri Jenoside yakorewe Abatutsi mu Rwanda muri Mata 1994
Minisitiri w’Uburezi, Dr Uwamariya Valentine   Â

Minisitiri w’Ubutegetsi bw’Igihugu, Jean Claude Musabyimana

Umuyobozi Mukuru w’Urwego rw’Igihugu rushinzwe igororo (RCS), Juvenal Marizamunda 
Minisitiri w’Ubutabera akaba n’Intumwa Nkuru ya Leta, Dr Ugirashebuja Emmanuel 
Perezida w’Umuryango Uharanira Inyungu z’Abarokotse Jenoside yakorewe Abatutsi [IBUKA], Dr Gakwenzire Philbert 
Minisitiri w’Intebe, Dr Edouard Ngirente 
Umuyobozi Mukuru wa Polisi y’u Rwanda, DCG Felix Namuhoranye    
Umuyobozi w’Umujyi wa Kigali, Pudence Rubingisa 
Umuyobozi w’Inteko y’Umuco, Amb. Robert Masozera    
Imiryango y’abafite ababo bashyinguye ku Urwibutso rwa Rebero bashyize indabo ku mva   
Minisitiri Bizimana yashimiye abanyapolitiki 'twibuka uyu munsi biyemeje kurwanya politiki y'amacakubiri kugeza ubwo bahaze ubuzima bwabo barwanira ubumwe bw'Abanyarwanda'Â 
Hashojwe icyumweru cy’icyunamo mu muhango wo kwibuka abanyapolitiki bishwe muri Jenoside yakorewe Abatutsi mu Rwanda muri Mata 1994
Umugaba Mukuru w’Ingabo z’u Rwanda, Gen Jean Bosco Kazura yunamiye abanyapolitiki bashyinguye muri uru rwibutso 
Umunyamabanga Mukuru w’Umuryango wa FPR Inkotanyi Gasamagera Wellars [Uri iburyo] ari kumwe n'Umuyobozi Mukuru w’Urwego rw’Igihugu Ngishwanama rw’Inararibonye, Tito Rutaremara 
Dr Emmanuel Hakizimana, umukozi muri Minisiteri y’Ubumwe bw’Abanyarwanda n’Inshingano Mboneragihugu na Josée Deborah Ikirezi bayoboye umuhango wo gusoza icyumweru cyo Kwibuka ku nshuro ya 29 Jenoside yakorewe Abatutsi mu Rwanda muri Mata 1994
Abayobozi batandukanye, abavandimwe n’inshuti bari bateraniye mu muhango wabereye ku Urwibutso rwa Jenoside rwa Rebero 
Hafashwe umunota umwe wo kwibuka no kuzirikana abishwe muri Jenoside yakorewe Abatutsi mu gihe cy’iminsi 100 gusa 
Umuhanzikazi akaba n'umunyamategeko Grace Mukankusi waririmbye indirimbo 'Icyizere'

Umuhanzi Justin Nsengimana waririmbye indirimbo 'Yajyanye agahinda'Â 
Aloys Kayinamura, umurinzi w'igihango watanze ubuhamya bw'ukuntu yarokoye abantu 120 mu gihe cya Jenoside yakorewe AbatutsiÂ

Umuyobozi w’Urwego rw’Igihugu rw’Imiyoborere (RGB), Dr Usta Kayitesi








 

Kanda hano urebe amafoto yaranze igikorwa cyo gusoza icyumweru cy'icyunamo
KANDA HANO UREBE IJAMBO PEREZIDA WA SENAÂ KALINDA YAVUZE MU GUSOZA ICYUNAMO
“>
Kanda hano urebe amafoto yaranze gusoza icyumweru cy’icyunamo
AMAFOTO: Nathanael Ndayishimiye-INYARWANDA.COM