Category: Uncategorized

  • Gasabo: Ntibavuga rumwe ku ruganda rw'Amapave na 'Block Ciment' ruvugwaho guteza urusaku – #rwanda #RwOT

    Mu bagaragaza ko babangamiwe n'ibikorwa by'uru ruganda by'umwihariko imashini ikoreshwa mu gukora Block Ciment harimo umuturage witwa Gatete Project, utuye nko muri metero 200 uvuye aho ruri.

    Avuga ati 'Icyo twifuza ni uko uruganda rwakwimurwa rwose bakajya gukorera ahandi. Na za Kabuye hari ahandi hagenewe inganda n'ahandi hose babona, tukagira amahoro rwose.''

    Iki kibazo cyabajijwe Umuyobozi w'Umujyi wa Kigali, Rubingisa Pudence ubwo yari mu kiganiro n'itangazamakuru ku wa 17 Mata 2023.

    Mu gusubiza yagize ati 'Ruriya ruganda nibyo byaje kugaragara ko ahantu rwari rwaratijwe gukorera by'igihe gito cyararenze tubongera ikindi gihe kugira ngo bisuganye bajyane ibikorwa byabo aho byemerewe gukora.'

    'Ubu rwarahagaze, ruri kugerageza gutwara cyangwa se kugurisha ibyo bari baramaze gukora.'

    Abaturage ntibabivugaho rumwe

    Bamwe mu baturage by'umwihariko abatuye mu nkengero z'uru ruganda bagaragaza ko hashobora kuba hari amakimbirane hagati y'uwo muturage witwa Gatete na nyir'uruganda.

    Ni ibintu bashingira ku kuba ubaze intera iri hagati y'uruganda n'uwo muturage ari nini kuko uwo muturage witwa Gatete atuye hakurya y'umuhanda ndetse akaba atari we wegereye umuhanda ahubwo hagati ye na rwo hanyuzemo izindi ngo ebyiri.

    Umwe mu baganiriye na IGIHE yagize ati 'Maze hano imyaka 48 ntuye hano, uru ruganda rwarahansanze ariko ntabwo rwigeze rumbangamira kandi urabona ko negeranye na rwo.'

    Hari undi wagize ati 'Nta muntu wigeze wumva avuga ngo iyi mashini iramusakuriza, iwanjye ndi mu cyumba kimwe na 'Salon' iyo mashini ntabwo imbuza gusinzira. Uyu mukecuru begeranye na we ntabwo ndumva avuga ko abangamiwe n'iyi mashini.'

    Umuyobozi w'uru ruganda rwa Kwizera Adams, yavuze ko hagiye habaho ubugenzuzi inshuro zitandukanye ariko ntihaboneke ahari ikibazo cy'urusaku.

    Ati 'Ntabwo twumva uburyo abantu batuzengurutse ariko uriya ntitumusakurize kandi noneho tukamusakuriza wenyine ku musozi ariho. Duhora twibaza impamvu kuko ibi byo kubaho tudakora njye mbifata nk'akarengane.'

    Yakomeje agira ati 'Nk'umuntu w'urubyiruko nari nagerageje kwihangira umurimo, ndetse natangaga akazi ku bantu barenga 60, ubu bose baricaye ntabwo bari gukora kubera ibintu njyewe navuga ko ari akarengane.'

    Kwizera avuga ko kuva mu 2019, ubwo uru ruganda rwatangiraga, Gatete yigeze gusaba ko bafatanya muri uwo mushinga, undi aramwangira, kuva ubwo hatangira amakimbirane, umwe ajya kurega undi ko ateza urusaku.

    Kugeza ubu Kwizera asaba ko ubuyobozi bubishinzwe bwamanuka bugakora ubugenzuzi bwimbitse cyangwa se hakabaho kubaza abaturage niba babangamiwe n'uru ruganda.

    Inzego z'ibanze kuri ubu zafunze ahari ibi bikorwa bya Silikkon Ltd ndetse bivugwa ko hari umwe mu bakozi b'icyo kigo watawe muri yombi.

    Imashini yifashishwa mu kubumba 'Block Ciment' niyo bamwe mu baturage bavuga ko ibateza urusaku

    Uru ruganda rukora amapave na 'Block Ciment' ruherereye ahitwa Beretware

    Umuturage ushinja uruganda kumubangamira atuye muri iriya nzu iri hakurya y’umuhanda mu gihe uruganda narwo ruri hakuno


    Source : http://igihe.com/amakuru/u-rwanda/article/gasabo-ntibavuga-rumwe-ku-ruganda-rw-amapave-na-block-ciment-ruvugwaho-guteza

  • Rusizi: Umunyamakuru wa Country FM yatabarije kuri micro ko badaheruka guhembwa – #rwanda #RwOT

    Amajwi y'uyu munyamakuru yasakajwe hirya no hino mu mbuga za WhatsApp avuga ko abanyamakuru ari bo bakorera ubuvugizi rubanda ubu nawe akaba ahisemo kwikorera ubuvugizi.

    Aganira na IGIHE yagize ati 'Icyatumye mfata kiriya cyemezo nabogana mu nzu bimeza nabi ndi guseba muri rubanda ndibaza nti niba umunyamakuru akorera abandi ubuvugizi kuki njye nakomeza kugaragurika sinikorere ubugizi.'

    'Ejo nabanje kuvugana n'uyoboye radiyo mubaza iby'aya mafaranga y'amezi ane mbona ntanyitayeho uyu munsi nabwo bikimara kuba yanyandikiye ambwira ko navugana na Noopja [nyiri radiyo] ikibazo kigakemuka sinongere kubivuga kuri radiyo kandi kumubona ntibiba byoroshye.'

    'Umugenzuzi w'Umurimo yaradusuye muri Gashyantare 2022 arabizi, abakozi ba RGB baraje barabizi , babasabye ko baba bahagaze bagahemba abakozi.'

    'Nta masezerano y'akazi yanditse dufite kandi tumaze imyaka irenga ibiri tuyasaba, ni gake yaguha umushahara wuzuye , ayo andimo arenga amezi ane niyo mpamvu natabaje, gusa hari n'abandi bahari, mukanya yari amaze kumbwira ko ahuze aza kumvugisha mukanya.'

    Uyu munyamakuru uvuka mu karere ka Ngoma ari naho afite umuryango, uyu munsi yazinze utwe ajya aho iyi radiyo ikorera avuga ko ahava yishyuwe umushahara bamubereyemo.

    Uwaduhaye aya makuru yagize ati 'Amaze amezi asaga atanu batamuhemba yahisemo kujya kuri radiyo arabivuga ariko yari amaze iminsi abateguza. Ubu yafashe icyemezo cyo kuhaba kugeza bamwishyuye.'

    'Ukuntu dukora hari abantu bakora mu buryo bwo guhembwa n'abandi bakora ku masezerano yo kugabana ibyo twinjije mu gihe abandi bahari ari nabo benshi ni abakorerabushake.'

    Akomeza avuga ko mbere y'uko ibi biba hari abandi bari bamaze amezi ane badahembwa basabwe gutaha babwirwa ko bazagaruka mu kazi amafaranga yabo yabonetse nyuma bagarutse nabwo basanze cya kibazo kigihari, bamwe barambuwe baragenda ahandi.

    Nduwimana Jean Paul wamenyekanye ku izina rya Noopja mu muziki washinze iyi radiyo, aganira na IGIHE yavuze ko aya makuru ntayo yari azi agiye kubikurikirana, avuga ko bishobora kuba ari ugusebanya.

    Ati 'Ubwo se ibyo bibaho koko?, ni ugusebanya kandi uwabikoze agiye kubiryozwa, nuko ngihuze gato.'

    Nkuyemuruge Yves yatangiye gukorera iyi radiyo kuva muri Werurwe 2021 yemeza ko adateze gusezera nubwo nta masezerano y'akazi afite ndetse ejo nabwo azindukira mukazi nk'ibisanzwe mu kiganiro Country Breakfast asanzwe akora.

    Country FM yumvikana ku murongo wa 105.7 FM ifite icyicaro mu Mujyi wa Rusizi, yatangiye kumvikana kuva tariki 1 Gashyantare 2021 ibiganiro by'iyi radiyo byiganjemo iby'imyidagaduro na siporo bikunzwe na benshi mu rubyiruko.

    Nkuyemuruge Yves bakunze kwita 'Gacamigani' uretse kuba ari umunyamakuru asanzwe ari n’umusizi


    Source : http://igihe.com/amakuru/u-rwanda/article/rusizi-umunyamakuru-wa-country-fm-yatabarije-kuri-micro-ko-badaheruka-guhembwa

  • Dore ibibazo ushobora guhura nabyo igihe ugirana umubano udasanzwe nuwo mwahoze mukundana #rwanda #RwOT

    1.Biteza ibibazo mu rukundo rwawe rushya

    Uramutse ubonye undi mukunzi, umubano udasanzwe waba ufitanye n'uwo mwatandukanye wakangiza bikomeye urwo rukundo rwawe rushya. Impamvu y'ibi ni uko umukunzi wawe mushya adashobora kwihanganira kukubonana kenshi n'umuntu uvuga ko watandukanye nawe. Uwo mukunzi wawe ni umuntu, birasanzwe ko abakundana bafuhirana, kukubonana n'uwo mwarekanye byateza ibibazo bikomeye mu rukundo rwawe rushya.

    2.Byakugora gutera imbere

    Aha ntihagire ubyumva nabi cyangwa ngo abyumve ukundi, ntabwo ibi biba kuri umwe muri abo baba baratandukanye ahubwo byababaho bombi uko ari babiri. Kuko akenshi usanga gutandukana ari gake bihurirwaho, kuko ushobora gusanga umwe adashaka ko uko gutandukana kubaho mu gihe undi aba yabisariye cyane. Akenshi uko gukomeza urukundo twakita ko rudashinga bigaterwa n'uko gutandukana kutumvikanyweho, bigatuma bakunda kubonana kenshi ndetse bamwe bakanashaka gusubirana. Ibi ubwabyo bigabanya umuvuduko w'iterambere ryanyu mu buzima busanzwe.

    3.Uhora ubabaye

    Ushobora gutekereza guhora ubona umuntu mwakundanye, mwagiranye ibihe byiza by'urukundo, muziranye kuri byinshi ariko mutakiri kumwe uburyo byajya bihora bigushengura kumubona hafi yawe? Utekereza uburyo byakubabaza kuba utagifite uburenganzira bwo gukorana nawe ibyo mwakoranaga mbere no kutamwisanzuraho nk'uko byahoze? Ikindi ubwo bucuti bwimbitse bwajya burushaho kukubabaza umubonanye n'abandi ni yo mpamvu ukwiye kubyirinda.

    Source : https://umuryango.rw/imyidagaduro/article/dore-ibibazo-ushobora-guhura-nabyo-igihe-ugirana-umubano-udasanzwe-nuwo-mwahoze

  • Itangazo:SANO Anne Marie yasabye guhindura amazina akitwa MULINGA SANO ANNE MARIE #rwanda #RwOT

    Uwitwa SANO Anne Mrie yasabye guhindura amazina mu buryo bwemewe n'amategeko akitwa MULINGA SANO ANNE MARIE mu bitabo by'irangamimerere.

    Impamvu atanga zituma asaba guhindura amazina akaba ari uko ari amazina afite kuri passport.

    Source : https://umuryango.rw/amatangazo/article/itangazo-sano-anne-marie-yasabye-guhindura-amazina-akitwa-mulinga-sano-anne

  • Itangazo:NKAMIWE Mukwiza yasabye guhindura amazina akitwa NKAMIWE MUKWIZA Erick #rwanda #RwOT

    Uwitwa NKAMIWE Mukwiza yasabye guhindura amazina mu buryo bwemewe n'amategeko akitwa NKAMIWE MUKWIZA Erick mu bitabo by'irangamimerere.

    Impamvu atanga zituma asaba guhindura amazina akaba ari uko ari amazina yakoresheje mu ishuri.

    Source : https://umuryango.rw/amatangazo/article/itangazo-nkamiwe-mukwiza-yasabye-guhindura-amazina-akitwa-nkamiwe-mukwiza-erick

  • INTARE FC yanze gukina umukino yari ifitanye na Rayon Sports iterwa mpaga #rwanda #RwOT

    Ikipe ya INTARE FC yanze gukina umukino wa 1/8 wo kwishyura na Rayon Sports ivuga ko itanyuzwe n'icyemezo cy'ubujurire cyemeje ko uwo mukino uba.

    Uyu mukino wagombaga kuba kuri uyu wa Gatatu tariki ya 19 Mata saa cyenda ku kibuga cya Bugesera.

    Ikipe ya Rayon Sports n'abasifuzi bari gusifura uyu mukino bageze ku kibuga babura ikipe ya Intare FC byatumye hemezwa ko itewe mpaga y'ibitego 3-0 kuko itabonetse.

    Rayon Sports yakomeje mu mikino ya 1/4 mu gikombe cy'Amahoro ku kinyuranyo cy'ibitego 5-1,mu mukino ubanza batsinze 2-1 kongeraho 3 bya mpaga

    Ubwo Rayon Sports yari ishishikariye uyu mukino,Intare FC yashyize hanze ibaruwa ndende yemeza ko abashinzwe kwakira ubujurire babogamiye kuri Rayon Sports ndetse ko n'abategura amarushanwa ari uko ariyo mpamvu itakina.

    Yavuze ko Rayon Sports yakabaye yaratewe mpaga kubera ko yananiwe gutangaza ku gihe nyacyo ikibuga bazakiniraho.

    Yavuze ko itishimiye ko yategetswe gukina nyamara hirengagijwe ibihombo bya miliyoni 5 FRW yagize kubera gutegura uyu mukino utrabaye kubera ko Rayon Sports yari yikuye mu irushanwa.

    Intare zivuga ko n'uburyo umukino ubanza wagenze,habayemo kuyiba kuko utegura amarushanwa ariwe unagena abasifuzi.

    Intare yavuze ko gukina uyu mukino byaba ari ugutiza umurindi ihonyorwa ry'amategeko rigamije gushyigikira amafuti.

    Yasabye abategura amarushanwa kuba abanyakuri bakubaka umupira ubereye abanyarwanda bakirinda kwica amategeko cyangwa kuyagoreka no kwirengagiza ukuri ngo banezeze bamwe.

    Ubundi uyu mukino wagombaga kuba warabaye taliki 08 Werurwe ariko FERWAFA iratungurana ihita yimurira uyu mukino taliki 10 Werurwe bituma Rayon Sports ifata umwanzuro wo kwikura mu irushanwa bitewe nibyo yitaga akavuyo kari mu mitegurire y'irushanwa.

    Rayon Sports nyuma yahise yongera yisubiraho igaruka mu irushanwa taliki 10 Werurwe bitewe n'ibiganiro bari bagiranye na FERWAFA,nubwo Murera yagarutse mu irushanwa ariko ntabwo umukino wigeze uba. Aha niho Intare FC zatangiriye ikirego cyazo zivuga ko Rayon Sports igomba guterwa mpaga bitewe nuko barenze ku mategeko agenga igikombe cy'Amahoro bakikura mu irushanwa, Ishyirahamwe ry'umupira w'amaguru mu Rwanda (FERWAFA) ntabwo ryigeze riha agaciro ikirego cya Intare FC kuko ryahise ritangaza ko umukino washyizwe kuwa Mbere tariki ya 27 Werurwe 2023 saa cyenda kuri stade ya Bugesera.

    Aha Intare FC zavuze ko zitajya gukina bituma FERWAFA yongera kuvuga ko umukino wimuwe,guhera icyo gihe amakipe yombi yatangiye kwitaba kuri FERWAFA buri kipe yerekana ingingo iyirengera. Muri iki gihe abayobozi ba Intare FC bo bavuga ko batazigera bakina na Rayon Sports ahubwo ko bo bazakina na Police FC muri 1/4.

    Tariki 04 zukwezi kwa 04 nibwo FERWAFA yatangaje ko umwanzuro wafashwe na komisiyo ishinzwe amarushanwa utegeze uhindika ko umukino ugomba kuba uyu munsi tariki 19 zukwezi kwa 04 none Intare FC zanze kugera ku kibuga ziterwa mpaga.

    Ibi bije bikurikira ko Nizeyimana Mugabo Olivier wari umuyobozi wa FERWAFA yeguye ku nshingano yari afite zo kuyoborairi shyirahamwe ry'umupira w'amaguru mu Rwanda.


    Source : https://umuryango.rw/imyidagaduro/imikino/article/intare-fc-yanze-gukina-umukino-yari-ifitanye-na-rayon-sports

  • Impamvu ikomeye yatumye ibiciro by'umuceri na kawunga bigabanuka #rwanda #RwOT

    Minisiteri y'Ubucuruzi n'Inganda, MINICOM yatangaje ko mu rwego rwo guhangana n'izamuka ry'ibiciro by'ibiribwa ku isoko, ikuyeho umusoro nyongeragaciro ku ifu y'ibigori n'umuceri.

    Ivuga ko hashingiwe kuri raporo y'ubugenzuzi bwakozwe ku masoko atandukanye hirya no hino mu gihugu, byagaragaye ko bamwe mu bacuruzi bazamuye ibiciro by'ibiribwa mu buryo bukabije bagamijel kubona inyungu nyinshi.

    MINICOM itangaza ko nyuma y'isesengura ku mpamvu zituma ibiciro by'ibiribwa bizamuka ku isoko n'ibiganiro yagiranye n'inzego za Leta n'izabikorera, umusoro kunyongera-gaciro( VAT) ku ifu y'ibigori n'umuceri utagomba gucibwa, bityo hakaba hagiyeho ibiciro ntarengwa ku ifu y'ibigori n'umuceri havuyemo umusoro kunyongera-gaciro.

    MINICOM yatangaje ko igiciro cy'ibigori bihunguye kitagomba kurenza amafaranga 500 Frw, ikiro cya kawunga kuri 800 Frw, ku kiciro cy'umuceri w'intete ngufi (Kigori) ni amafaranga 820 Frw, ikiro cy'umuceri w'intete ndende ni 850 Frw, ikiro cy'umuceri wa Basmati ni 1455 Frw.

    Source : https://umuryango.rw/amakuru/mu-rwanda/ubukungu/article/menya-ibiciro-bishya-by-umuceri-n-ubugari-byamaze-gukurirwaho-umusoro

  • Minisiteri y'ubucuruzi n'inganda yatangaje ibiciro bishya ku birayi, kawunga n'umuceli #rwanda #RwOT

    Minisiteri y'ubucuruzi n'inganda niyo yatangaje izi mpinduka ivuga ko zigomba gutangira gukurikizwa ubu.

    Leta ifashe iki cyemezo nyuma y'igihe abaturage binubira izamuka ry'ibiciro ku isoko. Gusa hari impungenge ko ibi bidashobora gukurikizwa kubera ukwinangira kw'abacuruzi bashaka inyungu nyinshi.

    Ibiciro bishya byashyizweho na minisiteri y'ubucuruzi bigaragaza ko ikiro cy'ibirayi kidashobora guhenda ngo kirenze amafaranga y'u Rwanda 460 mu gihe umuceli wa basimati udakwiye kurenza amafaranga 1455 mu gihe umuceli usanzwe wa nomero yambere nawo udakwiye kurenza amafaranga 450. Kuri kawunga ho ikiro ntigikwiye kurenza amafaranga 800.

    Source : https://umuryango.rw/amakuru/mu-rwanda/ubukungu/article/minisiteri-y-ubucuruzi-n-inganda-yashyizeho-ibiciro-ntarengwa-by-ifu-y-ibigori

  • Imitwe yitwaje intwaro mu burasirazuba bwa Congo-Kinshasa imaze kugera kuri 266 #rwanda #RwOT

    Igihugu cya Kongo Kinshasa gihora gishinja u Rwanda ko ruri inyuma y'umutekano muke mu burasirazuba bwicyo gihugu nkuko bihora bitangwazwa na Perezida Tshisekedi n'umuvugizi wa Leta ye, Patrick Muyaya.

    Ubu mu burasirazuba bw'icyo gihugu ikigo gishinzwe gusubiza mu buzima busanzwe cyatangaje ko imitwe igera kuri 266 ibarizwa muri ako gace harimo 14 y'abanyamahanga nka FDLR na RUD Urunana igizwe n'abasize bakoze Jenoside mu Rwanda. Iyo mitwe ibarizwa mu ntara eshanu ziri mu burasirazuba bwicyo gihugu arizo Ituri, Kivu y'Amajyepfo, Kivu y'Amajyaruguru, Maniema na Tanganyika.

    Abadashaka ko umutekano ugaruka mu burasirazuba bwa Congo, bahora bagaruka gusa ku mutwe wa M23 uharanira uburenganzira bw'abavuga I Kinyarwanda ariko bagasiga indi mitwe igera kuri 265. Harimo umutwe wa CODECO ubarizwa muri Ituri ukaba wica abaturage bo mu bwoko bw'abahema.

    Nkuko byatangajwe n'umuhuzabikorwa wa komisiyo yo gusubiza mu buzima busanzwe abahoze ari abarwanyi ariwe Tommy Tambwe, yavuze aho iyo mitwe iherereye aho intara ya Tanganyika ifite imitwe 19 ariko nta mutwe w'umunyamahanga ubarizwa muri iyo ntara. Maniema nayo ifite imitwe yitwaje intwaro 20 yose y'abakongomani, Kivu y'amajyepfo 136 harimo itanu y'inyamahanga, Kivu y'amajyaruguru ifite imitwe 64 harimo irindwi y'inyamahanga naho Ituri hari imitwe 20 harimo ibiri y'inyamahamga.

    Mu mwaka wa 2013 igihe isi yose yateraniye umutwe wa M23 bakawutsinda abarwanyi bayo bagahungira mu Rwanda no muri Uganda, icyo gihugu cyari gifite imitwe yitwaje intwaro itarenga 40 none ubu imaze kwikuba hafi inshuro zirindwi. Iyo mitwe ubona idahangayikishije abayobozi bicyo gihugu kuko nibo ibinjiriza amafaranga. Usibye inyungu z'amafaranga iyi mitwe ikoreshwa no mu nyungu za politiki: Ubu Perezida Tshisekedi arakora ibishoboka byose ngo agaragaze ko igihugu cye kititeguye amatora ya Perezida wa Repubulika ateganyijwe muri Ukuboza 2023.

    Ikibazo cyose icyo gihugu gihura nacyo kicyegeka ku ntambara. Mu minsi yashize batangaje ko imishahara y'abakozi yakomwe mu nkokora n'intambara ya M23.

    Ibyo kuba babasubiza mu buzima busanzwe abagize iyi mitwe yose byo ni inzozi kuko n'amafaranga icyo gihugu cyahawe kubera iyo gahunda yaranyerejwe maze imitwe imwe n'imwe yari yashyize intwaro hasi yibumbiye n'ahantu hamwe yishwe n'inzara maze bisubirira mu ishyamba.

    Aha twavuga nka FRPI na CODECO yari yashyize intwaro hasi bajya no mu nkambi ariko kubera ubuzima bubi bisubirira mu ishyamba.

    The post Imitwe yitwaje intwaro mu burasirazuba bwa Congo-Kinshasa imaze kugera kuri 266 appeared first on RUSHYASHYA.

    Source : https://rushyashya.net/imitwe-yitwaje-intwaro-mu-burasirazuba-bwa-congo-kinshasa-imaze-kugera-kuri-266/?utm_source=rss&utm_medium=rss&utm_campaign=imitwe-yitwaje-intwaro-mu-burasirazuba-bwa-congo-kinshasa-imaze-kugera-kuri-266

  • Muhanga: Urubyiruko rwihurije muri 'Chozo Foundation' rurasaba ababyeyi kurufasha kumenya amateka ya Jenoside #rwanda #RwOT

    Bamwe mu rubyiruko rwishyize hamwe rugashinga umuryango witwa 'Chozo Foundation=Ibyishimo) baravuga ko intumbero yabo ari ukumenya neza amateka ya Jenoside. Basaba ababyeyi kubabwiza ukuri doreko bamwe muri bo bemeza bagiye bagerageza kubaza ababyeyi ariko ntibashake kubasobanurira iby'aya mateka ashaririye ya Jenoside yakorewe Abatutsi banyuzemo.  

    Uru rubyiruko, ibi rwabigarutseho ubwo basuraga umukecuru Mukanyonga Gertulde warokotse Jenoside yakorewe Abatutsi, aho bamushyiriye ubufasha burimo; Ibiribwa, amafaranga yo kwigurira ubwishingizi bwo kwivuza (Mituelle de Sante) n'ibindi.

    Uyu Mukecuru Mukanyonga, atuye mu Murenge wa Nyamabuye, Akagari ka Gitarama, Umudugudu wa Kagitarama, yaganirije uru rubyiruko ababwira amateka ya Jenoside yakorewe abatutsi, ababwira uburyo aya mateka mabi yatumye atiyegurira Imaana ngo abe umubikira nkuko yabyifuzaga. Gusa nubwo ibyo bitakunze, avuga ko yahisemo kwiyegurira kurera impfubyi zasizwe na Jenoside.

    Umuyobozi w'Umuryango Chozo Foundation, Habimana Faustin avuga ko ajya gushinga uyu muryango yaramaze kubona ko bamwe mu babyeyi batinya kubwira abana babo ibijyanye n'amateka ya Jenoside yakorewe abatutsi mu Rwanda, bityo yiyemeza guhuriza hamwe urubyiruko akarushakira abazi neza aya mateka bakaruganiriza, ariko kandi nabo bagakora ibikorwa byo gufasha abababaye.

    Yagize Ati' Njya gushinga uyu muryango uhuza urubyiruko, nabanje kureba ibibazo byugarije umuryango nsanga hari ababyeyi batabasha kuvugisha ukuri babwira abana babo amateka mabi ya Jenoside yakorewe abatutsi, baba abayirokotse ndetse n'abayigizemo uruhare, ahubwo bagahora babeshya abana'.

    Ahamya ko ibyo byose byamuteye kwiyemeza guhuriza hamwe uru rubyiruko nubwo bitoroshye. Ahamya ko amaze kubahuza basanze badakwiye gusa guhuzwa no gushaka kumenya amateka ya Jenoside yakorewe Abatutsi gusa, ko ahubwo bagomba no kubihuza no gufasha abababaye bari muri Gereza batajya basurwa, hakiyongeraho abarembeye kwa muganga n'abandi batuye hafi yabo batabasha kwibonera ibyo bakenera bya buri munsi.

    Akomeza yemeza ko ibikorwa bakora muri iri huriro bimaze gutanga umusaruro kuko buri wese uri muri uyu muryango amaze kubona icyerekezo ndetse no kumva ibyo ababyeyi batinyaga kumubwira. Asaba ababyeyi kuvugisha ukuri ntibahishe urubyiruko aya mateka kuko yatuma ingengabitekerezo mbi ya Jenoside ikomeza gukura kubera kubeshya abana babo.

    Mukanyonga Gertulde, uyu munsi afite imyaka 70 y'amavuko. Kuri iyi myaka, ntabwo yigeze ashaka aracyari umukobwa bitewe nuko mbere ya Jenoside yakorewe abatutsi yari mu rugendo rwo kwiyegurira Imana ariko Jenoside ibaye ahitamo kujya kurera abana b'imfubyi bari benshi.

    Yaganirije uru rubyiruko ku mateka ya Jenoside, arusaba ko bakwiye kwirinda amacakubiri kuko ariyo yatumye haza amoko maze abategetsi babi babiba urwango mu mitima y'Abahutu banga Abatutsi babiba ingengabitekerezo y'amoko yatumye Jenoside ikoranwa ubugome. Yakomeje asaba uru rubyiruko kunga ubumwe bakihatira kumenya neza amateka ya Jonoside hagamijwe kwanga ibitekerezo bibi by'abashaka kugoreka amateka.

    Perezida wa Ibuka mu Murenge wa Nyamabuye, Issa Bayiringire Daniel yashimiye uru rubyiruko arusaba gukomeza kugira inyota no kumva neza amateka ashaririye yanyujijwemo abatutsi n'urwango rwabibwe n'abategetsi babi.

    Yongeyeho ko urubyiruko rukwiye gukanguka rukamenya neza ko hari ababyeyi gito batabasha kubwiza ukuri abana babo ahubwo bakababeshywa, hakaba n'abagifite ingengabitekerezo ya Jenoside mu maraso yabo. Yabashimiye ko bafite intego nziza zo gukora ibikora byo gufasha abababaye ariko bakanaganirizwa n'ingeri nyinshi z'abazi amateka ya Jenoside, bayabayemo kugirango bamenye byinshi kurushaho.

    Uru rubyiruko rwemeza ko mu gihe cyose rwaba rwigishijwe neza amateka ya Jenoside, ababyeyi bakabasha kurubwiza ukuri byatuma abashobora kurubeshya babura aho bahera. Muri iki gikorwa cy'uru rubyiruko, bashyize indabo ku rwibutso rwa Kabgayi banasobanurirwa ibijyanye n'amateka ya Jenoside yakorewe Abatutsi mu Rwanda n'uburyo bakwiye kurushaho kwitwara mu kubaka ahazaza heza h'Igihugu.

    Akimana Jean de Dieu

    Source : https://www.intyoza.com/2023/04/19/muhanga-urubyiruko-rwihurije-muri-chozo-foundation-rurasaba-ababyeyi-kurufasha-kumenya-amateka-ya-jenoside/