Category: Uncategorized

  • Rayon Sports yahirikiye APR FC i Rusizi – #rwanda #RwOT

    Kuri iki Cyumweru saa Cyenda kuri sitade y’akarere ka Rusizi, ikipe ya Espoir yatsinzwe na Rayon Sports. Uyu ni umukino wagiye kuba abakinnyi ba Rayon Sports babizi ko bagomba kubona amanota 3, nyuma y'uko Kiyovu Sport na APR FC bahanganiye igikombe zitakaje ku munsi w'ejo zose zinganya.

    Ikipe ya Rayon Sports yatangiye umukino ibona igitego. Ku munota wa 4 gusa Musa Esenu yahaye umupira Tuyisenge Arsene, maze awuzamukana yirukanka ku ruhande rw’ibumoso arekura ishoti riremereye umupira uhita ujya mu nshundura.

    Nyuma y'uko Espoir itsinzwe igitego ntabwo yigeze ihungabana cyane yakomeje gukina yihagararaho, ndetse inanyuzamo ikagera imbere y’izamu. Abasore ba Rayon Sports barimo Musa Esenu na Onana nabo bagiye babona uburyo bwinshi imbere y’izamu, ariko ntibabubyaze umusaruro. Igice cya mbere kigiye kurangira Onana yatsinze igitego, ariko umusifuzi asifura ko yarariye.

    Igice cya kabiri cyatangiye Rayon Sport ibona penariti, ni ku mupira Felicien yari azamukanye yiruka awushyira kwa Ojera nawe yinjira mu rubuga rw’amahina, maze ba myugariro ba Espoir bamuteraka hasi umusifuzi ahita asifura, Leandre Esombe Willy Onana yahise ayitera neza igitego cya 2 kiba kirabonetse.

    Espoir yaje kubona igitego cy’impozamarira ku munota wa 90, gitsinzwe n’umugande Yusufu  Saka. Umukino warangiye Rayon Sports ibonye amanota 3 itsinze ibitego 2-2, ihita ihirika APR FC ifata umwanya wa 2 n’amanota 55, irarushwa na Kiyovu Sport ya mbere amanota 2 gusa.

    Source : https://inyarwanda.com/inkuru/128736/rayon-sports-yahirikiye-apr-fc-i-rusizi-128736.html

  • Bigoranye ikipe ya Rayon Sports itanze ibyishimo ku bakunzi bayo ihita inacakira umwanya wa kabiri – YEGOB #rwanda #RwOT

    Ikipe ya Rayon Sports imaze kwisasira ikipe ya Espoir FC yo mu karere ka Rusizi ihita icakira umwanya wa kabiri uwukuyeho mukeba wayo APR FC.

    Rayon Sports benshi bakomeje kwima amahirwe yo kuba yakwegukana igikombe cya Shampiyona y'u Rwanda ubwo yatsindwaga n'ikipe ya Police FC yongeye guhindira ibintu ubwo yatsindaga ikipe ya Espoir FC yo mu karere ka Rusizi ibitego bibiri kuri kimwe mu mukino warugoranye cyane wabereye mu karere ka Rusizi ku kibuga cya Espoir FC.

    Ibitego by'ikipe ya Rayon Sports byatsinzwe na Leader Willy Essomba Onana kuri Penalty yateye neza maze igitego kiba kiranyoye ikindi gitego cya Murera cyatsinzwe na Tuyisenge Arsene igitego kimwe rukumbi cya Espoir FC cyatsinzwe mu minota ya nyuma y'inyongera cyatsinzwe na rutahizamu Saka.

    Ikipe ya Rayon Sports ihise icakira umwanya wa kabiri n'amanota 55 aho irushwa amanota abiri gusa n'ikipe ya Kiyovu Sports iyoboye urutonde rwagateganyo rwa shampiyona y'u Rwanda ubu ikipe ya Rayon Sports ihise irusha ikipe ya APR FC inota rimwe ku rutonde rwagatenyo rwa shampiyona.

    Abakunzi ba Rayon Sports batangiye kwigirira icyizere cyo gutwara igikombe cya shampiyona y'u Rwanda kuko ubu mu mibare bishoka cyane ko ikipe ya Rayon Sports ushobora kwegukana igikombe cya Shampiyona y'u Rwanda mu gihe ikipe ya Kiyovu Sports yaba yirangayeho nubwo bigoranye ko Kiyovu Sports ya kongera gukora ikosa ryo kwitesha igikombe kandi igifite mu biganza.

    Source : https://yegob.rw/rayon-sports-itanze-ibyishimo-ku-bafana-bayo-ihita-inacakira-umwanya-wa-kabiri/

  • Rocky Kimomo na bagenzi be bakubitaguye ibiraha mugenzi wabo umwe agira isoni zo kurira ku muhanda – YEGOB #rwanda #RwOT

    Rocky Kimomo na bagenzi be bakubitaguye ibiraha mugenzi wabo umwe agira isoni zo kurira ku muhanda.

    Ubwo bari munzira bagenda Rocky kimomo, Kadafi na Savimbi bageze mu nzira bahura n'umusore ucuruza ibiraha ndetse ufana Rocky bikomeye cyane, arabahagarika ngo asuhuze Rocky.

    Ubwo bamusuhuzaga aba bombi bariye ibiraha, ariko Mussa Savimbi agira isoni zo kurira ku muhanda.

    Amashusho…

    Source : https://yegob.rw/rocky-kimomo-na-bagenzi-be-bakubitaguye-ibiraha-mugenzi-wabo-umwe-agira-isoni-zo-kurira-ku-muhanda/

  • “Ubwo maze ucyure umugaragu wawe ntarandavura” Isengesho ry’umufana wa Rayon Sports yaragije ikipe ye yamutwaye umutima – YEGOB #rwanda #RwOT

    Umwe mu bafana b'ikipe ya Rayon Sports, wayihebeye, yatuye isengesho iyi kipe imuri ku mutima, asaba Imana ko naramuka atannye agafana indi kipe ya hano mu Rwanda, Imana izahite imukura ku Isi.

    Yagize ati 'Kandi nanone Mana nubona umutima wanjye watannye ukihunza inshingano maze ugashaka gukurikira indi kipe inaha nushaka uzawuhagarike. Ubwo maze ucyure umugaragu wawe ntarandavura, kuko navukiye kuba UMURYANGO.'

    Source : https://yegob.rw/ubwo-maze-ucyure-umugaragu-wawe-ntarandavura-isengesho-ryumufana-wa-rayon-sports-yaragije-ikipe-ye-yamutwaye-umutima/

  • Utifite yimanukira cyizimbabwe! Abatuye mu Karere ka Gatsibo barataka ibura ry’udukingirizo dore ko kamwe ukabona ku 1,500 Frw – YEGOB #rwanda #RwOT

    Mu gihe nibura ku mwaka mu Rwanda hatangwa udukingirizo ku buntu turenga miriyoni 4, hari abari gutaka ko batubona ku mafaranga y'umurengera.

    Abatuye mu kagari ka Gakoni mu murenge wa Kiramuruzi muri Gatsibo bagorwa no kubona udukingirizo ku buryo n'ukabonye hafi akagura 500.

    Aba baturage bo bakomeza bavuga ko aho batugurira 500 bibasaba gukora urugendo rw'amafaranga arenga 1000 kuri moto, ubwo urumva ko kukabona bigutwara 1,500.

    RBC yo ivuga ko ugurisha agakingirizo amafaranga arenga 100 Frw aba anyuranya n'amabwiriza.

    Source : https://yegob.rw/utifite-yimanukira-cyizimbabwe-abatuye-mu-karere-ka-gatsibo-barataka-ibura-ryudukingirizo-dore-ko-kamwe-ukabona-ku-1500-frw/

  • Ibintu byahinduye isura: Gen Jeff Nyagah wayoboraga ingabo za EAC muri RDC yeguye – #rwanda #RwOT

    Gen Nyagah yagejeje ubwegure bwe ku Munyabanga Mukuru wa EAC, Peter Mathuki, kuri uyu 27 Mata.

    Uyu muyobozi w'ingabo yeguye mu gihe ubutegetsi bwa RDC bumaze iminsi bushyira mu majwi izi ngabo ko zananiwe kurasa M23, mu gihe zo zivuga ko zahawe amabwiriza yo gufasha ngo uyu mutwe uhagarike imirwano, ubashe gushyikirana na Guverinoma.

    Mu gihe ibyo byari bikigeragezwa, M23 igenda iva mu duce yari yarigaruriye, Perezida Felix Tshisekedi aheruka kuvuga ko badashobora kuganira na M23, ndetse ko “niba ari Abanye-Congo nk'uko babivuga”, bagomba gushyira intwaro hasi bakajyanwa mu kigo bateguriwe, bagasubizwa mu buzima busanzwe nta mananiza.

    Ni urugendo Tshisekedi yavugaga ko nirurangira, nta mpamvu EACRF yaguma muri RDC. Ku rundi ruhande, M23 yaje kuvuga niba ko nta biganiro, nta byo gushyira intwaro hasi.

    Mu ibaruwa y'ubwegure bwe, Gen Nyagah yandikiye Umunyamabanga Mukuru wa EAC ati “nishimiye kukumenyesha ko neguye mu butumwa kubera impungenge zikomeye z'umutekano wanjye ubangamiwe, na gahunda zateguwe zigamije kuburizamo ubushake bwose bwa EACRF.”

    Gen Nyagah avuga ko habayeho kuvogera umutekano we, ku buryo aho yari atuye mu ntangiro za Mutarama 2023 hoherejwe abacanshuro bakahashyira ibikoresho byumviriza, bahagurutsa za drones ndetse bakahagenzura ubwabo, ku buryo byatumye ahimuka.

    Kuva izi ngabo zagera muri RDC, ibiro by'ubuyobozi bwazo biri mu mujyi wa Goma.

    Gen Nyagah yavuze ko bitarangirye aho, kuko hakomeje umugambi wacuzwe neza wo kumuharabika n'ingabo ze, ko badashaka kurwanya M23.

    Ibyo ngo bigahuzwa n'uko Guverinoma ya RDC yakomeje gusaba ko ubuyobozi bw'izi ngabo bwajya busimburanwaho buri mezi atatu, ibintu ngo bitateganyijwe mu masezerano ashyiraho uyu mutwe.

    Hiyongeraho ko mu minsi ishize hafunzwe konti ya Facebook ya EACRF, ibintu izi ngabo zivuga ko bigamije kuzica intege.

    Ku rundi ruhande, Guverinoma ya RDC ngo yananiwe kwishyura ibikorwa birimo ibikenerwa n'Ibiro by'Ubuyobozi bw'ingabo, aho abakozi barara, amashanyarazi n'imishahara y'abakozi b'abasivili, mu gihe biteganywa mu masezerano.

    Gen Nyagah ati “Nshingiye kuri ibi no ku rindi sesengura, nasanze umutekano wanjye nk'Umugaba w'Ingabo utizewe muri aka gace. Byongeye, iyi mikorere yatumye ubutumwa bwanjye budashoboka, nkaba ngomba kuva aho bukorerwa.”

    Yeguye mu gihe mu cyumweru gishize, Abaminisitiri b'Ingabo ba EAC bagombaga guhurira mu nama i Goma ku wa Gatatu tariki 19 Mata 2023, yagombaga guha umurongo ubu butumwa. Yaje gusubikwa ku munota wa nyuma.

    U Rwanda nk'umunyamuryango wa EAC, mu gihe rushinjwa gufasha M23 ariko rukabyamaganira kure, ntirwigeze rutumirwa muri iyo nama yari yatumijwe na Minisitiri mushya w'ingabo za Congo, Jean Pierre Bemba.

    Muri iyi minsi, Ingabo za EAC zikomeje kugorwa n'ingabo za Congo (FARDC) zashatse guhangana na M23 zinyuze ku mbibi z'aho ingabo za EAC zigenzura. Ni ibintu na M23 yamaganye, ivuga ko bitandukanye n'inzira z'amahoro za Luanda na Nairobi.

    Kugeza ubu, Ingabo za EAC ziri mu Burasirazuba bwa Congo zavuye muri Kenya, u Burundi, Uganda na Sudani y'Epfo.

    Ingabo z'u Burundi zoherejwe mu bice bya Sake, Kilorirwe, Kitchanga, iza Kenya zihabwa gukorera muri Kibumba, Rumangabo, Tongo, Bwiza na Kishishe.

    Ni mu gihe Ingabo za Sudani y'Epfo zigomba kujya mu duce twa Rumagabo zigakorana n'iza Kenya, Ingabo za Uganda zikajya muri Bunagana, Kiwanja/Rutshuru na Mabenga.

    Maj Gen Jeff Nyagah wayoboraga Ingabo z'Umuryango wa Afurika y'Iburasirazuba (EACRF) yeguye

    Kenya ni yo iyoboye Ingabo za EAC zoherejwe muri RDC

    Gen Nyagah yavuze ko umutekano we utameze neza, kubera igitutu cyo gushinjwa korohera M23

    Ingabo za Kenya muri RDC zirimo gukorana n’iza Sudani y’Epfo


    Source : http://igihe.com/amakuru/u-rwanda/article/ibintu-byahinduye-isura-gen-jeff-nyagah-wayoboraga-ingabo-za-eac-muri-rdc

  • Hashyizweho ibihano bikomeye ku mabanki mu gukumira iyezandonke no gutera inkunga iterabwoba – #rwanda #RwOT

    Ni ibihano bikubiye mu mabwiriza rusange yo ku wa 25 Mata 2023 agena ibihano byo mu rwego rw'ubutegetsi bihabwa ikigo kigenzurwa kitubahiriza ibisabwa mu gukumira iyezandonke, gutera inkunga iterabwoba no gutera inkunga ikwirakwiza ry'intwaro za kirimbuzi. Yasimbuye ayo muri Kamena 2020.

    Ni amabwiriza areba ibigo bigenzurwa na Banki Nkuru y'u Rwanda, birimo amabanki, ibigo by'imari iciriritse byakira amafaranga abitswa, abatanga serivisi z'imari batakira amafaranga abitswa, ibigo bikora imirimo y'ikodesha-gurisha, ibigo by'ubwishingizi bw'igihe kirekire n'ibigo by'ubwiteganyirize bwa pansiyo.

    Harimo kandi abatanga serivisi ku bigega by'ubwizerane n'amasosiyete y'ubucuruzi, abatanga serivisi zo kwishyurana n'ibindi bigo bitanga serivisi z'imari bigenzurwa na Banki Nkuru.

    Ni ibihano bizajya bifatwa mu gihe ubugenzuzi bwa BNR bugaragaje ko hari amakosa yakozwe; cyangwa ko hatubahirijwe inama itangwa n'inzego zibifitiye ububasha, zirimo nk'Urwego Rushinzwe Ubutasi ku mari.

    Ibyo kandi bizajya bikorwa hitawe ku kigero cy'ingorane z'iyezandonke, cyo gutera inkunga iterabwoba n'icyo gutera inkunga ikwirakwiza ry'intwaro za kirimbuzi.

    Ibihano biteganywa ku bigo by'imari birimo kwihanangirizwa mu nyandiko cyangwa guhagarika inkunga yose yatangwaga na Banki Nkuru.

    Hari kandi kubuza ikigo kwishyura inyungu buri munyamigabane agenerwa; kukibuza gushyiraho amashami mashya cyangwa gushora imari mu bindi bikorwa cyangwa kwagura ibikorwa biriho.

    Mu bihano bikarishye harimo “guhagarikirwa uruhushya mu gihe kitarenze amezi atandatu”; cyangwa “kwamburwa uruhushya rwa gukora.”

    Binateganywa ko iyo Banki Nkuru isanze umwe mu bagize Inama y'ubuyobozi cyangwa umuyobozi mukuru w'ikigo kigenzurwa yararenze ku biteganywa n'Itegeko, ishobora kumufatira ibihano butewe n'uburemere bw'ikosa.

    Ibyo bihano birimo “Kumwihanangiriza mu nyandiko; Kumuhagarika by'agateganyo; Gukuraho icyemezo kimwemerera gukora mu kigo kigenzurwa” cyangwa “Kumwirukana.”

    Biteganywa ko iyo uyu muyobozi amenye ko biriya byaha byabayeho, agomba guhita abimenyesha Banki Nkuru.

    Ibihano mu mafaranga

    Aya mabwiriza anagaragaza ko Banki Nkuru ishobora gukoresha ibihano by'amafaranga bijyanye n'amakosa, akishyurwa mu gihe cy'iminsi icumi ikigo kimaze kwakira ibaruwa ibamenyesha ibihano by'amafaranga.

    Iyo ikigo kigenzurwa kitishyuye ku bushake, amafaranga yaciwe akurwa kuri konti y'icyo kigo iri muri Banki Nkuru cyangwa hagakoreshwa ifatiratambama ribanzirizwa n'inyandiko imenyesha inyujijwe ku muhesha w'inkiko.

    Ni ibihano biri hagati ya 10,000,000 Frw na 100,000 Frw bitewe n'ikosa, ndetse n'icyiciro ikigo kirimo.

    Icyiciro cya mbere kirimo banki z'ubucuruzi ari nazo zishobora gucibwa amafaranga menshi, ibyiciro bikaba ari birindwi.

    Mu makosa atangirwa iki gihano gikuru harimo kutagira uburyo bw'imbere mu kigo bwo gutahura no kumenyekanisha ibikorwa bidasanzwe kandi bikemangwa, cyangwa kudashyikiriza Urwego rushinzwe ubutasi ku mari “raporo z'ibikorwa bikemangwa na raporo yo kubika cyangwa kubikuza amafaranga,” cyangwa “Kudashyiraho uburyo bwo kugenzura abantu bagaragara mu rwego rwa politiki.”

    Mu yandi makosa ahanishwa igihano gishobora kugera kuri 5.000.000 Frw bitewe n'icyiciro cy'ikigo, harimo “kutagira politiki yo kubuza konti zigizwe n'imibare gusa cyangwa konti zitagira amazina, konti zifite amazina ya baringa no kubuza imibanire n'amasosiyete ya baringa.”

    Ni kimwe no “kutagira uburyo bwo kugenzura urutonde rw'abantu bagaragara mu rwego rwa politiki, urutonde rw'abantu cyangwa ibigo byafatiwe ibihano n'Umuryango w'Abibumbye n'urutonde rukorwa n'ikigo ubwacyo rw'abakiriya bashobora guteza ingorane zikomeye.”

    Harimo kandi kudashyira mu bikorwa ingamba zijyanye no kugira ubushishozi ku bakiriya, hagenzurwa imyirondoro yabo baba ari abakiriya bahoraho, abadahoraho, abantu ku giti cyabo cyangwa ibigo bifite ubuzima gatozi, cyangwa byashyizweho hashingiwe ku masezerano, n'ibindi.

    Ni kimwe no kutagira amakuru akwiye kandi ahuje n'igihe kuri ba nyiri amakonti, nubwo umukiriya yaba ari umuhuza cyangwa umuntu uhagarariye undi mu buryo bwemewe.

    Ikigo kigenzurwa gishobora kujuririra Banki Nkuru ibihano by'amafaranga cyangwa igihano cyo mu rwego rw'ubutegetsi cyatanzwe mu gihe kitarenze iminsi irindwi y'akazi, ibarwa uhereye ku munsi ibaruwa ikimenyesha igihano yakiriweho.

    Banki zashyiriweho ibihano mu gukumira gutera inkunga iterabwoba


    Source : http://igihe.com/amakuru/u-rwanda/article/hashyizweho-ibihano-bikomeye-ku-mabanki-mu-gukumira-iyezandonke-no-gutera

  • Amajyaruguru: Ubusinzi bwa bamwe mu bagore bwongereye gucana inyuma – #rwanda #RwOT

    Ibi bishingirwa ahanini ku kuba hari umubare uri hejuru w'abafatwa basinze bakajyanwa mu bigo by'inzererezi, ibintu bihabanye n'umuco, nubwo nta mugabo cyangwa umugore ukwiriye kurangwa n'ubusinzi.

    Bamwe mu bagore baganiriye na IGIHE, bahamya ko atari imikorere ikwiye, kuko itandukanye n'indangagaciro za ba mutima w'urugo.

    Batangaje ko biteye isoni kuba hari abagore basigaye bamara amasaha aruta ay'abagabo mu kabari, yewe no gukora inshingano za kibyeyi bikaba ikibazo.

    Ntibatekereza Speciose wo mu kagari ka Birira mu Murenge wa Kimonyi, yagize ati “Umugore aragenda akinywera, hari uwo nasanze umugabo we ari kumubwira ngo batahe; umugore aramusubiza ati ndeka ninywere wa ngegera we! N'abana nabo baraza bati mama dutahe, nabo arabamagana!”

    Yakomeje agira ati “Umugore arajya muri kabari agahera mu gitondo ari mu kabari, umugabo yagiye gupagasa, yamusangamo ati 'akira amafaranga ugire utwo ujya kurimanganya mu rugo; umugore ati nawe jya kubirimanganya! Umugabo agataha umugore agasigara mu kabari da!”

    Kimwe na bagenzi be, uyu mubyeyi avuga ko ibikorwa na bamwe mu bagore biteye agahinda. Ubu businzi ngo bunaba intandaro y'amakimbirane anashingiye ku gucana inyuma.

    Nzamugezahe Tamar yagize ati “Uragera mu rugo rw'uwo mugore ugasanga ni ikigunda kubera guhora mu kabari! Ubu gucana inyuma bireze! Niba umugabo asanga umugore we ari kumwe n'undi mugabo mu kabari yamubwira ngo dutahe undi akanga…!”

    Ikibazo cy'ubusinzi mu bagore giheruka kuganirwaho mu Nteko rusange y'urugaga rw'abagore rushamikiye ku muryango FPR-Inkotanyi yabaye mu Ntara y'Amajyaruguru muri uku kwezi, bareba uko umwaka wa 2022 warangiye, n'ibizakorwa mu mwaka wa 2023.

    Abagize urugaga rw'abagore batahanye umuhigo wo kurwanya ubusinzi.

    Uyu muhigo watanzweho igitekerezo unishimirwa na benshi mu bitabiriye iyi nteko, bashingiye ku kuba ubusinzi bwarafashe indi ntera.

    Umunyamabanga nshingwabikorwa w'Umurenge wa Kimonyi, Mukasano Gaudence, avuga ko umugore ari mutima w'urugo, bityo adakwiye kunywera ku karubanda kugeza ubwo ahasindira.

    Ati “Ndabwira ababyeyi bagenzi banjye, ibijyanye n'umuco wacu, ubundi ababyeyi banyweraga mu mbere ntawazaga ngo anywere ku karubanda. Nkabwira ba mutima w'urugo rero ngo dukomeze tubungabunge umuryango wacu; inzoga nta mugore ubujijwe kuyinywa ariko muyinywane ubupfura.”

    Akomeza avuga ko bagiye kwegera imyiryango yabaswe n'ubusinzi kugira ngo babaganirize. Asaba abafite utubari kubaha amasaha yagenwe, kandi uwanyoye akarenza urugero akaba yakurwa ma kabari.

    Nyirarugero Dancille uhagarariye umuryango RPF-Inkotanyi mu Ntara y'Amajyaruguru akaba n'umuyobozi w'iyi ntara, yavuze ko imiryango igaragara mu businzi igomba kwigishwa.

    Ati “Ntabwo ari ukuvuga ko ari abagore bose bo mu ntara bari mu businzi, bake bari kugaragara, ni ugufatanya mu bukangurambaga umugore akigishwa, akibutswa indangagaciro kuko ihame ry'uburinganire ntabwo rivuga ngo yishore mu businzi.”

    Ubu businzi buvugwa bukunze kugaragara ahanini mu bice by'ibyaro, ahakoreshwa cyane cyane inzoga z'urwagwa n'ibigage, ndetse n'izindi ziboneka ku mafaranga make.

    Abagore bamwe bo mu Karere ka Musanze bavugwaho ubusinzi


    Source : http://igihe.com/amakuru/u-rwanda/article/amajyaruguru-ubusinzi-bwa-bamwe-mu-bagore-bwongereye-gucana-inyuma

  • Nta Leta yakwishoboza Jenoside atari uko amahanga yemeye kurebera- Amb Ngarambe – #rwanda #RwOT

    Ni mu kiganiro yatanze ku wa 28 Mata 2023, ubwo abayobozi n'abakozi ba Banki Nyarwanda y'Ubucuruzi, Cogebanque Plc, bari mu muhango wo kwibuka ku nshuro ya 29 Jenoside yakorewe Abatutsi mu 1994.

    Bari babanje gusura Urwibutso rwa Jenoside rwa Nyanza ya Kicukiro, rushyinguyemo imibiri y'abasaga ibihumbi 105, barimo abiciwe i Nyanza bavanywe muri Eto Kicukiro nyuma yo gutereranwa n'Ingabo z'Ababiligi zaje mu Rwanda mu butumwa bw'amahoro bwa Loni (MINUAR).

    Mu kiganiro yatanze, Amb Dr Ngarambe, yavuze ko Jenoside itegurwa kandi ikigishwa ndetse bikaba ari ibintu bisaba igihe kirekire kugira ngo bicengezwe mu bantu.

    Ati 'Kumva Jenoside yakorewe Abatutsi […] hari abana batubaza bati bishoboka gute ko abantu bahaguruka umunsi ku munsi bakavuga ngo bagiye ku kazi, ntanasubize amaso inyuma ngo avuge ati ariko twasaze? Ahubwo akavuga ngo yarushye reka aruhuke, azakomeza ejo.'

    'Byarabaye, ariko tubyumvise neza hari byinshi twakora kugira ngo bitazongera […] Jenoside iba ishingiye ku ngengabitekerezo, nta kundi kuntu wasobanura ko umuntu abyuka umunsi ku munsi ajya gutsemba abantu, ni uko aba abyemera ku buryo butavuvukaho na gato.'

    Yakomeje agira ati 'Aba abyemera cyane bimurimo nk'uko hari bamwe bemera Imana […] na bariya bantu bakoze Jenoside ni abantu babaga bashikamye mu myemerere yabo, bumva nta gishobora kubisimbura.'

    Amb Dr Ngarambe yavuze ko Jenoside zose aho ziva zikagera zikorwa na Leta kandi bikaba ariko byagenze kuri Jenoside yakorewe Abatutsi kuko yateguwe na Leta kandi ikayishyira mu bikorwa.

    Ati 'Bisaba ingufu nyinshi cyane, bisaba kutagira rutangira, kugira ngo utsembe abantu. Jenoside yakorewe Abatutsi, yatekerejwe na Leta, yakozwe na Leta kuko atari ibyo, Leta yayihagarika.'

    'Umujura Leta iramuhagarika, umunyarugomo Leta iramuhagarika, umunywarumogi ikamufunga […] nta muntu n'umwe wakora Jenoside Leta itabyemera, itabishyigikiye kandi atari yo yabiteguye.'

    Yakomeje agira ati 'Ikindi kidashoboka ni uko Leta yakora Jenoside muri iyi Si turimo, amahanga atabyemera. Jenoside zabaye zose ni uko amahanga arebera, yarangiza agatera umugongo.'

    Abatutsi basaga 3000 biciwe i Nyanza ya Kicukiro bari bamaze guterwa umugongo n'abasirikare bagera mu bihumbi bibiri, ba MINUAR.

    Amb Dr Ngarambe ati 'Abasirikare bari bafite ibikoresho byose bya gisirikare ariko bagafata inzira bakagenda ngo mwirwarize. Ntabwo Jenoside yashoboka, nta Leta yayishoboza atari uko amahanga yemeye kurebera cyangwa kuvuga ngo ntacyo biturebaho.'

    Uyu munyepolitiki yagereranyije ingengabitekerezo ya Jenoside nk'inyubako ifite umusingi n'amagorofa abiri.

    Ati 'Jenoside yakorewe Abatutsi ni ingengabitekerezo imeze nk'inyubako ifite 'etage' eshatu zigerekeranye. Umusingi n'amagorofa abiri.'

    Yagaragaje ko umusingi wabaye gucamo Abanyarwanda ibice, bacibwamo amoko, bamwe bitwa ko ari abo mu bwoko bw'Abatutsi, abandi bagirwa Abahutu mu gihe hari n'abagizwe Abatwa.

    Ati 'Ese mwari muziko ayo moko atabagaho mu Rwanda, yaje mu kinyejana cya 19? Ubyumvise agira ngo ni kamere y'Abanyarwanda, ariko ntabwo bari bazi iby'Abahutu n'Abatutsi mbere y'ikinyejana cya 19.'

    Amb Ngarambe avuga ko Abakoloni ari bo bazanye ubwoko mu Rwanda, bashaka impamvu zigaragaza ko 'Abatutsi' bafite ahandi baturutse ari abanyamahanga.

    Avuga ko kwibuka inzirakarengane zazize Jenoside yakorewe Abatutsi ari umwanya mwiza wo kongera gusubiza amaso inyuma abantu bakareba ayo mateka mabi yaranze u Rwanda kugira ngo bayigireho.

    Umuyobozi Mukuru wa Cogebanque, Habarugira Ngamije Guillaume, yavuze ko hari impamvu nyinshi zituma Abanyarwanda bibuka Jenoside yakorewe Abatutsi zirimo no kugira ngo bigire kuri ayo mateka mabi yaranze igihugu babonereho guharanira ko atazongera.

    Ati ''Kwibuka bidufasha kudatuma abo bishwe bazima ariko nanone bikadufasha kwiyibutsa impamvu turiho nka Cogebanque. Twibuka kubera ko ni inshingano dufite, kubera ko ingufu zacu ni ho tuzivana […] ku gikorwa cyo kwibuka aho waba uri hose, ni inshingano.''

    Karangwa Jean Claude Sewase wari uhagarariye Minisiteri y'Ubumwe bw'Abanyarwanda n'Inshingano Mboneragihugu [MINUBUMWE], yavuze ko ibibazo Abanyarwanda n'Abanyafurika muri rusange banyuzemo byatangiranye n'igihe abakoloni bakoraga inama yiga ku gucamo ibice Abanyafurika.

    Avuga ko ubwo abakoloni bageraga mu Rwanda, baciyemo ibice Abanyarwanda, babigisha amacakubiri biza kugera ubwo bamwe batangiye kubonamo bagenzi babo nk'abanzi.

    Ati 'Abakoloni rero nta kindi badukoreye, baraje tunanirwa kuba bo, tunanirwa no kuba Abanyarwanda, amacakubiri atwinjiramo ku buryo bworoshye.'

    Ibarura riheruka gukorwa ku Gipimo cy'Ubumwe n'Ubwiyunge ryagaragaje ko Abanyarwanda bangana na 9,8% bagaragaje ko mu muryango ari wo mwanya w'ibanze w'amateka y'inzangano yigishwa muri iki gihe.

    Karangwa yasabye umuryango mugari wa Cogebanque by'umwihariko ababyeyi gushyira imbaraga mu kwigisha amateka ya nyayo yaranze u Rwanda by'umwihariko aya Jenoside yakorewe Abatutsi mu 1994.

    Ambasaderi Dr Ngarambe François Xavier yagaragaje ko Leta ari yo itegura Jenoside ariko itashoboka mu gihe amahanga yahaguruka akamagana ikibi

    Umushakashatsi muri MINUBUMWE, Karangwa Jean Claude Sewase, yasabye abakozi ba Cogebanque kurangwa n’indangagaciro baziririza icyatuma Jenoside igaruka ukundi

    Umuyobozi Mukuru wa Cogebanque, Habarugira Ngamije Guillaume, yavuze ko kwibuka Jenoside yakorewe Abatutsi ari inshingano z’Abanyarwanda bose

    Karasira Venuste warokokeye i Nyanza ya Kicukiro yatanze ubuhamya bw’urugendo rutoroshye bagenze bava muri Eto bagera i Nyanza

    Amafoto: Irakiza Yuhi Augustin


    Source : http://igihe.com/amakuru/u-rwanda/article/nta-leta-yakwishoboza-jenoside-atari-uko-amahanga-yemeye-kurebera-amb-ngarambe