Author: webrwanda

  • Amabwiriza y'ubuziranenge bw'imbuto z'ibirayi ashobora guhuzwa mu bihugu bigize EAC – #rwanda #RwOT

    Ibirayi ni kimwe mu binyabijumba biribwa cyane mu Rwanda no muri Afurika y'Iburasirazuba, gusa umusaruro wabyo ukomeza kuba muke uko iminsi yigira imbere.

    Abahanga mu buhinzi bagaragaza ko umusaruro muke w'ibirayi uterwa no kutabona imbuto zujuje ubuziranenge, abahinzi bagahinga izitizewe.

    Umuyobozi w'Ikigo Nyafurika cy'Iterambere rirambye (SDGC Africa), Caroline Makasa yagaragaje ko umusaruro w'ibirayi muri Afurika y'iburasirazuba ugenda uba muke.

    Ati 'Ibirayi bikomeza gukenerwa cyane nubwo muri Afurika y'Iburasirazuba dukomeza kugira umusaruro muke. Tugomba kumenya ko habayeho kubisuzuma uburwayi ariko tukanareba ko dufite imbuto zujuje ubuziranenge kuko kuba nta mbuto zujuje ubuziranenge zihari ni byo ntandaro y'umusaruro muke.'

    Umukozi muri iki kigo wanafashije mu kunoza politike ihuriweho n'impande zinyuranye, Aheisibwe Ambrose Rwaheru, yagaragaje ko umushinga AIRTEA ukorera mu bihugu bya Kenya, u Rwanda na Uganda ufasha gutubura imbuto y'ibirayi hifashishijwe ikoranabuhanga watumye umusaruro wikuba kabiri, kuko wavuye kuri toni umunani kuri hegitari, ukagera kuri toni zirenga 16 kuri hegitari.

    Ati 'Uyu mushinga uteza imbere ikoranabuhanga mu buhinzi, guhanga ibishya n'indi mikorere myiza harimo no gukora imbuto nshya z'ibirayi ariko kuri twe igikenewe ni uko abatubuzi b'imbuto z'ibirayi bose bagera ku rwego rwo gutubura imbuto nziza yahangana mu gihugu no ku isoko ryo mu karere.'

    Amabwiriza agena ubuziranenge bw'imbuto z'ibirayi aratandukanye muri buri gihugu, bituma imbuto yo mu Rwanda idashobora kwemerwa ku isoko rya Kenya cyangwa Uganda, ihageze igafatwa nk'ibirayi byo kurya.

    Umuhuzabikorwa wa gahunda ishinzwe ubushakashatsi ku bihingwa by'ibinyabijumba n'ibinyamizi, Athanase Nduwumuremyi yatangaje ko u Rwanda rwateye intambwe nziza mu gutunganya no gutubura imbuto y'ibirayi ugereranyije n'ibihugu byo mu karere ariko na rwo rugifite byinshi byo gukemura ngo abahinzi beze ibirayi bihagije.

    Ati 'Turacyafite umusaruro muke tugomba kongera, urebye mu mibare usanga turi kweza toni 8,5 kuri hegitari kandi dushobora kugera hejuru ya toni 25 kuri hegitari.'

    Yavuze ko guhuza ibipimo by'ubuziranenge mu karere ari byiza kuko 'bishobora gufasha ubucuruzi bwambukiranya imipaka, umuntu ukeneye imbuto hanze y'u Rwanda akayisaba twaba dukeneye imbuto hanze y'u Rwanda natwe tukayisaba. Iyo bihujwe byoroshya n'urwo ruhererekane kuko dushobora kuba dufite imbuto nziza abaturanyi batayifite kandi burya iyo twejeje tugaburira abaturanyi na bo iyo bejeje baratugaburira ni yo mpamvu turi kuganira ngo turebe ese twaba dufite uburyo bwo guhanahana izo mbuto mu gace dutuyemo?'

    Muri rusange ibirayi byahinzwe mu gihembwe cya 2024 B, ku buso bwa hegitari 41.836 mu gihe umusaruro ugera kuri toni 285.596, bigaragaza igabanyuka rya 13% ugereranyije n'igihembwe nk'iki cya 2023 B.

    Aheisibwe Ambrose Rwaheru yagaragaje ko bahugura abahinzi m buryo bwo guhinga neza ibirayi

    Abayobozi mu bigo bishinzwe gutubura imbuto y’ibirayi mu Rwanda, Uganda na Kenya bari mu biganiro bigamije guhuza amabwiriza y’ubuziranenge

    Caroline Makasa uyobora SDGC Africa yavuze ko imbuto y’ibirayi ityujuje ubuziranenge ari yo ituma n’umusaruro uba muke

    Amafoto: Nzayisingiza Fidele


    Source : http://igihe.com/amakuru/u-rwanda/article/hari-kwigwa-ku-buryo-bwo-guhuza-amabwiriza-y-ubuziranenge-bw-imbuto-z-ibirayi

  • Umuyobozi Mukuru wa Polisi ya Gambia ari mu Rwanda – #rwanda #RwOT

    Mu biganiro bagiranye, IGP Namuhoranye yavuze ko ubucuti n'imikoranire hagati ya Polisi y'u Rwanda n'iya Gambia ari intambwe ishimishije kandi ko uru ruzinduko bagirira mu Rwanda ari andi mahirwe ku mpande zombi yo kunoza umubano no kwagura ubufatanye.

    Ati 'Hari icyizere ko iyi nama izafungura imiryango myinshi y'ubufatanye, ifashe no mu guharura inzira nziza yo gukomeza kungurana ubumenyi, gusangira ubunararibonye no gushyiraho ingamba z'ubufatanye bukomeye. Gufatanyiriza hamwe, bizadufasha gushakira ibisubizo bikwiye ibibazo by'umutekano bigenda bihindura isura uko Isi irushaho gutera imbere.'

    'Mu gihe dutangiye iyi ntambwe nshya y'ubufatanye, intego yacu igomba kwibanda ku kubaka imbaraga n'ubushobozi bikenewe kugira ngo duhangane n'ibibazo by'umutekano rusange mu bihugu byacu byombi.'

    IGP Namuhoranye yasobanuye ko kugira ngo ibyo bigerweho bisaba gushyira hamwe imbaraga no gutegura ingamba nziza zo kugera ku ntego ihuriweho, hatezwa imbere ubufatanye no guharanira icyerekezo kimwe, ashimira ubuyobozi bw'ibihugu byombi bwashyizeho umurunga w'ubucuti ubu bufatanye buzubakiraho.

    Gen Touray mu ijambo rye, yavuze ko igihugu cye kiri mu rugendo rwo kuvugurura inzego z'umutekano zirimo na Polisi ya Gambia (GPF) abereye umuyobozi, bityo ko ari amahirwe yo kubaka ubufatanye n'izindi nzego z'umutekano zo hirya no hino ku Isi zirimo na Polisi y'u Rwanda.

    Yagaragaje ko bishimiye cyane kubona no kungukira byinshi ku bijyanye n'ibyo u Rwanda rwagezeho, ashimira ubuyobozi bw'igihugu by'umwihariko bwatumye Polisi y'u Rwanda ibasha kwiyubaka no kubungabunga amahoro n'umutekano ku rwego mpuzamahanga.

    Muri uru ruzinduko, Gen Touray n'itsinda ayoboye, biteganyijwe ko bazasura amwe mu mashami n'amashuri ya Polisi hirya no hino mu gihugu.

    Umuyobozi Mukuru wa Polisi y'u Rwanda (IGP), CG Felix Namuhoranye, yakiriye Umuyobozi mukuru wa Polisi ya Gambia; Gen Seedy Muctar Touray uri mu Rwanda


    Source : http://igihe.com/amakuru/u-rwanda/article/umuyobozi-mukuru-wa-polisi-ya-gambia-ari-mu-rwanda

  • Rusizi: Umukoro Guverineri Ntibitura yahaye abayobozi b'agateganyo – #rwanda #RwOT

    Yabitangarije mu muhango w'ihererekanyabubasha, hagati y'abayobozi b'akarere baherutse kwegura n'abayobozi b'agateganyo b'aka karere ku wa 02 Ukuboza 2024.

    Tariki 23 Ugushyingo 2024, nibwo Dr Anicet Kibiliga wari Umuyobozi w'Akarere ka Rusizi na Dukuzumuremyi Anne Marie wari Umuyobozi wungirije ushinzwe imibereho myiza bandikiye Inama Njyanama y'aka karere basaba kwegura kuri iyi mirimo.

    Muri aka karere hahise haterana inama njyanama idasanzwe, inagena Habimana Alfred wari Umuyobozi wungirije ushinzwe ubukungu n'iterambere nk'Umuyobozi w'agateganyo w'aka karere, naho Uwimana Monique wari Umunyamabanga w'Inama Njyanama y'aka karere agirwa Umuyobozi w'akarere wungirije ushinzwe imibereho myiza y'abaturage.

    Guverineri Ntibitura yasabye aba bayobozi b'agateganyo gukorera hamwe, avuga ko iyo imikorere n'imikoranire byapfuye na serivisi ntizitangwa neza abaturage bakahazaharira.

    Ati 'Mu by'ukuri icyo tugamije ni ugukorera umuturage. Ntabwo dukwiye kujya duhura nk'abagiye kuzimya umuriro kandi twarabonye umwotsi hakiri kare'.

    Raporo ya 2024 ku ishusho y'uko abaturage babona imitangire ya serivisi n'imiyoborere yerekana ko imiyoborere na serivisi byasubiye inyuma mu turere dutandatu muri turindwi tugize Intara y'Iburengerazuba.

    Akarere ka Rusizi niko ibipimo bigaragara ko uko abaturage bako banyuzwe na serivisi byazamutse ugereranyije n'umwaka wa 2023.

    Mu rwego rw'Intara y'Iburengerazuba abaturage banenze cyane serivisi z'ubutaka, ubuhinzi n'imyubakire.

    Guverineri Ntibitura yasabye abayobozi b'agateganyo b'Akarere ka Rusizi kwita by'umwihariko kuri serivisi z'ubutaka n'imyubakire.

    Ati 'Ibintu bijyanye n'ubutaka, ibintu bijyanye n'ibyangombwa, iyi kipe nshya igomba kubyitaho cyane, kugira ngo umuturage agezweho serivisi agenerwa'.

    Umuyobozi w'Agateganyo w'Akarere ka Rusizi, Habimana Alfred yavuze ko mu byo bazashyiramo imbaraga harimo no kurwanya ingengabitekerezo ya Jenoside ikomeje kugaragara muri iyi minsi.

    Ati 'Tuzashyira imbaraga mu kurwanya ingengabitekerezo ya Jenoside, iri kugenda igaragara muri iyi minsi ifite ubukana, ingamba dufite ni iyo kugenda tukegera abaturage tukabasaba kujya batangira amakuru ku gihe'.

    Akarere ka Rusizi ni kamwe muri turindwi tugize Intara y'Iburengerazuba kakaba gafite umwihariko wo gukora ku bihugu bibiri by'abaturanyi aribyo u Burundi na Repubulika ya Demokarasi ya Congo.

    Dukuzumuremyi Anne Marie wari Visi Meya ushinzwe imbereho myiza y’abaturage ahererekanya ububasha na Uwimana Monique wamusimbuye

    Dr Anicet Kibiliga wari Meya wa Rusizi yahererekanyije ububasha na Habimana Alfred wagizwe meya w’agateganyo

    Guverineri Ntibitura yasabye abayobozi b’agateganyo b’Akarere ka Rusizi kwita ku bibazo by’ubutaka n’ibyangombwa


    Source : http://igihe.com/amakuru/u-rwanda/article/rusizi-umukoro-guverineri-ntibitura-yahaye-abayobozi-b-agateganyo

  • Amakuru meza ku batuye n’abagenda i Kigali bakoresha imodoka rusange baherwaga n’amatike – Ibiciro bishya hakurikijwe ibirometero wagenze – YEGOB #rwanda #RwOT

    Urwego rw'Igihugu Ngenzuramikorere, RURA rwatangaje ko guhera ku itariki ya 04 Ukuboza 2024, hazatangizwa igerageza ryo kwishyura ingendo mu modoka zitwara abagenzi rusange hakurikijwe urugendo umuntu yakoze, aho kwishyura urugendo rwose. Igerageza rizatangirira ku mihanda ya Nyabugogo-Kabuga na Downtown-Kabuga mbere yo gukwirakwizwa mu Mujyi wa Kigali.

    Abagenzi bazajya bakoresha uburyo bwa 'Tap and Go' aho bazajya bongeraho ikarita (tap out) bageze aho basohokera muri bisi. Uko amafaranga azajya abarwa bizaterwa n'ibilometero umuntu yagenze, igiciro cyatanzwe ni 182 Frw ku kilometero cya mbere n'icya kabiri, 205 Frw ku cya gatatu, kikazamuka buhoro kugeza kuri 855 Frw ku bilometero 25.

    Urugendo rwa Downtown — Remera (10km) ruzaba 388 Frw, mu gihe Downtown — Rwandex (6km) ruzaba 274 Frw. Urugendo rwa Sonatube — Prince House (2km) ruzaba 182 Frw naho Nyabugogo — Kabuga (25km) ruzaba 855 Frw. Abagenzi bagendera ku ntera ngufi bazabona inyungu kuko ibiciro byabo bizagabanuka.

    Minisitiri Dr Gasore yavuze ko ubu buryo buzafasha abagenzi, cyane ko bwatekerejweho nyuma yo gukuraho Nkunganire. Yongeyeho ko ibiciro by'ingendo ndende bishobora kwiyongera, ariko abakora ingendo ngufi bazungukira.

     

    Source : https://yegob.rw/amakuru-meza-ku-batuye-nabagenda-i-kigali-bakoresha-imodoka-rusange-baherwaga-namatike-ibiciro-bishya-hakurikijwe-ibirometero-wagenze/

  • Iburasirazuba: Abantu bane bishwe n'impanuka mu cyumweru kimwe – #rwanda #RwOT

    Abatwara amagare na moto bongeye gusabwa kubahiriza amategeko y'umuhanda kuko aribo benshi bagiye batera izi mpanuka.

    Mu mpanuka zapfiriyemo abantu harimo ebyiri zabereye mu Karere ka Nyagatare, imwe yabereye mu Karere ka Rwamagana n'indi imwe yabereye mu Karere ka Gatsibo.

    Umuvugizi wa Polisi y'u Rwanda mu Ntara y'Iburasirazuba, SP Twizeyimana Hamduni, yabwiye IGIHE ko izi mpanuka inyinshi zagiye ziterwa n'abatwara amagare na moto batubahiriza amategeko y'umuhanda.

    Ati 'Muri rusange impanuka zabaye kuva kuri 25 Ugushyingo kugeza tariki ya 1 Ukuboza harimo izikomeye n'izoroheje. Harimo enye zahitanye ubuzima bw'abantu, hafi ya zose zakomotse kuri moto n'amagare uretse imwe yatewe n'imodoka. Abatwara amagare na moto turongera kubasaba kugenda neza mu muhanda bakabikora atari uko gusa babonye inzego z'umutekano, buri wese niyumve ko gukoresha neza umuhanda ari inshingano ze.'

    SP Twizeyimana yakomeje avuga ko bibabaje kuba hakiri impanuka ziterwa n'umuvuduko mwinshi, uburangare, kutubahiriza umukono buri wese asabwa kugenderamo.

    Ati 'Bimaze kugaragara ko imodoka zitwara abagenzi zitagikora impanuka cyane kubera ingamba zafashwe ariko moto n'amagare byo birakabije, bubahiriza amategeko y'umuhanda ari uko babonye inzego z'umutekano mu muhanda, iyo bazirenze barongera bakagenda nabi ni nayo mpamvu turi kubona impanuka ziyongereye. Turabasaba kubahiriza amategeko y'umuhanda kuko iyo bidakozwe biteza ibyago byinshi birimo n'impfu, birinde kandi ibisindisha.'

    Kuri ubu mu bantu batandatu bari bakomerekeye muri izi mpanuka, umuntu umwe niwe usigaye mu bitaro mu gihe abandi bagiye bakomereka byoroheje. Polisi yibukije abatwara ibinyabiziga kubisuzuma mbere y'uko babigendamo mu muhanda.


    Source : http://igihe.com/amakuru/u-rwanda/article/iburasirazuba-abantu-bane-bishwe-n-impanuka-mu-cyumweru-kimwe

  • Abashoferi b'amakamyo barataka ibihombo baterwa n'amasaha batemerewe kwinjira muri Kigali – #rwanda #RwOT

    Abo bashoferi bavuga ko ubu bamaze igihe kirenga umwaka mu minsi y'imibyizi batemerewe kwinjira muri Kigali mu gitondo kuva Saa Kumi n'Ebyiri kugeza Saa Tatu na ni mugoroba kuva Saa Kumi n'Imwe kugera Saa Tatu z'ijoro.

    Abo bashoferi baparika mu bice bitandukanye nko ku Giticyinyoni, ku Ruyenzi, i Kabuga, ku Kanzenze, Nyacyonga n'ahandi hatandukanye mu nzira zinjira muri Kigali.

    Abaganiriye na IGIHE baparitse ku Giti cy'Inyoni mu masaha ya mu gitondo, bavuze ko gukora gutyo byagabanyije amafaranga bakoreraga bigatuma bakorera mu gihombo.

    Nsabimana Chrysostom utwara ikamyo ye, yavuze ko kumara umwanya ungana uko baparitse birimo imbogamizi zinyuranye.

    Ati 'Nka twe dutwara amakamyo apakira umucanga tuba tuwuzaniye abubatsi kandi kugeza Saa Tatu bawutegereje biba ari ikibazo. Tumara amasaha arindwi ku munsi duparitse kandi nk'uba yaraguze imodoka ku ideni rya banki kuryishyura biba ikibazo kuko aba asabwa amafaranga menshi kandi akora igihe gito. Turifuza ko na twe twajya twemererwa gukora abandi ntibajye ku kazi twe twicaye'.

    Nsabimana yakomeje ati 'Nk'ubu ikamyo iparitse ku Ruyenzi yari igiye gukomereza i Shyorongi cyangwa mu Nzove iciye hano ku Giticyinyoni na yo ntibemera ko ikomeza kandi iba itari bugere imbere mu mujyi. Badufashe rwose kuko no ku minsi y'ikiruhuko rusange benshi batagiye ku kazi na bwo baraduhagarika kandi twe tuba dukeneye gukora'.

    Sibomana Hamza we yagize ati 'Na hano guparika bisa no kwihengeka kuko nta parikingi ihagije ihari ariko ikibazo kinini ni uko tubura akazi. Nk'iyo wari uje mu kazi hari abakiliya batagutegereza. Umukiliya uri nka Kimironko akwemerera akazi ariko wagerayo ugasanga yabonye undi. Duhomba amafaranga menshi kuko nka njye mba ndishyura nyiri imodoka, ariko ni ikibazo kuko dukorera amafaranga make cyane'.

    Undi utifuje ko amazina ye atangazwa yavuze ko inshuro bakoraga ubu zagabanutse ku munsi.

    Ati 'Umuntu ashobora kujya gupakira ibintu mu Ruhango aza i Kigali inshuro eshatu ku munsi ariko iyo havuyemo ayo masaha yose ukora imwe yonyine. Ubu ibyo twakoraga bisa n'ibyagabanutsemo kabiri kandi ibyangombwa bindi imodoka zisabwa na byo tuba tubyishyura. Hari n'abari bafite imodoka ubu bazigurishije kuko babonye harimo amafaranga makeya'.

    Umuvugizi w'Ishami rya Polisi rishinzwe umutekano wo mu muhanda, SP Kayigi Emmanuel yavuze ko icyo cyemezo cyafashwe mu rwego rwo kugabanya impanuka zo mu muhanda.

    Ati 'Ayo makamyo ahagarikwa kubera ko tuba tugira ngo abashoferi bayo baruhuke kuko iyo bakora bataruhuka biteza impanuka. Ikindi cyatumye tuyahagarika ni uko iyo binjira mu Mujyi wa Kigali muri ariya masaha haba hari ibinyabiziga byinshi abantu bajya banava ku kazi'.

    'Iyo rero ibyo binyabiziga bindi bihuriyemo n'ayo makamyo biba byoroshye gukora impanuka kuko izo modoka ziba zishaka kwihuta zigenda zica kuri ayo makamyo. Mu gihe izo modoka zindi rero zagabanutse mu muhanda n'abo bashoferi b'amakamyo baruhutse babasha gukora neza'.

    Abajijwe niba icyo cyemezo ari icya burundu, SP Kayigi yavuze ko mu gihe gitanga umusaruro bari bacyitezeho nta mpamvu yo kugikuraho.

    Ati 'Imihanda irahari kandi izakomeza kwiyongera nk'uko n'ibinyabiziga bigenda byiyongera. Ikibazo si imihanda ni uko muri ayo masaha yo kuva no kujya ku kazi ari bwo haba impanuka. Byari ngombwa kureba ingamba dufata kandi mu gihe bigaragara ko bitanga igisubizo ntiwabihagarika cyangwa ngo uvuge ngo bizahagarara'.

    Amakamyo amara umwanya munini aparitse, bigateza ba nyirayo igihombo


    Source : http://igihe.com/amakuru/u-rwanda/article/abashoferi-b-amakamyo-barataka-ibihombo-baterwa-n-amasaha-batemerewe-kwinjira

  • “Manchester City na Real Madrid nicyo ziri kuzira” Darko Nović utoza ikipe ya APR FC yagarutse kungaruka zo gukina imikino myinshi mu gihe gito – YEGOB #rwanda #RwOT

    Umutoza wa APR FC, Darko Nović, yavuze ko gukina imikino icucitse ari byo bikurura imvune nk'izibasiye Manchester City na Real Madrid uyu munsi, yongeraho ko akurikije iyo ikipe ye ifite ubu, izajya ikina umukino umwe mu minsi ibiri.

    Yagize ati: ' Nukina iyi mikino ine ubwo ni buri minsi ibiri. Mu Isi yose ninde wabibasha? Na Manchester City cyangwa Real Madrid ntizabibasha. Ntubibona se? Real Madrid ifite abakinnyi 10 bavunitse kubera uburyo imikino ipanze.'

    Ibi yabigarutseho bitewe nuko ikipe ya APR FC ikomeje gusaba ko yasubikirwa umukino ifitanye na Police FC ku wa gatatu tariki ya 4 Ukuboza 2024 kugirango abakinnyi babashe kubona umwanya uhagije wo kuruhuka.

    Source : https://yegob.rw/manchester-city-na-real-madrid-nicyo-ziri-kuzira-darko-novic-utoza-ikipe-ya-apr-fc-yagarutse-kungaruka-zo-gukina-imikino-myinshi-mu-gihe-gito/

  • Umusimbura wa Kazungu Clever yatangajwe! Umunyamakuru uri mu bagezweho mu biganiro by’imikino mu Rwanda, yasezeye igitangazamakuru yakoreraga ajya kuri Radio&TV10 – YEGOB #rwanda #RwOT

    munyamakuru w'imikino uzwiho ubunararibonye mu gutara no gusesengura amakuru, Kayiranga Ephrem, yahawe akazi kuri Radio/TV10 nyuma yo kuva kuri Ishusho TV. Iyi radiyo yari yahuye n'ikibazo cyo gutakaza Kazungu Clever wagiye kuri Fine FM, wari umunyamakuru w'imena mu kiganiro Urukiko rw'Imikino, mu Ukwakira 2024. Kugenda kwa Kazungu kwateye ubuyobozi gutangira gushaka umusimbura ukomeye, mu rwego rwo gukomeza ubuhanga n'umwimerere w'iki kiganiro.

    Mu bihe byashize, Kayiranga yakoze ku bitangazamakuru bitandukanye birimo Radio & TV1, Ishusho TV, Authentic Radio, na Flash FM, aho yamaze imyaka irindwi. Ibi byamuhaye ubunararibonye bukomeye mu itangazamakuru ry'imikino, bituma aba umwe mu banyamakuru bakunzwe mu gihugu. Nyuma yo kumvikana n'ubuyobozi bwa Radio/TV10, Kayiranga yatangajwe nk'umunyamakuru mushya uzafasha kongera imbaraga mu kiganiro Urukiko rw'Imikino.

    Kayiranga yitezweho kuzamura urwego rw'imikino kuri Radio/TV10, agiye gukorana n'abanyamakuru barimo Hitimana Claude, Kanyamahanga Jean Claude 'Kanyizo', Ishimwe Adelaide, na Niyonsenga Aime Augustin. Intego nyamukuru ni ugushimangira ubuhanga bwa radiyo mu biganiro by'imikino, no gukomeza kuyihesha ishema mu ruhando rw'itangazamakuru mu Rwanda.

     

    Source : https://yegob.rw/umusimbura-wa-kazungu-clever-yatangajwe-umunyamakuru-uri-mu-bagezweho-mu-biganiro-byimikino-mu-rwanda-yasezeye-igitangazamakuru-yakoreraga-ajya-kuri-radiotv10/

  • Umugenzi agiye kujya yishyura ahwanye n'intera y'urugendo yakoze, aho kuba urugendo rwose – #rwanda #RwOT

    Ni ibyatangarijwe mu itangazo RURA yasohoye kuri uyu wa 2 Ukuboza 2024, ivuga ko igeragezwa rizahera ku muhanda wa Nyabugogo-Kabuga ndetse n'uwa Downtown-Kabuga, mbere y'uko bitangira gukurikizwa mu Mujyi wa Kigali muri rusange.

    RURA yatangaje ko umugenzi azajya akoza ikarita y'urugendo ku mashini ya 'tap and Go' nk'uko bisanzwe akinjira muri Bus (tap in), ariko nagera aho asohokera yongere akozeho ikarita (Tap out), kugira ngo asoze urugendo bityo yirinde kwishyuzwa amafaranga y'urugendo rwose.

    Iri tangazo ryerekanye uko amafaranga y'urugendo azajya abarwa, aho umugenzi azajya yishyura amafaranga 182 ku kilometero cya mbere n'icya kabiri, mu gihe ikilometero cya gatatu azajya aba 205, ku cya kane abe 219, ku cya gatanu azajya aba 251, gukomeza kugeza ku bilometero 25 aho umugenzi azajya yishyura amafaranga 855.

    RURA yatanze zimwe mu ngero z'uko abagenzi bazajya bishyura, hakurikijwe ingendo zisanzwe zo Mujyi wa Kigali, aho urugendo Downtown – Remera (10km), igiciro kizaba 388 Frw kivuye kuri 307 Frw; Downtown – Rwandex (6km) igiciro kizaba 274 Frw kivuye kuri 307 Frw; Downtown – Kanogo (3km) igiciro kizaba 205 Frw kivuye kuri 307 Frw.

    Ni mu gihe, urugendo rwa Sonatube – Prince House (2km), igiciro kizaba 182 Frw kivuye kuri 307 Frw; Nyabugogo – kuri 12 (14km) igiciro kizaba 543 Frw kivuye kuri 741 Frw; Remera – Kuri 12 (3 km) igiciro kizaba 205 Frw kivuye kuri 420 Frw; Nyabugogo – Kabuga (25km) igiciro kizaba 855Frw kivuye kuri 741Frw.

    Muri Gashyantare uyu mwaka, ubwo hatangazwaga gahunda yo gutangira kwishyura urugendo umuntu yakoze aho kwishyura urugendo rwose, Minisitiri Dr Gasore yasobanuye ko kwishyura ibilometero umuntu yagenze ari ikintu gishobora gufasha abagenzi cyane ko bitekerejweho mu gihe Nkunganire yatangwaga yavuyeho.

    Yashimangiye ko ibiciro bishobora kwiyongera by'umwihariko ku bakora ingendo ndende ariko abakora ingendo ngufi bishobora kugabanuka.

    Kwishyura amafaranga ahwanye n’urugendo umugenzi yakoze bigiye gutangira mu Mujyi wa Kigali


    Source : http://igihe.com/amakuru/u-rwanda/article/umugenzi-agiye-kujya-yishyura-amafaranga-ahwanye-n-intera-y-urugendo-yakoze-aho

  • Umucyo ku mwanzuro wo gukuba kabiri umusanzu w'ubwiteganyirize bw'izabukuru – #rwanda #RwOT

    Umusanzu w'ubwiteganyirize wari usanzwe uri kuri 6%, umukozi agatanga 3%, umukoresha nawe agatanga 3%. Guhera muri Mutarama, uzagera kuri 12% ariko ukazakomeza kwiyongera ku buryo uzagera kuri 20% uhereye mu 2027 kugeza mu 2030. Muri icyo gihe, ni ukuvuga hagati ya 2027 na 2030, hazajya hiyongeraho 2%.

    RSSB isobanura ko kuzamura umusanzu bizafasha mu kongera ubwizigame binafashe abajya mu zabukuru kubaho neza, babona amafaranga yabafasha mu iterambere.

    Hari ingaruka izi mpinduka zizagira ku bukungu, yaba ku mukozi, umukoresha n'uhabwa pansiyo. Bivuze ko ku mukozi, amafaranga azabona mu gihe agiye mu zabukuru aziyongera, bitume akora atuje kandi atekanye adahangayikishijwe n'ejo hazaza.

    Ku bakoresha, birumvikana ko amafaranga batangaga ku mishahara aziyongera naho abari mu zabukuru bo, bazabona amafaranga yiyongereye uhereye ku bafata make kurusha abandi.

    Mu kiganiro n'itangazamakuru gisobanura izi mpinduka, Umuyobozi Mukuru wa RSSB, Regis Rugemanshuro, yavuze ko guhera muri Mutarama, umushahara abajya muri Pansiyo babonaga, uzazamuka uhereye ku bafata amafaranga make.

    Yavuze ko hateganyijwe 20% by'inyongera y'amafaranga ya Pansiyo yose yatangwaga, azasaranganywa uhereye ku babonaga make. Umuntu wabonaga amafaranga make muri Pansiyo yari ibihumbi 13 Frw ku kwezi.

    Mu Rwanda, abantu barenga ibihumbi 60 ni bo bahabwa pansiyo buri kwezi. Ikigega cy'Ubwiteganyirize bw'Izabukuru kirimo nibura miliyari ibihumbi 2,6 Frw.

    U Rwanda rwatangaga make ugereranyije n'ibindi bihugu

    Minisitiri w'Imari n'Igenamigambi, Yusuf Murangwa, yavuze ko u Rwanda aricyo gihugu gitanga imisanzu mike ugereranyije n'ibindi byose muri Afurika. Ati 'Muri Afurika, ni twe dutanga make kurusha ibindi bihugu byose.'

    Muri Ethiopia, umusanzu ugeze kuri 18% na 32% ku rwego rwa Gisirikare na Polisi. Umukoresha atanga 7% mu gihe umukozi yitangira 25%. Muri Tanzania, uri kuri 20% ugabanywa hagati y'umukozi n'umukoresha, Uganda ni 15% aho umukozi yitangira 10%, umukoresha akamutangira 5%. U Burundi uri ku 10% mu nzego zisanzwe na 15% mu nzego za gisirikare na polisi. Muri Kenya ho ni 10%.

    Impinduka ebyiri zijyanye n'uyu musanzu, zigena ko mu kuwutanga, hazajya harebwa ku mushahara fatizo w'umuntu, hakongerwaho ajyanye n'icumbi abarwa harebwe ku ku mushahara mbumbe hanyuma hakongerwamo amafaranga y'urugendo.

    Umusanzu w'ubwiteganyirize wakoreshwaga muri iki gihe, ni uwashyizweho mu 1962. Icyo gihe icyizere cyo kubaho cyari imyaka 47 ubu kigeze hafi ku myaka 70. Isesengura ryagiye rikorwa mu myaka itandukanye, yaba mu 2012, 2016 no mu 2020 ryagaragaje ko umusanzu utangwa udahagije, ukwiriye kongerwa.

    Icyo gihe cyose, Urwego rw'Abikorera rubarizwamo benshi mu bafite imirimo, rwagiye rugaragaza ko rutiteguye izo mpinduka, ariko ngo igihe cyari iki ngo zishyirwe mu bikorwa.
    Minisitiri Murangwa yavuze ko uko kutongera umusanzu, byagize ingaruka ku buryo abajya muri pansiyo babona amafaranga make. Ati ' Abantu bari muri pansiyo babona amafaranga make cyane kuko imisanzu yagiye itangwa ni mike.'

    Minisitiri Murangwa yakomeje agira ati 'Ntabwo twirengagije ko bitoroshye, icyemezo nk'iki kiba gifite izindi ngaruka, ariko no kutagifata haba hari ingaruka ziremereye kurusha kugifata. Twakoze inama na PSF, turabyumvikana, dufata umwanzuro, hanyuma twemeranya guherekeza PSF mu kubishyira mu bikorwa.'

    Yavuze ko hari abantu bikorera bunguka, hakaba n'abandi batunguka. Ababishoboye bazabishyira mu bikorwa, abandi batabishoboye nabo hakarebwa uburyo bafashwa.

    Ati 'Tuzakurikirana dufatanyije n'Urwego rw'Abikorera…abafite ibibazo tubyumve neza tubibafashemo kugeza aho twavuze ko umwaka wa mbere tuzaborohereza ariko bitavuze ko batishyura ariko bakishyura bitabagizeho ingaruka nyinshi…na leta ifatanyije na PSF turebe ubundi buryo twateza imbere urwego rwacu rw'abikorera. Impamvu bituremerera, ni uburyo, kubikemura ni uko Urwego rw'Abikorera rukora neza rugatanga umusaruro ufatika.'

    9% by'abakozi ni bo barebwa n'uyu mwanzuro

    Abakozi 9% bakora imirimo yanditse ni bo barebwa n'uyu mwanzuro w'izamuka ry'ubwiteganyirize kuko ari bo baba bakora bishyura umusoro n'ibindi.

    Minisitiri Murangwa yavuze ko icyifuzo ari uko uyu mubare wazamuka, ariko kugira ngo bishoboke, bivuze ko urwego rw'abikorera rugomba gukomera kurushaho.

    Ati 'Impamvu ari 9% ni uko Urwego rw'Abikorera rwacu rutarakura ngo rubone ubushobozi bwo gukora neza. Impamvu ni uko nta mafaranga ahari meza yo gushora igihe kirekire ku nyungu ziringaniye yafasha abikorera gushora neza ngo bakore neza. Kugira ngo bikemuke birasaba ko tubona amafaranga, turayakura he? Turayikuramo, twe abanyarwanda; bumwe mu buryo bwo kuyabona, ni pansiyo.'

    Umushahara fatizo

    Kuva uyu mwanzuro ujyanye no kuzamura umusanzu wa pansiyo watangazwa, kimwe mu byateje impaka ni uko wazamuwe mu gihe hashize imyaka irenga 40 umushahara fatizo utarongerwa.

    Umushara fatizo urimo washyizweho mu 1974 ungana n'amafaranga 100 Frw ku munsi kuri buri wese ukorera abandi.

    Minisitiri w'Abakozi ba Leta n'Umurimo, Christine Nkulikiyinka, yavuze ko kongera umushahara fatizo ari umwanzuro ukomeye, ugomba kwigwaho mu bushishozi kugira ngo uzagenwa utazagira ingaruka ku bukungu bw'igihugu.

    Ati 'Ni ikintu cyo kwitonderwa… kiri kuganirwaho. Uwo mushahara ushyizweho uba ureba buri munyarwanda wese aho ari, umuhinzi, umukozi wo muri sosiyete ikomeye…'

    Yavuze ko gushyiraho umushahara fatizo, bigomba kuganirwaho neza, 'ku buryo dushyiraho ikintu kidahungabanya ubukungu bw'igihugu …birasaba kubigendamo neza ku buryo tuzabona igisubizo kidatera ibibazo.'

    RSSB ntihomba

    Umuyobozi Mukuru wa RSSB, Regis Rugemanshuro, yavuze ko abibwira RSSB ihomba bibeshya. Ati 'RSSB irunguka ndetse ku rwego rumeze neza. Mu mwaka warangiye muri Kamena 2024, yungutse arenga miliyari 418 Frw… muri ayo ayavuye mu ishoramari ni miliyari 240 Frw.'

    Yakomeje agira ati 'Ndagira ngo mpumurize Abanyarwanda, RSSB ntabwo ikorera mu gihombo irunguka.'

    Kuva mu 2019/2020 kugera mu mwaka w'ingengo y'imari wa 2023/2024, umutungo mbumbe wa RSSB wiyongereyeho 15% buri mwaka.

    Umutungo wayo ubu ubarirwa muri miliyari ibihumbi 2,6 Frw.

    RSSB yihariye 15% by'umutungo mbumbe w'igihugu. Ayo mafaranga ari mu mishinga ibyara inyungu no mu bigo bitandukanye. Ibyo birimo nk'iby'imari ifitemo imigabane nka BK, BRD, Equity Bank, Sonarwa, Isoko ry'Imari n'Imigabane na RNIT.

    Ifite indi migabane kandi mu nganda zirimo nka Inyange, Horizon Sopyrwa, Bralirwa n'izindi, ni cyo kimwe no mu mahoteli nk'aho ifite imigabane muri Radisson Blu Hotel & Convention Centre Kigali, Akagera Game Lodge, Epic Hotel n'izindi.

    Rugemanshuro ati 'Nujya muri KCC, uzajye uvuga ko ugiye iwawe, ni iyanyu, ni iy'abanyamigabane.'

    RSSB ifite indi migabane mu bigo by'itumanaho nka MTN na Kt Rwanda. Inafite imigabane mu bigo by'uby'ubwubatsi nka UDL yubatse Umudugudu wa Vision City n'uruganda rw'amatafari rwa Ruliba.

    RSSB yihariye 6,63% by'imirimo yose iri mu gihugu kuko ibigo ifitemo imigabane bitanga imirimo irenga ibihumbi 226.

    Minisitiri w'Imari n'Igenamigambi, Yusuf Murangwa, yavuze ko kongera umusanzu w’ubwiteganyirize byatinze kuko Urwego rw’Abikorera rwagaragazaga imbogamizi z’uko rutiteguye kubishyira mu bikorwa

    Umuyobozi Mukuru wa RSSB, Regis Rugemanshuro, yasobanuye ko umutungo w’ikigo ayobora ucunzwe neza kandi ko cyunguka

    Minisitiri w’Abakozi ba Leta n’Umurimo, Christine Nkulikiyinka, yavuze ko kongera umushahara fatizo ari umwanzuro ukomeye, ugomba kwigwaho mu bushishozi

    Impinduka zemejwe zigamijwe gufasha abari mu zabukuru kubona amafaranga yisumbuye ku yo bafataga no gushyigikira ishoramari rikorwa bidasabye kuguza mu mahanga

    Amafoto: Kwizera Remy Moise


    Source : http://igihe.com/amakuru/u-rwanda/article/umucyo-ku-mwanzuro-wo-gukuba-kabiri-umusanzu-w-ubwiteganyirize-bw-izabukuru