Author: webrwanda

  • Burkina Faso : Umuhungu usa na Perezida Kagame arifuza kuzahura na we (AMAFOTO) #rwanda #RwOT

    Amafoto yashyizwe ku mbuga zo muri kiriya gihugu zirimo urwitwa Afrik Buzz, agaragaza uyu musore wenda gusa na Perezida Kagame haba mu isura ndetse n’igihagararo.

    Iki kinyamakuru gikorera i Ouagadougou kivuga ko uretse kuba uyu musore akiri muto, ubundi hari abashobora kumwita impanga ya Perezida Kagame Paul.

    Uyu musore wahawe izina rya Kagame Paul w’i Ouagadougou, asanzwe afata nk’ikitegererezo Perezida Paul Kagame kubera ubuhanga bwe mu miyoborere myiza.

    Avuga kandi ko mu byifuzo bye, ikiza ku isonga ari ukuzahura na Perezida Paul Kagame ku buryo uwazamuhuza na we yazaba amukoreye ikintu gikomeye mu buzima bwe.

    UKWEZI.RW

    Source : http://www.ukwezi.rw/Mu-mahanga/Amakuru-anyuranye/article/Burkina-Faso-Umuhungu-usa-na-Perezida-Kagame-arifuza-kuzahura-na-we-AMAFOTO

  • Iki cyorezo cyatweretse ko twese dushoboye ibikorwa by’ubutwari- Perezida Kagame #rwanda #RwOT

    Mu butumwa yanyujije kuri Twitter, Perezida Paul Kagame yavuze ko igihe nk’iki ari umwanya mwiza wo kuzirikana Abanyarwanda bagaragaje kwitangira u Rwanda batizigama.

    Yagize ati 'Batubereye urugero rw’ibishoboka. Ubu u Rwanda rukaba ari imbuto z’ubutwari bwabo. Uwo muco ugomba kuba uruhererekane tuzakomeza kuraga abato.'

    U Rwanda n’Abanyarwanda bizihije uyu munsi mu gihe hagiye gushira umwaka hageze icyorezo cya COVID-19 cyahinduye byinshi mu bikorwa by’imibereho y’abantu.

    Uyu munsi kandi wizihijwe mu gihe Abanyarwanda bujuje ibyumweru bibiri bari mu ngamba nshya zo kwirinda ikwirakwira ry’iki cyorezo zirimo n’izashyize Umujyi wa Kigali muri gahunda ya Guma mu rugo.

    Perezida Kagame avuga ko iki cyorezo 'cyatweretse ko twese dushoboye ibikorwa by’ubutwari. Mu gihe tugikomeje urugamba rwo kurwanya Covid-19, turashima inzego z’ubuzima bari ku isonga, n’inzego z’umutekano kubera ubwitange n’ubutwari bwabo. Buri munyarwanda akomeze guharanira kurinda mugenzi we.'

    Ubusanzwe kwizihiza uyu munsi byajyaga birangwa n’ibikorwa binyuranye birimo kujya gushyira indabo ku gicumbi cy’Intwari kiri i Remera mu Karere ka Gasabo mu Mujyi wa Kigali, uw’uyu mwaka ufite insanganyamatsiko igira iti “Ubutwari mu Banyarwanda, Agaciro kacu”

    UKWEZI.RW

    Source : http://www.ukwezi.rw/mu-rwanda/3/article/Iki-cyorezo-cyatweretse-ko-twese-dushoboye-ibikorwa-by-ubutwari-Perezida-Kagame

  • Burera: Umwana w’imyaka 12 yakuwe mu kiyaga yapfuye nyuma y’iminsi itatu arohamye – #rwanda #RwOT

    Ahagana saa tatu zo kuwa Gatandatu ushize nibwo uyu mwana wabaga mu Mudugudu wa Gatare Akagari ka Cyabararika mu Murenge wa Muhoza yajyanye na begenzi be, maze umukuru muri bo atangira koga muri iki kiyaga undi aramukurikira ahita arohama kuko we atarazi koga.

    Umunyamabanga Nshingwabikorwa w’Umurenge wa Remera ukora ku gice uyu mwana yarohamiyemo ari naho umurambo we wabonetse ureremba mu gitondo cyo kuri uyu wa Mbere taliki 1 Gashyantare 2021, Twagirimana Edouard, yihanganishije uyu muryango wabuze umwana asaba ababyeyi kurushaho gukurikirana amakuru y’aho abana babo baba bari cyane cyane ko ari no mu bihe byo kwirinda ikwirakwira rya Covid-19.

    Ati ” Mbere ya byose turihanganisha uyu muryango wabuze umwana. Ikiyaga kirahari ntabwo tuzagihunga ariko tugomba kumenya uko duturana nacyo. Ndasaba ababyeyi kurushaho kumenya amakuru y’aho abana babo baherereye cyane ko turi no mu bihe bya Covid-19, banabakangurira kurushaho kwirinda kwegera iki kiyaga kuko iyo barangaye kibatwara ubuzima”

    Akomeza avuga ko ubu umurambo wajyanwe kwa muganga ngo ukorerwe isuzuma mu gihe abana bari kumwe bo bari mu miryango yabo.

    Uyu nyakwigendera yarohamye kuwa gatandatu, hitabazwa abazi koga n’abarobyi ariko ntibamubona kugeza kuri uyu wa Mbere ubwo wazamukaga.

    Ibiyaga bya Ruhondo na Burera byegeranye cyane, bifite ubujyakuzima burebure cyane kuko hari n’ahageza kuri metero 168 z’ubujyakuzima ariho abaturage basabwa kwirinda cyane.


    source http://igihe.com/amakuru/u-rwanda/article/burera-umwana-w-imyaka-12-yakuwe-mu-kiyaga-yapfuye-nyuma-y-iminsi-itatu

  • Ibyo abayobozi b’inzego z’ibanze basabwa kuzakosora muri manda itaha – #rwanda #RwOT

    Kuwa 26 Mutarama 2021 ni bwo Inteko rusange y’Inteko Ishinga Amategeko, Umutwe wa Sena, yateranye yemeza itegeko rigena isubikwa ry’amatora y’inzego z’ibanze yari ateganyijwe muri Gashyantare 2021, igena ko abasanzwe kuri iyo myanya bakomeza kuyobora kugeza igihe inzitizi z’icyorezo cya COVID-19 zizaba zamaze kuvaho.

    Icyo cyemezo cyaje gikurikiye itangazo rya Komisiyo y’Igihugu y’Amatora (NEC) ryavugaga ko amatora y’inzego z’ibanze azatangira ku wa 20 Gashyantare, hatorwa abayobozi mu nzego zegereye abaturage kuva kuri Komite Nyobozi y’Umudugudu, kugera ku Nama Njyanama na Komite Nyobozi y’Akarere.

    Nubwo kugeza ubu hataramenyeka neza igihe nyir’izina ayo matora azakorerwa, abaturage n’inzobere mu by’imiyoborere bavuga ko hari ibyagaragaye muri manda y’izo nzego irangiye bikwiye kuzakosorwa mu yindi manda.

    Mu byagarutsweho hari inkundura y’iyegura rya hato na hato yavugije ubuhuha mu bayobozi b’uturere n’inama njyanama muri iyi manda irangiye, naho bamwe mu banyamabanga nshingwabikorwa b’imirenge n’utugari bareguzwa ku mpamvu zitandukanye. Uko kwegura ahanini kwabaga kwaturutse ku kutuzuza neza inshingano zabo no kutesa imihigo bahize.

    Abayobozi b’uturere 12 muri 27 batangiranye na manda y’imyaka itanu ishize ni bo bakiri mu myanya yabo. Ureste babiri muri bo bahinduriwe imyanya manda itarangiye, abandi bareguye cyangwa batakarizwa icyizere n’inama njyanama.

    Habarwa abayobozi b’uturere 27 kuko batatu b’uturere two mu Mujyi wa Kigali bakuweho n’amavugura yatumye utwo turere dusigara tudafite ubuzima gatozi.

    Inzobere mu by’imiyoborere akaba n’umushakashatsi mu muryango Never Again, Eric Mahoro, yabwiye RBA ko ubushakashatsi bakoze mu 2019 bwerekanye ko hari igihe inama njyanama iba ifite ubushobozi buke bwo kugenzura komite nyobozi, ibintu byatuma ubuyobozi bw’akarere bugira imiyoborere idahwitse.

    Yakomeje ati “N’uburyo itoranywa birimo ikibazo [kuko] usanga ari abantu n’ubundi bafite imirimo mu karere ku buryo [komite] nyobozi iba ikibafiteho ububasha ku buryo kuyigenzura bigorana.”

    Kutesa imihigo no kunanirwa kuzuza inshingano biganisha ku kwegura kw’inzego z’ibanze, Mahoro avuga ko hari n’ubwo biterwa no kuba mu karere harimo imishinga myinshi “ibazwa akarere nyamara ingengo y’imari itabafasha kurangiza neza iyo mishinga” kuko hari amafaranga aturuka muri za minisiteri nayo aba yarabazwe mu ngengo y’imari.

    Iyo nzobere ivuga ko ubushakashatsi bwanerekanye ko “hari ikibazo cy’ubushobozi buke bw’abayobozi mu nzego z’ibanze, cyane cyane ku bijyanye no gusobanukirwa inshingano zabo.”

    Mahoro asaba ko “inzego z’ibanze zizatorwa zazongererwa ubumenyi” kuko hari n’abo usanga batumva gahunda za Leta bigatuma abaturage batabizera.

    Ku ruhande rw’abaturage, muri rusange bashima akazi izo nzego zakoze muri manda irangiye, ariko bakanagira ibyo basaba kuzanozwa ubutaha birimo ubukangurambaga ku kujyana abana mu ishuri no gusubizayo abaricikirije.

    Munyankindi Vincent wo muri Kamonyi yagize ati “Kuri njye mbona ku kagali hakwiye undi mukozi bakaba nka babiri [bahora bahari bakira abaturage]. Ibyo byaba ari byiza kuko ku mudugudu mbona mutekano na mudugudu bakora neza rwose.”

    Uwitwa Nshimiyimana Radjab we yagize ati “Abo mu nzego z’ibanze tuzatora bazadufashe bakore ikintu cyo gukangurira abana kwiga. Njyewe mbona ikibazo ari aho kiri rwose, bakareba uko n’abatiga basubira mu ishuri tukagira iterambere ariko n’abana bakagira uburere bwiza.”

    Icyo cyifuzo agisangiye na Bwanacye Fridaus na we utuye muri ako karere, wagize ati”Mbona abo tuzatora bakagombye gushakisha abana batiga kuko barahari rwose. Hano barahari batajya biga, birirwa birukanka kandi ni ikibazo pe! Mbona ntacyo abariho babikoraho.”

    Abayobozi mu nzego z’ibanze bagira uruhare rukomeye mu gushimangira gahunda ya Leta yo kwegereza ubuyobozi abaturage no kubafasha kugira uruhare mu iterambere ry’igihugu n’ibibakorerwa.

    Manda irangiye ni yo yateguwemo amatora y’umukuru w’igihugu yabaye mu 2017, ikaba irangiranye n’icyerekezo 2020 u Rwanda rwari rwarihaye mbere y’uko hatangira icya 2050.

    Guhindura imibereho y’abaturage ni yo yari intero y’inzego z’ibanze nk’uko bikubiye muri gahunda ya Guverinoma y’imyaka 7. Ibikorwa remezo, imibereho myiza n’ubukungu byongewemo imbaraga, ndetse isuzuma ry’imihigo rishingira ku mpinduka ku buzima bw’abaturage.

    Abayobozi mu nzego z’ibanze bagira uruhare rukomeye mu gushimangira gahunda ya Leta yo kwegereza ubuyobozi abaturage no kubafasha kugira uruhare mu iterambere ry’igihugu n’ibibakorerwa

    source http://igihe.com/amakuru/u-rwanda/article/ibyo-abayobozi-b-inzego-z-ibanze-basabwa-kuzakosora-muri-manda-itaha

  • Intwaro zafasha abakiri bato kuzagera ku bikorwa by’ubutwari – #rwanda #RwOT

    Intwari zizihizwa buri tariki 1 Gashyantare, ziri mu byiciro bitatu birimo Imanzi kibarizwamo Gen Fred Gisa Rwigema n’Umusirikari utazwi [uhagarariye abitangiye igihugu bakagwa ku rugamba ndetse n’abo mu bihe bizaza].

    Icyiciro cya kabiri ni icy’Intwari z’Imena, kibarizwamo Umwami Mutara Rudahigwa Charles Leon Pierre, Michel Rwagasana, Agatha Uwilingiyimana n’Abanyeshuri b’i Nyange.

    Icya gatatu n’icy’Intwari z’Ingenzi cyo nta ntwari irashyirwamo.

    Bamwe muri ba rwiyemezamirimo by’umwihariko abamaze kugera ku bikorwa by’indashyikirwa bavuga ko kugira ngo umuntu agere ku bikorwa nk’ibyo izi ntwaro zagezeho cyangwa se ibindi bihambaye igihugu kibifuzaho agomba kubitangira akiri umwana muto.

    Rwiyemezamirimo ufite Ikigo gikomeye mu bucuruzi bw’ibikomoka ku buhinzi n’ubworozi, Sina Gérard, yavuze ko urubyiruko rukwiye guharanira ubunyangamugayo no kwiremamo icyizere.

    Ati “Urubyiruko rurasabwa ibintu bibiri, icya mbere ni uguharanira ubunyangamugayo ndetse no kwiremamo icyizere uko bishoboka, hanyuma ntibibe mu magambo ahubwo bikajya mu bikorwa kuko aho uri hose hari ubuzima.”

    Ibikorwa bye by’indashyikirwa byamuhesheje ibihembo n’ibikombe bitandukanye byaba ibyo akura mu Rwanda ndetse no hanze yaho mu bihugu birimo u Budage, u Busuwisi, u Bufaransa, u Bwongereza muri Amerika n’ahandi.

    Sina Gérard asanga hakiri urubyiruko rushaka kwigira uko rutari, ibintu birukoma mu nkokora mu byatuma ruharanira ibikorwa by’ubutwari.

    Ati “Urubyiruko ruracyashaka kwigira uko rutari, rwijyana aho rutaragera, waganira n’abandi ukababwira ko utunze n’ibyo udafite. Ikiri imbogamizi ku rubyiruko ni ukuticisha bugufi, ariko iyo wicishije bugufi byose ubigeraho.”

    Gasore Serge, ni Umurinzi w’Igihango k’Urwego rw’Igihugu abikesha ibikorwa byo komora ibikomere abarokotse Jenoside no kongera kugarura ubumwe n’ubwiyunge mu batuye Umurenge wa Ntarama, Akarere ka Bugesera ari naho avuka.

    Gasore wavutse mu 1986, akora ibyo bikorwa binyuze mu muryango yashinze witwa Gasore Serge Foundation. Ahamya ko urubyiruko rwagatangiye kureba uko rwakwishakira igisubizo aho gutekereza ak’imuhana.

    Ati “Urubyiruko rwatangira kureba ibyaruteza imbere, rugatangira kureba ibyo ruhamagarirwa gukora hakiri kare rudategereje gufashwa.”

    Twahirwa Dieudonné utuye mu Kagari ka Ramiro, Umurenge wa Gashora, mu Karere ka Bugesera, ni umuhinzi w’urusenda wabigize umwuga, asanga urubyiruko rukwiye gutangirira ku bintu bito mu gihe rushaka gutera imbere.

    Ati “Icya mbere si amikoro, ahubwo ni ugutangira akantu gato ukagakora neza, wagira imbogamizi zituma ibikorwa bidakora neza, ukabimenyeshereza igihe abantu bakakugira inama akenshi ibyo biragufasha.”

    Uruhare rw’ababyeyi ni ingenzi

    Rwiyemezamirimo Mukagahima Ange, ufite ikigo Zima Entreprise gitunganya ibihaza akabibyazamo ifu, amavuta yo guteka, ibisuguti n’ibindi, yavuze ko ababyeyi bafite uruhare mu gutuma abana baba intwari.

    Mu kiganiro na IGIHE, yagize ati “Ikintu numva urubyiruko rwo mu Rwanda kirureba, ni ukudategereza ko hari undi muntu w’abatekerereza kuko ubona urubyiruko rwinshi rwo mu Rwanda gufata icyemezo bibagora.”

    “Baracyategereza ko kanaka avuga ngo kora iki, baracyategereza ko babona akazi, baracyategereza ko ababyeyi babafasha. Ababyeyi nibatoze abana bakiri bato kuba intwari. Umuntu ntabwo azaba intwari afite imyaka 30 cyangwa 20, ahubwo bizatangirira no kuri ya myaka itanu cyangwa icumi”.

    Mukagahima yavuze ko urubyiruko kuba rukunze kugaragaza ikibazo cy’igishoro ngo rwiteza imbere bidakwiye kuba urwitwazo ahubwo rwagakwiye kurangwa n’umuco wo kwizigama.

    Ati “Igishoro cyo gihora ari ikibazo ndetse n’abafite amafaranga nta gihe uzumva ko ahagije, ahubwo reka tubanze twigishe urubyiruko ikintu cyo kwizigama”.

    Uyu mwaka ibikorwa byo kwizihiza Umunsi w’Intwari bizakorwa hubahirizwa amabwiriza yo kwirinda Coronavirus. Hazatangwa ibiganiro bitandukanye hifashishijwe itangazamakuru n’ikoranabuhanga.

    Sina Gérard yavuze ko kuticisha bugufi ku rubyiruko bishobora kuba imbarutso yo kutagera ku bikorwa by’iterambere rwiyemeje

    Gasore Serge yavuze ko ak’i Muhana kaza imvura ihise, asaba urubyiruko kwishakamo ibisubizo mbere yo kubitegereza ku bandi

    Rwiyemezamirimo Twahirwa, yavuze ko ubunebwe ari we mwanzi wa mbere w’ubutwari n’iterambere, ashishikariza urubyiruko kwivanamo iyo ngeso

    Mukagahima Ange yavuze ko ibikorwa by’ubutwari no kwigira bikwiriye kwigishwa abana bakiri bato

    Urubyiruko rugize igice kinini cy’Abanyarwanda, ari nabyo biruha umukoro wo kuruteza imbere

    source http://igihe.com/amakuru/u-rwanda/article/intwaro-zafasha-abakiri-bato-kuzagera-ku-bikorwa-by-ubutwari

  • Algeria: Bari biteguye urukingo rwa Covid 19 batungurwa no gusanga ari inzoga ya Vodka #Rwanda #RwOT via @kigalitoday #rwanda #RwOT

    Bibeshye ko ari urukingo rwa Covid-19 bazana Vodka
    Bibeshye ko ari urukingo rwa Covid-19 bazana Vodka

    Perezida w’icyo gihugu yari yasezeranyije abaturage be ko agiye gutangira kubakingira iyo ndwara, bakaba bari bahisemo gukoresha urukingo rwo mu gihugu cy’u Burusiya rwitwa Sputnik V, gusa batunguwe no kubona indege yibeshya ikazana inzoga ikunzwe cyane yo mu Burusiya izwi nka Vodka, nk’uko byatangajwe n’urubuga ‘archyde.com’.

    Ubwo indege yari itegerejwe yageraga ku kibuga cy’indege cya Algeria, byitezweho ko izanye inkingo ibihumbi 500, abasirikare n’abayobozi ndetse n’abanyamakuru bari baje kurwakira batunguwe n’uko abashinzwe ubuziranenge bavuze ko haje inzoga aho kuza inkingo.

    Minisitiri w’ubuzima yahise ahatwa ibibazo ngo asobanure uko byagenze akaba yavuze ko habayeho kwibeshya kandi ko inkingo nyazo zigiye guhita zizanwa kandi abisabira imbabazi.

    Biteganyijwe ko mu gihugu cya Algeria batangira gukingira abaturage babo mu ntangiriro z’iki cyumweru, mu gihe ubundi bari bijeje abaturage babo ko bazatangira ku wa Gatandatu ushize.

    Vodka, inzoga ikunzwe cyane mu Burusiya
    Vodka, inzoga ikunzwe cyane mu Burusiya


    source https://www.kigalitoday.com/ntibisanzwe/article/algeria-bari-biteguye-urukingo-rwa-covid-19-batungurwa-no-gusanga-ari-inzoga-ya-vodka

  • Intwari ebyiri z’i Nyange ziyemeje kubana nk’umugabo n’umugore (ubuhamya) #Rwanda #RwOT via @kigalitoday #rwanda #RwOT

    Uwamahoro Prisca na Sindayiheba Phanuel
    Uwamahoro Prisca na Sindayiheba Phanuel

    Uwamahoro Prisca avuga ko ubwo bigaga, ibyo kubana batari babifite mu mishinga, ahubwo ngo bemeranyijwe kubana nyuma yahom bashyingiranwa muri 2009.
    Uwamahoro ati “Ubu Phanuel ni umugabo wanjye ni na we twabyaranye abana batatu dufite, babiri ni abakobwa undi ni umuhungu. Ubwo twagendaga duhura cyane cyane mu muryango duhuriyemo witwa Komeza Ubutwari, twarushagaho kuganira twumva twashakana.”

    Prisca avuga ko kuba barashakanye batakundanye bashingiye ku kuba bombi ari intwari nk’uko abivuga ati “Urukundo rutemba rugana aho rushaka, ntabwo namukunze cyangwa we ngo ankunde kubera ko turi intwari, ni uko twashimanye mbere na mbere, ariko ubwo nyine iyo umuntu ari intwari aba ari intwari muri byose, yujuje ibya ngombwa byose agwa neza, aca bugufi ni umuntu nyine wumva ko mukwiye kubana mugahuza inshingano zo kurera”.

    Avuga ko baharanira guha abana babo uburere bwa gitwari babatoza umuco wo gukunda abandi. Ati “Hari ubwo bava ku ishuri bakumva bishimiye ko abandi bana bavuze ko ari abana b’intwari bababwira bati muzabe intwari nka Papa na Mama. Ni uwo murongo tubayoboramo aho twifuza ko na bo bazasiga umurage mwiza w’ubutwari, gukunda igihugu no gukura ari Abanyarwanda buzuye kandi bakunda Imana. Ni yo mpamvu dukomeje gukangurira n’abandi babyeyi kubiba imbuto nziza mu bana babo.”


    source https://www.kigalitoday.com/amakuru/amakuru-mu-rwanda/article/intwari-ebyiri-z-i-nyange-ziyemeje-kubana-nk-umugabo-n-umugore-ubuhamya

  • Intwaro zafasha abakiri bato kuzagera ku bikorwa by'ubutwari – #rwanda #RwOT

    Intwari zizihizwa buri tariki 1 Gashyantare, ziri mu byiciro bitatu birimo Imanzi kibarizwamo Gen Fred Gisa Rwigema n'Umusirikari utazwi [uhagarariye abitangiye igihugu bakagwa ku rugamba ndetse n'abo mu bihe bizaza].

    Icyiciro cya kabiri ni icy'Intwari z'Imena, kibarizwamo Umwami Mutara Rudahigwa Charles Leon Pierre, Michel Rwagasana, Agatha Uwilingiyimana n'Abanyeshuri b'i Nyange.

    Icya gatatu n'icy'Intwari z'Ingenzi cyo nta ntwari irashyirwamo.

    Bamwe muri ba rwiyemezamirimo by'umwihariko abamaze kugera ku bikorwa by'indashyikirwa bavuga ko kugira ngo umuntu agere ku bikorwa nk'ibyo izi ntwaro zagezeho cyangwa se ibindi bihambaye igihugu kibifuzaho agomba kubitangira akiri umwana muto.

    Rwiyemezamirimo ufite Ikigo gikomeye mu bucuruzi bw'ibikomoka ku buhinzi n'ubworozi, Sina Gérard, yavuze ko urubyiruko rukwiye guharanira ubunyangamugayo no kwiremamo icyizere.

    Ati 'Urubyiruko rurasabwa ibintu bibiri, icya mbere ni uguharanira ubunyangamugayo ndetse no kwiremamo icyizere uko bishoboka, hanyuma ntibibe mu magambo ahubwo bikajya mu bikorwa kuko aho uri hose hari ubuzima.'

    Ibikorwa bye by'indashyikirwa byamuhesheje ibihembo n'ibikombe bitandukanye byaba ibyo akura mu Rwanda ndetse no hanze yaho mu bihugu birimo u Budage, u Busuwisi, u Bufaransa, u Bwongereza muri Amerika n'ahandi.

    Sina Gérard asanga hakiri urubyiruko rushaka kwigira uko rutari, ibintu birukoma mu nkokora mu byatuma ruharanira ibikorwa by'ubutwari.

    Ati 'Urubyiruko ruracyashaka kwigira uko rutari, rwijyana aho rutaragera, waganira n'abandi ukababwira ko utunze n'ibyo udafite. Ikiri imbogamizi ku rubyiruko ni ukuticisha bugufi, ariko iyo wicishije bugufi byose ubigeraho.'

    Gasore Serge, ni Umurinzi w'Igihango k'Urwego rw'Igihugu abikesha ibikorwa byo komora ibikomere abarokotse Jenoside no kongera kugarura ubumwe n'ubwiyunge mu batuye Umurenge wa Ntarama, Akarere ka Bugesera ari naho avuka.

    Gasore wavutse mu 1986, akora ibyo bikorwa binyuze mu muryango yashinze witwa Gasore Serge Foundation. Ahamya ko urubyiruko rwagatangiye kureba uko rwakwishakira igisubizo aho gutekereza ak'imuhana.

    Ati 'Urubyiruko rwatangira kureba ibyaruteza imbere, rugatangira kureba ibyo ruhamagarirwa gukora hakiri kare rudategereje gufashwa.'

    Twahirwa Dieudonné utuye mu Kagari ka Ramiro, Umurenge wa Gashora, mu Karere ka Bugesera, ni umuhinzi w'urusenda wabigize umwuga, asanga urubyiruko rukwiye gutangirira ku bintu bito mu gihe rushaka gutera imbere.

    Ati 'Icya mbere si amikoro, ahubwo ni ugutangira akantu gato ukagakora neza, wagira imbogamizi zituma ibikorwa bidakora neza, ukabimenyeshereza igihe abantu bakakugira inama akenshi ibyo biragufasha.'

    Uruhare rw'ababyeyi ni ingenzi

    Rwiyemezamirimo Mukagahima Ange, ufite ikigo Zima Entreprise gitunganya ibihaza akabibyazamo ifu, amavuta yo guteka, ibisuguti n'ibindi, yavuze ko ababyeyi bafite uruhare mu gutuma abana baba intwari.

    Mu kiganiro na IGIHE, yagize ati 'Ikintu numva urubyiruko rwo mu Rwanda kirureba, ni ukudategereza ko hari undi muntu w'abatekerereza kuko ubona urubyiruko rwinshi rwo mu Rwanda gufata icyemezo bibagora.'

    'Baracyategereza ko kanaka avuga ngo kora iki, baracyategereza ko babona akazi, baracyategereza ko ababyeyi babafasha. Ababyeyi nibatoze abana bakiri bato kuba intwari. Umuntu ntabwo azaba intwari afite imyaka 30 cyangwa 20, ahubwo bizatangirira no kuri ya myaka itanu cyangwa icumi'.

    Mukagahima yavuze ko urubyiruko kuba rukunze kugaragaza ikibazo cy'igishoro ngo rwiteza imbere bidakwiye kuba urwitwazo ahubwo rwagakwiye kurangwa n'umuco wo kwizigama.

    Ati 'Igishoro cyo gihora ari ikibazo ndetse n'abafite amafaranga nta gihe uzumva ko ahagije, ahubwo reka tubanze twigishe urubyiruko ikintu cyo kwizigama'.

    Uyu mwaka ibikorwa byo kwizihiza Umunsi w'Intwari bizakorwa hubahirizwa amabwiriza yo kwirinda Coronavirus. Hazatangwa ibiganiro bitandukanye hifashishijwe itangazamakuru n'ikoranabuhanga.

    Sina Gérard yavuze ko kuticisha bugufi ku rubyiruko bishobora kuba imbarutso yo kutagera ku bikorwa by’iterambere rwiyemeje

    Gasore Serge yavuze ko ak’i Muhana kaza imvura ihise, asaba urubyiruko kwishakamo ibisubizo mbere yo kubitegereza ku bandi

    Rwiyemezamirimo Twahirwa, yavuze ko ubunebwe ari we mwanzi wa mbere w’ubutwari n’iterambere, ashishikariza urubyiruko kwivanamo iyo ngeso

    Mukagahima Ange yavuze ko ibikorwa by’ubutwari no kwigira bikwiriye kwigishwa abana bakiri bato

    Urubyiruko rugize igice kinini cy’Abanyarwanda, ari nabyo biruha umukoro wo kuruteza imbere


    Source : http://igihe.com/amakuru/u-rwanda/article/intwaro-zafasha-abakiri-bato-kuzagera-ku-bikorwa-by-ubutwari

  • Uko yahohotewe n’umugabo we mu gihe cya Guma mu rugo #rwanda #RwOT

    Kuva gahunda ya guma mu rugo yashyirwaho nk’imwe mu ngamba zikomeye zo kwirinda ikwirakwira ry’ubwandu bwa Covid-19, ihohoterwa rishingiye ku gitsina ryazamuye ikigero ryariho bitewe ahanini n’uko abantu bose bari mu rugo, imwe mu miryango yari ifite amakimbirane yabonye umwanya wo kuganira no gushaka umuti, ariko hari n’ aho usanga ahubwo guma mu rugo yarabaye intandaro yo gukomeza ubwumvikane buke, guhangana, dore ko ntawavaga iruhande rw’undi, intonganya za buri kanya, gushakisha amakosa ku (…)

    – Urugo

    Source : http://agasaro.com/spip.php?article4351

  • Impinduka zidasanzwe mu myaka 20 ishize abaturage begerejwe ubuyobozi n’ubushobozi: Ikiganiro na Minisitiri Shyaka – #rwanda #RwOT

    Mu myaka 21 ishize, umuturage yahagurukaga iwe, za Bweyeye muri Rusizi, akerekeza i Kigali ku cyicaro cya Minisiteri y’Ubutegetsi bw’Igihugu, MINALOC, gushaka icyemezo cy’uko atishoboye.

    Uyu munsi si ko bimeze kuko kuba afite telefoni igendanwa, byoroshye gusaba icyangombwa kikamugeraho bitarenze umunsi umwe kandi atavuye iwe mu rugo. Ibyo ni ibyiza byo kuba ubuyobozi bwaramwegereye.

    Iyi politiki yo kwegereza abaturage ubuyobozi n’ubushobozi, yakozwe mu byiciro birimo icya mbere cya 2001-2006, cyo kubaka imiterere y’inzego z’ubutegetsi, havaho za komini na perefegitura bisimbuzwa uturere n’intara ndetse n’amazina yabyo yari ashingiye ahanini ku mateka arahinduka.

    Icyiciro cya kabiri cyahariwe kubaka izo nzego no kongera imbaraga mu byo zikorera abaturage ariko binajyana n’ikibatsi mu mibereho myiza y’abaturage. Muri iyo myaka itanu [2006-2011], ni bwo abantu benshi bavuye mu bukene aho abasaga miliyoni imwe bavuye mu murongo w’ubukene bukabije.

    Mu 2011-2016, habayeho kongera ingufu muri gahunda mbaturabukungu zari zaratangijwe mu cyiciro cyabanjirije icyo, ndetse habaho kongera ibikorwa byihutisha iterambere, birimo gahunda za Girinka, VUP n’izindi zose zagiye zigirwamo uruhare n’inzego z’ibanze zegerejwe abaturage.

    Mu 2016-2021, cyaranzwe no gushimangira ibyabanje no kongera uruhare rw’abaturage mu mihigo, mu bibakorerwa aho usanga nk’ubu nibura uruhare w’abaturage rugeze hejuru ya 70%, ruvuye hasi ya 50%, rwariho mu myaka itandatu ishize.

    Mu kiganiro cyihariye yagiranye na IGIHE, Minisitiri w’Ubutegetsi bw’Igihugu, Prof Shyaka Anastase, yagaragaje ko politiki yo kwegereza abaturage ubuyobozi iri mu nzira nziza kandi umusaruro wayo ugaragarira mu mibereho abaturage bafite ariko nanone no ku cyizere abaturage bafitiye ubuyobozi bwabo kuva ku Umukuru w’Igihugu.

    Yagize ati “Iyo tubona ishusho y’inzego nkuru z’igihugu, iz’umutekano n’izindi zifite ishusho nziza mu baturage, buriya inzego z’ibanze ziba zabigizemo uruhare kuko nibo bahagarariye izo nzego z’ubuyobozi.”

    “Kandi turashima ko icyizere Abanyarwanda muri rusange bafitiye inzego z’ubuyobozi bw’igihugu guhera kuri Perezida wa Repubulika, ni hafi 100%, inzego nkuru z’igihugu cyacu, icyizere cy’Abanyarwanda kuri izo nzego kiri hejuru cyane. Icyo rero ni igitego cyacu nin’umusaruro kuri izo nzego zegerejwe abaturage.”

    Ubushakashatsi bugaragaza ishusho y’uko abaturage babona imiyoborere n’imitangire ya Serivisi mu Nzego z’Ibanze buzwi nka ‘Citizen Report Card (CRC) bwakozwe mu 2016-2017 bwagaragaje ko igipimo cyo kwishimira serivisi kiri kuri 70, 9%.

    Mu 2020, ubu bushakashatsi bw’Urwego rw’Igihugu rw’Imiyoborere (RGB) bwagaragaje ko Abanyarwanda bafitiye icyizere ubuyobozi bukuru bw’igihugu kurusha izindi nzego mu Rwanda, aho bizera Perezida Kagame ku kigero cya 99.2%.

    Ubwo bushakashatsi bugaragaza ko abaturage bizera Inteko Ishinga Amategeko nk’intumwa bitoreye kubahagararira ku kigero cya 92.8%, naho inkiko zibakiranura mu manza bakazizera ku kigero cya 88.7%. Abaturage bizera inzego z’umutekano mu Rwanda zirimo igisirikare n’igipolisi hejuru ya 90%.

    Bukomeza bugaragaza ko abaturage bari kuri 71.3% bishimira serivisi bahabwa mu nzego z’ibanze naho 77.17% bishimira uruhare bagira mu bibakorerwa.

    Kwegereza abaturage ubuyobozi byatumye icyizere bagirira inzego nkuru kugeza ku Mukuru w’Igihugu cyenda kugera ku 100%

    Impinduka mu mikoro no gucunga neza ibya rubanda

    Muri politiki yo kwegereza ubuyobozi n’ubushobozi abaturage, akarere nirwo rwego rutangirwaho serivisi nyinshi ziganjemo izahoze zitangwa na za minisiteri n’ibindi bigo.

    Imibare ya Minisiteri y’Imari n’Igenamigambi igaragaza ko nibura buri mwaka akarere kagenerwa ingengo y’imari iri hejuru ya miliyari 10Frw, hari n’aho yiyongera. Nko mu ngengo y’imari 2016/2017, uturere 30 twari twagenewe asanga miliyari 436,6Frw.

    Minisitiri Prof Shyaka yagize ati “Inzego z’ibanze zariyubatse, uyu munsi nta karere katarusha minisiteri iyo ariyo yose ingengo y’imari. Kubera gahunda yo kwegereza abaturage ubuyobozi usanga ingengo y’imari ari hejuru ya miliyari 10 Frw ndetse hari n’abasatira 20 Frw.”

    Ikindi ni uko amafaranga uturere twishakamo yavuye kuri miliyari zisaga 40 Frw mu 2015 agera kuri miliyari 61 Frw. Nibura buri mwaka hiyongeraho 10%.

    Mu myaka 10 ishize, imirenge 416, ntiyabaga yemerewe gukoresha ingengo y’imari ariko kuri ubu byarahindutse kuko n’ubwo idahabwa ingengo ariko ishobora kuyikoresha mu buryo bwemewe, hakagira ibikorwa bikorwa n’umurenge.

    Minisitiri Prof Shyaka avuga ko ubushobozi bwiyubatse haba mu mikorere ndetse no muri serivisi abayobozi baha abaturage. Ibi ariko ngo bijyana n’uburyo aba bayobozi bakoresha neza ibya rubanda.

    Raporo y’Umugenzuzi Mukuru w’Imari ya Leta mbere ya 2015, yagaragazaga ko uturere tubiri muri 30 [2/30] nitwo twonyine twari dufite imicungire y’umutungo wa leta imeze neza, mu gihe utundi 28 twose raporo yagaragazaga ‘Agahomamunwa’.

    Iyi raporo yo mu 2020, mu bijyanye no gucunga umutungo wa Leta, uturere 28, tumeze neza n’ubwo hataburamo utubazo tworoheje.

    Minisitiri Prof Shyaka ati “Bivuze iki? Ari uburyo bwo kuba inzego, imikorere yazo, kuzirikana akamaro k’umutungo wa leta n’uburyo tugomba kuwusigasira… inzego z’ibanze zariyubatse kandi zateye intambwe ikomeye.”

    Kugeza ubu hari serivisi 33 zihabwa abanyarwanda hifashishijwe ikoranabuhanga birimo ibyemezo by’amavuko, iby’uko basezeranye ndetse n’ibikoreshwa mu nkiko. Muri izo zose harimo 22 bashobora kubona bibereye mu rugo.

    Minisitiri Prof Shyaka avuga ko ubu buryo bwo kwifashisha ikoranabuhanga bifasha mu kwihutisha serivisi no kwimakaza gukorera mu mucyo.

    Minisitiri w’Ubutegetsi bw’Igihugu, Prof Shyaka Anastase, asanga politiki yo kwegereza abaturage ubuyobozi n’ubushobozi yaratanze umusaruro ntagereranywa

    Umuturage ku isonga!

    Mu 2006, nibwo Guverinoma y’u Rwanda yashyizeho uburyo bwo gukorera ku mihigo nk’uburyo bwo gufasha igihugu kwihutisha iterambere, kwihutisha ibikorwa bigamije kuzamura imibereho y’umunyarwanda. Yatangiye ikorwa ku rwego rw’akarere ariko mu 2009/2010, iragurwa ishyirwa no mu nzego nkuru z’igihugu za Minisiteri.

    Muri 2017/18 yaravuguruwe hongerwa uburemere ku bijyanye n’imibereho myiza y’abaturage, hatangizwa n’imihigo ihuriweho. Hanavuguruwe uburyo bwo kuyisuzuma. Kuri iyi nshuro igiye kongerwamo umwihariko w’ibikorwa bihindura imibereho y’umuturage harebwa urugo ku rundi n’imiyoborere.

    Perezida Kagame, ubwo yayoboraga umuhango wo gusinya imihigo ya 2013/2014, yavuze ko imihigo ari uburyo bwo gufatanya hagati y’inzego za Leta, abikorera n’abaturage mu kuzana impinduka ziganisha ku mibereho myiza.

    Icyo gihe yagize ati “Nagira ngo nibutse ko iyi mihigo ari uburyo bw’imikorere twebwe Abanyarwanda twahisemo kandi twishyiriyeho bivuye mu muco wacu. Abikorera n’abandi baturage bunganira leta ku bikorwa akenshi biba bitari mu ngengo y’imari, niyo ubufatanye burushaho kuba bwatugirira akamaro. Ibyo bituma umusaruro uva mu mihigo wikuba inshuro nyinshi iyo twafatanyije.”

    Mu 2019, Perezida Kagame yifuje ko inzego zitandukanye zafata umwanya zikinjizamo ibindi bikorwa bikenewe, bityo imihigo ikaba umusemburo w’iterambere ry’imibereho myiza n’umudendezo w’abaturage.

    Minisitiri Prof Shyaka avuga ko kuva imihigo yatangira imaze kuba umuco kandi n’abaturage bamaze kuyigira iyabo ku buryo kuri ubu isigaye ishingira kubyo bashaka.

    Yakomeje agira ati “Hari aho twagiye tubona mu kwishakamo ibisubizo, abaturage bagiye babikora. Ugasanga nko mu Mudugudu runaka, abaturage baravuze bati ntabwo dushaka ko buri rugo rugira ibiti by’imbuto, turashaka ko haba isomero, turashaka ko nta mwana uva mu ishuri, turashaka ko nta mwana ugaragara mu mirire mibi, turashaka, turashaka….”

    “Bakagenda bagatondeka ibintu kandi bakabikora. Ni ukuvuga ngo rero ayo niyo masomo natwe tuvana mu baturage kuko nabo bishakamo ibisubizo kandi bitanga umusaruro, ibyo byose ari ku mudugudu ari ku murenge turagira ngo bihabwe imbaraga.”

    Avuga ko nyuma y’impanuro bahawe n’Umukuru w’Igihug, bihutiye kongera imbaraga mu bufatanye hagati y’inzego ku buryo imihigo itagomba kuba iya meya ahubwo agatafanya n’abo bakorana ndetse n’abaturage.

    Mu kwimakaza imikorere n’imikoranire mu kwesa imihigo, urwego rw’akarere rwashyizeho inama izwi nka JOC [Joint Operating Committee], ihuza abayobozi n’abakozi bo mu karere nibura rimwe cyangwa kabiri mu cyumweru bakaganira ku buzima bw’akarere n’ibibazo bihari bigashakirwa ibisubizo.

    Minisitiri Prof Shyaka ati “Icyo Umukuru w’Igihugu yavugaga cy’uko badakorana, cyamaze kubonerwa igisubizo. Kubera ko imikoranire ntaho wayihungira. Ikindi nabonye ni uko ababa bari muri iyo nama ntabwo ari indorerezi, baraganiraga ku mihigo ku buryo niba aria bantu 10, bafite imihigo 20 baragabana buri wese agafata ibiri.”

    Muri rusange kuva hashyirwaho gahunda yo kwegereza abaturage ubuyobozi, hagiye habaho impinduka zikomeye mu bijyanye n’uko abanyarwanda bava mu buke ahanini binyuze muri bwa buryo igihugu cyashyizeho bwo kwishakamo ibusubizo.

    Imibare yerekana ko mu 2000/2001 abari mu murongo w’ubukene mu Rwanda bari 58.9%, mu 2005/6 bari 56.7%, mu 2010/11 bari 44.9%, mu 2013/14 bari 39.1%. Ubushakashatsi bwa Gatanu ku mibereho y’ingo mu Rwanda (EICV5), bwasohotse mu Ukuboza 2018, bwagaragaje abagera kuri 38.2% bari mu bukene naho 16.0% bari mu bukene bukabije.

    Mu myaka 20 ishize abaturage begerejwe ubuyobozi, uruhare mu bibakorerwa rwarazamutse

    source http://igihe.com/amakuru/u-rwanda/article/impinduka-zidasanzwe-mu-myaka-20-ishize-abaturage-begerejwe-ubuyobozi-n