Author: webrwanda

  • Hashimiwe abanyamakuru bagira uruhare mu ikoreshwa ry’Ikinyarwanda kinoze –

    Bashimiwe kuri kuri iki Cyumweru tariki ya 21 Gashyantare 2021, ubwo u Rwanda rwifatanyaga n’Isi kwizihiza Umunsi Mpuzamahanga w’Ururimi Kavukire, mu birori byabaye hifashishijwe ikoranabuhanga hirindwa icyorezo cya COVID-19.

    Abanyamakuru bashimiwe bari mu byiciro bine bitandukanye birimo icy’ab’ibitangazamakuru byandika, icy’abakora kuri radio, icy’abo kuri televiziyo, ndetse n’icy’indashyikirwa.

    Umwanditsi akaba n’umunyamakuru wa IGIHE, Maniraguha Ferdinand, wahize abandi mu cyiciro cy’abandika, yavuze ko yatunguwe no kuba yaratoranyijwe mu banyamakuru banditse inkuru zirimo Ikinyarwanda kinoze, kuko abikora nk’ibintu akunda atagamije ibihembo.

    Ati “Ni ibyishimo byinshi kuba natoranyijwe mu banyamakuru banditse inkuru zirimo Ikinyarwanda kinoze. Ntabwo nari mbyiteze kuko nandika ntagamije ibihembo ahubwo mbikora nk’ibintu nkunda.”

    Yakomeje avuga ko kwandika Ikinyarwanda kinoze abikora nk’inshingano agamije guteza imbere ururimi Kavukire.

    Ati “Kuba ngerageza kwandika Ikinyarwanda kinoze, ni inshingano ku ruhande rumwe kuko numva ko mu bushobozi bw’ibyo nkora, hari icyo nakora ngo nteze imbere ururimi rwanjye. Kuba nzi Ikinyarwanda, nkakorera Ikinyamakuru cyandika mu Kinyarwanda, mfite inshingano zo kwandika inkuru mu rurimi abadukurikira bumva neza kandi nkarunoza.”

    Maniraguha akangurira abanyamakuru bagenzi be n’Abanyarwanda muri rusange kunoza ururimi Kavukire kuko ari ikirango cy’umuco.

    Ati “Abanyamakuru n’abandi bafite aho bahurira n’imikoreshereze y’Ikinyarwanda, birakwiriye ko dusigasira Ikinyarwanda nka kimwe mu birango by’imena by’umuco Nyarwanda. Si byiza ko hazabaho igihe mu mateka abanditsi n’abanyamakuru twazashinjwa uburangare n’uruhare mu izimira ry’ururimi rwacu kavukire.”

    Abandi babaye aba mbere mu bindi byiciro harimo umunyamakuru wa Radio Salus, Yves Butoyi, uyoboye icy’abakora kuri radio, Umunyamakuru wa TV1, Ngabirano Olivier, uyoboye icy’abakora kuri televiziyo ndetse n’Umunyamakuru wa RBA akaba n’umuyobozi wa RMC, Barore Cléophas wahize abandi mu cyiciro cy’indashyikirwa.

    Uretse Abanyamakuru, RCHA yanatangaje abandi bagize uruhare mu kunoza Ikinyarwanda mu ngeri zitandukanye zirimo abashakashatsi, abanyeshuri n’abahanzi.

    Umuhanzikazi, Karasira Clarisse, wahize abandi mu gukoresha Ikinyarwanda kinoze, yabwiye IGIHE ko abikesha gukunda ururimi n’umuco Nyarwanda.

    Yagize ati “Ni ukubikunda cyane no gushyiramo imbaraga ndetse n’ishyaka. Nkora umuziki bitewe n’ubutumwa nshaka gutanga, ariko akenshi nibanda ku bifite aho bihuriye n’umuco Nyarwanda cyangwa n’Ikinyarwanda kuko mbikunda.”

    Hashimiwe kandi umushakashatsi wahize abandi ari we Bazirushaka Isaïe, abikesha igitabo yanditse cyitwa “Ikibonezamvugo Nsobanuzi cy’Ikinyarwanda.”

    Umunyeshuri wahize abandi mu kwandika Ikinyarwanda kinoze mu irushanwa RCHA ryateguye mu mashuri, ni Kwizera Emmanuel wiga kuri TTC Kirambo iri mu Karere ka Burera, naho ikigo cyashimiwe ni Banki ya Kigali.

    Muri ibyo birori byanyujijwe kuri Televiziyo y’u Rwanda, hatambukijwe ibihangano bitandukanye by’ingeri z’umuco n’ururimi Nyarwanda zirimo indirimbo n’imbyino, imivugo, inkuru ngufi, ndetse n’ikinamico.

    Abahanzi gakondo barimo Makanyaga Abdul na Nzayisenga Sophia ni bo basusurukije abakunda umuziki w’umwimerere w’Ikinyarwanda; abanyeshuri babiri bo mu mashuri yisumbuye bavuga imivugo, mu gihe abandi babiri bavuze inkuru ngufi.

    Hatambukijwe kandi ikinamico ngufi yerekana uko urubyiruko rwa none rutandukira rukica Ururimi Kavukire rw’Ikinyarwanda nkana, rukakivanga n’indimi z’amahanga cyangwa rugahimba amagambo mashya bita ko “ajyanye n’igihe”.

    Hifashishijwe uwo mukino, ababyeyi bakebuye urubyiruko ko rudakwiye kwirengagiza kuvuga neza ururimi uko bikwiye kuko byatuma amagambo amwe n’amwe azimira burundu bikaba intambamyi ku ikungahara ry’Ikinyarwanda.

    Uyu munsi wizihijwe nyuma y’icyumweru cyahariwe Umunsi Mpuzamahanga w’Ururimi Kavukire cyatangiye ku wa 15 Gashyantare 2021.

    Insanganyamatsiko y’uyu mwaka ku rwego rw’igihugu igira iti “Ururimi rw’Ikinyarwanda, umusingi w’ubumwe n’agaciro by’Abanyarwanda” naho ku rwego rw’Isi hatoranyijwe igira iti “Duharanire guteza imbere indimi nyinshi nta ruhejwe mu burezi no mu muryango”.

    Uyu munsi kandi wizihijwe mu gihe abashakashatsi batandukanye n’impuguke ku rurimi rw’Ikinyarwanda basaba gushyira imbaraga nyinshi mu kugiteza imbere binyuze mu bushakashatsi, imyigishirize n’ubuvanganzo.

    Maniraguha Ferdinand usibye kuba Umunyamakuru, ni n’umwanditsi w’ibitabo

    Barore Cleophas ni umwe mu bashimiwe ku bwo gukoresha Ikinyarwanda kinoze

    Umuhanzikazi Clarisse Karasira yashimiwe ku bwo guhanga ateza imbere ikinyarwanda

  • Kuva ku bwarimu kugera ku ntebe ya Afurika Yunze Ubumwe! Ubuzima bwa Dr Nsanzabaganwa (Video) –

    Izo ndangagaciro wongeyeho iyo gukunda gusenga no kwiga neza kandi ubishyizeho umwete, zafashije Dr Nsanzabaganwa Monique, uherutse kuba umugore wa mbere muri Afurika watorewe kuba Umuyobozi Wungirije wa Komisiyo ya Afurika Yunze Ubumwe.

    Uyu mugore w’imyaka 50 y’amavuko, ni umuhanga mu by’ubukungu kuko uretse kuba abifitemo Impamyabumenyi y’Ikirenga, anafite ubunararibonye muri byo kuko yabyigishije muri Kaminuza y’u Rwanda, aba Umunyamabanga wa Leta muri Minisiteri y’Imari n’Igenamigambi, aba Minisitiri w’Ubucuruzi n’Inganda, ubu yari Visi Guverineri wa Banki Nkuru y’u Rwanda.

    Ku wa 6 Gashyantare 2021, ni bwo yatorewe kuba Umuyobozi Mukuru Wungirije muri Komisiyo ya AU.

    IGIHE yagiranye ikiganiro cyihariye n’uyu mubyeyi ugira urugwiro cyane, by’umwihariko iyo muganira akunda gushyira Imana mu biganiro mugirana, ibintu avuga ko mu rugendo rwe by’umwihariko inshingano zose ahawe azishobozwa no kugira indangagaciro za gikirisitu.

    Nsanzabaganwa Monique ni umubyeyi ufite umugabo n’abana batatu barimo abahungu babiri n’umukobwa umwe. Yavukiye mu Byimana, Akarere ka Ruhango ari naho yize amashuri abanza.

    Mu mabyiruka ye, ababyeyi bamubyara bose bari abarimu mu mashuri abanza, ibintu byamufashije kwiga neza kandi ari umuhanga ku buryo yahoraga mu myanya y’imbere [mu bafite amanota meza mu ishuri], kuva mu mashuri abanza kugeza muri Kaminuza.

    Yagize ati “Ababyeyi banjye bari abarimu, bikadutera ishyaka ryo kwiga cyane, nari umuhanga mu ishuri ntibyangoraga. Mu rugendo nakoze icy’ingenzi cyabaga ari ukwiga.”

    Amashuri yisumbuye yayize muri Groupe Scolaire APE Rugunga mu Mujyi wa Kigali, ageze mu mwaka wa kabiri aza guhindura ajya muri Groupe Scolaire Officiel de Butare aho yigaga Ubukungu.

    -  Yakuranye inzozi zo kuba umwarimu!

    Amateka u Rwanda rwanyuzemo mbere ya Jenoside yakorewe Abatutsi, ntiyahaga uburenganzira busesuye buri mwana w’umuhanga kuva mu cyiciro ajya mu kindi.

    Dr Nsanzabaganwa na we niko byamugendekeye kuko n’ubwo yatsinze ibizamini by’amashuri abanza, ntiyagiye kwiga ayisumbuye mu ishuri rya Leta, gusa kubera ko ababyeyi be bari bafite ubushobozi bamujyanye mu ryigenga, muri APE Rugunga.

    Ati “Abanyarwanda benshi icyo gihe gutsinda ntabwo byari ihame, habagaho kwemererwa hakabaho impamvu nyinshi zatuma utajya kwiga kandi watsinze. Akenshi baduteshaga agaciro mu buryo bunyuranye ugasanga abakobwa baduhimba amazina, bigatuma buri gihe wumva ko ugomba kujya hanze. Ariko n’ubundi buryo bwose bwatumaga ubona ko imyigire n’ubwisanzure bw’umukobwa bigoye.”

    Dr Nsanzabaganwa wakuze ababyeyi be ari abarimu, yari anafite nyirasenge wize ibijyanye n’Ubukungu kandi aza kubikora agera ku rwego rwo hejuru [Yanabaye umudepite] bituma na we akura yumva yazagera ikirenge mu cye.

    Muri Jenoside yakorewe Abatutsi, Dr Nsanzabaganwa yigaga mu mwaka wa kabiri muri Kaminuza y’u Rwanda, nyuma y’aho irangiriye aza gusubiramo ndetse arangije kwiga ni bwo yakabije inzozi ze zo kugera ikirenge mu cy’ababyeyi be.

    Ati “Ndangije kwiga kubera ko twari twatsinze neza, nahise nguma muri kaminuza nk’umwarimu wungirije, nakundaga ubwarimu. Njye numvaga aricyo kintu nifuza kuzakora kuko ababyeyi banjye bari abarimu bigisha mu mashuri abanza, ariko njye nkumva nzaba umwarimu nkabo ariko ngatera intambwe nkigisha muri kaminuza.”

    Dr Nsanzabaganwa Monique watorewe kuba Umuyobozi wungirije wa Komisiyo y’Umuryango w’Ubumwe bwa Afurika yitezweho kugarura umucyo mu mikorere yawo

    -  Yagiriwe icyizere na Perezida Kagame kuva ku munsi wa mbere!

    Dr Nsanzabaganwa arambye cyane mu nzego z’igihugu nk’umunyepolitiki ariko by’umwihariko mu rwego rw’ubukungu.

    Mu 2000, ni bwo yagiye kwiga muri Kaminuza ya Stellenbosch Afurika y’Epfo, aharangiriza Icyiciro cya Gatatu cya Kaminuza mbere yo gusubira mu Rwanda agakomeza kwigisha muri Kaminuza.

    Yabwiye IGIHE ko Inama y’Abaminisitiri yateranye bwa mbere, nyuma y’uko Perezida Kagame atowe n’abaturage mu 2003, yahise imugira Umunyamabanga wa Leta ushinzwe Igenamigambi muri Minisiteri y’Imari n’Igenamigambi.

    Ati “Mu 2003, nagiriwe icyizere na Nyakubahwa Perezida wa Repubulika, nyuma y’aho abaye perezida utowe n’abaturage. Guverinoma ya mbere yashyizemo nari nyirimo.”

    Umukuru w’Igihugu yakomeje kumugirira icyizere mu 2008 amugira Minisitiri w’Ubucuruzi n’Inganda, inshingano yavuyeho mu 2011, agirwa Visi Guverineri wa BNR.

    Mu Ukuboza 2020, kandi ni bwo u Rwanda rwatanze Kandidatire ya Dr Monique Nsanzabaganwa nk’umukandida warwo kuri Visi Perezida wa Komisiyo ya AU.

    Yavuze ko iki cyizere yakomeje kugirirwa n’igihugu na Perezida Kagame muri rusange gifite byinshi gisobanuye kuri we ariko nanone bimuha umukoro ukomeye w’uko ahora yiyumvamo ko atagomba kumutenguha.

    Yakomeje agira ati “Icyizere mperutse kugirirwa cyo guhagararira u Rwanda muri Komisyo ya AU, ntabwo bwari ubwa mbere bangirira icyizere ariko biriya byo byari birenze. Numvise ari ibintu bidasanzwe kubera ko iyo urebye urwego rwatangiye kuba mpuzamahanga burya biba birenze.”

    “Ariko buri gihe iyo mpamagariwe inshingano, ikintu cya mbere kinza mu mutima ni igishyika cyo kuvuga ngo ariko buriya ndakora iki? Kuko buriya haba hari impamvu, iyo mpamvu nkayishakisha nkavuga ngo nzakora ijoro n’amanywa ariko nyigereho.”

    Ku wa 7 Gashyantare 2021, nibwo Dr Nsanzabaganwa yarahiriye inshingano ze nka Visi Perezida wa Komisiyo ya AU, avuga ko ari umwanya mwiza ku Rwanda kugira ngo rutange umusanzu mu mavugurura y’uyu muryango yatangijwe na Perezida w’u Rwanda Paul Kagame.

    Dr Nsanzabaganwa avuga ko imigabo n’imigambi yatumye atorwa ijyana n’inshingano zirimo ibijyanye n’ubukungu, gucunga umutungo, gucunga imiyoborere n’imikore, kugarura ugukora neza, mu mucyo, ku ntego, kubazwa inshingano ndetse no kwihutisha impinduka.

    Yagize ati “By’umwihariko bijyanye no gucunga neza umutungo, kongera ububasha n’ubushobozi bw’Umuryango w’Ubumwe bwa Afurika bwo kwitunga no kwihaza mu mafaranga avuye mu bihugu ariko n’andi twabona agacungwa neza, abakozi bagakora neza bashoboye kandi bakorera ku ntego.”

    Yakomeje agira ati “Ingingo natanze zari enye ziri ku miyoborere myiza no gucunga umutungo, ku bijyanye no gucunga abakozi n’imikorere yabo n’ibijyanye no gucunga inama igihe abantu bateranye, inama zikaba ngufi kandi zigakora ibyemezo bizima.”

    Dr Nsanzabaganwa ni inzobere mu bijyanye n’Ubukungu

    -  Hari indangagaciro yizereramo zafasha benshi…

    Dr Nsanzabaganwa avuga ko kugira ngo umuntu abeho afite intego kandi abe uw’agaciro akenshi abikomora kuri bwa burere aba yarahawe n’ababyeyi cyangwa abamureze. Ibi byose ariko ngo bikuzuzwa no kugira umuhate wo kwiga.

    Ati “Umuntu agirwa n’ibintu byinshi ariko icy’ingenzi ni uburere aba yarahawe, kuko uko ababyeyi bawe bakureze bagutoza gukunda umurimo, kutagira icyo winuba, kubana n’abantu bose neza kandi wisanzuye.”

    Yakomeje agira ati “Ikindi ni umuhate wo kwiga, iyo ntiga ntabwo nibwira ko mba ndi mu barambagizwa kuba nakora izi nshingano zitandukanye. Kwiga ngashyiramo ingufu nkanaminuza.”

    Dr Nsanzabaganwa ni umwe mu bayobozi mu nzego nkuru z’igihugu cy’u Rwanda b’abakirisitu kuko yanaririmbye muri Chorale Illuminatio ibarizwa muri Paruwasi yitiriwe Mutagatifu Dominiko mu yahoze ari Kaminuza Nkuru y’u Rwanda (Paroisse Universitaire Saint-Dominique).

    Avuga ko “Ngira amahirwe yo kuba ndi Umukirisitu, ahubwo iyaba nanamubaga kurushaho ngakora ibyo iyo myemerere idusaba. Mu by’ukuri ni urukundo ntawe utakwifuza kugira urukundo, ntawe utakwifuza gukora neza.”

    “Hari ahandi dukura twese imbaraga, aho harafasha cyane ni ibintu byuzuzanya, mu by’ukuri umunyepolitiki mwiza yaba n’umukirisitu mwiza kimwe n’uko umukirisitu mwiza yaba umunyepolitiki mwiza.”

    Avuga ko yakuze ari umuntu ukunda gusenga ari na byo akomoraho indangagaciro agenderaho mu buzima bwe bwa buri munsi ndetse n’inshingano zikomeye yagiye ahabwa kugeza uyu munsi.

    Yagize ati “Ikindi nibwira ko kigira umuntu, buriya n’ubwo uvukira ku babyeyi, umuntu aba yaremwe n’Imana. Twemera ko habaho Imana imwe, iyo Mana hari ubutumwa iduha hano ku Isi, ugomba kurangiza byanze bikunze.”

    Yakomeje agira ati “Ari nacyo kimpa imbaraga buri gihe iyo mvuye ku cyiciro njya mu kindi, nkibaza nti ariko wa muhamagaro ngerageza gushakisha n’ubwo ntawushyikira ariko numve ngo hari inshingano ngomba gukora kuri iyi Si. Icyo kintu kiguha imbaraga z’umutima, ukumva urisanzuye.”

    Mu bindi byakunze gufasha Dr Nsanzabaganwa harimo gukorana neza n’abo bakorana baba abamukuriye, abo akuriye, abo bari mu kigero kimwe, agaharanira kongera agaciro ku byo bari gukora ntabe ikigusha cyangwa ngo abakure mu murongo.

    Yakomeje agira ati “Ikindi ariko ni icyo cyizere igihugu cyakomeje kungirira, kirakomeye cyane. Kiriya cyizere iyo wicaye mu biro, kimera nk’aho ari irindi jisho riri kukureba kandi nta muntu uhari ariko ukumva iryo jisho rikuriho. Ni ukuvuga ngo biguha gukora cyane no kujya mu mutima w’uwatekereje kuguha inshingano ukibaza ngo ashaka ko nkora iki muri uyu mwanya? Ni ibintu bifasha kuko haba hari abantu benshi bashobora gukora nk’ibyo ukora.”

    Dr Nsanzabaganwa avuga ko urubyiruko by’umwihariko abana b’abakobwa bakwiye gukora cyane, kwiga cyane baharanira kuba indashyikirwa no kureba amahirwe igihugu kibashyiriraho bakayabyaza umusaruro bityo bakabasha kugira ahazaza heza. Byose bikajyana no kugira indangagaciro z’ubupfura.

    Dr Nsanzabaganwa w’imyaka 50 y’amavuko yabaye Umunyamabanga wa Leta muri Minisiteri y’Imari n’Igenamigambi, Minisitiri w’Ubucuruzi n’Inganda, ubu yari Visi Guverineri wa Banki Nkuru y’u Rwanda

    Amafoto na Video: Mucyo Serge


  • Kuva ku bwarimu kugera ku ntebe ya Afurika Yunze Ubumwe! Ubuzima bwa Dr Nsanzabaganwa (Video) – #rwanda #RwOT

    Izo ndangagaciro wongeyeho iyo gukunda gusenga no kwiga neza kandi ubishyizeho umwete, zafashije Dr Nsanzabaganwa Monique, uherutse kuba umugore wa mbere muri Afurika watorewe kuba Umuyobozi Wungirije wa Komisiyo ya Afurika Yunze Ubumwe.

    Uyu mugore w'imyaka 50 y'amavuko, ni umuhanga mu by'ubukungu kuko uretse kuba abifitemo Impamyabumenyi y'Ikirenga, anafite ubunararibonye muri byo kuko yabyigishije muri Kaminuza y'u Rwanda, aba Umunyamabanga wa Leta muri Minisiteri y'Imari n'Igenamigambi, aba Minisitiri w'Ubucuruzi n'Inganda, ubu yari Visi Guverineri wa Banki Nkuru y'u Rwanda.

    Ku wa 6 Gashyantare 2021, ni bwo yatorewe kuba Umuyobozi Mukuru Wungirije muri Komisiyo ya AU.

    IGIHE yagiranye ikiganiro cyihariye n'uyu mubyeyi ugira urugwiro cyane, by'umwihariko iyo muganira akunda gushyira Imana mu biganiro mugirana, ibintu avuga ko mu rugendo rwe by'umwihariko inshingano zose ahawe azishobozwa no kugira indangagaciro za gikirisitu.

    Nsanzabaganwa Monique ni umubyeyi ufite umugabo n'abana batatu barimo abahungu babiri n'umukobwa umwe. Yavukiye mu Byimana, Akarere ka Ruhango ari naho yize amashuri abanza.

    Mu mabyiruka ye, ababyeyi bamubyara bose bari abarimu mu mashuri abanza, ibintu byamufashije kwiga neza kandi ari umuhanga ku buryo yahoraga mu myanya y'imbere [mu bafite amanota meza mu ishuri], kuva mu mashuri abanza kugeza muri Kaminuza.

    Yagize ati 'Ababyeyi banjye bari abarimu, bikadutera ishyaka ryo kwiga cyane, nari umuhanga mu ishuri ntibyangoraga. Mu rugendo nakoze icy'ingenzi cyabaga ari ukwiga.'

    Amashuri yisumbuye yayize muri Groupe Scolaire APE Rugunga mu Mujyi wa Kigali, ageze mu mwaka wa kabiri aza guhindura ajya muri Groupe Scolaire Officiel de Butare aho yigaga Ubukungu.

    -  Yakuranye inzozi zo kuba umwarimu!

    Amateka u Rwanda rwanyuzemo mbere ya Jenoside yakorewe Abatutsi, ntiyahaga uburenganzira busesuye buri mwana w'umuhanga kuva mu cyiciro ajya mu kindi.

    Dr Nsanzabaganwa na we niko byamugendekeye kuko n'ubwo yatsinze ibizamini by'amashuri abanza, ntiyagiye kwiga ayisumbuye mu ishuri rya Leta, gusa kubera ko ababyeyi be bari bafite ubushobozi bamujyanye mu ryigenga, muri APE Rugunga.

    Ati 'Abanyarwanda benshi icyo gihe gutsinda ntabwo byari ihame, habagaho kwemererwa hakabaho impamvu nyinshi zatuma utajya kwiga kandi watsinze. Akenshi baduteshaga agaciro mu buryo bunyuranye ugasanga abakobwa baduhimba amazina, bigatuma buri gihe wumva ko ugomba kujya hanze. Ariko n'ubundi buryo bwose bwatumaga ubona ko imyigire n'ubwisanzure bw'umukobwa bigoye.'

    Dr Nsanzabaganwa wakuze ababyeyi be ari abarimu, yari anafite nyirasenge wize ibijyanye n'Ubukungu kandi aza kubikora agera ku rwego rwo hejuru [Yanabaye umudepite] bituma na we akura yumva yazagera ikirenge mu cye.

    Muri Jenoside yakorewe Abatutsi, Dr Nsanzabaganwa yigaga mu mwaka wa kabiri muri Kaminuza y'u Rwanda, nyuma y'aho irangiriye aza gusubiramo ndetse arangije kwiga ni bwo yakabije inzozi ze zo kugera ikirenge mu cy'ababyeyi be.

    Ati 'Ndangije kwiga kubera ko twari twatsinze neza, nahise nguma muri kaminuza nk'umwarimu wungirije, nakundaga ubwarimu. Njye numvaga aricyo kintu nifuza kuzakora kuko ababyeyi banjye bari abarimu bigisha mu mashuri abanza, ariko njye nkumva nzaba umwarimu nkabo ariko ngatera intambwe nkigisha muri kaminuza.'

    Dr Nsanzabaganwa Monique watorewe kuba Umuyobozi wungirije wa Komisiyo y'Umuryango w'Ubumwe bwa Afurika yitezweho kugarura umucyo mu mikorere yawo

    -  Yagiriwe icyizere na Perezida Kagame kuva ku munsi wa mbere!

    Dr Nsanzabaganwa arambye cyane mu nzego z'igihugu nk'umunyepolitiki ariko by'umwihariko mu rwego rw'ubukungu.

    Mu 2000, ni bwo yagiye kwiga muri Kaminuza ya Stellenbosch Afurika y'Epfo, aharangiriza Icyiciro cya Gatatu cya Kaminuza mbere yo gusubira mu Rwanda agakomeza kwigisha muri Kaminuza.

    Yabwiye IGIHE ko Inama y'Abaminisitiri yateranye bwa mbere, nyuma y'uko Perezida Kagame atowe n'abaturage mu 2003, yahise imugira Umunyamabanga wa Leta ushinzwe Igenamigambi muri Minisiteri y'Imari n'Igenamigambi.

    Ati 'Mu 2003, nagiriwe icyizere na Nyakubahwa Perezida wa Repubulika, nyuma y'aho abaye perezida utowe n'abaturage. Guverinoma ya mbere yashyizemo nari nyirimo.'

    Umukuru w'Igihugu yakomeje kumugirira icyizere mu 2008 amugira Minisitiri w'Ubucuruzi n'Inganda, inshingano yavuyeho mu 2011, agirwa Visi Guverineri wa BNR.

    Mu Ukuboza 2020, kandi ni bwo u Rwanda rwatanze Kandidatire ya Dr Monique Nsanzabaganwa nk'umukandida warwo kuri Visi Perezida wa Komisiyo ya AU.

    Yavuze ko iki cyizere yakomeje kugirirwa n'igihugu na Perezida Kagame muri rusange gifite byinshi gisobanuye kuri we ariko nanone bimuha umukoro ukomeye w'uko ahora yiyumvamo ko atagomba kumutenguha.

    Yakomeje agira ati 'Icyizere mperutse kugirirwa cyo guhagararira u Rwanda muri Komisyo ya AU, ntabwo bwari ubwa mbere bangirira icyizere ariko biriya byo byari birenze. Numvise ari ibintu bidasanzwe kubera ko iyo urebye urwego rwatangiye kuba mpuzamahanga burya biba birenze.'

    'Ariko buri gihe iyo mpamagariwe inshingano, ikintu cya mbere kinza mu mutima ni igishyika cyo kuvuga ngo ariko buriya ndakora iki? Kuko buriya haba hari impamvu, iyo mpamvu nkayishakisha nkavuga ngo nzakora ijoro n'amanywa ariko nyigereho.'

    Ku wa 7 Gashyantare 2021, nibwo Dr Nsanzabaganwa yarahiriye inshingano ze nka Visi Perezida wa Komisiyo ya AU, avuga ko ari umwanya mwiza ku Rwanda kugira ngo rutange umusanzu mu mavugurura y'uyu muryango yatangijwe na Perezida w'u Rwanda Paul Kagame.

    Dr Nsanzabaganwa avuga ko imigabo n'imigambi yatumye atorwa ijyana n'inshingano zirimo ibijyanye n'ubukungu, gucunga umutungo, gucunga imiyoborere n'imikore, kugarura ugukora neza, mu mucyo, ku ntego, kubazwa inshingano ndetse no kwihutisha impinduka.

    Yagize ati 'By'umwihariko bijyanye no gucunga neza umutungo, kongera ububasha n'ubushobozi bw'Umuryango w'Ubumwe bwa Afurika bwo kwitunga no kwihaza mu mafaranga avuye mu bihugu ariko n'andi twabona agacungwa neza, abakozi bagakora neza bashoboye kandi bakorera ku ntego.'

    Yakomeje agira ati 'Ingingo natanze zari enye ziri ku miyoborere myiza no gucunga umutungo, ku bijyanye no gucunga abakozi n'imikorere yabo n'ibijyanye no gucunga inama igihe abantu bateranye, inama zikaba ngufi kandi zigakora ibyemezo bizima.'

    Dr Nsanzabaganwa ni inzobere mu bijyanye n’Ubukungu

    -  Hari indangagaciro yizereramo zafasha benshi…

    Dr Nsanzabaganwa avuga ko kugira ngo umuntu abeho afite intego kandi abe uw'agaciro akenshi abikomora kuri bwa burere aba yarahawe n'ababyeyi cyangwa abamureze. Ibi byose ariko ngo bikuzuzwa no kugira umuhate wo kwiga.

    Ati 'Umuntu agirwa n'ibintu byinshi ariko icy'ingenzi ni uburere aba yarahawe, kuko uko ababyeyi bawe bakureze bagutoza gukunda umurimo, kutagira icyo winuba, kubana n'abantu bose neza kandi wisanzuye.'

    Yakomeje agira ati 'Ikindi ni umuhate wo kwiga, iyo ntiga ntabwo nibwira ko mba ndi mu barambagizwa kuba nakora izi nshingano zitandukanye. Kwiga ngashyiramo ingufu nkanaminuza.'

    Dr Nsanzabaganwa ni umwe mu bayobozi mu nzego nkuru z'igihugu cy'u Rwanda b'abakirisitu kuko yanaririmbye muri Chorale Illuminatio ibarizwa muri Paruwasi yitiriwe Mutagatifu Dominiko mu yahoze ari Kaminuza Nkuru y'u Rwanda (Paroisse Universitaire Saint-Dominique).

    Avuga ko 'Ngira amahirwe yo kuba ndi Umukirisitu, ahubwo iyaba nanamubaga kurushaho ngakora ibyo iyo myemerere idusaba. Mu by'ukuri ni urukundo ntawe utakwifuza kugira urukundo, ntawe utakwifuza gukora neza.'

    'Hari ahandi dukura twese imbaraga, aho harafasha cyane ni ibintu byuzuzanya, mu by'ukuri umunyepolitiki mwiza yaba n'umukirisitu mwiza kimwe n'uko umukirisitu mwiza yaba umunyepolitiki mwiza.'

    Avuga ko yakuze ari umuntu ukunda gusenga ari na byo akomoraho indangagaciro agenderaho mu buzima bwe bwa buri munsi ndetse n'inshingano zikomeye yagiye ahabwa kugeza uyu munsi.

    Yagize ati 'Ikindi nibwira ko kigira umuntu, buriya n'ubwo uvukira ku babyeyi, umuntu aba yaremwe n'Imana. Twemera ko habaho Imana imwe, iyo Mana hari ubutumwa iduha hano ku Isi, ugomba kurangiza byanze bikunze.'

    Yakomeje agira ati 'Ari nacyo kimpa imbaraga buri gihe iyo mvuye ku cyiciro njya mu kindi, nkibaza nti ariko wa muhamagaro ngerageza gushakisha n'ubwo ntawushyikira ariko numve ngo hari inshingano ngomba gukora kuri iyi Si. Icyo kintu kiguha imbaraga z'umutima, ukumva urisanzuye.'

    Mu bindi byakunze gufasha Dr Nsanzabaganwa harimo gukorana neza n'abo bakorana baba abamukuriye, abo akuriye, abo bari mu kigero kimwe, agaharanira kongera agaciro ku byo bari gukora ntabe ikigusha cyangwa ngo abakure mu murongo.

    Yakomeje agira ati 'Ikindi ariko ni icyo cyizere igihugu cyakomeje kungirira, kirakomeye cyane. Kiriya cyizere iyo wicaye mu biro, kimera nk'aho ari irindi jisho riri kukureba kandi nta muntu uhari ariko ukumva iryo jisho rikuriho. Ni ukuvuga ngo biguha gukora cyane no kujya mu mutima w'uwatekereje kuguha inshingano ukibaza ngo ashaka ko nkora iki muri uyu mwanya? Ni ibintu bifasha kuko haba hari abantu benshi bashobora gukora nk'ibyo ukora.'

    Dr Nsanzabaganwa avuga ko urubyiruko by'umwihariko abana b'abakobwa bakwiye gukora cyane, kwiga cyane baharanira kuba indashyikirwa no kureba amahirwe igihugu kibashyiriraho bakayabyaza umusaruro bityo bakabasha kugira ahazaza heza. Byose bikajyana no kugira indangagaciro z'ubupfura.

    Dr Nsanzabaganwa w'imyaka 50 y'amavuko yabaye Umunyamabanga wa Leta muri Minisiteri y'Imari n'Igenamigambi, Minisitiri w'Ubucuruzi n'Inganda, ubu yari Visi Guverineri wa Banki Nkuru y'u Rwanda

    Amafoto na Video: Mucyo Serge


    Source : http://igihe.com/amakuru/u-rwanda/article/kuva-ku-bwarimu-kugera-ku-ntebe-ya-afurika-yunze-ubumwe-ubuzima-bwa-dr

  • Hashimiwe abanyamakuru bagira uruhare mu ikoreshwa ry'Ikinyarwanda kinoze – #rwanda #RwOT

    Bashimiwe kuri kuri iki Cyumweru tariki ya 21 Gashyantare 2021, ubwo u Rwanda rwifatanyaga n'Isi kwizihiza Umunsi Mpuzamahanga w'Ururimi Kavukire, mu birori byabaye hifashishijwe ikoranabuhanga hirindwa icyorezo cya COVID-19.

    Abanyamakuru bashimiwe bari mu byiciro bine bitandukanye birimo icy'ab'ibitangazamakuru byandika, icy'abakora kuri radio, icy'abo kuri televiziyo, ndetse n'icy'indashyikirwa.

    Umwanditsi akaba n'umunyamakuru wa IGIHE, Maniraguha Ferdinand, wahize abandi mu cyiciro cy'abandika, yavuze ko yatunguwe no kuba yaratoranyijwe mu banyamakuru banditse inkuru zirimo Ikinyarwanda kinoze, kuko abikora nk'ibintu akunda atagamije ibihembo.

    Ati 'Ni ibyishimo byinshi kuba natoranyijwe mu banyamakuru banditse inkuru zirimo Ikinyarwanda kinoze. Ntabwo nari mbyiteze kuko nandika ntagamije ibihembo ahubwo mbikora nk'ibintu nkunda.'

    Yakomeje avuga ko kwandika Ikinyarwanda kinoze abikora nk'inshingano agamije guteza imbere ururimi Kavukire.

    Ati 'Kuba ngerageza kwandika Ikinyarwanda kinoze, ni inshingano ku ruhande rumwe kuko numva ko mu bushobozi bw'ibyo nkora, hari icyo nakora ngo nteze imbere ururimi rwanjye. Kuba nzi Ikinyarwanda, nkakorera Ikinyamakuru cyandika mu Kinyarwanda, mfite inshingano zo kwandika inkuru mu rurimi abadukurikira bumva neza kandi nkarunoza.'

    Maniraguha akangurira abanyamakuru bagenzi be n'Abanyarwanda muri rusange kunoza ururimi Kavukire kuko ari ikirango cy'umuco.

    Ati 'Abanyamakuru n'abandi bafite aho bahurira n'imikoreshereze y'Ikinyarwanda, birakwiriye ko dusigasira Ikinyarwanda nka kimwe mu birango by'imena by'umuco Nyarwanda. Si byiza ko hazabaho igihe mu mateka abanditsi n'abanyamakuru twazashinjwa uburangare n'uruhare mu izimira ry'ururimi rwacu kavukire.'

    Abandi babaye aba mbere mu bindi byiciro harimo umunyamakuru wa Radio Salus, Yves Butoyi, uyoboye icy'abakora kuri radio, Umunyamakuru wa TV1, Ngabirano Olivier, uyoboye icy'abakora kuri televiziyo ndetse n'Umunyamakuru wa RBA akaba n'umuyobozi wa RMC, Barore Cléophas wahize abandi mu cyiciro cy'indashyikirwa.

    Uretse Abanyamakuru, RCHA yanatangaje abandi bagize uruhare mu kunoza Ikinyarwanda mu ngeri zitandukanye zirimo abashakashatsi, abanyeshuri n'abahanzi.

    Umuhanzikazi, Karasira Clarisse, wahize abandi mu gukoresha Ikinyarwanda kinoze, yabwiye IGIHE ko abikesha gukunda ururimi n'umuco Nyarwanda.

    Yagize ati 'Ni ukubikunda cyane no gushyiramo imbaraga ndetse n'ishyaka. Nkora umuziki bitewe n'ubutumwa nshaka gutanga, ariko akenshi nibanda ku bifite aho bihuriye n'umuco Nyarwanda cyangwa n'Ikinyarwanda kuko mbikunda.'

    Hashimiwe kandi umushakashatsi wahize abandi ari we Bazirushaka Isaïe, abikesha igitabo yanditse cyitwa 'Ikibonezamvugo Nsobanuzi cy'Ikinyarwanda.'

    Umunyeshuri wahize abandi mu kwandika Ikinyarwanda kinoze mu irushanwa RCHA ryateguye mu mashuri, ni Kwizera Emmanuel wiga kuri TTC Kirambo iri mu Karere ka Burera, naho ikigo cyashimiwe ni Banki ya Kigali.

    Muri ibyo birori byanyujijwe kuri Televiziyo y'u Rwanda, hatambukijwe ibihangano bitandukanye by'ingeri z'umuco n'ururimi Nyarwanda zirimo indirimbo n'imbyino, imivugo, inkuru ngufi, ndetse n'ikinamico.

    Abahanzi gakondo barimo Makanyaga Abdul na Nzayisenga Sophia ni bo basusurukije abakunda umuziki w'umwimerere w'Ikinyarwanda; abanyeshuri babiri bo mu mashuri yisumbuye bavuga imivugo, mu gihe abandi babiri bavuze inkuru ngufi.

    Hatambukijwe kandi ikinamico ngufi yerekana uko urubyiruko rwa none rutandukira rukica Ururimi Kavukire rw'Ikinyarwanda nkana, rukakivanga n'indimi z'amahanga cyangwa rugahimba amagambo mashya bita ko 'ajyanye n'igihe'.

    Hifashishijwe uwo mukino, ababyeyi bakebuye urubyiruko ko rudakwiye kwirengagiza kuvuga neza ururimi uko bikwiye kuko byatuma amagambo amwe n'amwe azimira burundu bikaba intambamyi ku ikungahara ry'Ikinyarwanda.

    Uyu munsi wizihijwe nyuma y'icyumweru cyahariwe Umunsi Mpuzamahanga w'Ururimi Kavukire cyatangiye ku wa 15 Gashyantare 2021.

    Insanganyamatsiko y'uyu mwaka ku rwego rw'igihugu igira iti 'Ururimi rw'Ikinyarwanda, umusingi w'ubumwe n'agaciro by'Abanyarwanda' naho ku rwego rw'Isi hatoranyijwe igira iti 'Duharanire guteza imbere indimi nyinshi nta ruhejwe mu burezi no mu muryango'.

    Uyu munsi kandi wizihijwe mu gihe abashakashatsi batandukanye n'impuguke ku rurimi rw'Ikinyarwanda basaba gushyira imbaraga nyinshi mu kugiteza imbere binyuze mu bushakashatsi, imyigishirize n'ubuvanganzo.

    Maniraguha Ferdinand usibye kuba Umunyamakuru, ni n’umwanditsi w’ibitabo

    Barore Cleophas ni umwe mu bashimiwe ku bwo gukoresha Ikinyarwanda kinoze

    Umuhanzikazi Clarisse Karasira yashimiwe ku bwo guhanga ateza imbere ikinyarwanda


    Source : http://igihe.com/amakuru/u-rwanda/article/hashimiwe-abanyamakuru-bagira-uruhare-mu-ikoreshwa-ry-ikinyarwanda-kinoze

  • Kirehe: Aterwa agahinda n'abaturanyi be, bita abana be inkende #rwanda #RwOT

    Abana babiri barimo uwitwa Hakuzimana Jean de Dieu batuye mu karere ka Kirehe bavukanye ubumuga budasanzwe bwatumye bagira imiterere itangaje ndetse bibaviramo ingorane zo kutanamenya amazina yabo nubwo bamaze imyaka 20 kuri iyi Isi, abaturanyi nabo bakabita inkende.

    Umubyeyi w'aba bana  aganira na Afrimax Tv yavuze agahinda aterwa n'abaturanyi be, bita bano bana inkende ndetse bakabasagarira, bigatuma na bo birwanaho, bakarumana nk'ibisimba.

    Uyu mubyeyi avuga ko umwe mu baturanyi be, uko ahuye nabo abakubita,ndetse akanavuga amagambo yuzuyemo gukomeretsa, ari nabyo bimushengura umutima.

    Umwe muri aba bana bavukanye imiterere idasanzwe afite imyaka 20 y'amavuko ariko ntiyumva cyangwa ngo abashe kuvuga neza ahubwo yigana ibyo abandi bantu bakoze byose.Ababyeyi b'aba bana bavuga ko babyaye abana bane bose bakaba bafite iyi miterere.

    Bavuga ko kandi aba bana bakunda guhora burira ibiti,bavuga ko kandi babajyana ku ishuri ariko kwiga bikaba bigoranye kuko abarimu bibagora kubafasha.Uyu muryango wasoje usaba ubufasha ,kuko ubuzima bubagoye cyane ,banasaba ko bafashwa kubona nibura ikigo kirererwamo abana bafite ubumuga bakaba na bo bagira amahirwe yo kwiga.

    Inkuru nk'izi z'abantu bateye bitandukanye nabandi mu Rwanda,zikaba zimaze igihe ku buryo abantu bamwe na bamwe badakunze kwemera ko aba bantu baba mu Rwanda,gusa bitewe nuko izi nkuru ziba zifite n'amashusho bakabura aho bahera babihakana,bitewe nuko n'ururimi baba bavuga ari ikinyarwanda cyuzuye kitavangiye na gato.

    Source : https://impanuro.rw/2021/02/21/kirehe-aterwa-agahinda-nabaturanyi-be-bita-abana-be-inkende/

  • Ese diplômes zizahabwa abarangiza amashuri uyu mwaka ntizizaba 'Merci COVID-19'? – #rwanda #RwOT

    Impamvu ni uko ubwo Minisiteri y'Uburezi yatangazaga bwa mbere ko amashuri yose mu Rwanda afunze by'agateganyo [icyo gihe hari muri Werurwe 2020], benshi bari biteze ko nyuma y'ibyumweru bibiri abana bagomba kongera kuzinga ibikapu bagasubira ku mashuri.

    Ibyo byari gushoboka iyo icyorezo cya COVID-19, kigenza make ubwandu bushya n'abo gihitana bakagabanuka. Si ko byagenze kuko amashuri yamaze hafi amezi arenga arindwi agifunze.

    Muri ayo mezi yose, abagize Guverinoma y'u Rwanda bateranaga buri byumweru bibiri bagafata imyanzuro irimo uvuga ngo 'amashuri azakomeza gufunga' kugeza mu Ukwakira 2020 ubwo Minisiteri y'Uburezi yafashe umwanzuro wo kongera gusubukura amasomo.

    Kuva icyo gihe amashuri yagiye afungura mu byiciro ariko biza kugeza muri Mutarama 2021, ayo mu Mujyi wa Kigali arongera arafunga.

    Ikibazo gikomeye cyo kwibazwa ni ibijyanye n'ingengabihe y'umwaka w'amashuri cyane ko uwa 2019/2020, wakabaye wararangiye muri Nzeri 2020, hagatangira undi wa 2020/2021, wagombaga kuba waratangiye muri Mutarama 2021.

    Minisitiri w'Uburezi, Dr Uwamariya Valentine, yabwiye RBA, ko na bo ubwabo babona ibijyanye n'ingengabihe y'amashuri bikomeje kuba ikibazo gikomeye kuko imiterere y'icyorezo cya COVID-19 ihindagurika.

    Ati 'Icyo kibazo natwe tumaze igihe tucyibaza, ku mashuri abanza n'ayisumbuye turabona tuzabishobora. Igice kimwe cyatangiye muri 2020, ubwo bizaba 2020/21, ariko igice kimwe cy'ay'icyiciro cya mbere cy'abanza n'ay'incuke ubwo ni umwaka wa 2021/22. Ni imyaka ivangavanze.'

    Yakomeje agira ati 'Ariko twifuzaga ko tugize amahirwe, amashuri atazongera gufunga kuko noneho byahita bihinduka ibindi bindi tutabasha gusobanura.'

    Ingengabihe ya Minisiteri y'Uburezi igaragaza ko abanyeshuri batangiye mu Ugushyingo 2020, umwaka wabo uzarangira muri Nyakanga 2021, mu gihe ibindi byiciro byo ushobora kuzarangira muri Nzeri 2021.

    Minisitiri Dr Uwamariya ati 'Tugize umugisha ntihagire icyongera kubicamo birashoboka ko umwaka utaha wazatangira mu Ukwakira 2021.'

    Muri Kaminuza ho hari abari kurangiza umwaka wa 2019/2020, ariko bakazahita batangira 2020/21 muri Werurwe uyu mwaka.

    Imyigire n'imyigishirize yazanywe n'icyorezo cya COVID-19, iri mu biteye inkeke ariko Minisiteri y'Uburezi imara abantu impungenge ikagaragaza ko ireme ry'uburezi butangwa mu mashuri ritahungabanye.

    Abagaragaza impungenge babishingira ku kuba nk'amezi arindwi abanyeshuri bamaze bari mu ngo zabo, hari ababashije gukurikirana amasomo hifashishijwe ikoranabuhanga ariko hari n'abatarabashije kwiga.

    Dr Uwamariya yavuze ko uburyo bwashyizweho bwo kwifashisha ikoranabuhanga bwizewe haba mu kubukoresha n'ireme ry'ubumenyi ritangwa.

    Ati 'Buriya ibibazo rimwe na rimwe byigisha abantu, ni byo abantu barabikora bibagoye ndetse no mu bihe bizaza turifuza ko tutazabireka ahubwo tukagenda tunoza uko bikorwa.'

    Yakomeje agira ati 'Ikintu cyose iyo ari gishya kiragorana, aba ngaba bibayeho ubu ngubu ntabwo navuga ngo bizaba Merci COVID-19. Byaba binababaje dutangiye gushimira COVID-19 kandi yaratugiriye nabi ahubwo bisaba kujyana n'uburyo bushya bw'imyigire n'imyigishirize.'

    Avuga kandi ko impinduka hari igihe zizana byinshi byiza ari nayo mpamvu hakomeje gushyirwa imbaraga mu gusaba abarezi by'umwihariko kujyana na zo.

    Yagize ati 'Iki cyorezo ntawe uzi igihe kizarangirira, ikoranabuhanga ni uburyo bushya kandi budufasha, ikizabaho ku ruhande rw'abanyeshuri by'umwihariko abarimu bagahindura uburyo bwo kwigisha ku buryo izo mpinduka bazibyaza umusaruro bitewe n'aho ibihe bigeze.'

    Imyiteguro yo kongera gutangira amashuri muri Kigali igeze he?

    Inama y'Abaminisitiri yo ku wa 19 Gashyantare 2021, yateranye hifashishijwe ikoranabuhanga yafatiwemo imyanzuro irimo uvuga ko 'Amashuri yose (yaba aya Leta n'ayigenga) harimo na za kaminuza yemerewe gufungura'. Ni icyemezo cyatangajwe nyuma y'ibyumweru bitandatu ayo mu Mujyi wa Kigali yari amaze afunze bitewe n'imiterere ya COVID-19.

    Itangazo rya Minisiteri y'Uburezi, rigaragaza ko amashuri yo mu Mujyi wa Kigali azatangira ku wa 23 Gashyantare, ni ukuvuga nyuma y'iminsi ine gusa hatangajwe ko amashuri yongeye gufungura.

    Ibibazo byo kwibazwa ni byinshi uhereye ku babyeyi basabwa kugura ibikoresho by'abana, amashuri nayo akaba yamaze gutegura ibikenewe kugira ngo abana babashe kwiga kandi bubahiriza amabwiriza yo kwirinda COVID-19, ndetse n'abarimu bakenewe.

    Minisitiri Dr Uwamariya yavuze ko impande zose ziteguye kandi hari icyizere ko ku wa Mbere itangira ry'amashuri rizagenda neza kandi hakubahirizwa amabwiriza yo kwirinda COVID-19.

    Yavuze ko 'Tujya guhagarika amashuri ku wa 17 Mutarama, hari hashize ibyumweru bitatu dutangaje ko bazatangira, bivuze ngo ari amashuri yose yari yiteguye ndetse n'ababyeyi bari barishyuye amafaranga y'ishuri. Igisabwa ubu ni abayobozi b'amashuri bajya ku mashuri bagakora amasuku biteguye ko abana batangira kwiga.'

    'Ni nko kwibutsa ariko cyane cyane ari ababyeyi, abarezi n'abandi bose bireba natwe ubwacu turiteguye ku buryo twumva nta kibazo kizabaho.'

    Minisiteri y'Uburezi igaragaza ko ku bijyanye n'abarimu bakomeje gushyirwa kuko tariki 1 Ukuboza 2020, hashyizwe mu kazi abasaga 7000 ndetse muri Mutarama hasohoka urundi rutonde ruriho abarimu ibihumbi 17 nabo bagombaga gushyirwa mu myanya.

    Dr Uwamariya ati 'Iyo urebye abo barimu barenze 1/3 cy'abarimu twari dusanzwe dufite. Muri iri tangira twizeye ko abana batazagira ikibazo cy'abarimu kubera ko ibihumbi birenga 24 byagiye mu kazi.'

    Ikijyanye n'ibyumba by'amashuri, yavuze ko kuri ubu hamaze kubakwa 92% y'ibyari bikenewe.

    Umunyamabanga wa Leta muri Minisiteri y'Ubutegetsi bw'Igihugu ushinzwe Imibereho myiza y'Abaturage, Nyirarukundo Ignatienne, yavuze ko abayobozi b'inzego z'ibanze na bo biteguye gufatanya n'ababyeyi n'abayobozi b'ibigo by'amashuri ngo abana bose basubire mu mashuri.

    Yagize ati 'Ababyeyi bo basaga nk'abarambiwe ariko bariteguye, icyo twakoze muri iki gihe cyose ni igikorwa inzego z'ibanze zimazemo nk'umwaka, tugerageza ngo n'abana bo mu muhanda bazajye mu miryango amashuri nafungura bajyanwe mu mashuri.'

    Minisiteri y'Uburezi itangaza ko hari umushinga w'Itegeko rigena imitunganyirize y'uburezi riteganya ibihano ku muntu wese uzagira uruhare mu kubuza umwana kujya mu ishuri.

    Minisitiri w’Uburezi, Dr Uwamariya Valentine, yamaze impungege abakemanga ireme ry’uburezi ritangwa mu bihe bya COVID-19


    Source : http://igihe.com/amakuru/u-rwanda/article/ese-diplomes-zizahabwa-abarangiza-amashuri-uyu-mwaka-ntizizaba-merci-covid-19

  • Abantu 02 bahitanwe na Covid-19 mu Rwanda abandi 65 barayandura #rwanda #RwOT

    Kuri uyu wa Gatandatu tariki ya 21 Ugushyingo 2021,Abantu babiri bahitanywe na COVID-19 bituma umubare w'abamaze kwicwa n'iki cyorezo ugera kuri 249 mu gihe abanduye bo biyongereyeho 65. Abarembye ni 9

    Abamaze gukira biyongereyeho 206 bagera ku 16,803.Abakirwaye 1,001.Abapfuye barimo umugore w'imyaka 60 n'umugabo w'imyaka 92 bo mu mujyi wa Kigali.

    Ibimenyetso bya Coronavirus birimo inkorora, ibicurane, guhumeka bigoranye n'umuriro. Yandura binyuze mu matembabuzi aturuka mu myanya y'ubuhumekero.

    Mu gukomeza kwirinda ikwirakwira rya Coronavirus, abaturarwanda basabwa gukomeza kwitwararika no kubahiriza amabwiriza ya Leta hitabwa cyane cyane ku gukaraba intoki kenshi n'amazi n'isabune no kwambara udupfukamunwa n'amazuru mu gihe umuntu avuye mu rugo cyangwa ahuye n'abantu benshi.

    Inzego z'ubuzima muri Tunisia zatangaje ko ku wa Gatandatu hagaragaye abantu babiri banduye ubwoko bushya bwa Coronavirus.

    Minisitiri w'Ubuzima muri iki gihugu, Faycel Ben Salah, yavuze ko aba bantu babiri babonetse mu Murwa Mukuru Tunis, yemeza ko ibizamini byo muri laboratwari bitigeze bigaragaza ko ishobora kuba yandura vuba kurusha iyari isanzwe.

    Ubwoko bushya bwa Coronavirus bwagaragaye muri Tunisia ni kimwe n'ubwagaragaye mu Bwongereza mu mpera z'umwaka ushize.

    Kugeza ubu hari kugenda hagaragara ubwoko bwa Coronavirus butandukanye buhangayikishije abashakashatsi harimo ubwiswe ubwa Afurika y'Epfo, ubwo mu Bwongereza n'ubwo muri Brésil.

    Ubu bwo muri Afurika y'Epfo burushijeho gutera impungenge cyane ko mu bushakashatsi bwakozwe muri iki gihugu byagaragaye ko hari inkingo zitayikangara, ibintu byatumye Afurika y'Epfo ihagarika gukoresha urwa AstraZeneca, ikayoboka urwa Johnson&Johnson.

    Tunisia ni kimwe mu bihugu bya Afurika byugarijwe cyane na Covid-19, aho kugeza ubu abamaze kuyandura barenga ibihumbi 200, mu gihe abo imaze guhitana na bo basaga 7000.


    Source : http://umuryango.rw/imyidagaduro/imikino/article/abantu-02-bahitanwe-na-covid-19-mu-rwanda-abandi-65-barayandura

  • Lil G yibasiwe bikomeye ku mbuga nkoranyambaga kugeza naho bamwe batangiye kumwita umugore gusa nawe ntiyaripfanye[AMAFOTO] #rwanda #RwOT

    Lil G yari amaze igihe atavugwa cyane mu itangazamakuru ariko ubu ari kuvugwa cyane ku mbuga nkoranyambaga nyuma yo kugaragara afite insokozo yavugishije benshi bakayisanisha n'iy'abagore, aho yadefirije akaba anasigaye afunga umusatsi bizwi nka 'Chignon'.

    Uyu musore yari amaranye imyaka ibiri umusatsi wa 'dreadlocks' amafoto ye yasakajwe ku mbuga nkoranyambaga mu mpera z'iki cyumweru ntabwo yavuzweho rumwe, aho bamwe bavuga ko ntacyo umusatsi we utwaye ariko abandi bo bakavuga ko yigize nk'umugore.

    Gusa we avuga ko ari umusatsi umuhenda kandi yarawushyizeho atitaye ku byo abantu bazavuga.

    Ati 'Abagore bagira imisatsi yabo se? Iyi ni inyogosho nk'izindi. Nahinduye iyo nari maranye imyaka ibiri. Naravuze nti reka mbihindure ntandukane n'abandi. Nashakaga gutandukana n'abandi nkasa njyenyine. Uyu musatsi nicyo kintu kimpenda kandi ni ibintu nakoze mbishaka. Nashakaga kugaragara neza.'

    Gusa benshi ntabwo babyumva kimwe n'uyu muhanzi, hari n'abateraga urwenya bakifashisha ifoto ye bakavuga ngo 'undi mugabo atuvuyemo' bashaka kwerekana ko ari kwishyira mu cyiciro cy'abakobwa n'abagore.

    Nk'uwitwa Hirwa yanditse kuri Twitter, ati 'Muramwibuka aririmba ati nimba umugabo? None ndabona ibyo kuba umugabo byarahindutse kuba umugore!'

    Mu butumwa bwinshi bwashyizwe ku gitekerezo cye, bwinshi bwavuganiraga Lil G ubundi bukamunenga abantu bamwe bavuga inyogosho itajyanye n'umuntu nkawe w'umugabo.

    Abandi bakaza bavuga ko kuba abakobwa aribo bari kuvuganira cyane Lil G byonyine bihita bisobanura icyiciro yamaze kwishyiramo

    Hari nk'uwitwa Amazi Atemba wagize ati 'Abanyarwanda tugifite ibitekerezo nk'ibi turacyafite byinshi byo kwiga. Ubugabo bugaragarira ku musatsi? Ubundi kuki abantu mutita ku byanyu mukirukira ku bandi? Mukomeza kwita ku by'abandi kandi bo bazakomeza gutera imbere muri mu bigambo gusa.'

    Undi yagize ati 'Mu Rwanda niho honyine uzasanga umusore utereka umusatsi cyangwa ufite dread bamwita imbobo cyangwa umutinganyi.'


    Source : http://umuryango.rw/imyidagaduro/article/lil-g-yibasiwe-bikomeye-ku-mbuga-nkoranyambaga-kugeza-naho-bamwe-batangiye